Deze studiedagen zullen een toekomst krijgen Limb. hoogeschool-studenten georganiseerd „Zie naar den mijnwerker" (Van onzen specialen verslaggever). Ongeveer tweehonderd liooge. School-studenten zijn voor het eerst in lam burg met elkaar in contact geweest 01,1 problemen van geloof en cultuur, van sociologie •11 politiek nader te bestudeeren. Op verschillende oogenblikken wekten deze dagen sterke herinneringen aan de Kolducsche studieweek. Vooral toen aalmoezenier Koncken zijn enthousiaste spreek, beurt over de sociale organisaties hield, dachten wij aan Rolduc en niet minder als wij 's avonds te zamen waren om te „praten", al moet het mij dan ook direct van het hart dat de praatavonden in ttolduc veel meer een hartelijk blootleggen waren van hetgeen op 's herten grond leidt dan het „praten om het praten" hier! Het komt wellicht doordat er een zekere dualiteit in de Weertsche leiding valt te ontdekken. Prof. Cobbenhagen benadrukte herhaal, delijk dat de katholiek in de wetenschap niet ten achter mag blijven bij den niet-katholiek, ter. wijl van de andere zijde deze dagen wel degelijk ingesteld zijn om den studenten de wegen te wijzen, waarlangs zij nader tot het volk kunnen komen. Slechts aalmoezenier Roncken en Ir. Wijffels wezen liier een weg. Zie naar de mijnwerkers, spraken zij. De mijnwerker moet niet alleen uitstekende vakkennis hebben, hij moet ook „teain-worker" oftewel gemeenschapsmensch zijn. De praatavonden in Weert misten nog hun grooter verband. Er gistte nu reeds voldoende aan alle kanten — de sfeer was dan ook uitmuntend! —, een bezielende idee, die eenheid schept, ontbrak echter nog. Al met al, men was dik tevreden over het verloop van deze da. gen en unaniem was men van oordeel dat deze studie-dagen een toekomst moeten krijgen. --- Welke vorm van organisatie? Hier hangt echter een andere kwestie nauw mee samen. De hoogeschool.studenten kennen nog eteeds geen eigen organisatie. Het gilde van Sint Servaas, dat geregeld zonier-kampen organiseerde om in een gozelligen vorm contact met het volk te zoeken, toont geen levenskracht meer. Ook de senioren-afdeeling der Jongstudenten mikt onder het beoogde doel. De Rolducsche professor drs. W. Meys, die het idee vond der studie-dagen, deed nu plannen aan do hand om tot een organisatie te komen. „Niet zoo maar een stands, organisatie als andere stamlsorganisatles. Een beweging moeten wij hebben. Wij moeten een acadcmiclie gemeenschap worden, die verschillende afdeelingen bezit, waarin bekeken en uitgewerkt wordt op welke wijze wij reeds gedurende onzen studententijd in contact met het volk knnnen komen." Een intieme studiekring van af. gestudeerden uit Heerlen vielen direct den professor bij en tot een soepelen vorm van organisatie werd besloten. De seminaristen zullen eveneens van de partij zijn, waardoor een Inniger contact tusschen clerus en afgestudeerden tot stand wordt gebracht. De vrouwelijke student zal even welkom zijn. --- De laatste dag. Den laats ten dag scheidden zich de studenten in vier 3ecties: een godsdienstige, een cultureele, een sociale en een politieke. De verschillende Inleiders konden den studenten hier op gemakkelijke wijze de practische wegren wijzen, waarop zij zich aao het Limburgse he volk dienstbaar kunnen maken. Men' zal trachten, ook van deze studie-dagen, de gehouden inlel. dingen in druk te doen verschijnen. Hoorde men 's avonds op de samenkomsten de studenten-liederen schallen, dan wist men weer dat men niet op een congres maar op studenten-studiedagen was. „In de volgende jaren", zoo sprak prof. Cobbenliagen in zijn slotwoord, „zullen we trachten door ontspanning en contact met de bevolking meer afwisseling te brengen in het programma. Reeds nu droeg deze bijeenkomst veel goeds in zich voor lie( Limburgsebe volk. Wij zullen niet versagen." --- Nieuwe auto's en de toewijzing ervan GRAGEN AAN MINISTER. De heer Dassen hoeft aan don Minister van Verkeer gevraagd of deze kan" mededeelen, hoeveel nieuwe personenauto's sedert de bevryding in Nederland zijn ingevoerd, zulks met vermelding van de soort: kleine wagens (4 cylinder), middensoort (6 en 8 cylinders) en %ware soort. Bovendien heeft de heer Dassen gevraagd hoe deze nieuwe personenauto's verdeeld worden over de verschillende provincies. --- Waar eens water golfde In de jaren 1911/45 golfde het water door de polders van het vruchtbare eiland Fiakkee. Thans kan men het koren zien golven. De land. man werkt hard, de tractor raast, de dorschmachine loeit, alles om de oogst met spoed binnen te halen. Het is alles boven verwachting. Alle vruchten staan er goed voor. De opbrengst der tarwe is van 30 tot 40 mud per gemet. Dit is ook het geval met de gerst, aardappelen en suikerbieten Alleen het vlas had beter kunnen zijn. --- „Singing in the rain" Gisteren wag het vooral Haarlems jeugd, die het 700-jarig bestaan vierde. In den ochtend waren verschillende kermisattracties gratis ter beschikking gesteld. Des middags trokken troepen padvinders door do straten en hielden een rally, waarna de bHr#e«tee9*er h«n toesprak. Het katnpvwar, d»t h» den avond zon plaats hebben, word vanwege hot slechto weer versefeoven naar Zaterdag. Het openluchtspel vond doorgang. --- Prinselijke grieven In scherpe bewoordingen doet Z.K.H. Prins Bernhard in het jongste nummer van „Auto" zij bekiag over den onwil bij het gros van het autorijdend publiek tegenover onze soldaten, die met verlof uit Duitschland terugkeeron en al liftende hun woonplaats trachten te bereiken. Deze menschen, aldus de prins, krijgen meestal niet meer dan twee of drie dagen verlof. Wanneer zij nu ook nog de helft van dien korten tijd moeten verdoen met reizen, blijft er uiteraard zoo goed als niets hiervan over Z.K.H. vraagt dan ook den autobestuurders in 't vervolg meer medewerking te willen verieenen om zoodoende onze soldaten in de gelegenheid te stellen zooveel mogelijk van hun verlofdagen te kun. non genoeten. Toch was het o.i. beter wanneer de militaire Overheid voor het een en ander tfelf zorgde. Zoolang onze soldaten afhankelijk zijn van de barmhartigheid van enkelingen, hapert er lets bij de leger.organiaatie. --- De rel om Gielens reorganisatie £R is gedurende de afgeloopen week heel wat te doen geweest rond de reorganisatie aan het departement van 0.K.W., in het bijzonder over de ontslagen door minister Gielen aan de diverse artistiek© consulenten gegeven. Wij wenschen niet op de politieke aspecten van de kwestie in te gaan; de politieke kant van de vraag is ook de minst belangrijke, ofschoon daar — met het gebruikelijke tam. tam in dergelijke zaken — de scherpste aandacht aan werd gegeven. Wij wenschen ook niet het geheel der maatregelen te beschouwen, want op de eerste plaats betreft het voor een deel onderwerpen, waarover wij geen bevoegdheid hebben te oordeelen en boven, dien, tle zaak is in het parlement reeds afgedaan. Het merkwaardige (en bijna verbluffende) van het geval is: de beroering, welke het ontslag der artistieke consulenten of zelfs van een bepaalden consulent in kunstenaarskringen heeft verwekt. Men kan (in „Vrij Nederland" bijvoorbeeld ) al verzen lezen, waarin geklaagd wordt, dat de kunstenaars wederom op een „houtje" kunnen gaan bijten, dat ze „we. derom" aan de „genade" van de gemeenschap worden overgeleverd. De rel verraadt een buitengewoon geborneerd begrip omtrent de onderlinge verhouding tusschen kunst, kunstenaars en overheid. Aan wolk recht ontleent een kunstenaar zijn aanspraak op de overheid, dat deze als zijn ver. zorgster of werkgeefster zou optreden? Zijn kunst is oen vrij voortbrengsel, wa«r niemand om gevraagd heeft. Wil de kunstenaar van dit voortbrengsel een object maken, dat hem in staat zal stellen In zijn levensonderhoud te voorzien, is dat zijn goed, natuurlijk recht, het is een arbeidsproduct, dat zijn loon waard... k&n zijn! Maar men begrijpt al dadelijk, dat een kunstenaar zijn aanspraken slechts kan ontleenen aan hetgeen hij voortbrengt en aan de wijze, waarop het kan en zal worden geëxploiteerd. * « * WANNEER de kunstenaars er. over klagen, dat hun producten — mede bezien naar den arbeid, die eraan wordt besteed — geen overwicht kunnen brengen met hun gerechtvaardigde eischen omtrent levensonderhoud, schort er iets aan deze producten ofwel hun exploitatie is gebrekkig. En deze exploitatie is geen zaak, die de overheid aanbelangt, maar de kunstenaars zelf, hun sociale voorzieningen zijn hun eigen zaak. Slechts zou de overheid er een bindende, wettelijke kracht aan kun. nen verleenen. Men zal misschien verwijten, dat dit een zuiver liberaal standpunt is; dat is niet juist, want het standpunt wordt gesuggereerd door een a-liberale opvatting omtrent een sociale ordening. Dit is do zaak bezien vanuit het eene standpunt. Br zijn echter ook bezwa*en aan te voeren, die rechtstreeks ontspruiten uit bezorgdheid ten aanzien van de vrijheid van de kunst als zoodanig. Het is merkwaardig, dat er geageerd wordt door kunstenaars, die in bezettingstijd gekant beweerden te zijn tegen do zoogenaamde ICultuur-kamer, omdat zij staatsbemoeiing inzake kunst en cultuur allergevaarlijkst achtten. Het is onbegrijpelijk, waarom zij nu dat Trojaansche paard — al heeft het dan misschien een goudklewtje en al toont het dan misschien ook bepaalde vereerde gelaatstrekken — wèl binnen de cultuur zouden willen halen. Men doe de zaak nu niet a! met den dood-doener: maar dit is een democratische regeering! Wanneer het vervaarlijke dier eenmaal is binnen gehaald ko men er noodwendig de „Grieken" (wie kent niet het gevleugelde antieke gezegde: ik vrees de Grieken met hun geschenken!) uit kruipen: kliekgeest, persoonlijke belangetjes, ongemotiveerd overheidsingrijpen, door onkundigen belanghebbenden) afgeperst in. grijpen enz, * * » ER is inzake kunst en cultuur voor de overheid maar één juiste bemoeiing mogelijk, namelijk als zichtbare uitdrukking van de gemeenschap uiting geven aan de waardeering van de gemeenschap voor den arbeid van een enkeling voor het geheel. t)ie waardeering kan bestaan in een baronet-titel, zooals in Engeland, een zetel in een Académie (het behoèft niet altijd een zetel tusschen asthmatische oude heertjes te zijn), zooals in Frankrijk. Tot. nog toe koos de overheid hier een goedkoop lintje op den zestigsten verjaardag — zie, die waardeering kan een weinig worden opgevoerd, zoodat zij niet (zooals meen ik Boutens het indertijd aanvoelde) als een schandelijke bejegening behoeft te worden opgevat... Maar men eisehe niet van de overheid, dat zij zal gaan: stimuleeren, door een instituut van artistieke ambtenaren. De artistieke resultaten zouden nihil zijn, de cultuur liep gevaar en aan een bepaalde groep werd ongerechtvaardigd een maatschappelijke voorsprong verleend. I. K. ITK, --- Op den avond van 24 Juli stonden langs het strand van de Bikiniatol, waar geen mensch zich meer durfde wagen, een serie auto. matische camera's op stalen geraamten opgesteld. Om kwart voor 11 ontplofte de bom onder water. Terwijl een waterzuil van twee kilometer hoogte opspoot uit de zee, werden de camera's op één na verbrijzeld. De overgebleven eamePa maakte deze opname van de reusachtige paddestoelvormige stofwolk, die nog vele kilometers hooger steeg dan de ontzaglijke waterzuil. --- Ook de smokkel kent komkommertijd Als eerst de oogst maar binnen is... Zwerftocht langs de Duitsche grens Het landschap over de grens is precies hetzelfde als bij ons. Ook daar staat het graan in hopen te drogen en rijden volbeladen wagens dc oogst naar de mijten. Want de schuren zijn meest kapot, omdat de dorpen kapot zijn. Slechts 10 % van de huizen is bewoonbaar; lets is echter anders. De wieken van de molens happen reeds wind en dicingen de steenen. De nieuwe oogst wordt aanstonds gemalen, omdat er honger is. £EN kommies, die zijn ronde doet, blijft bij ons en bij een Igaret s aan. Hoe is het tegenwoordig met de smokkelarij? Slap. Zeer slap. Maar dat kan niet anders De boeren — aan beide zijden van do grens — die gewoonlijk als bemiddelaar optreden bij de transac ies zijn bezig met den oogst en hebben geen ïjd. Voortg hebben we enkele kop stukkon goed geraakt en deze hebben weer eenigen ;ijd noodig om financieel te herstellen. Het smokkelaarsoffensief, dat op he oogenblik geluwd is, heeft ons 20 k 30 auto's opgeleverd. Men kan aannemen dat er dus 2 a 300 wagens veilig in Nederland zijn gearri veerd. Als we 10 % aanhouden, zijn we tevreden, want we hebben hier ?een telefoon en geen mot or of auo om de wagens achterna te zitten, lie soms op 100 M. afstand passeeren. Verder is de bewaking over dit uit gebreid gebied met de vele binnenwegen, bosschen en boschjes zeer moeilijk, vooral als het aantal manschappen niet toerei kend is. Wij «zijn ech er over de re, sultaten niets ontevreden en wij ko. men — door de invoering van nieuwe voorschriften — in een gunst i ?er positie te s aan. Maar ook in den komkommertijd hebben we nog wel vangsrf'. Van de week enke le smokkelaars met 158 Kg. koffi" en een boer met een slaapkamermeublement Een konijn springt achter ons en vluchf: op Duitsch gebied. „Hoort io nou aan Nederland of aan Duitschland ? Aan dengene die hem vang , glimlacht de kommies. ♦ * * DE fiets voert op de mulle zandweggetjes glijpartij tjes ub We rijden dicht langs de grens. Om in de verboden strook e komen, heb ie een papiertje noodig. De boeren bovendien nog een grenspas en dar kunnen ze de onzichtbare afbakening overschrijden, om hun land e bewerken. Bovendien kunnen zo met een Duitsche collepra overleg plegen in verband met ruil. en smokkelhandel. We komen aan eeD '-Trenskantoor, waar een slagboom, de Nederlandsche vlag en ..Douane" in oranje- Te ters, het iedereen duidelijk maken, dat hier de grens is. „Hier hebben we geen iaa van imokkelaars", zegt een amb enaar, .Wel van muggen" sakkeren wij en voor de zooveelste maal slaan ■ve mis en beginnen een plekje op ns lichaam te streelen. „Die vindt u ook ver van de •;rens. Hier vindt u ech er iets, da': ■' ress:mter is." Wij treden een vertrek binnen en denken in een voor-oorlo.Tsch vendu-lokaal te zijn gekomen. N. : imr.chincs, waschmachines, meubelen, motors, schoenen, s offeti. enz. enz., te veel om op te noemen Dat kwam allemaal van gene zijd", van leze zijde kolf ie. ..En hier ieureu de kinderen mee" De ambtenaar toont een groo' o asch. De inhoud herinnert aan de mars van de kramers, jaren geleien. Er zit letterlijk al'.es in. „De kinderen ruilen dia dingen, die in Nederland nio. te koop zijn, tegen etenswaar. Over de landwegen probeeren ze weer veilig thuis te komen. Hoe is het hier momenteel? „Stil, Zeer stil. Maar we verwachten na dagen s il e een storm. Als de oogs. binnen is, kom; vrije tijd :;n gelegenheid." Helpen de Duitsche douanen ook meeï „Zeer zeker. Maar het is zoo moeilijk. De Duitschers brengen de auto's me. de papieren tot aan de grens en gerou ineerde cliauïieurs nemen ze over Vroeger werden de voertuigen in boerenschuren of stroomijten verstopt. Maar de smokkelaars riskeeren dit m