HET VORMINGSWERK — Ook niet. De Katholieke Staatspartij heeft in het verleden den vormenden arbeid niet verwaarloosd, zeer zeker niet in de laatste tien jaren. Het kernwerk. de kernbrochures, het rapport over de vernieuwing van het staatsbestel zijn er even zoovele getuigen van. Ook onder Goseling was men zich bewust, dat niet alleen de macht van het getal van belang was, maar meer nog de macht van de goede constructieve ideeën. Goseling werkte steeds meer die richting uit en ik geloof, dat de katholieke partij op dit punt het initiatief en het werk van Goseling zoo krachtig mogelijk moet voortzetten. Zij zal verder kunnen gaan. Ik stel mij voor, dat het Centrum van Staatkundige Vorming ook de gelegenheid moet bieden om het electorale werk in studie en in discussie te brengen. Hoofdzaak echter is, dat men aan het vormingswerk bewust een beparld doel stelt. Dat doel moet zijn het moblliseeren van alle deskundige krach?na, waarover wU Katholieken beschikken, van alle katholieken op het terrein van wetenschap, kunst, onderwijs, industrieel en sociaal leven, voor den constructieven arbeid in onze staatkunde. Wij moeten het heete katholieke intellect er toe brengen mee te werken aan de oplossing van de buitengewoon moeilijke sociale, economische en staatkundige, financieele. cultureele en internat >>nale vraagstukken, van wier oplossing de toekomst van ons land afhangt. Er waren in het verleden tal 'van Katholieken, die er niet voor voelden 'zich in de politiek te begeven. Dat zal wel zoo blijven. De vormingsarbeid echter van de Katholieke Partij moet er op gericht zyn. zonder hen in de politiek te sleepen, toch van hun deskundigheid en hun voorlichting profijt te trekken voor den wetgevenden arbeid van onze katholieke politiek. --- JONGEREN AAN BOD — En dan de verjonging? — Inderdaad. De verjonging is de eerste eisch van vernieuwing. Men motiveere dat echter niet verkeerd. Wij moeten niet verjongen, omdat de ouden het slecht deden, maar omdat het hier een algemeene levenswet geldt. In ieder leven moet van tijd tot tijd nieuw en frisch bloed worden gestoTt. Dat klemt op dit oogenblik te meer, omdat na vijf jaren wereldoorlog tal van nieuwe vraagstukken opdoemen en oude vraagstukken in heel nieuwe gedaante op het tapijt komen en nieuwe oplossingen vergen. Dat klemt ook te meer, omdat onder ons Katholieken verscheidene jongeren zijn, die zich bereid hebben getoond ons land in moeilijke jaren te dienen. Er mogen ouderen zijn, die deze jongeren als dilettanten betitelen; ik zou niet in ernst aan de verjonging van de katholieke partij kunnen gelooven, indien men dezen jongeren niet het volle pond der waardeeriroj zou schenken. Zij hebben daarop evenveel recht als de ouderen recht op waardeering hebben voor het werk, dat zij in vroeger -jaren tot stand hebben gebracht. --- DE WIL TOT SAMENWERKING. Verjonging echter is naar mijn oordeel bovenal een zaak van mentaliteit. Zij moet zich met name demon. Etreeren in de verhouding ten opzichte van andere partijen. Ik zei reeds, dat ik een eenheidspartij uit den booze acht. Het lUkt mU echter dringend noodzakelttk. dat ó> leldrr* eener Katholieke Partij ia de toekomst bezield zullen zijn van den positieven wil tot samenwerking met anderen. Versla mij goed: dat 1$ lets anders dan een bloot* »•- reld h e i d tot samenwerking. Ik spreek over den wtl tot samenwerking. Men moet de samenwerking zoeken over» al waar zij kan bijdragen tot verwezenlijking van een sterk vooruitstrevend program. --- EEN VOORUITSTREVEND PROGRAM. Er zijn menschen in den lande, zoowel onder de Katholieken als daarbuiten, die het willen doen voorkomen, alsof de Katholieke Partij, die uit het verleden herrijst, aan den conservatieven kant zou staan in tegenstelling tot de nieuwe groepeeringen, die men zich denkt. Deze menschen eischen een monopolie van vernieuwing op voor één bepaalde beweging en dat, terwijl zii niet eens aangeven waarin die vernieuwing precies moot bestaan. Zij spreken en schrijven veel over de opheffing van de confessioneele of principieele organisaties. Zij zien echter één ding over het hoofd: dat dit niets met vernieuwing te maken heeft. Reeds lang vóór den oorlog werd daarover heftig gestreden . Met algemeenheden als het heengaan van confessioneele organisaties drukt men de vernieuwing niet uit. Die woorden behooren tot het oude arsenaal in de Nederlandsche politiek. Zoolang men de vernieuwing niet concreter kan aangeven, mist men het recht bet monopolie van de vernieuwing voor zich alléén op te eischen. Noch de Katholieke PartU, noch een nieuw opgerichte S.D.A.P. zal zich in den hoek van het conservatisme laten duwen en zich het stempel van behoudzucht laten opdrukken. Resumeerend kan. ik dus zeggen, dat naar mijn meening de vernieuwing van de Katholieke Party inhoudt: 1. het aantrekken van nieuwe menechen. 2 het uitwerken van nieuwe ideeën, niet op het terrein der beginselen, die altijd dezelfde blijven, maar op het terrein der toepassing van de beginselen; 3. het kweeken van een nieuwe mentaliteit. In de eerste plaats gericht op constructieve politiek. In de tweede plaats gericht oo den bewusten Wil tot samenwerking met anderen. Een samenwerking, die zich niet hoeft te bepalen tot het vormen van combinaties in het parlement, maar die zich ook in het vrije maatschappelijke leven kan doorzetten in een contact tusschen de leidende figuren der groote politieke groepeeringen, zóó als dat tijdens den oorlog is gegroeid lot een krachtig besef van saamhoorigheid en nationale eenheid. --- EINDE ZOMERTIJD In den nacht van 15 op 16 September eindigt de zomertijd. Daartoe worden om 3 uur 's nachts de klokken een uur teruggezet. Men houde hier. teneinde teleurstellingen te vermijden, hedenavond vóór het naar bed gaan, rekening mee. --- Een geschenk van Zwitserland Gisteren wapperde de Zwitsersche vlag op verscheidene plaatsen boven het geteisterde Walcheren. Voor de groote werken van dijkherstel, welke daar momenteel gaande zijn, zijn zeer vele arbeiders noodig en zij kunnen in de verwoeste dorpen en steden niet gehuisvest worden. Er moesten barakken worden gebouwd, maar het materiaal ontbrak en de bouw vorderde teveel tijd. Toen verklaarde de Zwitsersche regeering zich bereid vier kampen, elk van dertien barakken, welke gereed stonden, aan Nederland te schenken. Het is met meubilair, eetgerei, enz. een zeer kostbaar cadeau, dat ons bereikt door bemiddeling van de Don Suisse, een machtige organisatie tot hulp aan oorlogsslachtoffers. Voor de plechtigheid van de officiëele overdracht was een groot gezelschap naar Walcheren gekomen, dat zich verzamelde in een feestelijk-versierde barak van het kamp in Westkapelle, waar een koffietafel was aangericht. De heer Isler, gedelegeerde van de Don Suisse, heeft met een sympathieke toespraak in het Nederlandsen het geschenk aangeboden, dat door minister Ringers persoonlijk namens de regeering werd aanvaard. De minister verzocht den heer Isler den grooten dank van ons volk aan de Zwitsersche regeering en de Don Suisse over te brengen en getuigde van de uitnemende verstandhouding, welke tusschen beide volkeren bestaat. De plechtigheid van de overdracht werd besloten met het wisselen van de vlaggen. Minister Ringers haalde de Zwitsersche kampvlag in en heesch de Nederlandsche. De splinternieuwe barakken zijn van een superieure constructie; zij zien er even als geriefelijk uit. Het is de wensen van de Don Suisse, dat zij later beschikbaar zullen komen als noodwoningen, waarvoor ze, na een onbeduidende inwendige verbouwing, zeer geschikt zijn. De kans bestond, dat het bezoek van zoovele autoriteiten aan West Kapelle zou samenvallen met het dichten van het sluitgat in den dijk aldaar. Door het ruwe weer in den nacht van Donderdag op Vrijdag zijn deze pogingen echter Terijdeld, --- Buitenlandsche Kroniek Japansch onverstand Nu de geallieerden het eene Japansche kamp na het andere, waar geallieerde krijgsgevangenen en burgerlijke geïnterneerden opgesloten zijn geweest, bevrijden, komen gruwelen aan het licht, welke elke beschrijving tarten. Of de Japanners de Duitschers nog in wreed sadisme overtreffen, is een polemisch vraagstuk, dat de wereld weinig zal interesseeren, belangrijker is de kwestie, hoe de schuldigen aan al deze misdaden hun gerechte straf zullen krijgen. Op dit oogenblik is de wereldverontwaardiging gewekt, gelijk enkele maanden geleden, bij de onthullingen over de Duitsche concentratiekampen, het wereldgeweten in feilen opstand kwam. Maar de mensen letft snel, en vergeet nog sneller en net gevaar bestaat, dat. evenals na 1918. over eenigen tijd het geweldige probleem van de oorlogsmisdadigers — en evenzeer van de misdadigers tegen het gewone menschenrecht — weer in de archieven verdwijnt. De gevolgen van nalatigheid en slapheid op dit gebied zUn reeds eenmaal aan den lijve ondervonden; een dergelijke fout mag niet weer worden gemaakt. In onze gedemoraliseerde wereld is meer nog dan materieel herstel noodzakelijk een herleving der moreele opvattingen; en deze kunnen slechts ingeprent worden, als overal ter wereld, waar misdaden zijn bedreven, zooals we de laatste jaren beleefd hebben, streng en snel recht wordt gedaan. Afschrikwekkende voorbeelden zijn noodzakelijk, willen de juiste begrippen wederom ingang vinden. Deze overweging is te actueeler, nu zich in het Verre Oosten, feiten voordoen, welke er op zouden kunnen wijzen, dat in de Vereenigde Staten een z,g, „zachte vrede blok", dat invloedrijke kringen achter zich heeft, propaganda maakt voor een welwillende behandeling van Japan, in de hoop, dat dit land zich eens tegen eventueele vijanden aan de zijde van Amerika zal scharen. MacArthurs verklaring, dat de bezetting van Japan zonder onnoodig geweld en zonder onderdrukking moet plaats hebben en dat de Japanners hun individueele vrijheid en eigendomsrechten zullen behouden, scheen in die richting te gaan. Een latere verklaring, nadat in Amerika verwoede protesten waren opgegaan, klonk echter veel harder. Japan zal geen kans meer krijgen om zijn militaire kracht weer op te bouwen. Wanneer de bezettingstroepen in Japan hun werk ten einde zullen hebben gebracht, zal niet alleen Japans gewapende macht hebben opgehouden te bestaan, doch zal ook ziin oorlogsindustrie volkomen opgeruimd zijn. Japans bevoorrading met grondstoffen zal dusdanig worden beperkt, dat het nooit meer iets anders dan een mogendheid van lageren rang zal kunnen zijn. In de eerste jaren, aldus MacArthur. zal Japan trouwens moeite genoeg hebben om zooveel voedsel te produceeren, dat het volk voor den hongerdood bewaard blijft. Deze laatste taal zullen de Japanners beter begrijpen dan de eerste, want er is bewijsmateriaal genoeg, dat de verslagen Japansene militaristen plannen smeden hun verslagen legers tot een instrument van wraak tegen de geallieerden te reorganiseeren. We beleven nu in Japan dezelfde tactiek als na den vorigen oorlog in Duitschland: de leiders pogen het volk wijs te maken, dat Japan den oorlog niet werkelijk heeft verloren, maar slechts, wijl hü nu voor Japan minder gunstig verliep, heeft onderbroken, om hem straKS onder gunstiger omstandigheden, beter voorbereid en beter bewapend, te kunnen voortzetten. Tegenover deze geestesgesteldheid kan slechts één houding worden aangenomen: den Japanners bewijzen, dat zij den oorlog eens en voorgoed en definitief hebben verloren en dat zij geen kans meer krijgen zich voor nieuwen strijd te bewapenen. --- Politieke vraaggesprekken Vernieuwing der Katholieke partij Elk conservatisme afgewezen. De wil tot samenwerking II (Slot.) (Van onzen parlementairen redacteur) Verjonging en vernieuwing van de Katholieke Partij. ledereen spreekt er over. Maar slechts weinigen hebben zich een duidelijk denkbeeld gevormd van de wyse, waarop zich vooral deze vernieuwing moet voltrekken. is het een kwestie van naam alleen? —De naam doet er weinig toe, meent Pater Magister Dr. Sieglried Stokman 0.F.M., de secretaris van het nieuw opgerichte vormingscentrum der Katholieke Staatspartij. Ik heb wel eens de gedachte geopperd, om te spreken van een Nationale Katholieke Volkspartij, maar ik ben daar niet aan gehecht. Wil men den ouden naam behouden, dan is het mij best. Men moet dat naar mijn oordeel van practische overwegingen laten afhangen. Tactiek alléén mag den doorslag niet geven. Indien een andere naam beter dan de oude het wezen van de zaak uitdrukt, dan moet men een anderen naam kiezen. De populariteit van den wam blijve secundair. — In een nieuwen naam Igt dus het wezen van de vernieuwing niet? Ligt het dan in het ter hand nemen van het vormingswerk? --- WEEKPRAATJE Ongelijke strijd Nog eens de dienstbodequaestie, in aansluiting op Anncmie 1880. Wat zouden onze moeders en grootmoeders hebben opgekeken, als zij van haar nageslacht nog zouden kunnen hooren, hoe moeilijk bet tegenwoordig is om aan een meisje te komen. Zij hadden er nooit last mee. E'n advertentie in het avondblad, en de bel stond niet stil van sollicitanten, die graag voor de betrekking bij mevrouw in aanmerking wilden komen. Onze moeders kenden l'embarras du choix. Zij teekenden na eerste kennismaking en onderhoud met de betrokken candidaten de condities en qualiteiten in haar zakboekje aan, en deden daarna een omzichtige keuze. Dan werd aan de uitverkorene de „goospenning" uitbetaald, ten toeken, dat het dienstcontr,ict met haas werd aangegaan. De fooi of gratificatie met Kerstmis, Kermis en Nieuwjaar werd vastgesteld. Nam zij de laatste bij het eerstvolgend Nieuwjaar niet aan. dan beteekende dit stilzwijgend, dat zij naar een andere dienstbetrekking ging uitzien. Maar dit gebeurde toch zelden. Voorts nog eenlge bepalingen omtrent het dragen van katoen, en een zwart japonnetje voor Zon- en feestdagen, waarin mevrouw haar gaarne wilde tegemoetkomen. Ook mutsengeld zou worden vergoed, want mevrouw had gaarne, dat de muts werd gedragen. De meid zelf had er weinig op tegen, 't stond haar knap en bevallig. De muts zelf was een kunststuk; er waren aparte mutsenmaaksters, en ook het wasschen. plooien en strijken van de muts vereischt* kennis en vaardigheid. En nti, tegenwoordig, in onze dagen, is het dienstbodenvraagstuk een onoplosbaar sociaal probleem geworden. Ze doen 't niet meer, onze meisjes, ondanks alle fraaie en goedbedoelde dienst bodencursussen. Neen, mevrouw, de Canadees heeft er niet alleen schuld aan Eerst wilden ze allemaal verpleegster worden. Maar nu hooren we, dat er ook onder de verpleegsters een schrikbarend tekort gaat ontstaan. De krankensponden in onze hospitalen staan onverzorgd. De Marva lokt onweerstaanbaar. De coquette uniform. Het avontuurlijke leven. De roep van een nieuwe wijde wereld. Hebben we 't niet gelezen? 70.000 om 1500 open plaatsen Ik sla een bekende Brabantsche krant open, nog altijd een vermeend aanlokkelijk jachtterrein om aan een gced eenvoudig meisje te komen. Denkt u maar! Tusschen een kader van hartroerende oproepingen, om toch een net en een flink meisje onder allerlei veelbelovende condities, tref ik één groote royale advertentie, twee kolommen breed: „Revue vraagt Balletmeisjes Gunstige voorwaarden. Zeer hoog salaris. Opleiding geheel gratis".... Vecht daar nu eens tegbn op. 't Wordt een ongelijke strijd. Mevrouw, denk eens na! In pletits van een katoen! je een dansjurk als een droom; tnplaats van de keuken het stralend tooneel met flatteerend licht van schijnwerpers: Inplaats van je handen te gebruiken, alleen met Je becnen paradeeren. In plaats van mogelijke standjes.... een daverend applaus. En dan nog dak betaald toe. Plus het verschiet een echte actrice te worden. Wie kan daar tegen opl P. H. H. --- Prins Bernhard inspecteur-generaal der landmacht Benoeming wordt voorgedragen door het Kabinet Het Kabinet zal binnenkort Z.K.H. Prins Bernhard voor dragen voor benoeming tot inspecteur-generaal der Kon. landmacht. Nu de organisatie van de Koninklijke landmacht vaster vormen gaat aannemen en daarbij nieuwe groepeeringen ontstaan, is het tevens gewenscht verandering te brengen in de positie van den bevelhebber der Nederlandsche strijdkrachten, welke functie naar men weet. tot dusver door Z.K.H. Prins Bernhard wordt bekleed. Zulks is te meer geboden daar van de werkkracht en inzichten van Prins Bernhard in een functie metbreeder arbeidsveld grooter nut voor den lande kan worden verwacht. Dientengevolge ligt het in het voornemen van het kabinet Z.K H Prins Bernhard binnenkort aan H.M. de Koningin voor te dragen voor benoeming tot inspecteur-generaal der Kon. landmacht. Hij zal daarbij tot taak hebben, zich een oordeel te vormen over alle vraagstukken, welke verband houden met den opbouw en de oefening der Kon. landmacht en den minister van oorlog daaromtrent van advies dienen voor zoover hem zulks wenschelijk voorkomt dan wel door den minister wordt verzocht. Daartoe zal hij zich regelmatig op de hoogte stellen van de wijze van opleiding van officieren, onderofficieren en manschappen, zoomede van de geoefendheid en tucht der onderdeelen en zijn bijzondere aandacht er aan wijden of in den troep een geest wordt gekweekt van offervaardigheid, saamhoorightid en plichtsbetrachting. De Prins zal kunnen deelnemen aan alle militaire besprekingen binnen den dienstkring van functionarissen der Kon. landmacht, waarin legerproblemen van welken aard ook worden behandeld. Zoo zullen de begaafdheden van verstand en inzicht, welke de Prins in zijn functie van bevelhebber der Ned. strijdkrachten zoo ruimschoots toonde te bezitten, zoomede de groote ervaring, die hij in den oorlogstijd heeft opgedaan, ook in de toekomst ten dienste staan van ons leger, hetgeen, gezien de verjonging van dat apparaat en de nieuwe geest, welke hierin dient te worden gekweekt, van groot belang moet worden geacht. --- Nationale zitting der Katholieke actie De nationale leiding van de Katholieke Actie in Nederland zal op 20 Sept. bijeenkomen te Utrecht, in verband met belangrijke besprekingen aangaande de inschakeling van de Katholieke Actie bij den geestelijken wederopbouw van ons vaderland en ons algemeen volksherstel. --- GESCHORSTE HOOGLEERAREN. Van de techn. hoogeschooï te Delft 7Ün geschorst de hoogleearen ir. Chr. K. Visser, ir. E. A. van Gcnöercn Stort, dr. ir. D. F. Slothouwer, dr. ir. H. S. Hallo. dr. fr. H. G. Nolen, en dr. ir. N. Koomans; gestaakt werden dr. H. B. Dorgelo, N. Lansdorp., ir. P. Landbcrg. dr. ir. W. Th. Baehler en dr. A. A. N. A. Steger. --- De „Westelijke familie” Blum stelt drie eischen In de „Daily Herald" en in de ..Populaire" is tezelfdertijd een artikel van den Franschen socialistenleider Leon Blum verschenen, hetwelk diens gezichtspunt weer geeft op het „Westelijke blok" dat gebaseerd zou zijn op nauwe Engelsch-Fransche samenwerking. Blum ziet dit niet als een organische groepeering van staten, doch veeleer als een „Westersche familie". Hij legt den nadruk op het feit. dat er geen misverstand mag bestaan op de navolgende punten: le. Nauwere banden in de Westelijke Europeesche familie zouden nimmer een anti-sowjet-karakler mogen hebben. Er is geen hoop op wereldvrede denkbaar zonder hartelijke en vertrouwelijke samenwerking met Rusland en in het bijzonder een oprechte verstandhouding tusschen Engeland en Rusland. Het is de taak der Fransche democratie tot deze verstandhouding bij te dragen. 2e. Economisch beschouwd mag deze samenwerking in geen enkel opzicht een gesloten economische eenheid vormen tegen de Ver. Staten; er is geen spoor van hoop op georganiseerden wereldvrede met een systeem van gesloten en beschermde economie. Het bestaan der Europeesche binnenlandsche markten moeten beschouwd worden als promotor van ontwikkeling en niet als hinderpaal van de handelsbetrekkingen tusschen de Ver. Staten en Europa. 3e. Van meer algemeen standpunt uit moet goed begrepen worden, dat dit „familie-pact" in geen geval de internationale organisatie mag vervangen. Internationale organisatie moet het doel en de voornaamste noodzakelijkheid zijn en blijven. --- ATOOMBOMMEN BOVEN JAPAN OP GROOTE HOOGTE GEËXPLODEERD? Een Amerikaansche dagbladcorrespondent heeft, na een bezoek met collega's aan de plaats In Nieuw-Mexico waar met de atoombom werd geëxperimenteerd, de Japansche berichten tegengesproken, volgens welke de door de atoombommen getroffen gebieden van Hirosjima en Nagasaki tengevolge van radio-activiteit voor bewoning ongeschikt zouden blijven. Hij schrijft, dat de atoombommen boven genoemde plaatsen zoo zijn neergelaten, dat zij tot explosie kwamen op een groote hoogte, waardoor een maximum aan effect en een minimum aan radio-activiteit werd bereikt ---