AZIË. CHINA. Engeland-Frankrijk en Amerika. Aan de jongste beschouwingen over China in Sociaal Ijrrrn en Stremt is het volgende ontleend: Het zal nu zoo zoetjes aan wel geen betoog meer behoeven,-dat de nu al meer dan een maand oude beweging in China, die volgens de berichten dan weer eens heftiger opvlamt dan weer wat kalmer is, heel wat meer te beteekenen heeft dan het betuigen van sympathie met enkele gedoode manifestanten. Duidelijk genoeg is het bij herhaling van Chineesche zijde gezegd, dat nu de geschikte tijd is aangebroken om den strijd aan te binden tegen de „protocol"-mogendheden, waarvan wij de voornaamste aan het hoofd van dit artikel hebben opgesomd. Zijn al deze mogendheden, waartoe ook Nederland behoort, in Chineesche oogen verfoeilijk en heeft men zich in den loop der tijden dan eens tegen deze, dan eens tegen gene gekeerd, op het oogenblik is het vooral Engeland, dat het ontgelden moet, niet omdat dit land zoo veel „erger" zou zijn dan de rest, doch wel omdat men in opvolging van het systeem van China's grooten staatsman uit een voorbijgegane periode —Li Hung Chang — trachten wil de verdeel en heersch politiek toe te passen. Tegen de mogendheden gezamenlijk vermag men niets, dit ziet zelfs de meest chauvinistische, weltfremde, .long-Chinees in, doch met één meent men wel te kunnen afrekenen, — als eerst maar de sapoelidi uit elkaar is, kan men alle iidi's gemakkelijk breken — daarom wordt alle aandacht geconcentreerd op die eene mogendheid van wie men verwacht, dat zij, hetzij door moeilijkheden in het moederland, hetzij door moeilijkheden in de koloniën, hetzij door beide niet in staat zal zijn haar volle kracht in te zetten. Daarom ook tracht men door vriendelijkheden tegen andere mogendheden, door speculeeren op de welbekende jalouzie der internationale staatslieden, andere mogendheden te bewegen zich van Engeland los te maken en indien eenigszins mogelijk zich — als bemiddelaar b.v. — tegen dit land te keeren. Hoe wij dit als zoo precies weten ? Het is van Chineesche zijde bij herhaling gezegd en al even vaak neergeschreven! Er is dan ook geen buitengemeen inzicht voor noodig om in te zien, dat als het China eenmaal mocht gelukt zijn Engeland te bewegen afstand te doen van wat het zich bij verschillende verdragen bedongen heeft, dezelfde eischen- al heel spoedig hierna aan de andere mogendheden gesteld zouden worden. Engeland eenmaal op de knieën gedrongen, beteekent ook voor de andere mogendheden, waaronder Nederland, de afschaffing der exterritorialiteit, de opheffing der consulaire rechtspraak, in het kort van al die maatregelen, welke het bestaan van den protocol-buitenlander en ook dat van den niet-protocol-buitenlander, voor zoover hij in de buitenlandsche concessies woont, beschermen. Gaat nu de strijd tegen het Westen als zoodanig ? Neen, zeggen de .Chineezcn, wij strijden slechts voor de afschaffing der „ongelijke" verdragen. Kijkt verder maar eens naar de Duitschers en Oostenrijkers, die geen exterritorialiteit meer genieten, leven dezen niet even gelukkig en ongemoeid als die anderen, welke wel exterritoriale voorrechten hebben? Ja, zeggen de Europeesche bladen, welke er ten overvloede op wijzen, dat de tegenwoordige beweging voor een goed deel, zoo niet geheel, haar ontstaan te danken heeft aan Russische inblazingen en Russisch geld (dat wil zeegen aan geld, dat op grond der Bokserschadeloosstellings-overcenkomst door China aan Rusland betaald moest worden, dorh dat door dit laatste land zoogezegd voor onderwijs-doeleinden, in werkelijkheid echter voor de propaganda gebruikt wordt). Het wil ons voorkomen, dat het hier slechts een strijd met woorden is, want welhaast de gcheele buitenlandsche gemeenschap in China (met uitzondering van Japan) is er op enkele zendelingen na, ten zeerste van overtuigd, dat slechts op basis der exterritorialiteit het voor den Europeaan vooralsnog mogelijk is in China te leven. En het mag dan al waar zijn, dat het niet tegen den Europeaan an und für sich gaat, waar men de eenige basis, waarop hij meent te kunnen staan, onder zijn voeten wil stuk slaan, komt het voor hem op het zelfde neer, alsof de aanval wel direct tegen hem gericht was. Is nu deze opvatting de juiste, dan wel is het de Chineesche; is het werkelijk aannemelijk, dat als maar eenmaal die vaker genoemde verdragen zijn afgeschaft, de Europeaan op voet van de grootste amicaliteit met den Chinees zal kunnen verkeeren zonder katijvigheden uit hoofde van de vele onvolmaaktheden, die het Chineesche gemeenebest nog aankleven? Wie zal zich verstouten dit uit te maken ? Doch waar staatslieden niet met wissels op de toekomst plegen te werken, gelooyen wij niet. dat Engeland en de andere mogendheden er spoedig toe over zullen gaan om van hun eenmaal verkregen rechten in China afstand te doen, tenzij dan de omstandigheden er hun toe mochten dwihgen. Engeland heelt het eerst van alle Europcesohe mogendheden groote, blijvende relaties met China gehad. (De Nederlandsche als zijnde onbetcélcenend en van voorbijgaanden aard, zien wij over het hoofd). Die relaties hadden lange jaren uitsluitend en alleen te Canton plaats, waar de Engelschen en later ook de andere Europeanen zoo zeer in hun bewegingsvrijheid belemmerd waren, dat zij hun „factorijen'' vry wel nooit en dan nog alleen onder toezicht mochten verlaten en dat zij hun vrouwen zelfs niet naar die plaats mee mochten nemen. -■ '.. Op den duur gaf dit wrijvingen en een haast oneindige reeks van bisbillcs, het verschil in rechtsopvatting deed er het zijne toe. Men wilde niet alleen te Canton blijven handelen, doch zich ook in andere havens vestigen. Men wilde in directe relatie treden met de regeering te Peking zélf en niet langer uitsluitend te maken hebben met een afgezant in het verre Canton. Kortom er stapelden zich zoovele moeilijkheden op, dat het tot oorlogen kwam. welke van Europcesche zijde gevoerd werden door Engeland en Frankrijk, die aldus voor de anderen de kastanjes uit het vuur haalden. Waren die anderen, voor zoover zij dan uit Europa zelf kwamen, van weinig belang (Duitschfand bestond nog niet eens), van wél veel belang waren de Europeanen uit een ander werelddeel, wij bedoelen de Amerikanen. Deze dreven ook een grooten handel op China, ook dezen achtten het van belang een grootere vrijheid van beweging te krijgen dan te Canton was toegestaan, doch toen de toestand (door Europeesche oogen bekeken althans) onhoudbaar geworden was en het tot een oorlog kwam, hielden zij zich afzijdig. Op de conferenties echter, die na die oorlogen kwamen, wisten zij zich wel degelijk te doen gelden en dezelfde voorrechten in de wacht te sleepen — middels hef recht der meest-begunstigde natie —, die de anderen voor zich veroverd hadden. In het odium van deze, vaak van Amerikaansche zijde ~oj)ium-oorlog'i genoemde conflicten, wilden zij part noch deel hebben, wel echter in het door die oorlogen verkregen profijt. Als gevolg van deze oorlogen werden verschillende havens van China voor den vreemden handel opengesteld, werden hier en daar concessies verleend, dat wil zeggen bepaalde, veelal onbewoonde en als ongezond beschouwde stukken grond (Sjamien te Canton b.v.) aan hen afgestaan om er een buitenlandsche nederzetting te stichten en werd de exterritorialiteit, die oorspronkelijk op verlangen der Chineezen zelt (die met de interne ruzies der barbaren niets te maken wilden hebben) was ingesteld, nader geregeld en langzaam aan tot een uitgewerkt systeem opgebouwd. Het eigenaardige in de houding van Amerika, (.het typeerende, gezien don grooteu Europeeschen oorlog, mogen wij misschien wel zeggen) dat het begin van het optreden van de Vereenigde Staten in China eigen was, heeft het in den loop der geschiedenis bij voortduring gekenmerkt. Steeds is het er op uit geweest de Chineezen de idee bij te brengen, dat er een wezensonderscheid bestond tusschen hen en de andere blanken. Zoo had Amerika b.v. geen concessies, sinds de concessie, die zij een tijdlang te Sjanghai hadden i» de Internationale Nederzetting was opgegaan. Steeds ook trad het gaarne op als kampioen der democratie, als leermeester van het jonge China, dat schaarsgewijs in zijn scholen onderricht, eenmaal in China teruggekeerd jaren achtereen de loftrompet stak over het eenige, onbaatzuchtige Westersche land, dat er op den geheelen aardbodem te vinden was. Nog steeds neemt Amerika gaarne de houding aan van onbaatzuchtige, onpartijdige vriend van China, doch het succes is niet meer wat het eens was. De talrijke in Amerika onderwezen Chineezen, die feitelijk noch Chinees, noch Amerikaan zijn, die in Amerika zelf niet geduld worden, zoo spoedig hun studies zijn afgeloopen en die voor een goed deel in hun vaderland geen betrekking kunnen vinden, hebben de stemming der Chineezen, die eerst zoo pro-Amerikaansch was, voor een goed deel doen omslaan. • Men ziet in dat land niet langer den onbaatzuchtigen vriend. De tegenstelling Engeland-Frankrijk tegen Amerika bestaat niet meer. Thans zijn al die Westerlingen, tot de zeer pijnlijke verbazing van Unclo Sam. „Kapitalistische imperialisten" geworden. Thans is alleen Rusland de onbaatzuchtige vriend en bestaat de rest der mogendheden (met gradaties natuurlijk) in jong Chineesche oogen uit één groote bende vampiers, lekkend naar het levensbloed van China. --- NEDERLAND. Het Vleesch van Gestorven Geitjes. Op 31 Maart vervoerde de handelaar in vee ü.B. uit Ameide drie gestorven geitjes van twee dagen, welke dieren geen keuringsmerk droegen. Voor deze overtreding van de Keuringswet had de koopman die voor een zelfde geval nog een maand hechtenis heeft te ondergaan, zich voor het Kantongerecht, te Gorkum te verantwoorden. Bekl. meende, dat het vervoerde vlecsch geen handelsartikel en ongeschikt voor de consumptie was. De rijksveearts uit Meerkerk had opdracht van den officier van justitie, om dergelijke overtredingen na te gaan, . De collega van get. uit Groot-Ammers kon verklaren, dat jonge geitjes van twee a drie dagen niet ter keuring werden aangeboden. De ambtenaar van het O.M. wees er in zijn requisitoir on, dat deze geringe overtredingen gelegenheid bieden, om grootere dingen te doen. Spr. eischte f 200 boete subs. één' maand hechtenis. Voor twee dergelijke overtredingen van de Keuringswet, door denzelfden bekl. gepleegd, eischte het O.M. 1 week principale hechtenis en f 50 boete subs. één maand. De verdediger Mr. Vonkenberg vroeg resp. ontslag -van rechtsvervolgng, . geen toepassing van straf en clementie. --- De Belastingdruk. Uit de overzichten van den belastingdruk, welke door het Centraal Bureauvoor de Statistiek jaarlijks worden uitgegeven, is thans over de jaren 1923/24 en 1924/25 een lijst samengesteld, waarin elke gemeente een rangschik kingsnummcr gekregen heeft in verband met het bedrag, dat door gehuwden met 2 kinderen bij zuivere inkomen 9 van f2OOO en f5OOO betaald moet worden als inkomstenbelasting voor Rijk, provincie en gemeente tezamen. Het rangschikkingsnummer 1 is hierbij geveven aan de gemeente met den laagsten belastingdruk, terwijl aan de gemeente met den hoogsten druk voor de bovengenoemde jaren resp. het nummer 108-1 en 1083 is gegeven (door de opheffing van een gemeente is het totaal aantal gemeenten met 1 verminderd). Bij vergelijking van de rangschikkingsnummers van een bepaalde gemeente over de verschillende jaren kan blijken, in hoeverre de belastingdruk ten opzichte der andere gemeenten verandering heeft ondergaan. Dat de belastingdruk niet het hoogst is in de grootste gemeenten en sinds 1920/1921 in veel gunstiger verhouding tot dien van andere gemeenten is komen te staan, blijkt duidelijk uit onderstaande rangschikkingsnummers. Gemeenten. Zuiver inkomen Van f2OOO. 1920/21 1923/24 1924/25 Amsterdam -905 047 022 's-Gravenhage 797 803 800 Rotterdam '607 117 109 Utroeht 1103 459 358 Zuiver inkomen van f 5000. Amsterdam 1034 778 741 's-Gravenhage 802 300 290 Rotterdam 900 192 185 Utrecht 1094 793 690 Bij een inkomen van f 5000 zijn bovenvermelde nummers byna alle hooger dan bij f2OOO, zulks in verband met de voor deze gemeenten bestaande progressieve inkomstenbelasting, terwijl in een aantal andere gemeenten deze belasting niet of minder sterk progressief is ingericht. Deze progressie is ook oorzaak, dat de rungschikkingsnummers slechts gelden voor de inkomens van f2OOO en f5OOO. --- Bezoek aan den kruiser „Java”. Een aantal journalisten heeft een bezoek gebracht aan Hr. Ms. kruiser „/«ra". De commandant van dien bijdenf? kapitein ter zee L.J. Quant, ontving de journalisten op zeer hartelijke wijze in zijn ontvangstsalon. Het was hem een genoegen de/aca, een kruiser, die door zijn zeer modernen bouw de vergelijking met buitcnlandsche schepen van dezelfde soort glansrijk kan doorstaan, aan de pers te laten zien. Hij wees er op, dat de bouw van dit schip een succes was voor de Nederlandsche industrie, in het bijzonder voor de bouwers, de Maatschappij „De Schelde" en hoc de fa. Mutters het moeilijke probleem van het aanbrengen van eenige versiering, zonder dat daarbij hout mocht worden gebruikt op gelukkige wijze had opgelost. Dit is in het geheele schip doorgevoerd, zoodat het gevaar voor brand door een vijandelijken treffer uitgeschakeld is. ' , Xa de ontvangst door den commandant gaf de luit. t.z. Ie kl. Fürstner, artillerieofiicier a.b. van de Java, een uiteenzetting ,van het doel, dat bij den bouw van de Jata voor oogen had gestaan.. Allereerst wees deze er op, dat juist door de groote vertraging van den bouw, men had kunnen profiteeren van de ervaringen, f n den oorlog opgedaan. Spr. gaf een uiteenzetting van het systeem der verdediging van Indië door onderzeebooten, in samenwerking met de torpedojagers, waarachter dan de kruisers als de gepantserde vuist staan. Daartegenover staat, dat de onderzeebooten — blijkens de ervaringen der Engelsche marine —het tegen klein, doch snel afweermaterieel moeten afleggen, waarvoor een snelle, sterke eenheid ter bestrijding noodig is. Ook voor de verkenning, in samenwerking met de jagers, moeten de kruisers dienst doen. Zij zijn tevens moederschip voor een tweetal watervliegtuigen — snelheid 180 km per uur — die bij de verkenning hun diensten moeten bewijzen, en die met achteruitgeklapte vleugels, op dek worden geplaatst. Voor al die verschillende eisehen moest een combinatie in één schip gevonden worden. Men is daarin op gelukkige wijze geslaagd. Spr. vergeleek daarop de Jara met de Gtotrt/w-klasse, de nieuwste — met de Java overeenkomende — schepen der Ainerikaansche marine. De snelheid van deze laatste schepen is iets grooter, n.l. 34 mijl, dan die van de Jara, die 31 mijl loopt. Daartegenover staat echter, dat op de Amerikaansche kruisers veel is opgeofferd aan de snelheid. Zoo heeft de Java een veel betere pantsering, die bovendien over het heele schip doorloopt, wat bij de Omaha niet het geval is. De bewapening is bovendien zwaarder. Deze bestaat uit 10 kanonnen van 15 cm en-4 anti-luchtvaartkanonnen van 7.5 cm sem. aut. Bovendien voert de Jata 40 mijnen mede. De bemanning bestaat uit 480 koppen, waaronder 30 officieren. .Vervolgens werd een rondgang door het schip gemaakt. --- De Locomotiefwerkplaatsen te Utrecht. Uit Zwolle werd aan de Tel. gemeld, dat met ingang van 1 September a. s. de locomotiefwerkplaatsen der voormalige N. C. S. te Utrecht zullen worden opgeheven. Het personeel zal verplaatst worden naar Zwolle en Tilburg, terwijl voorloopig aan het personeel de keus is gelaten aan welke standplaats zij de voorkeur geven. Naar aanleiding van deze overplaatsing is alhier een onderzoek ingesteld, naar de 'beschikbaar zijnde woningen. Ongeveer 300 a 400 man zullen, naar men meent, naar Zwolle komen. Op het oogenblik werken aan de voormalige N. C. 8. te Utrecht pi ui. 200 man, aan de Moreelselaan te Utrecht 400. v!. De opheffing van de locomotiefwerkplaats aan de Moreelselaan zal vermoedelijk vertraagd worden tot 1 Januari a. s. --- Om de 7 dagen een Trein. Naar het Dagblad van Noord-Brabant meldt, ligt er in Nederland nog een plaatsje aan de spoorlijn, waar men een volle week moet wachten op een volgenden trein, als men het ongeluk heeft gehad den trein te missen. Dit illustre plaatsje is Rhenoy, gelegen aan de lijn Gonnchem—Geldermalsen tabel 9 van het Spoorboekje. > r Alleen Maandags vertrekt 's morgens vroeg, 6.22 een markttreintje van Rhenoy naar fiorinchem; 's middags 1.32 kan men weer terug naar dit gelukkige plaatsje. Doet men echter te lang over zijn kop koffie, dan vertelt de chef u met een vriendelijk gezicht, dat over zeven dagen do volgende I trein weer gaat. --- Slecht eten in de Mijnstreek. In den morgen van 26 Mei heef een aantal personen, die door de Arbeidsbeurs te Utrecht naar de mijnstreek gezonden waren en als sleepers op de Staatsmijn „Hendrik" in dienst waren genomen, het werk gestaakt in verband met het slechte eten, dat hun verstrekt werd. Persoonlijk hebben wy ons, aldus werd aan de Tel. geschreven, in de barakken van de Staatsmijn „Hendrik" kunnen overtuigen, dat de portie waterbrood met vier schijfjes kaas en wat margarine ten eeuenmale onvoldoende was om daarmede den geheelendag tot vijf uur zwaren ondergrondschen arbeid te verrichten. De menschen, die goed ter wille waren, zijn zeer terneergeslagen. Een deputatie van zeven personen heeft te Heerlen de hulp van den Alg. Ned. Mijnwerkersbond ingeroepen, die zich met de Staatsmijndirectie en het Fonds voor sociale instellingen in verbinding gesteld heeft. De bond kreeg de toezegging, dat de zaak onderzocht zal worden en zoo noodig verbeterd. De arbeiders zullen nu weer aan het werk gaan. --- Begrafenis prof. D.A. de Jong. Onder zeer groote belangstelling heeft in den middag van 3 Juni op deoegraafplaats der Ned. Herv. gemeente Rhijnhof te Oegstgeest de begrafenis plaats gehad van het stoffelijk overschot van prof. dr. D. A. de Jong, hoogleeraar in de vergelijkende ziektekunde en parasitologie en directeur van het laboratorium voor vergelijkende pathologie aan de'rijksuniversiteit te Leiden en oud-hoogleeraar aan de veeartsenijkundige hoogeschool. Bij het verlaten van het sterfhuis aan de Morschsingel voegden zich by den lijkstoet o.a. de rectormagnificus der Leidsche universiteit, prof. dr. A.J. Blok en de secretaris van den Leidschen Academischen senaat, prof. dr. W. de Sitter, alsmede de voorzitter van de medische faculteit, prof. dr. P. Th. L. Kan en prof. Zaayer. Een landauwer vol met kransen en bloemstukken volgde de lijkwagen. Op de begraafplaats waren onder meer aanwezig voorzitter en secretaris van het college van curatoren der Leidsche universiteit, jhr. mr. De Gyselaar en jhr. mr. Boddaert, tal van hooglèeraren der Leidsche universiteit, behoorende tot alle faculteiten, prof. dr. J.H. de Hartog, rector magnificus prof. dr. de Blieck, secretaris der veeartsenijkundige hoogeschool te Utrecht, de heer A.L. Reimeringer, wethouder en mr. Van Strijen, gemeentesecretaris van Leiden, dr. Dhont en dr. IL A. Vermeulen, voorzitter en secretaris van de Maatsehaiipij voor Diergeneeskunde, dr. Ixmrens, directeur der rijksseruminrichting te Rotterdam, de voorzitter prof. Nieuwenhuis en andere bestuursleden van de vereeniging Instituut voor Tropische Geneeskunde Rotterdam-Leiden, alsmede hoogleeraren, lectoren en assistenten van dit instituut, prof. Koolemans Beynen, voor de Nederlandsche Vereeniging vóór Tropische Geneeskunde, ir. Koopmans, secretaris van de Nederlandsche "Vereeniging voor Koeltechniek, de oud-hoogleraar prof. Kolen, directeur van liet Roode Kruis-ziekenhuis te 's Gravenhage dr. H. J. Lovink, lid van de Twee Kamer, oud-directeur van het departement van landbouw, welk departement teer veel gebruik heeft ' gemaakt , van de hooggewaardeerde adviezen van prof. De Jong, dr. A. ten Sande, waarnemend directeur van den veearfsenijknndigen dienst, d]r. Josephus Jitta, voorzitter van het congres voor openbare gezondheidsregeliug, in wier bestuur de overledene zitting heeft gehad, dr. G. Kapsenberg, directeur van den gezondheidsdienst te Groningen, dr. M. D, Horst, directeur van de gemeentelijke geneeskundigen dienst te Leiden en verder net wetenschappelijk personeel van het laboratorium voor vergelijkende pathologie, liet collegium van het Studentencorps en het bestuur van de medische faculteit der Leidsche studenten, een deputatie van de R.-K. studentenvereeniging St. Augustinus, de rector en abactia van het veterinair studentencorps te Utrecht en verder nog vertegenwoordigers van verschillende vereenigingen en vele vrienden en belangstellenden. < Nadat de kist in de groeve was gedaald, sprak prof. dr. P. Th. L. Kan op uitdrukkelijk verzoek der familie en namens den academischen senaat en als voorzitter van do faculteit voor geneeskunde. | Hierna sprak dr. Mertens namens het laboratoriumpersoneel, prof. dr. J. 11. Hartog, rector magnificus de Veeartsenijkundige Hoogeschool, namens deze hoogeschool, dr. Kapsenberg, directeur van den gezondheidsdienst te Groningen namens de oud-assistenten, dr. Josephus Jitta voor het congres voor openbare gezondheidsregeliug, de heer Floris Vos namens Oud-Bussum, dr. Dhont voor de Maatschappij voor Diergeneeskunde en dr. Beyers namens de afdecling Utrecht der Maatschappij voor Diergeneeskunde. laatste spreker was de heer Van der Burg. ' rector van het veterinair studentencorps te " Utrecht. I Een zwager van den overledene dankte ' hierna voor de groote belangstelling. --- De Ned. Padvinders-Beweging. De Nederlandsche Padvindersorganisatic hield haar algemeene jaarvergadering op 8 Juni te Amersfoort. Nadat in den namiddag het hoofdbestuur en de afgevaardigden ten stadhuizc door het college van B. en \V. waren ontvangen, had'savondsindegroote zaal van „Amicitia" een vergadering plaats, waarin de oud-minister Rambonnet een rede hield over de padvindersbewegiug in het algemeen. • -. ' ,'! De padvinderij is de door zelfopvoeding verkregen richting van ontwikkeling. Ten opzichte van één der vooroordeel en, n.l. dat de padvinderij zou zijn een vooroefeningsinstituut voor het leger, zegt spr., dat dit absurd is, omdat er geen oefening is in den wapenhandel. Bovendien is er geen massadril en geen militaire vakkennis. Orde en regelmaat en geestelijke wakkerheid komen ook wel in militair verband tot ontwikkeling, maar geven een beweging geen militair karakter. Naastenliefde, hulpvaardigheid en de goede daad zijn de hoofdfactoren der padvindersbeweging. Niet is de bedoeling, om de kracht te zoeken in het negatieve, doch omgekeerd. De padvindersbewcging zou volgens sommigen niet populair kunnen worden, omdat ze komt van vreemden bodem. De beweging is aan het leven getoetst en er uit voortgekomen. Door het verkennen wordt de persoonlijkheid ontwikkeld. De waarheid der beweging demonstreert zich in den groei. Ze houdt rekening met de aspiraties der jeugd; er wordt dus gebruik gemaakt van de omstandigheid, dat goed is voor hen, wat de jongens zelf graag doen. Door het patrouille-systeem komt verantwoordelijkheidsgevoel en wordt de zelfwerkzaamheid bevonftrd. Ook de lichamelijke opvoeding wordt niet vergeten. Ter verduidelijking van de rede vertoonde spr. een film. --- Muziek en Tooneel. Theaterians. Het is een verblijdend verschijnsel, dat sedert het eerste volksconcert hier gegeven — 1 Juni 1915 *) — een gestadige vooruitgang in de belangstelling van publieke zijde valt te constateeren voor deze weldadige stichting van het Muziekverbond. Het woord „volksconcert" is een benaming rechtstreeks overgenomen van het moederland, met dezelfde beteekenis, doch met verschil in karakter. Want in de Indische maatschappij kennen wij de onderscheiding „volk" by de indeeling .der burgerij niet. Wanneer wij hier het volk zouden bedoelen, spreken wij van „de breede massa", vaker nog van „het groote publiek". En dit nu is zóó gemengd van afkomst, kleur, opvoeding, beschaving en ontwikkeling, dat men daarop onmogelijk het collectief begrip „volk" kan toepassen. Onder de volksklasse in Europa verstaat men het grootste contingent van de natie of van een stad, dat van gelijke afkomst, gelijken stand, gelijke mentaliteit is. Kenners van die volkspsycne beweren zelfs, dat het unaniem hetzelfde denkt en voelt op bepaalde punten, bijv. het is solidair in zijn haat jegens het kapitalisme, jegens hoogergeplaatsten, hoogerbedeelden en hoogerontwikkelden. Bij ons in Indië ziet men alzoo op een volksconcert geen „volk", wel een heterogene massa. Vandaar dat het Indisch" publiek in schouwburg en concertsaal zoo aanmerkelijk verschilt met datzelfde auditorium in Holland, ook al bestaat hetiucerendeels uit menschen, die tusschen Schelde en Dollar geboren en getogen zijn. Velen van hen ondergaan hier willens en wetens een metamorphose — een timmerman daar wordt hier een heer, een naaistertje daar heet hier mevrouw. Dit is geen niéprise of verwijt aan hun adres. Integendeel. Dit i* het goede en nuHiie ro« Jndïè, dat het dien mensehen de éénige, schoone kans biedt, oni er zich bovenop te werken in opzicht tot hun maatschappelüken rang — wat hun in Holland zelf nooit geboden wordt, zonder dat zij vroeg of laat er het (on)noodige over te hooren en te voelen krijgen. Hun kinderen, mits goed opgevoed —en dit is in den regel het geval — komen hier in de maatschappij onmiddellijk op het door de ouders bevochten booger plan. En dat is wel de meest gezonde sociologische ontwikkeling van die bepaalde klasse in een geordende samenleving. Deze karakterisecring van het publiek dient men in 't oog te houden bij de beoordeeling van het voortbestaan, het nut en het succes der Bataviasche volksconcerten. Het valt dan.in de eerste plaats op, hoe rustig en ingetogen- het- naar de muziek luistert. Men zou in de zaal een speld kunnen hooren vallen. Deze stille aandacht mag zeker als bewijs gelden voor het beschaafd gehalte van dat publiek, terwijl de trouwe en talrijke opkomst er een is voor de behoefte, welke wordt gevoeld aan. goede en goed uitgevoerde concertmuziek. Zie vooral op naar de dichtbezette bovenrangen, naar het paradijs (het woord is welgekozen, want daar zitten d«? gelukzaligen), zie hoe devoot zij luisteren, hoe ernstig zij trachten te begrijpen, hoe- innig zij genieten, hoe krachtig zij applaudisseeren, en zeg dan," of aan die toehoorders zoo'u volksconcert niet dubbel en dwars is besteed. In dit verband- schreef de bekende musicoloog Camille Bellaigue over de Volksconcerten te Parijs onder Lamoureus, later onder Colonne en nu onder Piernè zoo juist, dat: „uitcune éducatioti vc rand ra ccllc dr» maitritc*, \>our préparcr Ie peuple a de* jota que de plu* cu phu il rcelutehe el qu'il faut lui rendre de plus en plusfamiltèrcs elfueiles." Van een opvoedende kracht bij onze Volksconcerten - kan echter nog maar weinig sprake wezen, zoolang zij niet meer zijn dan generale repetities der symphonie-concerten van de Concordia, die een andere strekking en een ander publiek hebben. Dies behoort het program van een Volksconcert in den stadsschouwburg anders te worden samengesteld dan dat van bedoelde symphonieconcerten, omdat het ook aan andere eischen moet voldoen, zal het opvoedend werken. Daartoe dient het volksconcert onafhankelijk, los te worden gemaakt van deConcordia. Voor do sociëteit met haar mondain en uiteraard meer verwend publiek komt het er niet zoozeer op aan, Urieg dadelijk tia Johann Strauss, Beethoven na Strawinsky te laten volgen, or Mozart naast Schönberg en Hacndel naast Dvorak te plaatsen. Maar voor het volksconcert-auditorie zou liet stellig wenschelijk zijn, meerdere avonden te wijden aan een en denzelfden componist, één en dezelfde periode in de muziekgeschiedenis ot aan één en dezelfde Kunstrichting. Dan eerst zou dat publiek inderdaad allengs worden ingeleid in de duizendvoudige schoonheden der Toonkunst. Immers ook in dit opzicht is volksopvoeding zonder eenig systeem onvruchtbaar. Zooals het nu nog is, kan het volksconcert slechts beschouwd worden als een kostelooze gelegenheid voor „het groote publiek", om eenige orkeststukken met of zonder solist, door de stafmuzick te hooren uitvoeren. Ik herzeg.„het groote publiek", omdat volgens de uiteenzetting bij den aanvang van mijn betoog, de uitdrukking „de kleine man" hier verkeerd zou zijn. De deugdelijkheid van een program ligt in den geestelijken samenhang der ten gehoore te brengen werken, en deze samenhang zou eigenlijk tusschen de verschillende opeenvolgende programs ook moeten bestaan. Dat is niet alloen een eisch van den goeden smaak, maar tevens die vaneen doeltreffende ontwikkelingsmethode in de muziek voor het volk. In openbare bibliotheeken, in ethnografischo en folkloristische musea, in pinacotheken legt men het groote publiek toch ook de dingen naar orde, tijd en soort gerangschikt, voor? Pat maakt het in zich opnemen en verwerken der leerstof zooveel to gemakkelijker. En indien de organisators en leiders van volksconcerten hun taak breed opvatten, zullen zij ten opzichto dezer publieke muziekuitvoeringen denzelfden weg hebben te bewandelen. Wanneer een gemeentebestuur een zaak als „kunst voor liet volk" steunt, dan mag, neen, dan moet het verwachten, dat daarbij het aangename met het nuttige wordt verbonden en gediend, m. a. w. dat de volksconcerten niet uitsluitend als een gratis amusement worden opgevat, maar vooral dat zij ten goede ») Waarom dit tienjarig'bestaan onlangs niet herdacht?» "*'} *: komen aan de algemeene ontwikkeling en «esthetische vorming der menigte. Zonder dit honger doel, dat ook aan de openbare musea en bibliotheken ten grondslag is gelegd, heeft de gemeentelijke steun geen zin. En dat doel wordt alleen bereikt, door voortdurende verbetering in den bestaanden toestand aan te brengen. Men schuwe de critiek. niet, wijl men in haar slechts een verstoorster der gemakzucht en • een sloopster van heilige huisjes ziet, inplaats van een ijverige medewerkster, dio ijualitate qua verplicht is, ook 'n steentje bij te dragen tot den opbouw van een ordelijk en aangenaam gemeenschapsleven. Het Indisch publiek zoowel als het mibliek in Indië is wellicht het rustigste, het dankbaarste, het beste publiek ter wereld, en het loont zoo de moeite, iets daarvoor te doen, maar men doo het goed en ten volle. Ook in betrekking tot de volksconcerten (door het aantal te verdubbelen, bijv.). In Duitschland zeggen Kretzmar en Folker, de beide specialiteiten op dit gebied eenstemmig in hun studies: „Wer Uittik fwr» Volktwohl iciimchl, helft Uur su tinem brciteren Platz im Volk»lel>en!'' Zoo is het. En wanneer wij dit ook in Indië deden, zouden wij bovendien de Westersche kunst hier met meer kracht hoog houden, te midden van de pogingen allerwege aangewend, om voor de Oostersche kunst den voorrang te beveehten. Hans van de Wall. --- SPORT EN SPEL. DE OLYMPIADE 1928. De Sportweek. Veteranen-wedstrijd. Toen wy omstreeks kwint voor vyf op lift veld kwamen, stonden ze ui lustig tekanjeren. Even de beenen soepel maken. Xu, «lat was wel noodig, want een hoorbaar geknars na elke trap gaf duidelijk aan, dat er weer een paar „scharnieren" waren losgebroken. Goed vijf uur waren allen present en werd ernstig nagegaan, wie van de spelers de oudste was, want die zou een prijs bekomen. Cijfer, in den ouderdom van 47 (zegge en schryvc zeven-en-veertig) jaar mocht zich de hyper-veteraan van liet veld noemen. Galstaun was do eer toebedeeld de/.en strijd te leiden. Wc zullen geen oordeel over zijn scheidsrechterstalenten vellen, maar wel even opmerken, dat hij geweldig partijdig was eu speciaal voor zichzelf. Hy „stond" heerlijk te rookeu en liet de anderen maar loopen en op ïmn respectieve porceleinwinkels byten. Dat was zeer onbillijk. Bij het ophalen van het scherm, kregen »ij het volgende tooneel te zien: Aan de eene zijde de M'Ubroekeu, die met de overwinning 5—3 gingen strijken. Van Galen, die wanhoopspogingen deed om zijn heiligdom schoon to houden, met het resul taai, dat er drie door gingen; Douwen Dekker, het schild, waardoor men Van Galen niet kon zien; Metselaar, volgens de damescommissie de liefste speler, die, toen hij de uitspraak hoorde, even verlegen door zijn krullt-bul streek: B 1 it z, Anthoni en Weer ie an, die gedrieën in het middenveld schoonc toeren van lenigheid. ten toon spreidden ; Bruins, in alle mogelijke standen trappend, meestal zonder zijn' l>cencn te gebruikon; Ooievaar werd het niet gegeven, om de eersteling te doen geboren worden; V»n Leuven ontpopte zich als de goal-gctter; Kedeker, een gevaarlijk tegenstaat, Kleefstra de linksuitcrst van Batavia. Aan de andere zgde de Zwartbroeken, mrt Oei» als de man. die zgn knieën niet kt;n buigen; Beylevelt stelde al het mogelijke in het werk om Geis te passecicn, terwijl Som-. nier heusch zijn best deed; Cg fer als oudste gaf printa's en deed zelf niets; Dek k e r begmi na de eersto trap al to hijgen, maar was op liet eind volkomen ingespeeld ; G a 1 es t i nde man waar alles om draaide; Schotel liep zich dikwijls bijna te pletter tegen .Metselaar (herinnert l' zich nog even: de lieveling van de dames); Jun g, dio zgn naam eer aandeed; Bajetto zag kans na vele vergeefsehc_pogingen de eer van zgn elftal te redden; W Otters en Hoon die constant naar hun vorm liepen te zoeken. Ziet hier de twee-en-twiutig jongelingen, die gisteren elkaar het leven zoo zuur hebben gemaakt, dat ze allen 's avonds geen vriendelijk woord meer voor hun lieve levensgezellinnen over konden hebben. Maar om even ernstig te zgn. moeten wn erkennen, dat er werkelijk dikwijls zeer gocü gespeeld werd. Het is te begrijpen, dat er met zoo heel vlug gespeeld werd, maar er werd wel met tact gespeeld, wat menig jong sjielcr zich tot voorbeeld kan stellen. \an Leuven maakte voor zgn team alle vijf doelpunten. B'j de Zwartbroeken zorgden respectievelijk Bajetto, Jung en Dekker voor de tegenpunten. Het was een zeer genoegelijke middag, waarbij de wedstrijd in het electnsch licht eindigde. Galstaun nl. floot niet af, maar liet ze maar kalm doorspelen, zoodat er na rust minsten» veertig minuten gespeeld zgn, inplaats v»n twintig. Maar de beenderen waren weerlos en daar ging het toch maar om --- Een Fiasco. Zooals algemeen bekend verondersteld nws worden, doet ieder sportman deze week zijn best, zooveel mogelijk contanten te verzamelen voor hot Olympisch fonds, daarbij de nooazakelijkste kosten zoo veel mogelijk drukkend. Niet alzoo de hoeren boksers. Ook *ü organiseerden een avondje, maar... p>aH^tf"' ™{'r royale hand een onkostenrekening »'a" . liefst f 600-. Waaraan dit geld *■*••*;*«£• zullen wij niet specificecren, ««' **£* alleen zeer noodzakehjke «urosieu 5 zijn, is natuurlijk uitgesloten- ontrU Een gevolg hiervan was, dat mende entrte op maximum f 6- per persoon moest stellen, hetgeen op haar beurt weer powaak was, d»« slechts f 400.- aan entreegelden geïnd werden De boksavond van Dinsdag lc verde alzoo een verlies op van twee honderd gulden. Wat te denken van de sportiviteit der boksers laten wij gaarne over aan het oordeel onzer lezers. --- SCHAKEN. De Komst van Boris Kostich. De Europeesche Schaakmeester Bons | Kostich is gisteren hierterstede gearriveerd. De schaak-séances, welke Kostich op Java en de Buitenbezittiugcn zal geven, zullen a.s. Maandag aanvangen. Het program voor Weltevreden is ais volgt samengesteld: "' : \ Maandagavond om 8 uur. Simultaan seance voor + 40 spelers in de zaal van den K. S. B. Waterlooplein 12, achter de B. *• Kerk. Hieraan zullen deelnemen de leden der plaatselijke schaak vereenigingen of van den Ned. Ind. Schaakbond, terwijl, voor zoover er plaatsen onbezet blijven, ook mei aangesloten schakers aan de séance zullen kunnen deelnemen. ' Dinsdagavond om 8 uur een zelfde seanie in het Militair Tehuis te Meester Cornelis, Matramanweg 55 tegenover het Postkantoor voor de leden der schaakclubs te Meester Cornelis en de Bondsleden. Ook bij deze séance bestaat voor schakers, niet aangesloten by een der vereenigingen of den t I Bond, mogelijk gelegenheid om mede te sp\lwn«laK»vond om 9 uur; blind siniul. „„«ance voor een 12-tal spelers, in de Seft > Harmonie», speciaal voor Eg van "die Sociëteit. Vriidagavond om 8 uur; wederomeene Jrone siinultaan-seance in de zaal vanden &S R Waterlooplem 12, voor de leden der üUa'tsélijke clubs die bij de eerste séanc* «iet in de gelegenheid konden worden geiteld om mede te spelen. Ook hierbij kunnen niet aangesloten schakers eventueel invallen. .. . . ~ \lle séances, met uitzondering van die jade Harmonie, zijn gratis toegankelijk voor het publiek. ---