DE LANDBOUW-CRISIS. Gisterenavond hield de Vereeni voor den Grooten Landbouw eene algemeene vergadering in het logegebouw. Aanwezig waren 34 leden, vertegenwoordigende 40 ondernemingen, voorts vele belangstellenden. De Voorzitter, de heer F. C. Curiel, noemt het een aangenamen plicht, Dr. Cramer, voor het eerst in deze vergadering verschijnend, een hartelijk welkom toe te roepen. Spreker meende aller tolk te zijn, waar hij de verzekering gaf, dat Dr. Cramer steeds op de medewerking der planters zou kunnen rekenen, terwijl hij verklaarde, dat het optreden totdusverre van Dr. Cramer een belofte schijnt in te houden voor een vruchtbare samenwerking. (Applaus!) Vervolgens ter sprake brengend de van Gouvernementswege officieel gedane mededeeling omtrent de ontdekking van eenige gevallen van Panamaziekte in de Congo-bacoven, wees sprekpr er op, dat, blijkens een interview in De West, de heer Williams zelfs weinig kans aanwezig achtte om ook maar één of twee kroppen van de Congo-bacoven te redden, terwijl ook Dr. Cramer de toekomst donker inziet. Die mededeeling van twee deskundigen heeft de planters den schrik om 't hart doen slaan. Met waardeering werd intusschen kennis genomen van de ridderlijke verklaring van den heer Williams in hetzelfde blad, dat de United Fruit Co. de fatale wending der bacovencultuur zou beschouwen als een ramp waarvoor niemand verantwoordelijk is te stellen, en harerzijds elke tegemoetkoming zou verleenen die mogelijk is zonder zelve al te groot financieel verlies te lijden. Hoewel de heer Williams dit voorloopig als zijn persoonlijke meening gaf, is die mededeeling van den vertegenwoordiger der Fruit Co. zeker van belang. In verband nu met het uitgesproken oordeel der beide deskundigen, meent het bestuur van de vereeniging in den geest der leder, te handelen door de volgende vijf punten hier aan de orde te stellen: 1. Is het niet gerechtvaardigd, dat bacovenplanters, in verband met den onvennijdelijken ramp die de bacovencultuur heeft getroffen, worden ontheven van de verplichting om de gecontracteerde oppervlakte behoorlijk in cultuur te moeten houden, welke verplichting door force majeur niet kan worden nagekomen? 2. Op grond van de ineening uitgesproken door den heer Williams, koesteren zij de hoop, dat de Fruit Co. te vinden zal zijn voor eene wijziging van het contract in dien geest, dat de planters alleen verplicht zullen zijn alle geproduceerde bacoven aan de Fruit Co. te verkoopen, welk gewijzigd contract jaarlijks zal zijn te hernieuwen. 3. Wenschelijk en noodzakelijk wordt geacht het toestaan van tusschenplanting, of opnieuw beplanten der 3000 H.A., met hevea en koffie. 4. Het verzoek te richten tot den Gouverneur het daarheen te willen leiden, dat de opbrengst der bacoven wordt uitgekeerd aan planters, ten behoeve van de bovenbedoelde tusschenplanting of herplanting, en inkapping van cacao. Voorts in overweging te geven tegemoet koming in de'kosten tot het tewerk stellen van de gecontracteerde arbeiders, daaranders van de ruim 4000, die thans uitsluitend aan de bacovencultuur arbeiden, ten minste 2500 wegens gebrek aan middelen, niet zullen kunnen tewerk gesteld worden. 5. Het Gouvernement te verzoeken, met het oog op de omstandigheden, de verzekering te geven, dat gedurende 10 jaren neen executie zal plaatsvinden van plantages die onmachtig zijn tot aflossing der bacovcnscliuld. In aansluiting aan iiet bovenstaande, deelde spreker mede; een onderhoud te hebben gehad met den Gouverneur. Zijne Excellentie was ook zeer bezorgd over de ontdekking der Panamaziekte >in de Congo's. De Gouverneur machtigde spreker tot de verklaring, dat zijnerzijds gedaan zal worden wat kan en dat alle voorstellen die zullen worden gedaan cn naar zijn oordeel uitvoerbaar zijn', in overweging zullen worden genomen. Spreker eindigde raci den wensch, dat door vruchtbare samenwerking van Bestuur en planters, ;de middelen zullen worden gevonden om de huidige crisis te bezweren. Dr Cramer, directeur van den landbouw, het woord verkrijgend, betuigt zijn dank voor de gesproken woorden van welkom, zoo ook voor de belofte tot samenwerking, en geeft zijnerzijds de verzekering, dat het departement van landbouw doen zal wat het kan om te helpen de planters uit de huidige moeilijkheden 'e redden. (Applaus!) ,\ \ De heer P. M. N a h a r spreekt zijn leedwezen uit over den loop van zaken. De Gros Michel is verloren. De hoop dal de Congo haar zou kunnen vervangen, is verijdeld. De cacao is nog steeds ziek ; weinig product met lagen marktprijs. De plantages gaan gebukt onder een schuldenlast en een contract hetwelk niet meer na te komen is. Het noodwendig gevolg zal zijn, dat de plantages die de laatste jaren, dank zij Bestuur's hulp, eenigszins waren opgewerkt, weder snel achteruit zullen gaan, verwaarloosd worden, ja sommige misschien verlaten. Wederom is de hoop gevestigd op liet Bestuur, om hulp voor den aanplant van nieuwe cultures. Het zou anders zijn om er den moed bij te verliezen. Waardeerende de wetenschappelijke voorlichting die verstrekt wordt, hoopt spreker, dat ook niet de practische ervaring van planters in de toekomst rekening zal worden gehouden. Misschien zou de cultuur dan minder kostbaar zijn. Gelukkig is op vele plaatsen reeds rubber tusscher. geplant. Met belangstelling en waardeering hebben alle planters kennis genomen van bulletin no. 25, de handleiding van Dr Cramer over de Hevea-cultuur. De heer Tautelbaum zegt, dat de nota van den heer Struycken over den financieelen toestand, in verband moet worden gebracht met het onderwerp aan de orde, want zij zal van invloed zijn op de houding van het Gouvernement. Spreker meent, dat de 700 immigranten die in December of Januari hier worden verwacht, moeten worden afbesteld. Ook geeft hij in overweging een beroep te doen op de Fruit Co., om voortain ook zes-hands bossen aan te nemen, en niet uitsluitend driekwart volle vruchten, maar ook half-volle.*) De Voorzitter meeot, dat om treilt den opkoop van zes-hands bos sen reeds wordt onderhandeld. De heer F. Smit h merkt op, dat de nota-Struycken niets te maken heeft met het uitbreken van ziekte ondpf de Congo's. Die financieele toesUfnd was er, ook zonder die ziekte. 'Ook deelt spreker de meening niet, dat het uitbreken van de Panama-ziekte in de Congo's, zulk een verschrikkelijke ramp zon zijn. Bij de wijze waaropmen eischt *) Eenmaal half-weg, zou men ook verder kunnen gaan en de Fruit Co verzoeken ook bloesems op te koopen. Die zullen wel dezelfde waarde voor liaar hebben als halfvolle vruchten.— Red. dat de cultuur wordt uitgeoefend, zou, ook zonder ziekte, de bacovencultuur niet loonend zijn. Het kwam er dus slech's op aan, om het eenmaal aangegaan contract uit te dienen. De bacovencultuur was feitelijk een overgang tot andere cultures. Daarom te meer is het te betreuren, dat men geen tusschencultures heeft toegestaan, of althans een zeer halfslachtige houding te dien aanzien heeft aangenomen. Eerst werd tusschencultuur verboden, later oogluikend toegestaan, ten slotte werd schriftelijk medegedeeld, dat bij tusschencultuur gerekend moest worden op nieuwen aanleg van bacovenvelden wanneer de tusschencultuur hinderlijk werd voor de bacoven Waar geen geld was, beteekende dit practisch: geen tusschencultuur. Het gevolg is, dat van de 7000 akkers misschien slechts 500 thans tusschencultuur hebben. De thans ontstane crisis zal althans dit voordeel hebben, dat met andere cultures wordt begonnen, vóór de grond door de bacoven geheel uitgeput is. Spreker meent ten slotte, dat wanneer de nieuwe cultures moeten worden aangelegd uit de opbrengst der bacoven, men niet ver zal komen. Daarom vindt spreker beter, het Bestuur te verzoeken, zoolang mogelijk voort te gaan met de volle uitkeering die thans voor de bacoven cultuur wordt verstrekt. Dr. Cramer merkt op, dat waar liet contract de . verplichting oplegde 3000 H.A. behoorlijk in bacovencultuur te houden, het landbouwdepartement, hoe gaarne het anders zou willen, geen tusschencultuur kon toestaan die over enkele jaren hinderlijk zou worden voor de bacoven. Alleen kon het dit toestaan, waar waarborg werd gegeven, dat alvorens de cultures elkander hinderden, nieuwe bacovenvelden zouden worden aangelegd. De heer S. H. Gonggrijp stelt voor de vergadering uit te. stellen, om de planters de gelegenheid te geven de te behandelen punten vooraf te lezen en te bestudeeren. Dit voorstel vindt van alle kanten bijval. Dr C r a m e r verklaart, dat dan ook wellicht van Bestuurszijde een meer positieve houding zal kunnen worden aangenomen. De Voorzitter zegt, dat dan de voorgelezen vijf punten te beschouwen zijn als voorloopige, voor aanvulling en wijziging vatbaar. Op de nader te houden vergadering zullen natuurlijk ook de leden hunnerzijds voorstellen kunnen doen. De heer J. D. Fernandes vraagt of middelerwijl op de plantages de werkzaamheden op den huidigen voet moeten worden voortgezet. Dr. Cram e r: Wij moeten ons houden aan het contract, zoolang dit bestaat. J. D. Fernandes: Maar wanneer nu de controleurs in de stervende bacovenvelden voorschrijven de bedelving te verdiepen ? Dr. Cramer: Daarvoor behoeft geen vrees te bestaan. (Applaus.) De heer A. d'A n gremond merkt nog op, dat wanneer de bedoeling is alle 3000 H.A. om te zetten in Hevea en koffie, alle immigranten noodig zullen zijn, en eveneens de thans genoten volle uitkeering. De vergadering gaat daarna uiteen. v \ --- llubriek voor Extra Reclame WtSO percent boven den gewonen prijs) KERSTEN & Ccw l'ii ontvingen ■ sC?' I yr Afdeeliug I / LEVENSMIDDELEN. ■HoTl. >Vink« V / I Af/// I I' /H. b. MEYERS. liefhebbers van geve- I derde Zangers. I Voor uwe kanaries hebben wij ontvangen : Prima Havor zangzaad f 0.30 p. pd. Zeeschuim Sepia met haken fO2O per stuk. Java Store GEO. R. DE LA FUENTE & Co. M ZONNEVELD, (Costerstr. rechts 2e huis vóór de brug). Onderwijs voor toelating Geneesk. sch., H. B. S. Mach. sch., enz. Voor Landmeters: (Gonie., 8010. dr. niet Kosrnie. en Sterrenk.) Voor Onderwijs (alle rangen). (Rekenk., Vorml., Wisk., Aardr. en Nat.) Zeevaartk. (wetsnsch. gedeelte) voor Stuurlieden (alle rangen) Voorts: Cursus: onderr. (max. aant. leerl. 4). --- Bureau van Redactie en Administratie Wagenwegstraat La, H 197. Telephoon no. 165 (publiek teleplioonstation). Nieuwe abonnés ontvangen dit blad tot 1 Gctober a, s, gratis. / --- KOFFIE Kleine boonen Venez. Koffie, lijkt sprekend op Surinaamsche h f 0.45, Prima blauwe boonen Surin. Koffie,- van de grondjes, a GO per pond. )ava Store GEO. R. DE LA FUENTE & Co. De Gouden Ster Zwartenhovenbrugstr. IE No. 241 (B o c c o b r u g) is het beste en goedkoopste adres voor GOUDEN, ZILVEREN NIKKELEN en STALENWAREN. Ontpakt de niét te overtreffen gouden, zilveren, doublé, nikkelen. Dames en H eer e 11 Horloges: Star, de Victor, de Alden, de Poolster en Zodiac. Horlogekettingen in 131 soorten. (Garantie bij elk Horloge.) Vergelijk prijs en kwaliteit. --- Swiil s Cd's spet en Éesclia'B p m ie iiesie Iwlileil. --- Rubriek voor Extra Reclame (50 percent boven den gewonen prlja) ■*—» I I l l . .N' C. KÉRSTEN & Co/ ✓ Verf- en Yzer-/' / WAREN / /4 / /r / / /opnieuw ontvangen Wederom ontpakt:/ * / iy-^y /\