Advertentie GLORIA VANDERBILT STUNT! SIH P I ..-*t •••:•.• . \ Gloria Vanderbilt eau de toilette spray. 15 ml. XJSS 9.95 V&D, UW WARENHUIS 'ö --- Lezers In deze rubriek kunnen lezers hun mening geven. Anonieme brieven verdwijnen ongelezen in de prullenmand. De brieven moeten volledige naam en adres bevatten. Het maximum aantal woorden is in principe 150. --- 'PVDA' Onder de Partij van de Arbeid is veel tot stand gekomen. Ik denk aan de Algemene Ouderdoms Wet onder Drees. Ik ben het volkomen met de heer Mansholt eens die voor de televisie zegt dat de partij er weer bovenop komt, en zo is het ook. Ik hoop dat de Partij van de Arbeid bij een volgende verkiezing weer wint. Rode gloed kleurt reeds de wolken, morgenrood kleurt reeds de dag. Vries, JAN VAN HOORN --- SALONSOCIALISTEN' Eerst een plan van gedeputeerde Beukema van 3000 ha. Thans Gietema met 6000 ha, waaronder ha van de beste landbouwgrond van Nederland. Luchtfietserij zonder een bijpassend financieel plaatje. Een onpraktische, misschien idealistische handelswijze. Daarnaast minister Kok met bezuinigen en nog eens bezuinigen. Allen PvdA. Je kunt je afvragen of een Beukema en een Gietema met een in de ogen van Jan Modaal vorstelijk inkomen, wel eens denken aan mensen met een laag inkomen of minimumloners die al deze m.i. onzinnige plannen uiteindelijk mee moeten betalen. Waar zijn bij deze salonsocialisten de idealen van de oude strijdbare SDAP'ers gebleven? Zuidbroek, K. PRINS --- 'DE DOORSLAG' Het kan nauwelijks toeval zijn, dat het masterplan "De Doorslag" van de heren Gietema en Venema via een aantal dagbladen bekend wordt gemaakt op een dag met bijzonder veel neerslag. Volgens de grondleggers van dit masterplan zullen de braakliggende en onrendabele akkers op het lageland van de gemeente Slochteren eerst onder water moeten lopen, om vervolgens té herrijzen als kwaliteitslocaties uit het wassende water. Volgens deze goeroes moet het onkruid worden gewied met een groot meer. Dus weg met het lege, ellendige en trieste lageland van de gemeente Slochteren. In hun stoutste dromen weten de heren Gietema en Venema zich zelfs gesteund door een prominent inwoner van de gemeente Slochteren, de heer H. Koop, directeur van het aannemingsbedrijf Koop Tjuchem. Het duo (of trio?) wenst ons te verzekeren geen zakelijke belangen te hebben bij dit zogenaamde masterplan voor Midden-Groningen. Gaat het dan om de belangen van de gemeente Slochteren? Nee, natuurlijk niet. Het gaat om de stevige jongens, het echte geld, de grote sponsor. Heeft Godfried Bomans ons niet meermalen voorgehouden, dat waar het sprookje eindigt de harde werkelijkheid begint? Wat mij betreft mag dit masterplan nog heel lang als sprookje voortleven op het energieke en boeiende lageland van de gemeente Slochteren. Slochteren, HERMAN DE MUINCK --- 'STAAROPERATIES' Onder de kop "Succes AZG met 'snelle' staaringreep" bericht u op 26 juli jl. dat tegenwoordig ook in het Academisch Ziekenhuis staaroperaties in dagbehandeling worden gedaan. Het heet verder dat de "technische ontwikkelingen van de laatste jaren op medisch gebied" dit mogelijk hebben gemaakt. Dit alles lezend wrijf ik mij de ogen uit, in het bijzonder het oog dat al 7 jaar geleden wegens staar werd geopereerd, in dagbehandeling, door dr. J. Worst in diens praktijkruimte aan de Heresingel, hier ter stede. Verwonderd vraag ik mij af of de fameuze technische ontwikkelingen waarnaar de oogheelkundigen van het AZG met zoveel voldoening verwijzen, er werkelijk zolang over hebben moeten doen om helemaal van de Heresingel naar de Oostersingel over te steken. Groningen, W. ARTZ --- Actie tegen afschieten zwanen verrast KLM De KLM beraadt zich vandaag over de actie van de stichting Kritisch Faunabeheer tegen het afschieten van zwanen. De luchtvaartmaatschappij gebruikt de zwaan in haar reclame-campagne op tv en in dag- en weekbladen. De poster die Kritisch Faunabeheer samen met de Dierenbescherming heeft ontwikkeld ter ondersteuning van de actie, lijkt heel veel op de reclamecampagne van de KLM. „Wij zijn daardoor verrast en vinden het jammer dat de stichting op deze wijze aandacht meent te moeten vragen voor de actie", aldus eèn KLM-woordvoerder gisteravond. De luchtvaartmaatschappij heeft geen moeite met de doelstelling van de actie. „Daar staan wij sympathiek tegenover, wie wil uiteindelijk de natuur niet beschermen", stelt de woordvoerder. Maar als de actie van Kritisch Faunabeheer aanslaat en de posters worden overal in het land verspreid, vreest de KLM gevolgen voor haar eigen reclamecampagne. „Wij weten nog niet wat we daartegen moeten doen. Vandaag praten wij erover", aldus de KLM-woordvoerder. Het ministerie van landbouw geeft jaarlijks een aantal vergunningen af aan boeren om zwanen af te laten schieten die schade toebrengen aan hun grasland. Volgens Kritisch Faunabeheer is er echter „een jachtpraktijk op de knobbelzwaan gegroeid, die haaks staat op de landelijke wetgeving". De knobbelzwaan is namelijk een beschermde vogel is en derhalve niet bejaagbaar. Kritisch Faunabeheer stelt dat er jaarlijks minstens 5000 knobbelzwanen worden geschoten. In diverse provincies, aldus de stichting, wordt op geen enkele wijze de hand gehouden aan de aan jagers opgelegde verplichting hun 'scores' te rapporteren. Ook de voorwaarden waaran zwanenjagers moeten voldoen, vertonen per provincie verschillen. Enkele provincies verlenen vergunningen voor een paar maanden, andere geven vergunningen af voor een heel jaar. Om ergernis bij het publiek te voorkomen, bevat vrijwel elke provinciale verordening voorschriften die aangeven dat het schieten en vervoer van knobbelzwanen niet zichtbaar mag zijn vanaf de openbare weg. De geheimzinnigheid rond de zwanenjacht gaat volgens Kritisch Faunabeheer zover, dat niemand beschikt over foto- of filmmateriaal van deze jachttaferelen. „De zwaan is een alom geliefd en respecteerd dier, mascotte zelfs van onze nationale luchtvaartmaatschappij. In vrijwel alle Europese landen is de jacht op knobbelzwanen verboden. Het wordt tijd dat ook Nederland daarmee ernst maakt", aldus Kritisch Faunabeheer. De opbrengst van de postercampagne wordt besteed aan het aanspannen van procedures tegen de zwanenjacht. ■ Rita Stockman van de Stichting Kritisch Faunabeheer onthult de poster tegen de 'zwanenslachting'. Gisteren werd in Den Haag het startsein gegeven voor een landelijke campagne tegen de jacht op knobbelzwanen.© ANP --- Nederlandse stieren vinden gretig aftrek Van onze verslaggever Kees Pijnappels Tientallen jaren zijn de Nederlandse koeien bevrucht door Amerikaanse en Canadese stieren. Het beste sperma kwam nou eenmaal van de andere kant van de oceaan. Inmiddels is het tij gekeerd en behoort Nederland mondiaal weer tot de topfokkers. Skalsumer Sunny Boy heeft de wereld veroverd. In zijn kielzog volgen nieuwe Hollandse cracks als Oudkerker Constantijn en Linde Alfred. Historisch gezien is Nederland gezichtsbepalend geweest voor de moderne rundveefokkerij. Meer dan honderd jaar geleden wist het verre buitenland Noord-Holland al te vinden als broedplaats van topvee. De Amerikanen kochten er in 1879 Jacob 2, kleinzoon van de legendarische stier Rooker. Rooker werd daarmee de stamvader van de zwartbonte melkveestapel in de gehele westelijke wereld. In de jaren vijftig waren het de Friese zwartbonten die wereldfaam verwierven. Opnieuw reisden handelaren van heinde en ver naar Nederland om drachtige vaarzen en kalveren te kopen. Maar in de jaren zestig en zeventig kwam daar de klad in. De vaderlandse fokkerij bleek op het verkeerde paard te hebben gewed. De zo geroemde Friese zwartbonte gaf zowel melk als vlees, terwijl de wereldwijde tendens tot specialisatie juist om koeien vroeg met een hoge melkproduktie. En dus verloor de Nederlandse fokkerij zijn positie op de wereldmarkt. Inmiddels zijn weer betere tijden aangebroken, zegt export-directeur C. van Velzen van Holland Genetics in Arnhem. „Momenteel worden weer grote partijen Hollands rundersperma afgezet op de wereldmarkt. We exporteren naar meer dan 25 landen." Dit jaar verwacht Holland Genetics, de verkoop-organisatie van de coöperatieve Kl-verenigingen, een slordige 800.000 doses sperma te exporteren. Daarmee is een bedrag gemoeid van enkele tientallen miljoenen guldens. Ter vergelijking: in 1982 gingen er slechts 10.000 doses naar het buitenland. Beginjaren tachtig jaar was de Nederlandse boer nog in grote mate afhankelijk van Amerikaanse en Canadese stieren. Bijna de helft vart alle sperma waarmee zwartbonte koeien werden geïnsemineerd kwam uit het buitenland. Beroemde stieren als Pawnee Farm Arlinda Chief en Elevation bleken onmisbaar voor boeren die hun melkproduktie per koe wilden opkrikken. Nu is de sperma-import gedaald tot onder de tien procent. Dat is onder meer het gevolg van de eisen die aan een moderne melkkoe worden gesteld. Die zijn veranderd in het voordeel van de Nederlandse fokkerij, aldus F. de Graaf van het Nederlands Rundvee Syndicaat (NRS) in Arnhem. „Melk met een hoog eiwitgehalte wordt in de wereld heel positief gewaardeerd. De kaasindustrie heeft behoefte aan veel eiwit. In Nederland fokken we daar al tien jaar op. Daardoor hebben we een voorsprong op andere landen. De melk bevat in Nederland gemiddeld 3,5 procent eiwit, drietiende procent meer dan elders." Met name de stier Skalsumer Sunny Boy heeft een belangrijk aandeel in het succes. Het acht jaar oude dier is eigendom van Kl-Oost Nederland uit het Gelderse Harfsen. Sunny Boy, geboren in het Friese Schalsum, draagt alle eigenschappen in zich die de hedendaagse mêlkkoe zich maar kan wensen. En het dier geeft die eigenschappen ook grootmoedig door aan zijn nakomelingen. Dankzij de kunstmatige inseminatie zijn dat er inmiddels behoorlijk veel. Alleen in Nederland lopen al 100.000 dochters rond van Sunny Boy. In dertig andere landen nog eens in totaal 20.000. Al bijna drie jaar lang komt er elke twee minuten een kalf van Sunny Boy ter wereld. Het wereldwonder uit Schalsum is geen toevalstreffer gebleken. Diverse andere Hollandse cracks volgen in zijn voetspoor. Zo scoort Oudkerker Constantijn van KI-Noordwest in Giekerk zelfs nog beter op de NRS-ranglijst van beste stieren. De top van de ranglijst, die enkele jaren geleden nog geheel werd bezet door Amerikaanse en Canadese stieren, bevat ook Nederlandse nieuwkomers als Carousel Amos en Etazon Lexus. Toppers die het met name in Groot-Brittannië goed doen zijn Fl6 en Linde Alfred. De laatste heeft aan de andere kant van het Kanaal zelfs meer nakomelingen dan in Nederland. En dan is daar nog Pigeonwood van de KI Land van Cuijck in ,Beers; een rode Holstein met het hoogste eiwitpercentage ter wereld. Ondanks het internationale succes heeft Nederland nog geen sperma aan de VS verkocht. Veterinaire belemmeringen hielden de Amerikaanse grenzen gesloten. Maar dit jaar nog wordt de markt opengesteld. Holland Genetics verwacht een zware cön- currentiestrijd. Van Velzen: „Amerika en Canada zijn lange tijd toonaangevend geweest. Alleen om die reden bestaat er veel weerstand tegen import. Maar we leveren al sinds een half jaar aan Canada. Waarom zou Amerika dan niet lukken?" ■ Met de voorpoten op een heuveltje staand om zo de brede schouders beter te doen uitkomen poseert de stier Sunny Boy voor de fotograaf. © ANP --- De camera-wereld Denkwijzer door Rene Diekstra Zondagmorgen, Mexico City. Ik zit met een paar duizend andere toeristen te wachten op het begin van de matineevoorstelling van het Ballet Nacional de Mexico. Nauwelijks is het doek op en golven grote groepen kleurrijke dansers en danseressen over het toneel, of links en rechts en voor en achter mij staan hutje bij mutje toeschouwers op. Niet om te applaudisseren of beter te kunnen zien, maar om met hun camera's plaatjes te schieten! De halfdonkere zaal is binnen de kortste keren een soort van kerststal met honderden kort oplichtende en almaar van plaats verschietende lichtjes. Na enige tijd begint dat gedoe me zodanig te ergeren, dat ik de flitsende Amerikaan met zijn popcorn-porem naast mij toebijt: „Why the heil do'nt you sit down and just watch?". Waarop hij doodleuk antwoordt: „ Well, I want to show my folks back home where I have been". Mijn (stilzwijgende) reactie: „De idioot! Die wil thuis prentjes laten zien van wat hij zelf niet gezien heeft omdat-ie het te druk heeft met die prentjes te maken." Wat is er mis met deze tijd dat hele volksstammen voortdurend als bezetenen aan het cameraën', camcorderen en kopiëren zijn? Waarom stouwen we onze huizen vol met beeldmateriaal, waar we na die eerste keer nauwelijks meer naar omkijken en als we dat wel doen, dan meestal tot beleefde verveling van degenen die we dwingen om mee te kijken? Het zoeken naar een antwoord op die vraag voert ons naar een van de meest fundamentele eigenaardigheden van deze tijd. We leven in het tijdperk van de reproduktie. In onze wereld is het zo dat gebeurtenissen vaak alleen nog maar betekenis, krijgen, iets voorstellen, als we ze kunnen reproduceren, in beelden kunnen vangen en die beelden kunnen laten zien, verspreiden, uitzenden. Voor de Amerikaan naast mij was het minder belangrijk dat hij in het theater was dan dat hij thuis kon laten zien dat hij er 'geweest' was. Daarom wilde hij ook niet rustig gaan zitten kijken en de ervaring intensief ondergaan, maar hield zich in plaats daarvan bezig met reprodukties maken. Weer thuis naast zijn oma op de bank zittend kon hij dan de foto's laten zien en zeggen 'kijk, daar ben ik ook bij geweest'. Maar is hij er ook echt 'bij' geweest?' Het woord 'camera' is in dit opzicht veelzeggend. Het komt van het latijnse woord voor kamer en wijst erop dat we met een 'toestel' proberen om de wereld in een klein, donker kamertje te vangen. We proberen de wereld als het ware in huis te halen, in bezit te nemen door afbeelding, reproduktie. Het is ook bepaald niet toevallig dat we het hebben over plaatjes 'schieten', alsof we net als een (echte) jager buit aan het verzamelen zijn. --- Merkwaardig Het 'binnenskamers halen van de wereld' is een van de meest frequente en voor mijn gevoel een van de meest merkwaardige gedragingen van de moderne mens. Het is bovendien een gedrag dat heel verstrekkende gevolgen heeft. Als iemand van vakantie terugkomt en zegt dat hij zich weer eens op de hoogte wil stellen van wat er in de wereld gaande is, bedoelt-ie meestal niet dat hij meteen maar weer op (wereld)reis gaat. Wat hij natuurlijk bedoelt, is dat hij thuis naar de televisie gaat kijken, naar de radio luisteren of de krant lezen. Hij gaat de reprodukties of afbeeldingen die anderen voor hem gemaakt hebben van gebeurtenissen in de wereld buitenshuis, binnenshuis zitten consumeren. --- Risico's Daarbij loopt hij twee risico's. Het ene risico is, dat wat alleen maar een (onvolledige en selectieve) afbeelding of kopie is, door hem voor werkelijkheids' koek' geslikt wordt. De meeste mensen hebben bijvoorbeeld gedacht dat de Golfoorlog die ze op de televisie te zien kregen ongeveer dezelfde was als die in werkelijkheid plaatsvond. Maar de echte Golfoorlog was vele malen verschrikkelijker, bloediger en 'viezer' dan die van de televisie. De meeste mensen hebben ook gedacht dat Norman Schwarzkopf, de opperbevelhebber van de geallieerde troepen tijdens die oorlog, een hard werkende, toegewijde, en nette militair was. Maar sinds kort weten we dat de echte Schwarzkopf een onbeschofte bullebak was, waarmee moeilijk samen te werken viel, iemand die leefde als een vorst en absoluut geen behoefte had om zich uit te sloven. Een van de redenen dat televisie zo gemakkelijk de schijn realistisch kan doen lijken, is het eenrichtirtgskarakter ervan. De wereld spreekt ons via beelden aan, maar wij kunnen al kijkend die wereld niet aanspreken. Wij zijn tot passiviteit veroordeeld, we moeten onze mond houden. En dat doen we ook. De meeste mensen kijken zwijgend, zelfs als ze met hun partner of anderen mee kijken, naar het scherm. Wie tijdens het kijken terugpraat of commentaar levert, krijgt van zijn medekijkers meestal op zijn donder: 'hou je mond, onderga gewoon wat je te horen krijgt'. --- Gevaarlijk Daar zit een gevaarlijke adder onder het gras. Als we alleen maar mogen waarnemen, niet handelen, niet re-ageren, dan maken we onszelf tot gluurders en afluisteraars. We gluren naar huilende Bosnische vrouwen of wanhopige Libanese kinderen. We luisteren incesten verkrachtingsslachtoffers af. Gluurders en afluisteraars laten hetgeen ze zien of horen niet echt tot zich doordringen, ze zijn niet echt betrokken bij het wel en wee van de slachtoffers in kwestie. Mensen laten dingen meestal pas echt tot zich doordringen, raken pas dan moreel verontwaardigd, als ze werkelijk iets kunnen doen. In een situatie als zittend voor de televisie, waarin we niks kunnen doen of waarin het toch niets uitmaakt of we ons nu wel of niet moreel opwinden, worden we daarom ook weinig of niet geraakt door de ellende die ons voorgeschoteld wordt. Zo van: „wat ik niet kan, dat gaat mij ook niet an". Die emotionele onverschilligheid is ook precies wat het ons mogelijk maakt om op een zelfde avond in drie journaals en twee actualiteitenrubrieken dezelfde gruwelijke beelden te consumeren tussen de koffie, de kaas en de borrels door. ' Wat ik me vaak afvraag is dit. Hoe moet het voor je zijn als je als volkomen ontredderde Bosnische vluchteling zou weten dat jouw wanhoopstranen vanavond vijf keer in duizenden huiskamers terechtkomen waar miljoenen mensen er vrolijk doorhappend onverschillig naar zitten te kijken? Hoe zou je je voelen als je zou weten dat jouw ellende en verdriet miljoenen malen wordt gereproduceerd, enkel en alleen om mensen elders in de wereld, die verder geen enkele morele oprisping voelen, 's avonds bezig te houden? Terwijl jou niet eens toe'- stemming is gevraagd! Het is je zelfs niet eens gezegd, dat je op het scherm zou komen? --- Beelden Hoe moet het voor je zijn als je tot je door zou laten dringen dat tal van mensen, van de cameraman via de omroepster tot de kabelexploitant, aan die beelden van jou verdienen? Via de televisie, via de reproduktie door de techniek, ben je niet langer een (mede)mens, maar ben je een beeld, een object, (koop)waar geworden. Wat een wereld! Ik voor mij stem van harte met Gunther Anders, de mediacriticus, in toen hij in dit verband ooit zij: „Wie bij bepaalde zaken zijn verstand niet verliest, heeft er geen te verliezen. --- Nikolayeva —Het Brabants Orkest onder leiding van chefdirigent Arpad Joó geeft op 20 augustus in het Concertgebouw een concert in het kader van de Robeco Groep Zomerconcerten. Als solist in Tsjaikovsky's Tweede pianoconcert treedt de bijna 70-jarige Russische pianolegende Tatiana Nikolayeva aan. Zij vervangt Rian de Waal die een blessure heeft. Cartoons-expositie verlengd — De tentoonstelling van cartoons van het Achtste Nederlands Cartoonfestival in muziekcentrum Frits Philips in Eindhoven is met een week verlengd tot en met 11 augustus. De expositie omvat 250 humoristische tekeningen uit 53 landen. Er zijn prenten van de belangrijkste Nederlandse politieke tekenaars. ---