Indische Kroniek. D» te verwachten Celebes-oorlog. Omtrent de aanleiding van een te verwachten oorlog met de rijtjes van Celebes, aangevoerd door Boni, geeft het officieels regeeringspersburean in de Indische bladen een nhvoerlge uiteenzetting. De volgends .grieven tegen hst zelfbestuur van Boni" worden er in opgesomd:;•>;*■ ■'•-"-&*?sss& JL San opvolgende reeks van daden van eigen richting, van rooftochten en van uitingen van tegenwerking van het gouvernement, als dor zijn: „o. In 1897 werd door Boni daadwerkelijk deelfenomen aan den strijd tusschen Loewee en Enreang; door den gouverneur werd den radja van Boni;het verkeerde zijner handelwijze onder het oog gebracht '■■'•.'■ „6. In het jaar 1899 werd door een der Wadjoedsche vorsten een Bonische greuskampong in brand gestoken en toen: de daarvoor volgens de landsgebrulken verschuldigde boete niet werd voldaan, send de radja vin Boni eigenmachtig zijn toon met eens | legermacht. om wraak te nemen. Nadat deer dezen de hoofdplaats van den vijand bezet was geworden, „werd van den gouverneur de last ontvangen terng te keeren, maar terwijl de poengawa bezig was aanstalten te maken, daaraan te voldoen, werd door de WadjoErs andermaal een .. kampong van Boni verbrand, hetgeen den strijd opnieuw deed uitbarsten, waarvan eene volslagen overwinning der Bonieren en het verbranden der Wadjo'sche hoofdkampong het einde was.' Ook dit Incident werd■; gevolgd door eene persoonlijk gegeven vermaning van den gouverneur wegens zijn eigenmachtig optreden; ", ' „c. Ook na het sub. o. vermelde is de vorst van Boni voortgegaan zich daadwerkelijk en gewapenderhand'in de Wadjo'sche zaken te mengen, hetgeen'eene nies we terechtwijzing van de zijde van den jouvernenr uitlokte;■■'".. .; ~;' v ;': ' "'"^ d. In het laatste van 1901 zond de Torst gewapende lieden'. naar Saleijer om belasting on geld te innen ven de aldaar wonende Bonieren. Hierover ter verantwoording geroepen, kon siechts eene zeer onbevredigende verklaring Tan dat bon-eden gegeven worden i; e. -In 1902 werden door den radja gewapende lieden naar Paloppo (Loewoe) gezonden ter inning, van eene; opgelegde brandschatting van" 18,000 rijksdaalders; $ $";.'.? '~:U\'i ■■ % "<■ '■:',;.:.-. *'•'".*• .'■.'-,. T'„'. \ f. Niettegenstaande het recht tot het verleenen van vergunningen tot het doen van mljnbonwknndlge j opuporlngen •'. bij j het gouvernement berustte en het .bekend was dat zoowel hoofden als bevolking niets daartegen hadden, maakte de vorst steeds bezwaren tegen het toestaan van desbetreffende aanvragen }%*<§ ;v W^*ss&J&P^%£> g. Ook werden door den vorst beswaren ingebracht tegen bet doen van opnamen in het vaar* water der golf van Boni; '■..>> 'fg* -, h. In 1903 werd door het bestuur vernomen dat door den vorst twintig prauwen mot gewapendên f naar Beugkoka (Loewoe} waren gezonden, die' daar danig: huis gehouden en zich gedragen hadden als faeeren en meesters van het land, belastingen innende, brandschatting opleggende,' reeda . berechte j «aken ' opnieuw In behandeling nemende, enz.; "/-"-: "- -'v';7, /VVV-V'V""■■ „f. Door.den resident van Timor werd hij zijne missive van 28 Maart 1903 no. 761/6, den.gouverneur bericht, dat In Februari 1903 eenige Bonische hoofden meteen honderdtal gewapende volgelingen, over zes prauwen;verdeeld in de afdéeUngLarantoeka waren gekomen.om zich meester.te maken van. de nalatenschap van een aldaar op last van den' radja vermoorden'. Boegtnees, j hetgeen hun, dank zij de medegevoerde groote macht, ook gelukt was, waarbij zg de Boegineesebe kampong ook in opschudding hadden gebracht door de uitstaande ichulden van den vermoorde door gewapende lieden je laten innen. \ ■ _~-■■ f» ' ,IL Een tweede categorie van grieven tegen den radja spruit voort uit de wijze waarop door hem het bestuur wordt gevoerd over zijne onderdanen. Daarbg laat hy zich geheel leiden door zijn schraaptucht, vordert «elke hoogs belastingen, doet zulke willekeurige heffingen, dat vele mentenen, om aan «y'ne vexatiea te ontkomen, in arren moede het 'and verlaten. Lftïiioay*ï,.--.■;■.;',:, lil. Een .«eer ernstige moeilijkheid" wordt verder sktae samengevat i:*&&ss&s<&&*■■ 'M '$ks* „Gouverneur Sreesen hield den radja «tja contractueel 'op -zich genomen *. verplichtingen voor, zoo mogelijk de ernstige gevolgen welke uit eens voortgezette weigering om aan het verlangen van het gouvernement - tot overdracht, van bet reent ;ft j heffing ■ vaa r tol rechten togen behoorly ke ecbadeloosstelling fc te voldoen, voor . hem en zijn tand souden kanoen voortvloeien, doch ook daarna f af. da radja beslist te kennen zoolang hem bet estuur over Boni gelaten was, de heffing, der inen uitvoerrechten niet aan het gouvernement te kunnen afstaan. ,>; ■ "'..»..■'„'.'; tv'.-.,. • „De balstarrige, door niets gemotivper3e weigering van den leen vorst om aan «en zijner contract tueele Terplichtingen te voldoen, zette de kroon op zijne tekortkomingen. Waren de vorige tekortkomingen van Boni's bestuurder steeds met een voorbeeldelooze lankmoedigheid behandeld, thans ken met deze houding geen genoegen.meer genomen worden.'- Immers, na al het daarover verhandelde én nadat het gouvernement zoo dnidelijk den radja zyn op goede" gronden bernstenden wensch te kennen : had gegeven lom gebruik te maken van een bet gouvernement contractueel toekomend recht, kan het niet dan bij dringeode noodzakelijkheid er weder van terugkomen en dit. te minder omdat het in deze smak tegenover Boni op een geheel legaal standpunt staat. '. „Bovendien zyn de voorbereidende werkzaamheden voor de invoering der tolreehten-heffing te Makassar, voornamelijk wat de noodige gebouwen, betreft, zoo ver gevorderd, dat binnen een niet fa lang tijdsverloop aldaar met het beften dier rechten begonnen sou kunnen worden, terwijl de handel te Bfakaesnr van meening ia dat niets «ijne belangen zoo ernstig zon bedreigen dan dat tot '•die?; heffing •overgegaan «oude 'worden'- zonder tegelijkertijd denzelfden maatregel op geheel Zuid- Celebes toe te passen, voor welke meening gegronde j redenen schijnen te bestaan.. ' ,Door bet ongestraft plegen door Boni der biervoren omschreven herhaalde contractbreuken zijn ook andere• landschappen in gisting gekomen en coo ontstond,' I zooals een van Js regeerings ad visenrs bet noemde, .een politieke ziektetoestand in Celebes, die slechts j door krachtig ingrijpen, door het nadrukkelijk doen gelden van onzen wil kan genezen, slechts door net volledig toegeven aan onze eisenen doo*" BönT *n**6* niet dan door dwangmaatregelen kan op genoemd eiland bet overwicht van het gouvernement weder- volkomen worden ■ hersteld en daarmede de mogelijkheid {geopend om maatregelen te nemen die noodig zijn voor 4e bevordering dor wclTaort van d» l>«volkiug IQ' -deze streken en die tevens in net belang cyn van bet gouvernement.", '~.■.,;..;*.:,..".,<^y-'^-,-.4i •::'-",i~ Bgi allerlei hoogst idealistische redenen voor den te verwachten oorlog zjjn er dns alvast twee zéér stoffelijke: de radja van Boni wil het recht tot het doen, van mijnbouwknndige opsporingen ,en bet recht van tolheffing niet afstaan en daar „de handel te Makasser" , van rneening is dat vooral dit.laatste niet aangaat, volgt het Nederl. Indisch. •gouvernement gehoorzaam den wenk van gezegden handel op. ' , ,!,.,,..•;,'-<-;■.: ,:-r; -V'-,. .> De Axjek-oorlo*. Hoe weinig de Trede nog op, Atjeh heerseht, blijk wei nii ds vuigmiüa korrespondenüe in de Nieuw» Ct.: ■ T !*&s£ : Te laat om het nog in het vorig.schrijven te vermelden, kwam bericht binnen van een aanranding met een parang van den Enropeeseben korporaal van den trein. Dekker, stbnr. 41532. De 'korporaal, die toevallig geheel ongewapend was, 'werd; zwaar gewond, - zoo' ook een paar paarden. De aanrander wad echter-spoedigdoodgeschoten. ' .Aan dit feit wordt door - sommigen groote beltee kenis gehecht, omdat het voorviel bij Boekit-Behoen, «p den transportweg van Kota-Iïadja naar Lok-nga," — een 'weg,. anders zoo veilig als een -straat in een Holl&ndsche stad. Dagelijks loopen. hier '.> transporten, - pasargangers. wandelaars en ; allerlei vreedzame - mensehen. Niemand: die .hier, -aan wapens denkt,: en de'transporten bouwmaterialen naar Lok-nga kunnen hier best loopen zonder «enige militaire dekking. 7 U ■■-■ ,\. • Van zeer ernstige beteek en is was op S 7 Mei een vreeselijke klewang-aanval op een halfaur afstand ' van het beruchte bivak Tenpin-Blong-Mané — van waaruit, zooals bekend, de werken aan den weg ! van Pasangan: naar Leut Ta war, bestuurd en gedekt worden.:' '.*.■'; .-.;■..•. :.■?■-■'-:■■■..r-;-;,;,* i»*i*£ ■■/■'■■■' De aanval geschiedde door een sterke bende onder tji-Awé-ïletab. en bezorgde. den dekkïnga: troep' 14 '• gewonden, onder wie de i commandant, de Europeesche sergeant Van Haasen, stbnr. 46976. Twee van de gewonden— inlandsche fnseliers — | zijn t spoedig I gestorven. Bovendien . gingen i weer acht Mlnnlicher geweren verloren. Een schrale troost is het, dat da aanvallen 10 deoden op het lterrein «ehterlieten. iv: ysfcjuMMe;eï-*3. *4:fc ' Op 4 Juni bekwam de spoorweg-rijwlel-brigade bij kamponh Djenmpa in het Pedixsehe bij een nacbtelykea overval zes gewonden, —' gelukkig geen enkele zwaar. Eén van de overvallers werd. neergeschoten.;- '■■■ ■>■; >;WJ»V*ï^->M ) Nog is in het Pedirsche gevochten — zonder dat hnt der patrouilles eenig offer kostte — in de terreinen Toeng-Poedeng en Blong-OenoS. Dit kostte weer het leven aan drie Pedireezen, twee werden gevangen genomen en vier geweren buitgemaakt, w.o. één Macnlicher. '■■.. >\ ':v.': ■';■.'■.•■. -■:-,.*'.'- Dit alles wjjst op niet verminderde actie ter Noordknst. In Pedir, waar in de laatste helft van 1903 een tot dan.toe ongekende veiligheid ontstond,'valt thans het omgekeerde te constateeren. Bet is te hopen, dat het sneuvelen van Nja-Moeda, den eenlgen hoofdman, die nog in openlijk verzet was— wy hebben het eenige weken geleden omstandig vermeld — den lijdelij ken verzetselementen den moed zal ontnemen.; Trouwens, dè vele nadeelen in het laatste jaar vooral onzen zwakken patrouilles toegebracht, schijnen In alle richtingen verkeerd aanmoedigend te wérken. ■ ::.~ Min '»> >,"••'' ■.:■■■'■ 1 ~ Zoo was er In het Poeloe-Bsjasche bij bet einde van bet vorig jaar absolute veiligheid. Men zal zich herinneren, boe'wy in Februari werden opgeschrikt door den overval van een patrouille, waarvan meer dan de helft buiten gevecht werd gesteld en haar vuurwapens verloor.■•'■■ ;.■'; Dit werd toegeschreven aan lieden uit Boeboen en Wojla. Zij zullen er zeer waarschijnlijk wel de band. in .gehad hebben. Maar een onderzoek' — waaromtrent wij later meer hopen mee te deelen — beeft ook aan het licht gebracht, dat van de kleine hoofden van Tenom er zoowat geen een is, die in den laatsten tijd niet heeft geheuld met verzetslieden. -' '•' •'•'•' :^> --- FEUILLETON. HET MAGNETISCHE NOORDEN DOOR E. ROBINS. — Er ta genoeg, tel Potte steeds. — Voor hoe lamgï Stel eens dat wij Beheurboik krijgen en niet kannen werken. Dan vrleien wg binnen veertien dagen dood.':" • \-";'; :;V-:'; •* — Ik heb nog nooit een haard gezien, die aooveel hout verslond als de onze.'•■.■■;.■ . .^v:.. i>; > — Maar je heet er toch niets tegen b{j dien verslindenden baard te zitten, he?- ■- ,;;u; : De > ïolasel * e«. Tocamie kookten de eeuwige boonen, spek en mals voor bet middagmaat, waarna - al bet werk Toer dien dag was afgeloopen. ' Hst toepen op sneenwseboenen was — met de kans op bevriezen — ran «en sport alleen een noodzakelijke lichaamsbeweging gewerden. Sous gingen enkelen hunner op jacht en brachten een eekhoorn af een karheen mee. Door. een btjt ia het rjs, trachtten «ij Tergeen op Eskimo-manier vlsch te vangen, •••;ƒ• 'S* ■' :.vi»uv-,;.5;tt^ü;«..-.-/■ Maar het grootste gedeelte van dan »tfd bievea sQ in den donkeren winter van 's morgana tot 'savonds by het vuur liggen en rookten,speelden kaart, breeadea en maakten aanaterkingen I op elkaar. Alles hinderde hen: Mac's snerpende stem, Tommie's plotselinge vrooiykheidsuitbaratingen; «• TOM «otik ran den Kolonel; O'Flynn's lertche tongvai Alleen Eaviak scheen ongedeerd » ontkomen [ b(j alleen mocht de besta plaats b(j bet mir' hebben; hij allee* kreet; de lekkere hapjes vonder dat de anderen zich ergerden-; hij alleen durfde met Mae spreken als die ia een nijdig* bai wf.s. Kaviak vroeg bem bootje» en een tol voor , hem te rorjden;^^■»^l;iA•:"^:^V■•^:^'--vv^^W;^, ) De Kolonel schreef zijn dagboek bJJ en las de oude tydsètiriaen en Urroa. Hg maakt» een krukje., met vier pöoten voor Kaviak-S, \tf> '--'■■■•,;ï•>'.—V!*j • Kaviak was dol op suiker en stal ee wanneer hij «e krygea kon., Mac onderhield hém daarover en sloeg bem op zijn uiterst kleine handjes en Kaviak: stal rustig verder. Als hij erg stout was geweest werd hij in de kleine hm opgesloten, af-; geranseld en moest ntf het '„Onze Farva" opzeggen. Niemand kon bemerken dat bü daar wat om gaf, ofshoon hij trachtte zijn straf te verminderen door voortdurend te «eggen: ,Ik berouw".- - " *♦•» Hg leerde al de zwakke zijden van de mannen kennen en deed er agn voordeel mee.'Alleen van Pons hield hij niet: ,Ik geen plaats heb voor Potts", zei hij. "':■••• ';%HJttts\ -.■- :; -'? ï?* Maar Kaviak was geen gluiperd. Hg moest val suiker stelen, omdat hij woonde met blanken die grooter waren dan bij en die se hem altijd afnamen als z\j hem betrapten.'; Maar als hij eenmaal de suiker op had," bekende hg zonder eenige aarzeling en verdroeg hg zijn pit daag als een man. Hij werd gaandeweg zoo vet als een zeehond maar bleef «ven plechtig.:: ;vv-ftfè \;;>rv- : [£*£{* ' Op zekeren I morgen «ei da Kolonel, dat mg* in bet vervolg,maar twee maaltijden per dag kregen, daar de voorraad onrustbarend snel verminderde, 1 — Dat wil ik wel gelooven, aai Potts, als je iabeotüngea laat mee eten.* ;-:,.GifëfcPfêaiiStstSi * Zij gingens dus zoader avondmaal naar bed en allen' behalve \ Kaviak. wisten • vat: het vas aoma Op zekeren dag »aganbas einia van Deoembec wss het mui afgeloopen en zonden zij koffift drinken en een pijp roüken, toen Kaviak zijn leeg bord bijhield. ".■/•*• :v.,};.•■■;'"•?.'; .-'.'■ ■ \ t- Heb.jeJnöj niet genoeg?-vroeg de Kolonel verbaasd over Kaviak's bodemlooae.maag. ;-'; . . — Er is geen droppel «troop meer over, zei Potts die het. blikje had leeggegeten. , ; . i-;— Hij heeft niet meer noodig. — Maken vóór morgen geen blik meer open. — Noen, mannetje, wfj hebben nog maar... — Bovendien sou hij barsten. ■■; Hij stak smeekend sijn handjes uit naar „Farva" en zei ernstig: — Meer in groeien pot Zijn ronde oogen dwaalden naar het voorraads: hoekje. ' — Wy moeten toch spoedig een nieuw blik open maken — dat maakt eigenlijk geen verschil, he? Mae stond op en niet alleen Kaviak's oogen volgden hem terwijl hij een blik van den reeds coo kleinen voorraad nam. g'Gretig volgde Kaviak lederen droppel die op «tjn bord vleL - - ]. . ■' — Nu is. het genoeg, gnliigaard, ga na maar in je hoekje sitten om het op te eten. Kiet lang nadat do borden ens. waren gewasschen en de Kolonel aich gereed maakte de ttjd- Bchrilten te lesen — hij was nn aan de advertenties "begonnen — haalde Potts mijn horloge. te voorschijn. ■ : ■..'■•,, £j — Alle duivels! 'Jongens weet jelui hoe laat het is? Nog niet op de helft van den namiddag en voor morgen niets te eten. i&££ ~>;:,. : — Je hebt nn toch pas gageten. ' — Maar xie dan hoe 1 aat het is! . '. — Tommie, sei de Kolonel, neem je geweer en ■?>-. : >; Eerst gingen zij in de bijt kijken of er ook visch in den val was — weer niets! Na ongeveer een uur schoot de Kolonel een korhoen en zei dat hij naar huis ging. Tommie weifelde. — Geef je ze hun sin en braadt je den vogel ■voor 't souper? . - _.'..-.-- •'•—: '.'■• — Neen,, zei de Kolonel beslist, neen mijnheer, dat is onze Eerstkalkoen. Ik zal zien of ik er niet nog een bij kan schieten. Toen de Kolonel thuis kwam, hing hij zijn jachtbuit op om te bevriezen en zag dat het Trio naar de kleine hut was gegaan. Hij keek rond om te zien of de whiskyfleseh nog op de plank stond. Ja, en Kaviak sliep rustig in de onderste kooL De Kolonel klom In de bovenste om een dutje te doen vóór Tommie thuis kwam en zij hun gewone spelletje schaak zouden spelen. Hij wist niet hoe lang hij had geslapen, toen een zacht gekrabbel tot hem doordrong. — Kaviak is zeker weer op jacht, cel IQ tot zichzelf, maar hg was te slaperig om het te onder* zoeken. Juist voor hij weer insliep, zag hU Potte de kool langs gaan en luisterend bij de deur bly ven staan. Toen ging hij nogmaals de kool langs en het geriuel begon opnieuw. De Kolonel sliep wee» in en was den volgenden morgen het heele voorval vergeten. Even voor het eten riep Tommie dan volgends* dag uit: — He! Wie beeft de stroop gemorst? — Gemorst? ; — Stroop'? r '_ \ ;': ~ — Neen, gemorst schijnt n nies. HU veegde met zün hand over den grond. — Je wil toch niet «eggen dat het nlenweWlk... — Geen droppel meet. ;- -< / HU keerde het ondersteboven, Alle* blikken vestigden sich t» KtvUk. fttj s^ op aijn krukje voor het vaar en wachtte op zijn eten. Kalm keek hg naar al die beschuldigende blikken. — Kom hier. Hij stond op en kwam bij „Farva" — Ben jij aan de atroup genccct* Kaviak schudde het hoofd. — Het moet wel. — Neen. .. — Weet je het zeker? HU knikte. — Hoe is alles verdwenen? Weet je bet? Weer de zwijgende ontkenning. Kaviak keek over zijn schouder naar da toebe•eidselen voor het eten en ging naar zijn krukje terng. Van daaruit kon hij het best het oog op den kek houden. — Dat heer heeft niet veel zin om te praten met een blik stroop in zijn maag. — Ik 'zeg je dat hij krom moet liggen van pijn in zijn buik als bij... — Wel, zei O'Flynn hoopvol, wacht maar een peetje. Hij ziet er niet erg frisch uit. — Kom hier. Kaviak kwam voor den tweeden maal, maar minder vlug. — Heb je pijn? Hij keek verbaasd. — Doet het je hier pijn? Kaviak kromp ineen. — HU kan niet tegen kietelen, zei Tommie. Mae fronsde de wenkbrauwen en Kaviak ging «eer naar. zijn kruk. •'.","', ' . — Lekt,het olikje.eok? ; '—Neen,'dan'móet bet toch op iets gelekt hebben, zei Mae. — Och kom, laten w(j gaan eten, stelde Petto voor. " — Ja, maar wij kunnen geen blik stroop missen, zei de Kolonel ernstig. < — Neen, man, dat kunnen w{j ook niet, maar als Kaviak iets beeft gedaan, bekent hij altijd„zei Tommie. Kom eens hier. ventje, zeg niet neen. fcjCbUd je hoold niet VOOr je g o • d heb» nagodacht. Kaviak. scheen ernstig na te denken. • — Heb je de heerlijke stroop weggenomen en opzegeten? Kaviak was midden in een hoofdschadding, toen hij plotseling ermee ophield. Tommie had gezegd dat bg dit niet doen moest. Niemand scheen het prettig gevonden te hebben toen hvj ,neen" had gezegd. — Ik geloof dat wij op den goeden weg zyn. Hij herinnert zich. Denk nop eens. Je kan heel goed suiker vinden, nietwaar? — Ja, vind auik. — Eu je hadt vanmorgen vroeg honger? — Ja, dat had hij gehad. — Je bent op rooftocht uitgegaan, he? En Je dacht aan het stroopblikje — en je hebt het genomen, nietwaar? . — Vanmorgen. — Je bedoelt gisteren? Of vanmorgen? — N... ..■ / : -.;. " — Stl Wacht en denk na. Gisteren was het vol. Weet je niet meer dat Mac het voor je heeft open gemaakt? • Kaviak knikte. - -• — En tie nu — h{j keerde het blikje om alles weg. ■ ■ -" >.->■• ■ — O! sprak- Ka vlak met beleefden spijt, v Toen vervolgde hij met nieuwe opgeruimdheid terwijl hu op den voorraadshoek wees: . •;■ v > •».-. .•--.. -Meer. •■" ;":'/ ;•" V'-;>'' "v- - < Potts lachte tergend en |Mae kreeg een kleur. Bit begon er voor Kaviak leelijk uit te zien.'1 — Zie» eens hier, jongens, iei Tommie, terwijl hij met zijn vuist het deksel op het blik sloeg. Ik heb het goed gesloten weg gezet en zelfs geen van ons kan-het zonder mes of zoo iets open krijgen. Allen keken twijfelachtig naar de kleine handjes. — Zie; eens hier, iel de Kolonel, wij tullen je voor dezen keer vergiffenis schenken als je bekennen wil. Vertel ons dos... — Kaviak, kom hier! Laat ons eens tien, zei Mac, die bet deksel had gesloten, hoe je dat hebt epen gemaakt. ."■ :. * • . Maar Kaviak keerde zich om. Mac greep hem bij de schonden en trok hem naar zich toe* — Let op, Kaviak, Ik heb je nog nooit op een lengen betrapt, maar als ik het doe... Kaviak haalde diep adem en scheen zich in zijn eigen gedachten te verdiepen. — Je deedt verstandiger naar m\j te luisteren, want ik spreek heel ernstig. Kaviak keek zijn iFarva? een oogenblik onderzoekend aan en ging toen terug naar zijn krukje als naar een veilige haven, struikelend over zijn ' lange jas. Mac stond op. _, . — Wacht even, vriend, zei de Kolonel HHboog zijn groot lichaam tot hij precies in de starende ronde oogen keek. ■ ' .■'.■,■-...,.-.. ...7- ?> — Begrijp goed, kind, dat je geen eten krijgt voor wg weten wie de stroop heeft weggenomen. Het kleine gele gezichtje stond ernstig. Hy keek naar den,dempenden schotel. ~;:— Heb je honger?,; .:.,s&&i-#k. t.-. '~/,:,-. : Hy knikte, stond op, sloeg zijn sleep over zijn afin, trok zijn krukj e naar de < tafel, klom er epen ging gemakkelijk zitten, feï ■*-?\,Vi't:«-•*■.-.•.-.■:. ■:.1 \r — Zie nu eens, zei de Kolonel zegevierend. Da» I kind heeft geen blik stroop Ueggesnoept Mac was achter Eaviak gaan staan me? een gericht waar allen bang voor waren. — Och laat dat wurm toch met rost en kom eten. Mi Potts driftig. - ~ >\j Mac trok Kaviak van het krukje. | — Ga meel • — Ja Farva, ie! het kind en ging «onder step met Mac naar de kleine hut. De Kolonel zette voor ieder der belde afwezigen een bord vol eten opzij en ruimde de tafel af. Potts pookte in 't vuur tot de vonken vlogen, nam een boek op en wierp het weer neer, zocht naai iets dat niet weg was en ging toen naar buitenkom te zien hoe het weer was. O'Flynnaattedruileft' bij het vuur. Hij moest de vaten wasschen. 4 — Allo, Jimmie, zei de Kolonel, ga een emmer water halen. Slaperig zei O'Flynn dat de duivel hem halea mocht als htj het deed.. — Ik «al wel gaan, zei Potts met ongehoorde' vlugheid. ■:-.. De Kolonel keek hem aan en dacht toen aan Potts die stond te luisteren bij de deur en aan bet krabben in het voorraadshoekje. — Wil je mij myn parki geven? vroeg Potta Tommie. •■.-./.■,.'■ :.v.;;.~;-. ■■ ;,■ r> s.Ji,;>:-":■.,,■....- Hij trok m aan, nam den emmer en rins naat 'buiten. Ütèüi - .■..•.-", v ■/■, ■ V . *• ■ — Rusteloos, vind Je niet? , — Ja.' Kolonel.«. .-■■•■,.' .-; i-i >- wat? ■<. .■ -;-:■■ ' v!■ —Niet». mi*?? 9&W* !"■ .■'". •., ■ | * 1 ,-'. ~' . i» ; . .. j l' •„' ' :."' f '■'- •-''''''V':' ' ' - --- Vrouwenbeweging. - 'Onderscheidingen van nonnen. Door het Koninklijk NederUndsch Genootschap voor Munt- en ; Penningkunde werd aan mejuffrouw Marie de Man ; een zilveren medaille aangeboden met haar naam -en borstbeeld. Moj. de Man is conservatrice aan het|mnnt-pehhingkabinet'te Middelburg. Het was de vorige maand 25 jaar geleden, dat zij do munt' .stadie begon.'" ''"''"• "''".:i Aan mrj. Pb. Wijsman te Haarlem,'bekend door haar vertaling-en uit de Scandinavische talen, werd door den kening van Zweden de gouden medaille .'verleend. »is VUfJaeir. De vorige week Tierde de Oentsche vrouwénvereeniging het 5-jarig bestaan van haar blad De Stem der Vrouw,. door een feestelijke bijeenkomst aan de leden aan te bieden, waar deze op chocolade en gebakjes onthaald werden. ' Werkstaking tbb wever». In de werkstaking 'te Gent zyn 1500 vrouwen en meisjes betrokken. Daarvan zyn er 1200 vèreenigd." BÖ de deputatie die.met den minister sprak,'was ook een vrouw. ~Dle' «lelettbeit'\ bèi" Düiöcho' rrsnwosblad, neemt met veel instemming een gedeelte der circulaire over, welke door deVronwenpropagandaclub te Amsterdam, werd verspreid en voegt er een gelukwensch met het vergroöte aantal stemmen bij. Zwitoerlnnd. Bet laatste jaar begint in Zwitserland '■ het i aantal t bewuste arbeidsters grooter te worden.' De vakvereenigingen der.textielarbeiders en: die} in de graphische vakken verkregen een groot aantal vrouwelijke leden. M tVi ffron wen. In Bc!jriB is een wet aangenomen, waarbywlnkeïjnffronwan van een zitplaats kUDnea gebruik maken, als hun werk dit niet'verhinderd. ■>.•■•:■■'':■:': *%%%?:■&& -l-rtV^..,;::'-;,-■;,,,■;. ■■,■;.■. &?}£ C P.-S. --- Drankbestrijding. ■ ' ITet getal der, meer data 100-Jarlgea in 'Pruisen neemt voortdurend af. Men.telde op 1 Dscembar . .■■■'>>■'>"■-■■ v;: 1871 ' 142 mannen SB7 vrouwen. K:;; afiïßfr .': in .-. ■ 240 ,' . 80 128 , 231 . . r 86, 24 . 67 , ;{.&«>{• -.' 13 , : 69...\ '. . :-\- 95 ■■ 15 .■ ~ ■ .S 2:. -V, "■ ;■ iISOO.'Ö '.- 5;- ■', - '■■ 30.,.--, ~V Oodunks de sedert 1871 veel verbeterde algemeene hygiëne des 'n achteruitgang van belang. Hoogstwaarschijnlijk heeft hier de drinkgewoonte ook schuld mee aan. Daarop wijzen o. a. de ziekteen sterftecijfers eenerzyds en 't ieit dat de vrouwen in zoo groote meerderheid zijn onder de zeer ouden1 van jaren. Alcohol bij awnngerschap ea verlossiag.. In zya onlangs verschenen (Leipzig 1904) leesboeK. der | verloskunde wendt zich de beroemde Bonner hoogleeraar Heinrieh Fritsch met buitengewone kracht tegen den alcohol in iwangerschap én btf' bevalling. Hg wijst er in de eerste plaats op dat menige vronw tot drinkster geworden ia door da gewenning aan 't vocht, dat onaangename gevoelens1 verdooft,. maar zegt verder dat hij, na veel waar*' nemingen, darft constateeren, dat kinderen van' . moedera, j die in de zwangerschap veel alcohol drinken, dom worden en dom blffven. Ook wjjsi hü er op, hoe veel misdadiger! een drinkster moeder hadden. Ook tegenj het gebruik. van alcohol tijdens de' verlossing heeft F. ernstig beswaar, eensdeels om de storende werking op 't verloop der wee£n,< anderdeels om 't gevaar voor nabloediogenendeni overgang van alcohol in 't bloed van het kind.' Men kan bier niet streng genoeg «yn, segt Fr.' „Principiia obsta!" iVoonbetaling In de Tolbabond-Kaffie». halzen. In no. 35 van de Volksbond werd gemeld, dat 't Hoofdbestuur aan de He Kamer had verzocht,' in het aanhangige wetsontwerp tot wijziging van het Borg. Wetboek ter zake van hunr van dienstboden' en werklieden de bepalingen omtrent de uitbetaling van loon zoodanig vast te stellen, dat deze ook voor* taan in inrichtingen ali de Koffiehuizen v. d. Volksbond mogelijk zal blijven. Volgens het ontwerp toch zon de uitbetaling in die Koffiehuizen onmogelijk worden.": '..-.■'. ,-' . • Het (Veekbl. v. d. handel in gedistilleerd en*. komt op tegen 't maken van een dergelijke uit* zonderingsbepaling. „Vooral in Amsterdam maken, da Koffiehuizen v. dl Volksbond goede zaken. Ze' leveren een heel mooi winstpercentage op. Eu het . uitbetalen van arbeidsloonen, zooals dit op j groote schaal (zooals het rekest zegt) geschiedt, > zal — aldus insinueert 't blad — op dit winstcijfer zeker ook zijn invloed uitoeienen." ■ . } Mogen we het blad er op wijzen, dat de werklui f te Amsterdam bij de uitbetaling in de Koffiehuizen ' v. d. Volksbond niets behoeven.te gebruiken—»' iets. wat op een biljet duidelijk staat vermeld. Door den - kastelein mag niet gevraagd worden' Het maken vau vertering b\j de uitbetaling ia Am* ook zeer gering. - . •"■■: :, (: Wij hebben tot dusverre de particuliere koffieholshouders nog alet als philantropen in bun zaak leeren kermen. .■'... . (Volksbond.) ; In Rnnlnnd wijzen verschillende verschijnselen blijkbaar ia verband met de ecouoniisch-politieke crisis die 't Rijk doormaakt, op eeD afneming va» bet drankgebruik. Alleen ia Riga hebben 6000 ■ werklieden vóór 15' April de onthoudingsgelofte, geceekend. De officieele drankwinkels worden ge-; boycot; in een -er ran verminderde de wekelijksche > om vangst van 300 roebels tot 7Vi, --- Binnenland. Ken wnardeering. Da liberale Zutph. Ct. schreef van onzen partijgenoot Rijsewijk, die ts> Zutph en ais raadslid aftreedt en opnieuw gesteld il: „Ofschoon hg onze politieke tegenstander is, en wij een bekwaam liberaal boven hem de voorkeur 'zouden geven, zouden wij aan de waarheid te kort doen, indien- wij niet erkenden, dat het optreden van dezen jongen socialist in- onzen gemeenteraad > nuttig heeft Te beweren, ,dat hij werk maakt ran zijn ambt als raadslid," zon te weinig gezegd zijn. Hij maakt er studie van. Zijn onderzoek gaat dieper dan bij menig ander raadslid,' hetgeen in de behandeling van verschillende belangrijke onderwerpen helder aan den dag is getreden. Dat hij daarbij van bet socialistisch standpunt uit redeneert, fiat! Daarvoor is hij nu eenmaal gekozen! Maar wie zal begeren dat dit niet am de degelijkheid van behandeling is ten goeds■ gekomen? lemand als bij, die de andere leden'\ prikkelt, wat dieper dan gewoonlijk op de taken in te gaan, souden wjj, in het belang van het peil der raadsdiscussies, ongaarne missen. | „Wie eerlijk is, zal dit moeten onderschreven, en ter wille van dit goede resultaat zijn eenig saina bewegelijk en scherp optreden op den koop ton nemen." '\- ■ ■■ ( In de Arnhemsche Courant verschijnen geregeld correspondenties uit Zntphen. Daarin wordt otw Rgsewjjk als volgt gesproken: ■' „Hij doet in den Raad beter werk dan getuigen' en schetteren. Met een ijver, waaraan vele leden eea voorbeeld kunnen nemen, stelt hij zich op de hoogte der zaken, en met een bewonderenswaardig» volharding blijft hij opkomen voor hetgeen kg nuttig acht .Toen hrj verleden jaar voor 't eerst aan de behandeling der begrooting deelnam, scheen het wel, of hrj Zutphen in één slag wilde hervormen: gasprijsverlaging, loonsverhooging voor tal van gemeente-arbeiders, gemeentelijke schoolvoeding en •kleeding, commissie voor bank van leening, erf- Kbt — dit alles vond in hem een warm verdediger, ir de begrooting bracht nu eenmaal mee, dat ar over veel en velerlei gesproken werd, en het venrijt, dat bij te veel hooi op zijn vork nam, bleek later toch niet gerechtvaardigd. Neen, de groote kracht van dit raadslid zit 'm in de volharding, waarmee hij steeds zijn voorstellen blijft ap den voorgrond stellen. ... Niet alleen door hetgeen hij feitelijk bereikt, is do heer Rijsewjjk «oo'n nuttig raadslid, maar ook door zijn indirecten invloed. Het voorbeeld van dezen jongen man, die nit den werkmansstand voortgekomen is, dus' minder heeft kunnen leeren daa menig ander raadslid en die desniettemin zich zooveel mogelijk op de hoogte stelt van de gemeentezaken — dit voorbeeld kan nietenden dan prikkelend ten goede werken, want b\j is een voorbeeld van toewijding aan de zaak die hij voorstaat. Tegen loodvcrgiflfglng. Gelijk wij reeds hebben bericht, heeft de Internationale Vereeniging voor : wettelijke bescherming van arbeiders een prijsvraag uitgeschreven over de bestrijding van het ioodgevaar. De voorwaarden worden op aanvraag door het te Bazel gevestigde internationale arbeidsbureau toegezonden. De antwoorden worden •iterlijk op 16 Oct. 1908 ingewacht en de beoordeelaars zijn vrij in de verdeeling der 27.000 mark, die als belooningen zijn uitgeloofd. De raad van beoordeeling bestaat, naar men mt thans meldt, uit de volgende personen: Miss: Anderson, hooid-inspectrice der fabrieken, Lenden; Luigi Belloc, ingenieur, inspecteur bij het Handelsministerie, Rome; William Barton, lid vu het Scheikundig Genootschap, Londen; E. Doblin, voorzitter van den Bond der Duitsche Boekdrukkers, Berltfn; T. Edwards, secretaris der pottenbakkersvereeniging, Londen; dr. A. Fauquet, PartJs; Adolf Feldhamer, monteur, Weenen; H. Oreulicb, lid van den Nationalen Raad en Arbeidsseereteris, Zfirich; prof. Max Gruber, München; prot Harnack, Halle a. S.; prof. Heffter, Bern; M. A. Keufer, alg. secr. van den franschen Typografenbond, Parys; Ledere de Pulligny, Staatslngenieur, Para's; prof. Lebmann, Würzburg; prof. Lepsins, Griesheim; dr. Leymann, Wiesbaden; prof. Leo tiebermann, Budapest; dr. E. Wintgens, med. adviseur bij de arbeidsinspectie, Den Haag; prof.Thomas Oliver, Londen; Oppermann, Arnsberg;prof. Felix Patxeys, Luik; W. r. lUeves, agent generaal voor Nienw-Zeeland. Londen; prof. Rnbner, Beriyn; Von Steiger, lid van den RegeerinB«raad, Bern; prof. T. E. Thorpe, Londen; H. J. Tennant, lid ran het Parlement, voorzitter van het comité roor {•vaarlijk e vakken, Londen ; A. Tobler, voorzitter fan den Bond der Schilders, Hamburg; Is. P. de rooys, adj.-inspecteur van den arbeid, Arnhem; •in Mona Wilson, Londen; prof. O. N. Witt, lerlijn-Charlottenburg. Kckeolarfgeu. Het eerste jaarverslag van den gemeentelijken schoolarts, die in April 1904 te Zaandam in functie trad, is verschenen. Op de •eholen werden rnitn 70 gevallen van favns (hoofdteer) geconstateerd. Uit dien hoofde werden 23 leerlingen verwijderd, van welken later IS weder tij» toegelaten. Geconstateerd werden 16 gevallen van myopie (bijziendheid), terwijl werden ontdekt SS gevallen van itrabismos convergens (scheelbeid). Van adenotomie (halsklieren) kwamen 14 gevallen voor, van doofheid 37 gevallen en van adenolde vegetaties 23 gevallen. Niet minder dan 88 gevallen van verkromming van de wervelkolom, dat is 5 pCt., werden waargenomen. Op het spreek nar vervoegden zich alt verschillende ooraak en 162 leerlingen. Ten einde de kinderen ia eene goed passende schoolbank te kunnen plaatsen, hebben de onderwijzers de kinderen gemeten. . Ontvangen. Levensrecht, Maandschrift ter vertnidiDg der vrije ideeën. Redactie: P. E. van Renesse. Inhoud: Individueels vrijheid en organisatie, door P. E. v. R. — De ondergrond der sociale beweging in Basland, door W. Tcherkesoff. — Geld verdienen, door F. Jansen. — Problemen uit de staathuishoudkunde, door Chr. Cornelissen. — Lamme, door A. C. C. de Vletter. — Uit het kinderleven. -'..■■ — Vragen van dm Dag, 20, 7. Inhoud: Dr. H. Blink, De Noorsche revolutie en de bewoners van Scandinavië. — Prof. F. Muller, Uit het laven van een veldmuis. — A. Opprel, Het gebruik van vreemde woorden. — J. de Bruine, De verhouding tassehen leger en staat in Nederland voorheen en thans, I. K— Stijn Streuvels, Open lucht. Rotterdam, Beindert Bongaerdt Jan. — Reimond Stijns, Hard labeur. Band verstoring Tan Herman Teirlinck. Twee deelen. Rotterdam, Meindert Boogaerdt Jun. — De Volksgezondheid, I, 4. Inhoud: Woningtoestanden in Nederland (Deventer).— Meningitis.—' Saccharine, een zoogenaamd surrogaat voor suiker. — Schets van kleine woningen. — Verscheidenheden. ■ . ■ - ;'; • > ...■ — De nieuwe «chool, tijdschrift voor practischo paedagogiek. Amsterdam, Weytingh & Brave. — Theoretisch-praktische handleiding . voor machinisten en stokers, door A. Jen tzen. Uitgave van de afdeeling Dordrecht van den Bond van Machinisten en Stokers in Nederland. Prijs 40 cent (voor leden 30 cent}. — Vereeniging „Ons Huis", Bosensfaat 12—16, Amsterdam. Verslag der werkzaamheden gedurende het elfde en twaaltde werkjaar. September 1902— Juli 1904, — J. W. Oerhard, De aesthetische opvoeding der jeugd (no. 4 der studies in volkskracht 2e serie). Prtjs 10.76. — La Révolution de 1830 et la mouvement poliiique. Essai de Camille Hnysmans, édité par Ie conseil général du Parti Ouvrier Beige a l'occasion des fötes organisées pour cêlébrer 75 annèea de domination bourgeoisie. Oand, Volksdrukkerij. ---