TEGENGANG VAN ONTBINDING. Van betrouwbare tijde verneemt bet Bat. Übl. dat het regeeringsoverleg in zake Atjeb afgeloopen is en geleid beeft tot het besluit van den Ham quo te handhaven. Om de reeds meermalen medegedeelde redenen verheugt liet blad 'zich hierover. In zijn oog is de Atjehoorlog slechts met bet grootste geduld en de uiterste lijdzaamheid tot een gued einde te brengen. Er zal wellicht een hahe eeuw toe noodig zijn om Atjeh en onderhoorigheden te brengen onder uederlandscben invloed, maar zulks mag niet afschrikken, wijl de vestiging van dien invloed een hoofdvoorwaarde is voor bet behoud van een zoo in ulo opzichten be gcerlijk eiland als Sumatra. Met ingenomenheid be-* groet het dan ook bet bericht, dat generaal van Tegn naar Atjeb terugkeert, zonder nieuwe instructies en het ziju taak big ft, den bestaandeo toestand voor alsnog te handhaven. Tot zoover het Bat. Hbld. Hetgeen het blad hierboven schrijft, is volkomen waar, echter zoo wij thans pas aan het begin van de Atjeh-annexatie waren. Wij zijn daarmede evenwel veel verder gevorderd; wij hebben reeds met aat rijk een formeelen en langdurigen oorlog gevoerd; wij bebben de geheele vlakte, >au Groot-Atji h, bet Dar'oes 'al Salam (het land des vredes) der Atjehers veroverd en de aloude landsinstel lingen omvergeworpen en andere daarvoor in de plaats gesteld; wij waren heer en meester van het veroverde gebied en van zijn onderhoorigheden, maar wg hebben iu de laatste jaren ten gevolge van wanbeleid groote verliezen geleden en zijn wij hierdoor genoodzaakt geworden, om ons binnen een zeer beperkt gebied terug te trekken m. a. w. wij bebben in het oog van den Atjeber het onderspit gedolven. Zij, die de ontruiming van Atjeh voorstaan, schijnen echter niet bekend te zijn met een der bepalingen van het lusscheu Engeland en Isederland in 1824 ge» sloten tractaat, hetwelk als de hoeksteen te beschouwen is van ons koloniaal staatsgebouw. Yolgens die bepaliug dau, mag geen der contracteereude partgen een of meer der door haar respectievelijk in bezit genomen eilanden, landen of gedeolten van dien, verlaten. Doet zij dit echter desniettemin, dan gaan baar rechten op het verlaten gebied, van rechtswege over op de andere partij. Verlaten wij nu Atjeb, dan belet niets Engeland om onmiddellijk dat rijk onder zijn heerschappij te brengen. Bedoold tractaat beoogde duidelijk, bet gevaar te willen ontwgken, hetwelk schuilt in bet bezit van ee<« en hetzelfde land of eiland door de beide Staten; van daar dat Engeland geheel uit den Archipel trok en Nederland zijn bezittingen op het vaste land van Azië aan Engeland overgat. Maakt deze . laatste mogendheid van haar contractueel recht gebruik, dan is niet alleen Atjeb voor immer voor ons verloren, maar dan is ook ons kolo niaal bestaan op Sumatra, eu wellicht ook op de andere eilanden, bedreigd. Met bet oog op het verlangen van deze of gene mogendheid om in het bezit te komen van koloniën, zal fcngeland wel niet lang wachten om bg ontruiming onzerzijds van Atjeb, dit rijk ouder zijn souvereiuiteit te brengen en bet te bezetten. 1)6 rijke peperhavens van dat gowest, de levendige handel tusscheu de Straits-Settelmenls en Noordelijk- Sumatra maken het voor Engeland wcuschelijk, dat geen Bnder europeesche mogendheid zich van Atjeh mee&ter mfl Nog onlangs werd bet Ghristmas-eiland, circa 200 mijleu ten zuiden van Java in den Indischen Oceaan gelegen, bg de Straits-Settelments ingelijfd en een paar jaren geleden vestigde Engeland een begeerig oog op het eiland Way ten noorden van Atjeb, betwelk zich zoo bizonder leent voor een steenkolendépöt en ankerplaats. Door het oprichten aldaar van een geimproviseerdo kolenloods met een vlaggestok voorkwamen wij het verlies van dat eiland. Beeds tijdens de Niaero qusstie werden er van engelscbe zijde pogingen aangewend om in aanraking te komen met deu z. g. atjescbeo Sulthan, Toeankoe | Daoed tv Kemala. Onwillekeurig rijst bier de vraag, met «elk doel wilden de Brilteu bun set» reden richten uaar bet binnenland ter Atjeh's Noordkust, terwijl de Niseroschipbreukelingen cieh in Tenom ter Atjeh'a Westkust in gevangenschap bevonden,* terwijl tusschea de belde staten overeengekomen was, dat bij weigering van den Badja van Tenom om de gevanöenen uit te leveren, dat land gezamenlijk door ben beiden zoude worden getuchtigd? Volgeus de thans levendo beginselen van het vol* kenrecht wordt territoriaal bezit alleen geëerbiedigd, als het vergezeld is van feitelijke occupatie. Een ontruiming onzerzijds van Atjeh met eiken* ning van T. Üaoed als Sulthan van Atjeh door de ned.-ind. Begeering, hetzij al dan niet onder nederlandsche souvereioiteit welke de aanslaande Sulthan ten allen tijde kan afschudden en welke wij uimmer, de ondervinding leert bet nog dagelijks, bij machte zullen zijn, te handhaven, kan wel nimmer als bezit en occupatie volgens het volkenrecht beschouwd worden. Het verlaten van Atjeh is een feitelijke erkenning onzer minderheid tegenover den Inlander, een volkomen nederlaag tegenover den Atjeher, een politieke overwinning, welke do looden klewang op het stalen achterlaadgeweer behaald heeft, een glorierijke zegepraal van de duisternis over het licht. De gevolgen daarvan zijn niet te overzien; voor ons koloniaal bestaau is het, bet begin van het einde. De geschiedenis van den Atjeh-krgg is die van ons ongeduld, vau het negeereu van de wijze lessen, ons door onze vooi vaderen, hier in Indië nagelaten. Wij wilden Atjeh in ééns in bezit hebben; aanvan* Lelijk gelukte dit ónder bekwame krygsoversten, wier handen niet gebonden waren door de bataviascbe bureaucratie, doch ten koste van hoeveel geld en bloed geschiedde zulks niet? Indien J. P. Koen, de grondlegger van ons gezag in dezen Archipel op dezelfde wijze gehandeld bad als wij in deze verlichte negentiende eeuw deden, dan zoude van onze koloniale grootheid wel nimmer sprake zijn geweest. Engeland zelf, de grootste en machtigste koloniale mogendheid ter wereld, heelt er zich immer voor gewacht, op het vaste land van Azië geheele rijk jn in ééns ten onder te brengen; wij, Nederlanders met onze kleine bandeu schijnen echter alles te gelijk te willen omvatten. Onze voorouders bepaalden er bij bun annexatieplannen zich aanvankelijk toe, de voornaamste strategische punten langs de kust, de poorten tot het te verovereu rijk te bezetten en eerst later bet binnenland langs vredelievenden weg onder ons gezag te brengen; wij daarentegen, begeven ons regelrecht in het binnenland en laten de rijkspoorien onbezet en onbewaakt, waardoor wij in een wespennest geraken. De Atjeher, niet weinig verblind door de hem eigen grootspraak, beschouwt zich thans als overwinnaar, en ons als overwonnelingen, die hoe langer zoo meer terrein verliezen om eindelijk voor immer uit Atjeh te verdwijuen. Toen wij Anagaloeng en de meer binnenslands en langs de kust gelegen plaatsen bezetten en dè&r permanente versterkingen en gebouwen oprichtten, achtten vele Aijehers het een ijdele hoop, ons daaruit te verdrijven. iletgeen zij in de laatste jaren zagen, overtrof ech ter bun stoutste verwachtingen: wij vluchten voor ons eigou schaduw en sloteu ons zeiven op in grootero en kleinere gevangenissen, Ko'ta-Hadja, Oleh-leb, Lambaroe, Ketapang üoea, enz, waar nu deberi-beri ons in onze laatste schuilhoeken verslaat. De Atjeher kent maar al te wel de onhoudbaarheid van omen tegen woorüigeu toestand en thans nog te verwachten, dat hij zijn nek voor ons juk krommen zou, is wel wat al te veel van zijn grootmoedigheid gevergd. Hij zal ons dan ook toonen, dat wat wij met onze achterlaadkanonnen en geweien niet vermochten, onze zoetsappige woorden eveumiu daartoe bij machte zijn. in den Baad van J>ed.-lndië heeft thans o. m. zitting, de oud-Gouverneur van Atjeh, de heer A. Prujs van der Hoeven. Vau dezen man, die bekend staat als begaafd met gezond verstand, als een bekwaam staatsman, is hel niet te verwachten, dat hij tot ontruiming van Atjeh zal medewerken. Integendeel, van bem is met grond te verwachten, dat bij in de laatste zittingen van dat regeerwgscollegie. zal hebben geadviseerd, niet tot ontruiming maar 10l het planten van ouze vlag langs de geheele atjesche kustlijn en behoud van het nu bezette gebied. Alleen door den Atjeher allo ressources uit het buitenland te ontnemen en hem, door het bezetten der geheele kuststrook, iu le sluiten, zal hij ca verloop van eenige jaren, den moed verliezen en zich aan onze genade overgeven zonder dat wij daartoe op uitgebreide schaal de toevlucht tot het geweld behoeven te nemen. Tot dus verre ontbreekt het hem. door het openstelle n onzerzijds der verschillende havens, geenszins aau krijgsmaterieel en leeftocht om ons het verblijf te Atjeh onhoudbaar te maken. --- NOORD-BORNEO. Zekere G. die Britsch-Mooid-Borneo bezocht heelt en das het recht bezit om eeo oordeel over de toestanden aldaar te vellen, schijft tegen de herhaalde beweriug van de Herald, als zoude Noord Borneo bet lauolGcier Meissel, die bijzonder goede resultaten gaven, liet beste scbot bracht bij sterken golfslag een wateroppervlakte van 15.000 vierk. voet tot kalmte. Elke raket was gevuld met een pond gewone machine-olie, de springlading bestond uit gekorreld buskruit. Volgens do commissie, worden de beste uitkomsten verkregen, als bet afschieten ouder een boek van niet meer dan 100 tot löo geschiedt, daar bij meerdere elevatie groote hoeveelheden olie door den wind meegevoerd worden. Bij de nieuwe regeling, die door de Fransche Ka* mers is goedgekeurd, tijn do traclemenlen bij bet fransche leger aldus bepaald: een maarschalk 24.800, een generaal 18.900, een koionel 8100, een bataljouscbef 5500, een kapitein (naar gelang der dienstjaren) van 3100 tot 41U0 frs. een luitenant 2500 tot 2700 frs., een „souslieutenant" 2340 frs. ---