groei KOMMUNIKAATSIEKRANT 'Bart randde niet aan, hij kuste alleen maar' Bart is een jongen van 15 jaar, die in de buurt van Emmen woont. Een paar jaar geleden is hij in aanraking geweest met de politie. Hij liep namelijk meisjes achterna en trachtte ze op een stille weg „aan te randen". Althans dat zeiden die meisjes. Toen de politie hem vroeg, of hij wist, wat aanranden betekende zei Een nogal erge aanrijding zeker". Toen hem werd verteld, dat dat niet de betekenis van dit woord was zei hij: „Dan zeker moord of zo". Later bleek, dat Bart de meisjes helemaal niet had aangerand. Hij had ze alleen maar vluchtig gekust. De vraag, die de politie zich stelde was: „Wat doen wij met deze jongen?" Straffen bleek niet erg relevant. Men besloot met de ouders te gaan praten. Mej. mr. N. A. Boom van de rijkspolitie, afdeling jeugdzaken provincie Groningen en Drenthe, gaf de ouders een boekje over sexuele opvoeding, praatte een tijdje met Bart en met zijn ouders en de jongen is hierna nooit meer met de politie in aanraking geweest. willen we met dit verhaaltje vertellen? In de eerste plaats is het 'n confrontatie met de politionele taak, die ons weinig bekend is en ten tweede wil mej. Boom hiermee het onderzoek naar de „verborgen misdaad" onder jeugdigen van het criminologisch instituut van de Rijksuniversiteit in Groningen (onder leiding van „provoprofessor" W. Buikhuizen) tot zijn ware proporties terugbrengen. Prof. Buikhuizen heeft, je hebt dat anderhalve week geleden in alle Nederlandse kranten kunnen lezen, een enquête gehouden onder de jeugd van Heerenveen en Assen. Hij concludeerde ondermeer dat meer dan 80 procent van de misdaden onder de jeugd niet wordt ontdekt door de politie, waarna hij stelt, dat omdat het blijkbaar normaal is de wet te hebben overtreden „een dergelijke bevinding pleit voor een soepele houding tegenover wel door de wet gepakte jeugdigen". Mej. Boom stelt het zo: „Prof. Buikhuizen heeft iets ontdekt, dat we allemaal al wisten. Hij trapt gewoon een open deur in. Mo] Boom vertelt, dat de conclusies van professor Buikhuizen ook de conclusies zijn van een circulaire, die het ministerie van Justitie al in 1934 rondstuurde. Ook vertelt zij, dat vele straffen niet in gevangenissen worden uitgezeten, maar bijvoorbeeld bestaan uit 't doen van boodschappen voor een benadeelde. „En dat lukt vrij aardig", zegt ze. Afgezien van de concluis zij ook niet helemaal gerust over de enquête zelf. En nu komen we weer op Bart uit. Het van het verhaal. Boom stelt het zo: „Als deze Bart (als hij niet met de politie in aanraking was geweest) nu eens geënquêteerd was door Buikhuizen, had hij waarschijnlijk ingevuld, dat hij eens meisjes had aangerand. Misschien wel uit oen zeker gevoel van trots. En zo is het misschien ook wel gegaan bij die jongens, die invulden, dat ze vaak dronken achter het stuur hebben gezeten. Misschien hadden ze maar twee pilsjes op. Ze vinden het vaak erg stoer staan". De grootste fout, die professor Buikhuizen volgens haar heeft gemaakt is, dat hij als socioloog zomaar aan het enquêteren is gegaan, zonder de politie en een psycholoog te hebben geraadpleegd. „Dat maakt de hele enquête voor mij heel betrekkelijk", aldus mej. Boom. --- Handboek Soldaat, grapjes van Cork Bij uitgeverij de Forel in Nieuwendijk (N.-Br.) is een ontzettend goed boekje verschenen, getiteld „Handboek Soldaat'. Het boek staat vol cartoons, getekend naar gegevens uit het echte dienstgeheime „Handboek van de Soldaat", dat door het ministerie van Defensie aan iedere dienstplichtige wordt uitgereikt. 2ork, pseudoniem voor de in Friesland wonende Cor Hoekstra heeft in samenwerking met een aantal militaire deskundigen een populaire versie van het geheime ,Jlandboek" samengesteld. Links en rechts maakte hij vertekeningen en daarmee legde hij in zijn geïllustreerde citatenboek meteen de vinger op een groen zweertje. In ,Jtlandboek Soldaat" wordt op een bijzonder humoristische manier voortdurend de draak gestoken met de voorschriften en inlichtingen die in het echte „Handboek" staan. Cork heeft zich wel aan de letterlijke tekst gehouden. Om een indruk te geven hoe het boekje er uitziet, hierboven drie grapjes uit „Handboek Soldaat", --- Moeders in Amsterdam The mothers of invention kun je zondagavond horen en zien in het Concertgebouw in Amsterdam. Ze geven twee concerten, om zeven en om tien uur 's avonds. Op de foto Frank Zappa, een van van de moeders. --- Platen luisteren in het Flashhuis Voor wie het nog niet weet, in het Flashhuis in de Cubastraat (no. 31) in Groningen, kun je vrydagsavonds helemaal gratis luisteren naar goeie blues-, soul, jazz- en undergroundmuziek. „Flash", weet je wel die groep die zo lekker improviseert op het toneel, stelt van 's avonds 8 tot onbepaalde tijd (zolang er belangstelling is) het huis waar ze repeteren — zonder buren! — en hun geluidsinstallatie beschikbaar. ledereen is welkom, kan zijn eigen platen draaien zo hard hij maar wil (dat kan thuis toch nooit) en weggaan wanneer hem of haar dat past. Er wordt niks georganiseerd. Je moet op de grond zitten als er op de stoelen geen plaats meer is en je krijgt niks te drinken. De jongens van „Flash" bemoeien zich nergens mee. Ze zijn er, maar dat is dan ook alles. Ze geven je de gelegenheid om te luisteren omdat ze vinden dat er naar goede muziek veel te weinig wordt geluisterd. „Nummers op muzikaal hoog peil worden lang niet genoeg gewaardeerd, terwijl voor commerciële tophitjes wordt geapplaudiseerd", is hun ervaring op het toneel. Ze hopen dat door hun luisteravonden blues, soul en underground wat meer gewaardeerd worden. Dus geen platen van The Hollies, The Kinks en dat soort groepen meenemen, maar het betere werk. Behalve luisteren kun je ook praten. Wie een discussie over een bepaalde plaat wil beginnen kan dat doen. Enfin, het blijkt wel. Het gaat allemaal lekker ongedwongen toe. --- The Nice in p...p...p The Nice, The Hunters en Simon Dupree and The Big Sound treden vrijdag 25 oktober op in Puntje.. puntje... puntje. Een week later, op 1 november komen The Hollies en The Frogs l«d in Twion. --- Netuurrampen En doar komen den netuurrampen nog bie. Gain week gaait veurbie of aargenswoar het 't wel weer spoukt. Baargen, dij vuur spijen, trillende grond, dij haile dorpen vernailt, machtege störms, dij gain stuk op stee loaten, laangdurege dreugte, dij alles verschruit, of overlast van woater. doar alles ien verzopt, tot mens en daaier tou. Wat zegt ons aal dij ellende, ons, mensen van n welvoartstoat, wonende ien n vaailege strook, door zukse rampen hoast nait veurkomen kennen? Ja wis, wie willen wel helpen. Wie hemmen ja wel medelieden en zetten dat om ien giften. D'r wordt hier meer geven as ooit te veuren, moar bennen wie doar kloar mit? Kennen wie mit n rusteg gewaiten aal dat menseik lieden dulden of mout 't ons zulf eerst ais weer aan de lever komen? Zoas joaren leden bie de woatersnoodramp ien Zeeland of nou ien n verzopen haarst? Nait om 't ongemak, dat wie welgestelde börgers van drj regenbuien hemmen. Wie, dij allain moar achter ons verregende roeten zitten te kniezen en te foeteren, omdat wie nait oetgoan kennen. 't Gaait om 't haarstlaand boeten ons benauwde gezichtskringtje, om de stoppels, dij nou mit vouten ien 't woater stoan en doar 't koren amper dreug ofkomen is. 't Gaait om de leste haarstbeloften, dy 't vruchtboare klaailaand nog ien zien schoot haar: om eerabbels en sukkerbaiten. Eerst den, as doezenden bunders van dat kostboare volksvoudsel verrot en verzopt, om haals komt dus, terwiel drijkwaart van wereld doar verlet om het, den goan ogen ons eerst ais wied open. --- Levensgevoar? Levensgevoar? Welnee, wie zeilen d'r gain krummel minder om kriegen. Schoa veur boeren en febrieken, dij heur haarstgewazzen verwaarken? Zeker! En 't is n haard gelag, as zoveul zaaizoad en pootgoud, doar ale zorg en muite aan besteed is, deur overlast nait tot zien bestemmen komt. Dat betaikent nait allenneg schoa, dat is gewoonweg schaande. Schaande, omdat ain van de korenschuren van 't welvoarende West- Europa tekorten verteunt. Omdat ale goie wil om mit te helpen aan 't wereldetenstekört, lam legd wordt achter n ondeurdringboar gedien van miezerege regens. „De grauwe wilgen schoeien - Daip doeknekt bie de sloot," zong Dijkstra ien 1946, dou wereld deur oorlog vernaild was. Ik zol d'r nou aan touvougen willen: „Hou ken wie zo nog helpen, Bie werelds hongersnood?" --- Limerick Ons grenzen goan aal wieder o] Toch ken wie 't noodlot nait ontlopen van wat netuur ons op dit uur ontholdt, om touwen vast te knopen. --- Tweeduuster Rieksie zit tot in tweeduuster. Dan glid e rap de stam umdeel en even laoter holdt e toe in Warrinks hof En as e weerrum komp en döör 't gat in d'heeg krop, hef e wark um d'appels unner de bloes te hollen. Laot komp e in hoes en zien moe gef hum de wind van veuren. Ik zal 't je va wel is even vertellen. Maor zien va heurt 't an en lat zo as 't is. Dat jonk is al zo apart, daor huuj niet met de boesbaandern en daor kan Rieksie zien moe met hengaon. Zaoterdagsmörgens bijtied krummelt Jan Wenning op d'pasterie an. De biel en de schup op de nek. Hie zal d'aol appelboom vandaog 't nerjaor oiwinnen. In de toen gooide de jas oet en vinnig geeit de schup de grond in. Zo en dan mot e even poesten en dan wilt wezen dat d'ogen umhoog gaot naor de kop van de boom. En al zit e dan vlakbij domnie, het vaalt Jan der zo oet: Verrek, wat zuw now hebben? Want boven hum hangt de Grunneger kroon appels, asof 't nooit aans west hef. Hie is der wat veraldereerd van. Hef e now de verkeerde boom anpakt? Maor dat 't daor an mankeert, is hum al gauw duulijk. Dan geeit e hen de pasterie. De koperen bel ballert Höör de gang en domnie komp op de sloffen en met de kaomerjas an bij de deur. Domnie mot even metgaon. want hie hef now wat daor wet e gien weg met. --- ONNER AIGEN VOLK De regen tikt aintoneg... „De regen tikt aintoneg En zeurt in ainernood Zien treurlaid laans de wegen Laans stoppellaand en sloot". Zo begon het mooiste gedicht van mien veurganger Jelte Dijkstra (f 1946), dou hai ien ain van zien mismoudege buien n haarst bezong, dij potdicht zat van woater en van weerzaikte. Wie leven nou goud twinteg joar loater. Wereld is onnerhaand veul wieder worden, is openbroken om zo te zeggen en wie hemmen doaglieks zicht kregen op zien ellenden. Wat of mensen kanner ien dij tied aandoan hemmen, is onveurstelboar. Oorlogen, opstanden, onnerdrukken en miskennen, moord en doodslag, tot massoale kienermoord tou, bewiezen ons elke dag mit pikswaarte kraantekoppen en mit felle televisieflitsen, dat dizze wereld doodzaik is. .. .n verzopen haarst.. . --- VRAGENBUS Ik heb een vriendin, 60 jaar, die onderwijzeres is geweest. Zij is gehuwd en nu is haar man reeds enige tijd ziek. Nu meen ik dat er een mogelijkheid is dat zij zich laat afkeuren. Zy heeft hoge bloeddruk en zou volgens de huisarts niet meer voor de klas mogen staan. Waar kan zij zich ver Haar man is zelfstandig kruidenier en zal ook niet meer kunnen werken. Zou er ook een kans bestaan dat hij een uitkering krijgt ingevolge de Interimwet? E. K. S. te V. Uw vriendin kan zich het beste wenden tot het gemeentebestuur c.q. schoolbestuur, die een keuring voor haar kan regelen. De man van uw vriendin, die naar ik aanneem de laatste tijd als zelfstandige heeft gewerkt zou zich het beste terstond eens tot de Raad van Arbeid kunnen wenden. Een van de voor- waarden om nog voor de door u be- doelde uitkering in aanmerking te komen is, dat de invaliditeit voor 1 juli 1967 is ingetreden. Een andere voorwaarde is dat aanvragen om uitkering ingevolge de Interimwet Invaliditeitsrentetrekkers vóór 1 juli 1969 moeten zijn ingediend. --- De aole appelboom van domnie kan luustern... drenthe in dizze daogen In domnie's toen steeit een appelboom. Krom en knoestig, hie kan nog leven maor niet meer geven. En de kerkvoogden, die zundagsmörgens veur de preek nog wel is even de toen döörgaot hebt al is zegd: Dat ding kan wel vot het is 'n stao in de weg. Maor ze hebt er gien weet van, dat er ene is, die d'appelboom niet geern missen wil. Dat is Rieksie, van d'overkaant straot. 's Aovens nao schooltied krop e döör de heeg de toen in. En zien gaank is as aaltied naor d'appelboom. De stam is met de jaoren aal wieder oet 't lood zakt en hie lat zuk makkelt beklimmen., Daor in de boom daor dreumt Rieksie zien dreumen. 't Is wat 'n stillig jonkie en hie vuult zuk nargens beter op stee want de grote mensken hebt zoveul problemen, die begriept hum niet. De aole boom wel, die kan luusteren.. Dan op 'n aovend, as d'jong zuk weer misseld bef tusken 't Wad, heurde domnie praoten. Hie doekt wei en mak zuk zo klein as 't kan. 't Is der neudig, want de praoters komp naor d'appelboom. En dan heurt Rieksie domnie zeggen: Kijk dit is de boom, die opgeruimd moet worden. Hij draagt al jaren niet meer, en is bepaald geen sieraad voor de tuin. Het is koster Jan Wenning die met domnie de boom bekik en hie schupt is tegen de stam. En dan zeg e; 'k Zal der wel met ofwarken. Zaoterdag heb 'k wel tied over. Der wodt nog wat hen en weer praot en dan zakt ze weer of. Rieksie blif achter en in zien koppie geeit heel wat um. De boom mot ruumen, zien appelboom. En wat zee domnie? Hy draagt al jaren niet meer.... Vrijdagsaovens zit Rieksie langer in de boom as aner daogen. Het zal de leste keer wezen. Maor as e daor zo zit, gaot zien ogen van 't een hen 't aner en zo ineens zit e stief. Bij Warrinks hoes glaanst de Grunneger kroon in d'aovendzun en het döt Rieksie wat. En 't bomst in 't koppie: Hij draagt al jaren niet meer. . . ... verrek, wat zuw now hebben? . . . --- NIEUWS UIT DE BOEKENRIJ Van de hand van professor Carl Wllli.iin Blegen is Troje en de Trojanen. '.ad Troje behoort tot d( boeiende oude plaatsen tril de denia. De poëzie van Homerus maakte de stad onsterfelijk in dr literatuur inde van do werd legende werkelijkheid toen de inten van Troje werden i>i"; legd. De schn je heeft in de dertiger Jan pen nieuwe te verzamelen over het oud' en omgr daarbij zijn h de oude Het behoeft geen betoog, dat die zelf actief h< de opgravingen rond Trui boeiend kunnen sehriiover dezi tad Het boek is uitgave in De Phoenix reeks van i W de Haan m II ds dat het geval is met Het ontstaan van Rome, door professor Raymond Bloeit, di< zijn beurt sinds 1!)4(> het onderzoek de van het distriet van B bij resten werden ontdekt van verschillende Italiaanse culturen die bloeiden van het Rr. k af tot het begin van de Rore ving Het boekje is mi•■ dan alleen een strik! ke beschrijving: het is een geschiedenis, doorweven mot over een stad. die de westerse b< ving zo ingrijpend beïnvloedde. Er zijn mensen, wij kennen er zowaar enkelen, die in hun vrije tijd b bouwen. Voor hen en voor ai interesseerden verscheen de Hollandia Gids van in Nederland gebouwd. geïmporteerde zeilboten en hten, te deel. Het boek werd same steld door mr. J. van Vollenhoven en Jaap A. M. Kramer en h< uitgave van Hollandia NV in Baan de inleiding stellen de schrn. de gids bestemd is voor de beginneling en de niet helemaal met-r beginneling in de zeilsport. die w de vertrouwdheid van tl verlaten om te zwerven o volprezen binnenwateren, grote i ren, IJsselmeer, Deltawateren of Waddenzee. Het wil hen behulpzaam zijn bij het bepalen van de keuze van een voor hun doel geschikt vaartuig. Het is een omvangrijk werk geworden, dat er zeer verzorgd uitziet. Je kunt niet klappen met één hand is een Chinees gezegde dat zoiets betekent als „je kunt geen u/er met handen breken" Wat eigenlijk moet kunnen is niet onmiddellijk haalbaar — straks misschien, ooit De titel dekt de inhoud zeer goed. Want L« geeft op plastische wijze weer hoe de enkeling (Ming) na aanvankelijk lankmoedigheid te hebben getoond tot het uiterste gaat om te ontsnappen aan het totalitaire systeem van communisme, dat elk recht van pi cy aantast en wil vernietigen. Mings vroegere schoolk ger groeit uit to! van het opgelegde rei"- ! <• ■ ! door dit boek duidelijk stellet communisme noch h< me, in welke vorm zich dat ook manifesteert, in China de grondige overwinning zal behalen, omdat iedere denkwijze de afwezige hand betekent niemand kan klappen met één hand. Maar Leynse zegt ook dat de klap door één hand gegeven verschrikkelijke volgen kan hebben. In die zin boek een onverbloemde waarschuwing van de democratie gericht tot totalitaire regeringen. Een boeiend verhaal over de geschiedenis van Perzië schreef drs. H. van Praag. In Het wonder van Perzië beschrijft hij uitvoerig de geschiedenis van dit grote land, dat de ellcnd armoede en de meest pralende rijkdom kent. Het land heeft een boeiende historie. Het boek werd uitgegeven in de Pnoenix-serie van uitgeversmaatschappij W. de Haan in Hilversum. --- Mooie appels Domnie lat zuk niet wieder neugen en lop met de toen in. En dan kan e zuk ok verwonnern over d'aol boom, die in een naacht zukke mooie appels braacht hef. Domnie is wies genog um te weten dat hier een achter zit. Hie stelt veur um eerst maor te waachten met kappen. Het is Jan Wenning um 't even en hie geeit zien pattie weer op hoes an. Die dag hef domnie d'ogen op de toen, zoveul as e kan. En as e dan in d'nummedag Rieksie bij d'appelboom zöt strunen geeit e veurzichtig d'achterdeur oet, de toen in. Rieksie zal net de boom in, as domnie zo ineens veur hum steeit. Hie wil votlopen, maor domnie pakt num bij d'haand. En dan mot Rieksie vertellen en Rieksie döt 't heel erhaol. Van zien boom, die e niet geern misken wol. De boom steeit er nog en zolang domnie er woont, zal e der blieven ok al drag e al jaoren niet meer... BART VEENSTRA. ---