Hoe de storm op den Rijn huis hield. Het verhaal van een ooggetuige. Kapitein Mustert, kommandant van de Kompagnie Torpedisten, die bezig is een wrak op te ruimen in den Rijn tusschen Lobith en Millingenj meldt aan het Persbureau Vaz Dias het volgende: Woensdagmiddag om drie uur moesten wij plotseling onze werkzaamheden staken. Fel flitsten de bliksemstralen door de lucht en hagelsteenen zoo groot als knikkers vielen neer. De wind stak hevig op en de lucht verduisterde. Onze duiker is gelukkig juist uit den zwaren stroom opgehaald. De lading is geplaatst, doch wij kunnen niet verder; het wordt te gevaarlijk. De kracht van den wind neemt toe. De manschappen krijgen order laag in de vaartuigen te gaan zitten. Daar zien wij plotseling enkele honderden nieters beneden strooms van ons een zwerm zwarte voorwerpen door de lucht vliegen. Het zijn de luiken van een afvarende Rijnaak. Nabij den steiger van Millingen kan een lange opvarende sleep van negen schepen zich niet meer klaar houden en waait dwars door de rivier. Een der schippers wijst naar boven en zegt: ~Een windhoos kapitein." ..Kijk die wolken dwarrelen en kringelen." Wij kijknn angstig toe en beseffen het govaar. De steenfabriek nabij Millitigen verdwijnt dan in een rose stofwolk. Wij denken aan brand, want de bliksemstralen schieten- loodrecht naar beneden. Van een opvarend zeilschip, dat zijn tuigage niet snel genoeg kan bergen, slaan de zeilen uit de lijken. In Millingen blijken later van eeil aantal huizen de daken te zijn afgeslagen. In het bijzonder heeft de openbare school geleden. Dank zij het kranig optreden van het hoofd der school, den heer Boog, kwamen geen persoonlijke ongelukken voor. Op het moment van den storm bevonden zich allo kinderen in de school en wilden er uit. De zware boomeu op de binnenplaats van de school werden ontworteld en vernield. De stukken vlogen naar alle kanten. De hoofdonderwijzer, die het gevaar zag, hield cie kinderen met kracht binnen. Toen het dak van zijn pannen was ontdaan en het plafond begon te kraken, wilde hij de kinderen onder de _ banken bergen. Toen ging do storm liggen en hadden geen verdere ongevallen plaats. Op den loswal te Millingen werd een houten opslagplaats van den heer Gasthuizen, waarin een drietal jongens schuilplaats had gezocht tegen het noodweer, in dc rivier geworpen. Een der jongens kon zich bijtijds uit de loods verwijderen. De beide anderen vielen te water. Zij konden zich echter op de brokstukken van de loods redden. De windhoos verplaatste zich in Noordoostelijke richting en passeerde de rivier loodrecht. --- Bij Geesteren twintig boerdorijen vernield. V. I). meldt uit Almelo: In do richting van (Meesteren aan den Ilavenkelweg zijn 20 boerderijen geheel of gedeeltelijk verwoest. Twee dames werden door vallend puin gewond. De wachtpost T werd geheel vernield. De boerderij Konijnenbelt in de Gravenallée is in puin geslagen. Uit Zevenaar wordt .gemeld: Tn de buurtschappen Ooy en Engelveld. onder de gemeento Zevenaar zijn een 10-tal boerenwoningen geteisterd; de daken van deze huizen werden afgerukt. Enkele muren scheurden en bezweken. Een kersenboomgaard werd grootendeels vernield. Verscheidene hoornen werden met wortel en al uit den grond gerukt. --- Hulp uit Deventer Aan den burgemeester van Deventer werd verzocht om nachtleger en loodsen. Naar wij vernemen is reeds geladen en deze ging nog vanavond geladen en deze gaat nog vanavond nsar Needs onderweg. Zij biedt ruimte vcor zes gezinnen... Het ziekenhuis te Groenloo ligt vol gewonden. --- Genietroepen naar het terrein van de ramp. Het Haagsche korrespondentiebureau verneemt, dat de burgemeester van Lichtenvoorde aan het denartement van binnenl. zaken en landbouw een telegram heeft gezonden, hetwelk is doorgezonden naar het dep. van Oorloar. In dat telegram wordt medegedeeld. dat in Lichtenvoorde 100 huizen zijn verwoest. De burgemeester vraagt om militaire hulp. Het dep. van Oorlog heeft een detachement genietroepen naar Lichtenvoorde gezonden. — De in verband met de ramp naar Neede gedirigeerde manschappen van de genie zijn onmiddellijk na ontvangst van den order uit Utrecht vertrokken en zouden hed»unacht om J 2 uur in Ncede aankomen. --- De les van Borculo. De vlucht uit de huizen. Dat het aantal dooden en gewonden niet nog veel groo'er is, is voornamelijk het gevolg van het feit, dat men door de ervaring, opgedaan bij de ramp van Borculo in H<2s, beter wist wat men te doen had. Velen hebben den wervelstorm in do verte zien aankomen en zijn gevlucht uit hun huizen, het vrije veld in. Toen zij later bij hun woningen terugkeerden, bleken vele daarvan in puinhoopen veranderd te rijn. --- In Avereest geen huis blijven staan. Het persbureau Vaz Dias meldt: Verschillende korrespondenten in den Achterhoek van ons land meldden gisterennamiddag, dat in den Achterhoek van Gelderland een hevige storm heeft gewoed, welke zeer groote schade heeft Jiangericht. De omgeving van Eibevgen is zeer In de buurtschap Avereest is nagenoeg geen enkel huis blijven staan. Ook de buurtschappen Olden, Eibergen en Hupsel hebben veel te lijden gehad. Vast staat, dat onder de gemeente Eibergen een persoon is gedood en vele personen zijn gewond. --- Om Deventer. Ook in de omgeving van Deventer heeft de storm vreeseliik huisgehouden. _ In Bathe.n en Harfsen zijn verscheidene boerderijen ingestort of beschadigd. In laatstgenoemde plaats moeten verschillende per»onen zijn gewond. Ook in ITaltrum en Groenloo is schade aangericht. Volgens berichten uit plaatsen, waar onze korrespondenten ons wel konden bereiken, zouden er verscheidene dooden en gewonden te betreuren zijn. --- In Lievelde. In Lieveldo troffên wij de mobile kolonne van het Roode Kruis uit Zutphen, die onmiddellijk was uitgetrokken ter adsistentie. Deze wakkere menschen, zoo uit 'hun werk gehaald, verdienen een woord van hulde voor hun menschlievend werk. Van 'hen kregen wij de volgende berichten over het aantal gewonden en gedooden. In Neede 100 gewonden en een doode. _ In de fabriek van ter Weeme 40 licht gewonden en 1 zwaar gewond. In Beltrum 3 dooden en 20 gewonden. De_ gewonden zijn allen geborgen. Tc Driehoek bij Lichten, vertelde ons een man : Het gebeurde alles zoo snel, dat voor ik eigenlijk wist, wat er gebeurde, alles gebeurd was. Eerst zag ik een groote witte wolk en toen zag ik alles neerwerpen. Het duurde slechts twee minuten en toen was het afgeloopen. Onze indruk is, dat deze natuurramp veel erger is dan die in Borculo. Hier is een geheelo streek verwoest. Honderden boerderijen zijn vernield, verspreid over een geheele streek. Millloenen guldens schade zijn toegebracht, afgezien van het 'aantal doóden en gewonden. Het geheel is thans nog niet te overzien. Fietsers en auto's komen in massa de geteisterde streken bezoeken. De wegen zijn nog gedeeltelijk versperd, zoodat langs groote omwegen de verschillende streken moeten worden bezocht. --- Een ooggetuige uit Groenlo vertelt. De speciale verslaggever van het Persbureau Vaz Dias, die zich reeds Woensdagavond tc Groenlo bevond, telefoneerde tegen middernacht: In de verte zagen wij een rossegloed, die zich met groote Hnelheid in allerlei vreemde bewegingen door het luchtruim voortplantte. In Groenloo dacht men dat er een hevige brand in zuidelijke richting van de stad woedde. De brandspuiten worden dan ook naar buiten gehaald. In Groenlo werd niet veel van de ramp gemerkt. Het werd even iets donkerder, doch niet onrustbarend. Er vielen gedurende enkele minuten wat regendruppels en hagelsteenen en daarna was het mooi zomerweer. Het duurde evenwel niet lang of de mare van de vreesolijke ramp, die de omgeving geteisterd heeft, drong tot dit stadje door. Eenige inwoners van Lievelde, spoedig gevolgd door ingezetenen van Beltrum, kwamen overhaast naar Groenlo gehold om hulp te halen. De menschen waren totaal van streek en zij konden slechts mededeelen, dat er van dc beide buurtschappen Lievelde en Beltrum niets was heel gebleven. De drie doktoren uit Groenlo, dr. de Groef, dr. Wcntholt en dr. Sicheren siioedden zich per auto naar de buurtschappen Lievelde en Beltrum om hulp te verleencn; ook dc burgemeester van Groenlo, de heer Kraakman, spoedde zich per auto naar het terrein van de ramp, terwijl voertuigen met verbandmiddelen gezonden werden om de noodige geneeskundige Lulp te vci'lcenen. * --- De dooden. Vast staat, dat te Beltrum twee personen om het leven zijn gekomen, n.l. de timmerman Baak en dn 20-jarige arbeider Spijke. Verder werden van één gezin niet minder dan zeven personen door het instorten van hun huis gewond. Zij zijn met de vele andere gewonden naar het ziekenhuis te Groefllo overgobracht. De toestand van eenigen der gewonden, is zeer ernstig en men vreest, dat er nog meer «laebtoffers t« betreuren zullen zijn. In het, vrije veld zijn nagenoeg alle liocrderijen, die gelogen waren in de strook, die door den wervelstorm werd bestreken, verwoest. Zelfs de sterkste van steen opgetrokken boerderijen bleken niet bestand tegen de kracht van den orkaan. De bekende groote boerderij ~Tesink". eigenaar de heer Brineke. een der sterkste uit de omgeving, is geheel in puin gestort. --- Uit den Amsterdamschen Raad. De herbenoeming van den burgemeester. — Wijnkoop in zijn element. — Mevr. van Zeim—van den Berg kontra Wijnkoop. — De interpellatie-Boekman over den Stadionbouw. Wijnkoop was in zijn element: hij had reeds in het eerste ingekomen stuk aanleiding gevonden om te protesteeren en te fulmineeren tegen den burgemeester, wethouder Wibaut en de sociaal-demokratische raadsfraktie! Dat een voorstel van hem door de feiten" was achterhaald en heelénoaal niet meer paste op den toestand van het oogenblik, liet hem natuurlijk koud. Hem is nu eenmaal niets te dol en zulk een scheefgezakt voorstelletje brengt, hij,, hokus pokus pas, met twee redactiewijzigingen weer in het lood. De zaak, die aanleiding gaf tot Wijnkoop's uitvallen, was de missive van den Kommissaris der Koningin in Noord-Elolland, houdende de mededeeling dat de heer W. de Vlugt opnieuw tot burgemeester der gemeente Amsterdam is benoemd. Als de voorzitter van den raad, na de gebruikelijke voorlezing van het agendapunt, zegt: „Wethouder Wibaut heeft het woord", veert Wijnkoop van z'n zetel omhoog en vraagt het woord over de orde. De voorzitter is van oordeel, dat dit niet gaat: het betreffende punt is reeds in bespreking en in die orde van zaken kan geen verandering meer worden aangebracht. Maar Wijnkoop houdt rumoerig vol en de voorzitter geeft dan maar toe: vóór het zoover was, dat dit eerste ingekomen stuk aan de orde kon worden gesteld, had hij de vergadering al moeten schorsen, ömdat een werkiooze op de publieke tribune luidkeels om verhooging van den werkloozensteun had geschreeuwd. Wijnkoop betoogt, dat het ge- is, dat over ingekomen stukken niet wordt gediskussieerd en eischt, dat zijn ingekomen voorstel om aan de regeering te adviseeren en haar te verzoeken, den fungeerenden burgemeester niet opnieuw te benoemen, den voorrang boven de missive van den Komraissaris der Koningin moet hebben, omdat het eerder is ingekomen. Natuurlijk wordt zijn desbetreffend voorstel verworpen. Wethouder Wibaut huldigt dan, als oudste wethouder, den herbenoemde voor do wijze, waarop deze in de afgeloopen zes ]aren zijn moeilijke taak vervuld heeft. Gemakkelijk is de taak van den burgemeester der hoofdstad en vooral de taak, die de burgemeester als voorzitter van den raad 'heeft, zeker niet. En het moet gezegd, dat hij in deze laatste funktie altijd onpartijdig en met veel takt is opgetreden. Kalm en bezadigd heeft hij ook zeer bewogen zittingen onpartijdig weten te leiden en zelfs Wijnkoop had over de uitvoering van dit deel van 's burgemeesters taak geen enkele aanmerking. Des te meer is het te betreuren, dat de heer De Vlugt in zijn kwaliteit van hoofd der politie, vooral door zijn houding inzake de fihn „Moeder", niet den lof kan worden toegezwaaid, dien hij als burgemeester en voorzitter van den raad zoo ruimschoots verdient ! J)e bewering van Wijnkoop, dit een uitspraak van de bevolking in net nadeel van den beer Do Vlugt zou uitvallen, was er natuurlijk vlak naast. Toen_ het gewijzigde voorstel-Wijnkoop hierboven reeds gereleveerd, aan de orde kwam, jyiet een lange speech vol bolle frasen 'verdedigd, stelde de heer Wijnkoop onze fraktie verantwoordelijk voor dp reaktionaire daden van den burgemeester, omdat zij geweigerd had met bem en zijn partijgenooten een spoed-raadsvergadenna aan te vragen, om dit voorstel te behandelen. Wij kregen daarbij een voorproefje van wat ons in den nieuwen raad te waohten staat: Mevr. van Zelm—Van den Berg veegde Wijnkoop den mantel tiit, omdat hij zich inzake die , spoedvergadering tot de sociaal-demokraten had gewend en de kommunietiseho fraktie, die „het proletariaat" vertegenwoordigt, was voorbij geloopen ! Gij. voegde mevr. van Zelm den heer Wijnkoop toe, doet 'het voorkomen, alsof gij do kommunistische kiezers vertegenwoordigt. Maar gij bedriegt deze kiezers, gij misbruikt daarbij zelfs onze emblemen, de hamer en de sikkel, gij hebt geen nartij achter u, riep zij den heer Wijnkoop toe! Dc beer Wijnkoop was van dezen aanval 200 geschrokken, ddt hij verzuimde, mevr. van Zelm van repliek te dienen. Hij kwam pus tot bezinning, toen de stemming over zijn voorstel reeds aaft de orde was. ~Ik vraag het woord", schreeuwde plotseling de heer Wijnkoop. Maar de voorzitter ging voort met de stemming. ~Ik wil het woord", kraakte Wijnkoop, vijf, tienmaal achtereen de zaal in als een dreinend kind. De voorzitter ging rustig voort en Wijnkoop zwijgt. Als zijn. nhatn voor de stemming wordt opgelezen, zegt hij boos: „Ik stem niet mee". De verdere ingekomen stukken passeeren nu rustig den hamer maar het was half vier geworden voor met de agenda kon worden begonnen. De voorlezing der ingekomen stukken had anderhalf uur in beslag genomen. Wat er van de agendapunten behandeld werd, had niet Veel te beteekenen. Onzerzijds wees Sajet, bij do behandeling van een voordracht tot het aangaan van nieuwe overeenkomen met het Koninklijk Zoologisch Genootschap „Natura Artis Magistra" op de mooie zoölogiïche verzameling, die thans dienstbaar zal.worden gemaakt aan universitaire doeleinden en die hij gaarne in een beter gebouw zou- willen zien ondergebracht. Doch wethouder Polak kon geen toezeggingen doen : de stichting van zulk een gebouw is financieel thans niet mogelijk. De heer Hamer'sveld kritiseerde de overschrijding van voor verbeteringen aan de Westergasfabriek toegestane kredieten, doch kreeg ten antwoord, dat te ruime ramingen tot verspilling leiden. Ten slotte leidde Boekman in een gedokumenteerde speech zijn interpellatie over den Stadionbouw in. De wethouder zal er morgen op antwoorden, want vanavond is er geen zitting, daar een deel der raadsleden deri burgemeester "ten diner aangeboden heeft ter gelegenheid van zijn herbenoeming. --- Amsterdamsch Nieuws. De huurverordening. Weerlegging der juridische bezwaren van anti-revolutionaire zijde. Toepassing bij beperking mogelijk geacht. In „Antirevolutionaire Staatkunde", orgaan van de Dr. Abraham Kuyperstichting wordt in de rubriek Vraag en antwoord" door mr. J. W. Noteboom beantwoord de vraag van' een der lezers, of er overwegende bezwaren bestaan tegen een gemeentelijke huurverordening, waarbij de huurprijzen aan een zeker jnaximum gebonden zijn. Mr. Noteboom scheidt het antwoord in twee deelen; hij maakt nl. verschil tusschen de juridische en de politieke vraag. Wij ontleenen het één en ander aan de beidé onderdcelen van het uitvoerig antwoord. Bij het bezien der juridische mogelijkheid der huurverordening, gaat Mr. N. de verschillende bezwaren na, die in de langzamerhand op vervaarlijke wijze toenemende lektuur betreffende dit onderwérp, naar voren zijn gebracht. Hij noemt ze geen van alle steekhoudend. Wie de jurisprudentie van den Hoogen Raad volgt, weet, dat do grens van de gemeentelijke verordeningsbevoegdheid zeer ruim moet worden opgevat. Waar bovendien de kwestie der huurprijzen, met het oóg op de_ redelijkheid en volksgezondheid van bijzondere beteekenis is, valt als zeker aan te nemen, dat het verband tussehen de verordening en de openbare orde en zedelijkheid valt te leggen, waarmede aan het bepaalde in art. 135 der Gemeentewet is voldaan. Ook _ het bezwaar, dat de verordening in strijd zóu zijn met art. 151 de»; Grondwet acht mr. N. niet aanwezig. De verordening behandelt niet een onderwerp van burgerlijk recht. Zelfs, indien den verhuurder het recht wordt gegeven bij den Raad_ in hooger beroep te gaan van de beslissing van B. én W., acht deze anti-revol. deskundige de verordening volkomen wettelijk toelaatbaar. B. en W. treden niet op als rechters, die hebben uit te maken wat volgens wet of verordening in een konkreet geval recht is, doch zij geven inzulk geval een nadere regeling ter uitvoering van de verordening. Verder gaand wijst hij er in zijn antwoord op, dat de kontraktsvrijheid ten allo tijde door gemeentelijke verordeningen kan worden beperkt, waarbij hij o.a. verwijst naar do winkelsluitingsverordening. Van een volledig opheffen van hot genot van den ganschen eigendom is bij do verordening geen sprake. Zoolang dat niet het geval is, kan er juridisch geen bezwaar tegen zijn. Ten slotte meent mr. N., wat dezen kant .van de zaak betreft, dat .het beroep óp art. 15 der Huurkommissiewet evenmin opgaat. Wanneer da regeling der huurprijzen door opheffing van de Huurkommissiewet aan de bemoeiing van den Rijkswetgever is onttrokken, houdt deze materie op langer een Rijksbelang te zijn. Het staat dan ter beoordeeling van den Raad of de plaatselijke toestand een handelend optreden ten deze van het Gemeentebestuur vergt. Het behoeft volstrekt niet vast te staan, dat de kroon iedere gemeentelijke huurprijtehverordéfting, oók «I heeft die een meer beperkte strekking dan de Huurkommissicwct zal vernietigen. Doch in dit geval ontneemt deze houding der regeering aan den Raad de bevoegdheid öfet om volkomen »elfstandig te oordeeJen over de wènschelijkhoid van een dergelijko verordening. Niet bet oordeel van da régëering, maar dat van den Raad is omtrent dit — nu weer — gemeentelijk belang beslissend, # * « Bij de politieke zijde der quaestie, aldus mr. N., stuit men op Veel gewichtiger bezwaren. Hij wijst op do moeilijkheid de verordening te handhaven, do geringe straf, waarmede zij* wordt gesanktionnnerd. Ook dit is evenwel volgens hem geen beletsel. Deshoodjg zou de gemeenteraad aan een huurprijsverórdefiing een met straf gesanktionnèerd verbóa van huuropzeggmg zonder goedkeuring van B. en W. kunnen verbinden, terwijl de gemeentelijke strafsanktie sinds de z.p. Boetenwet lang niet malseh is, wijl do rechter do bevoegdheid heeft een öp te leggei» heohtenisstraf te veranderen in geldboete van ten boopste f 5000. Toch blijft — gelijk ook de praktijk van de huurwetten en zoovele andere krisiswetten heeft uitgewezen, ontduiking op vrij groote sohaal te vreezen. Toch meent mr. N\, dat de verordening ten opzichte van huiseigenaren onbill kan werken. De omstandigheden, dje tot het instellen der Huurkommissiewet hebben geleid, zijn inmiddels gewijzigd. De woningproduktie is toegenomen, de bouwkosten hebben een normaal karakter gekregen. Dit geldt in het algemeen vpor het Rijk. Maar, laat de inleider nu volgen: Het is natuurlijk'niet uitgesloten, dat er in een bepaalde gemeente bijzondere omstandigheden zijn aan te wijzen, die een onredelijke opdrijving der woninghuren na het vervallen der huurwetten _ waarschijnlijk maken. Doch zijn die er hiet, dan ligt er 0.1. in het uitvaardigen van een huurprijzenverordening een overschrijding van de principieel aangewezen overheidstaak. En dan kan een dergelijke verordening niet alleen onbillijk werken tegenover de huiseigenaren, wier rechten er door worden beperkt, doch ook onwenschelijk zijn met het oog op de huurders zelf. Niet altijd ligt volgens hem in de ongeschiktheid van den huurder een bepaald bedrag aan huur op te brengen, de rechtsgrond v6or Verkapte overheidssteun. In dit geval zou n.L verwijzing naar kerkelijke of partikuliere liefdadigheid, in laatste instantie van die der overheid aangewezen kunnen zijn. In die richting, welke ter beperking van het terrein, dat een verordening zou moeten bestrijkfen, met zich brengt, wenscht mr. N. dan ook de oplossing te zoeken. Hij konkludeert: - - Voor een huurprijzen Verordening kan misschien aanleiding zijn, indien blijkt, dat het tekort aan een bepaald type van woningen gevaar te wmr brengt voor een opdrijving van de huren voor die kategorie, ver boven de normale huurwaarde, poch dan verdient het aanbeveling, dat de verordening ook nauwkeurig aangeeft voor welke, woningen se geldt en dat hare werkingsduur, behoudens de mogelijkheid van verlenging, uitdrukkelijk beperkt wordt tot een betrekkelijk kortstondig tijdsverloop. --- Instituut voor Arbeidersontwikkeling. Afdetling 10 (Tuindorp ooatzaan). De exkursie naar Amersfoort, welko Zondag 29 Mei heeft plaats gehad ia schitterend geslaagd. Wij vertrokken met drie auto's, 's morgens 7 uur van Tuindorp. Wij waren 's avonds 10 uur weer in ons dorpje gearriveord. Vijf deelnemers gaven zich op als lid van het Instituut. --- Soc.-Dem. Vrouwenklub. Kursui gameentehuiahouding van L. Tilanus. Exkursie naar de sanatoria Hoog-Laren en Hoog- Blaricum in het Gooi, gevolgd door een wandeling over de hei zal op Dinsdag 21 Juni a.s. plaats hebben. De deelneemsters der beide kurgussen cn leden van de Vrouwenklub kunnen! aan deze exkursie deelnemen, indien zij zich daarvoor schriftelijk opgeveni vóór 14 Juni aan de 'sekretaresse N. de Jong—Zernike, Aurikelstraat 25, of mondeling op de huishoudelijke ver- Kadering op 14 Juni a.s.. Vertrek 8.30 Weesperpoortstation per Gooische stoomtram (voor bewoonsters Betondorp 8.45 halte bij Betondorp). Terugkomst 6.10. Onkosten alles inbegrepen f 1.25. Boterhammen meebrengen. --- Auto-ongeval. Per auto van den G. G. en G. D. is in bewiißteloozen_ toestand naar het Wilhelmina-Gasthuis vervoerd een 48- jarigen man, die in de Kinkerstraat door een vrachtauto was aangereden en daarbij een bloedende hoofdwonde had bekomen. De auto is in beslag genomen. Bloemendag „H.O.RA." Men deelt ons mede, dat do Bloemendag te Amsterdam, ten behoeve van het Herstellingsoord ~H.0.R.A.", vrij precies f 5000 heeft opgebracht. De brandweer blugchte 6inds do laatste opgave een kleinen binnenbrand: Frans Halsstraat 45. ---