Geschiedenis van de week. Terwijl het Doesburgsche brandkastmysterie langzamerhand tot helderheid belooft te komen, is er weer een nieuwe brandkastdiefstal ontdekt, en wel in de residentie. Gelukkig zijn de beide vermoedelijke dieven reeds nu in do handen der politie. Dat een der beide hoeren een smid van beroep is, heeft niemand te bevreemden; maar de ander is jandoppie een schoenmaker, die niet bij zijn .leest bleef. — Meer voordeel hebben de lui van hun moeite gehad, die in 't kasteel van den graaf de Barbé de Comogne op het Arteveldeplein te Gent de brandkast hebben opengebroken: ze vonden er voor ongeveer 100.000 fres. aan effecten en geld. Die graaf moet er aardig bijzitten, want dat kasteel was op 't oogenblik niet eens bewoond. Zoo'n kleinigheid, d:: achtergebleven was, dus! — Een iW/brekery had daarentegen in de celgevangenis te Rotterdam plaats door een patiënt, die voor «'«breken gestraft was. Met een els heeft hij de kalk tusschen de steenen verwijderd en met bewonderenswaard geduld een gat in den dikken muur gemaakt, dat hij tegen de komst van den bewaarder weer netjes sloot. Sedert den sterken toer van den Graaf de Monte Christo uit Dumas' eenmaal zoo beroemden roman hoorden we van zoo'n feit niet. Ook deze broeder heeft niet veel plezier van zijn work gehad; nog vóór hij den buitenmuur over was, werd hij gepakt. - Zonderling kunnen de dingen soms samenvallen! Terwijl de heer Fabius in de anti-vaccinevergadering de mogelijkheid veronderstelde, dat de mensch zelfs zou gedwongen kunnen worden om een bad te nemen, bericht men uit Drontheim, dat daar in de scholen werkelijk badkamers worden gebouwd, 't Is toch wat te zeggen, dat de mensch geen baas is over zijn eigen lichaam en niet zoo vuil kan zijn als hij wil! Die dwang is een vreeselijk ding! — Voor de verandering hebben we ook eindelijk eens weer een werkstaking te vermelden, 't Is in lang niet voorgekomen! — Te Fyenoord hebben namelijk de scheepmakers, de timmerlieden, de modelmakers den arbeid geëindigd en wachten op beter dagen; de draaiers alleen doen niet mee en draaien door!, — Ook werd vermeld, dat de Minister van Koloniën zijn portefeuille kwijt was. Voor die ramp zijn we evenwel gelukkig be waard gebleven! ZEx. had in den gewonen zin zijn portefeuille uit het rijtuig laten vallen, doch ontving die spoedig van den eerlijken vinder terug en kan nu zijn Indische hervormingen voortzetten. — Juister is het bericht, dat het spoorwegpersoneel aan 't klagen is geslagen, n.L dat van de Maatschappij tot exploitatie der Staatsspoorwegen, en wel de klerken. De menschen beklagen zich er over, dat, terwijl de hoofdambtenaren boven duizenden guldens traktement nog andere duizenden overwinst genieten, zij van die overwinst niets meekrijgen. Ook gaat hun de promotie te langzaam. Die ontevredenheid tegenwoordig is een lastig ding. - En vreemde kwalen als er komen! Neen, maar daar wordt een mensch raar van! Laatst hadden we de zielsblindheid, en nu vernemen we weer, dat een kardinaal in Hongarije wel goed spreken kan, in velerlei talen zelfs, maar de kunst van schrijven heelemaal is vergeten; zelfs zijn eigen naam kan hij niet meer zetten, als hij geen model vóór zich lieefc. - Van andere geheimzinnigheden gaat do sluier zachtjes aan af. Miss Fay, die zooveel hoofden warm maakte en zooveel pennen in beweging bracht, heeft ten minste uitgegoocheld. Te Leeuwarden heeft een heer aangeboden dezelfde kunstjes te verrichten als de Miss, en toen Dr. Cattie Zondagavond te Nijmegen op het tooneel trad, weigerde zij zich door hem te laten binden. We misgunnen het mensch volstrekt 't stukje brood niet, dat ze verdient; maar er moet niets bijzonders bijkomen. We hebben al meer dan geestelijke kwakzalverij genoeg! — Ja, die séances weten wat, b.v. die in de Koinsteeg te Zutphen tot onderlinge zegening/ durendo totmid dernacht. - Aan Juffrouw Hupstroo, die vraagt, hoe we toch aan dat verhaal komen, antwoorden we, dat ze de geheole geschiedenis in de .Graafschapper" van A. tot Z. kan lezen. Dacht juffr. Hupstroo soms, dat we zulke dingen uit den duim zogen? Foeil - Tot onzen sp\jt lezen we, dat broeder Groot—Okma niet met ztfn Perzisch ridderkruis kan pronken: die dingen z\]n van vernikkeld blik, en er zijn groene papiertjes overgeplakt; 't geheel zit in een pillendoosje en er is niet eens een onielint by. — Maar gaan we over tot de volgende orde van i den dag l — Nog een ander groot man doet van zich spreken. Het is Domela Nieuwenhuis, die (tusachen twee haakjes!) van plan moet zijn om voor hot lidmaatschap der Tweede Kamer te bedanken, wegens aanhoudende ziekte! — Die ziektetoestand heeft hem ondertusschen niet i belet, in de kerk te St.-Anna-Parocliie, waar h\j onder den preekstoel stond, (anderen van zeker kaliber zitten er onder!) een opwekkende rede te houden ter bereiking van het ideaal: vrijheid, brood, geluk en recht voor allen I Als de socialen nu ook al in de kerk komen, worJt het warempel nog niet beter. En 't is al zoowelletjes! — Ondertusschen vinlen we 't jammer, •! dat te Rotterdam zich dezelfde tooncolen heb| ben voorgedaan, die we vóór eenige maanden ; *0 Legden moesten aanschouwen. Ook daar ' zUn de venters van „ Recht voor allen" door j' kwajongens in hun wettig recht belemmerd. In plaats van eenige bengels in te rekenen, nam de politie de vervolgden in haar hoede. — Beter bijt do politio te Breda van zich af, waar een Gemeenteraadslid door den inspecteur bij de Justitio ia aangeklaagd wegens laster. Bedoeld lid moet nl. hebben gezegd , dat bedoelde inspecteur bij gelegenheid der kermis dronken was geweest. — 't Is maar jammer , dat niet alle Gemeenteraadsleden, die laste ren, kuunen worden aangeklaagd bij de Justitie. — Dan zou 't er in zekere gemeente gek uitzien voor do lui 1 — En hun geweten dan ? Nu ja, dat is bij sommigen van gom-elastiek. — En dan zijn te Utrocht, de vrome stad bij uitnemendheid , eenige braven aangeklaagd, omdat ze in een strooibiljet den raad hebben gegeven om den naam van den liberalen candidaat op het gele stembriefje te schrijven, en andersom, waardoor groot gevaar voor de liberalen ontstond , dat evenwel gelukkig is afgewend. — Dat een brievenbesteller de briefjes te laat bezorgt , wie kan daar tegen ? Dat geschiedt zonder erg en in de onnoozelheid des harten; maar zulk opzettelijk bedrog, zio da's leelijk ! — Een flinke daad hebben do burgemeesters van Zwartsluis en Veenendaal verricht door hun gemeentekinderen te verzoeken , aan geer. bedelaars , landloopers en groothandelaren in ,'acifers iets te geven. Als men overal zoo deed, zou er spoedig opruiming komen onder dat volk, 't welk de buitengemeenten soms plaagt als de sprinkhanen. — Een staaltje van ergerlijken dwang, erger dan die der vaccine mogen we mede niet onvermeld laten. Om de steeds toenemende zucht tot vergaderen tegen te gaan, is er te Lübeck besloten, dat in elke vergaderzaal voor ieder lid 3/4 Stère ruimte moet wezen. Als „Broeder" dat hoort, zal hij weer treuren. O, die dwang! Dat een mensch nog geen baas is over zijn eigen corpus, 't is wat te zeggen! — Zou in de oefeningslokalen die ruimte ook moeten zijn? Dan is 't niets gezellig meer. - En dan ook speelt het spek deze week een groote rol in de geschiedenis. Vooreerst worden er groote massa's spek ran Holland naar Duitschland vervoerd , over Emmerich en Rieth; meest Amerikaansch , dat hier 30 pfennige 't pond kost, en in 't land der denkers voor 60 a 80 pfennige wordt verkocht. — 't Schijnt, dat er niet veel onderscheid bestaat tusschen een Amerikaansch en een Duitsch varken, als ze dood zijn. De grensambtenaren houden zich kranig; want spek is voor den Duitschen broeder even heerlijk, als een banketletter voor ons, — Met een ander spekverhaal zijn treurige omstandigheden verbonden. Te Scherpenzeel in Gelderland bezit do landbouwer O. Methorst nog zoo'n ouwen gezelligen schoorsteen, waar doorheen men 's zomers de zon kan zien op- en ondergaan , en waarin men 's winters een prachtig verschiet ontdekt van metworsten , hammen en spek , waardoor de rook in schilderachtige kringetjes zich een doortocht baant. Nu had de vrouw van M. het ongeluk, dat, terwijl ze in den pot keek , er in de schouw boven haar een zij spek losliet en de ongelukkige op 't hoofdviel. De vrouw moet in deerniswaarden toestand verkeeren. — Ook is er dezo week weer ongemakkelijk met spek geschoten ; edoch we kunnen ons daarmee thans niet ophouden. — Waar zal het verhaal wel niet zijn, dafby een landbouwer te Beek 15000 gulden aan geldwaardig papier is opgeknabbeld door de muizen. De man doet thans moeite om een kat te krijgen. — Een kat op twee beenon heeft een brutalen diefstal gepleegd bij den heer W. S. Scholten te Groningen. Toen de kassier even weg was haalde zij een jas uit 't kantoor, waarin f 1000 aan bankpapier zat. Toen de poes gevat werd, was de jas verkocht en de portefeuille verdwenen. — Dat gaat maar met duizenden , of 't niemendal is. — Maar dat haalt allemaal nog niets b\j den diefstal, aan de Russische Bank gepleegd, waar voor tien millioen roebels banknoten werden meegepakt. Zo waron spiksplinternieuw en nog niet eens getookend ; maar dat zullen do dieven wel doen. — Om met iets liefelijks te eindigen , melden we nog , dat te Parijs duizenden manden viooltjes worden aangevoerd met den „violentrein." --- BUURPRAATJES. LUI. Berend. — Goeden avond, Gart Jan. Gart Jan. — Wol, lierend, hoe gaat het. Alles wel thuis? Berend. — Best hoor. De jongens zien er uit als melk en bloed en Hanno wordt weer jong op nieuw. Gart Jan. — Ja, man, gezondheid is toch maar de grootste schat. Als je zoo thuis komt, moe van het werken, en het middagmaal smaakt je zoo lekker dan kun je begrijpen dat de dichter Poot in t{jd zong: „Hoe genoeglijk rolt het leven Des gcrusten landmans heen, Dio z\jn zalig lot, hoe kleén, Voor geen koningskroon zou geven." Berend. — 't Is anders tegenwoordig een ongelukkige tijd voor den landbouwer. Oam Jan. — Ik wil je wel toegeven, Berend, dat er velen zijn, die jaar uit, jaar in hard moeten werken en nauwelijks de pacht kunnen opbrengen. En als het den landbouwstand niet voordeelig gaat, dan kwijnen ook do andere takken van handel. Berend. — 't Zou dan toch tijd worden, dat er wat gedaan werd om daar verbetering in te brengen. Gart Jan. — Ik merk wel, Berend, waar je naar toe wilt, je doelt op de graanrechten. Je gevoelt wel, dat die belasting niet in 't belang van het algemeen zou zijn maar toch zou je het er maar eens op wagen, om ten minste den landbouw er weer bovenop to krijgen. Berend. — Och ja, Gart Jan. Als ik zoo naga, dat ik van elk mud graan, dat ik verkoop , eén groot gedeelte voor pacht moet afzonderen dan denk ik weieens bij mezelf: kon ik nu maar een gulden per mud meer krijgen, dan maakte ik daar een potje van, om ... . Gart Jan. — Om je meerdere pacht te betalen. Want, vriendlief, denk je niet, dat de eigenaars van den grond, dien je bewerkt, ook niet gaarne meer rente van hun kapitaal willen maken? Zoolang je zelf niet meer hebt, kunnen ze de pacht niet verhoogen, maarzoodra de opbrengsten hooger worden zullen ook zij meer pacht gaan eischen. Berend. — Zoodat het meerdere voordeel weêr in den zak van den grondeigenaar terecht zou komen? Gart Jan. — Voor het grootste deel wel. Volgens myn gedachten moeten er andere middelen worden aangewend om in den tegenwoordigen toestand verbetering te brengen. Berend. — En welke dan? Gart Jan. — Zoodra een handelaar of een fabrikant met zijn artikel verlegen zit of er niet dien pr\j3 voor kan maken, die noodig is om zijn productiekosten (d. i. de prijs, die de artikelen aan den fabrikant zeiven kosten) te dekken en zijne levensbehoeften te bestreden dan blijkt daaruit, dat een van beide öf z\jne productiekosten bf levensbehoeften te hoog zijn. Berend. — Haar onze boeren leven toch waarlik zuinig genoeg. Gart Jan. — Dat wil ik ook niet tegenspreken , Berend. Als dit tweede punt vervalt dan moet het kwaad dus in het eerste gevonden worden. Berend. — Maar hoe is het mogelijk, de kosten van bewerking, van den grond minder te doen zijn? _ Gart Jan, — Dat is een vraag, waarop niet zoo in eens antwoord te geven is. Het landbouwbedrijf en al wat daarbij behoort, is eene zaak, welke terecht in den laatsten tyd als een wetenschap wordt beschouwd en is zeker een vak, dat door jarenlange ondervinding moet geleerd worden. Berend. — Ik zou toch denken, dat wjj boeren ons vak als de besten vors taan. Gart Jan. — Ik wil niets ten nadeele zeggen van je kennis of van je ondervinding op landbouw-gebied, maar, Berend, er zijn zooveel dingen, die je doet omdat je grootvader en je vader dat zoo deden; maar als men je eens vroeg waarom je dat zoo doet, zou je dan wel altijd een reden weten te geven? Berend. — Maar een boer behoeft toch geen geleerde te zijn. Gart Jan. — Dat nu jui3t wel niet, maar als men een vak wil kennen is het noodig, dat men zich van elk onderdeel rekenschap weet te geven. Berend. — Ik geloof niet, dat je voel boeren zult vinden, die dat alles weten. Gart Jan. — Daar zou jij je nog wel eens in kunnen vergissen, Berend. De tijden veranderen en 't is dus noodig de bakens te verzetten. Geloof me, dat in het buitenland veel landbouwers zijn, die er prijs op stellen, dat hunne kinderen onderwezen worden in de theorie van hun bedrijf en die wetenschappen leeren, die op het landbouwvak van toepassing zijn. Berend. — En in ons land? Gart Jan. — Begint ook al verbetering te komen. Sedert de vervoermiddelen verbeterd zijn en het dus gemakkelijker is in korten tijd een verwijderde plaats te bezoeken, heboon velo Nederlandscho landbouwers een k\jkje genomen in den vreemde. Zooals je weet bon ik zelf ook nog al eens naar oen tentoonstelling of naar een lezing geweest en ik moet je zeggen: 'k heb er telkens wat nieuws geleerd. Berend. — Maar dat reizen kost geld on het zit er tegenwoordig niet aan. Gart Jan. — Ja, Berend, dat weet ik wel| en men moet ook daarin rekening houdon met de dubbeltjes, maar er zijn nog wel andere middelen om zijn kennis to vermeerderen. Berend. — Eu dat zijn? Gart Jan. — Ik noemdo daar straks lezingen. En wil jo wel gelooven, Borend, dat ik het een zegen voor een streek noom wanneer daar dikwijls lezingen gehouden worden op landbouwkundig gebied. Berend. — Maar die lieeren, dio zulke lozingen houden, hebben dat uit do boeken en weten misschien niet eens hoe ze met spado of ploeg moeten omgaan. Gart Jan. — Als je dat denkt, Berend, dan heb je het heelemaal mis. Zooals je weet, ben ik onlangs met Diene naar do lezing go weest, dio do heer Weedom Claterbos gehouden heeft over boterbereidiug. Ik behoef je niet te zeggen, dat weet je zelf ook wel, dat Diene een w(jf is, dat op 't punt van botermaken voor niemand uit den weg gaat. Bekend. — Dat is zeker, geen enkele boerin in de heele buurt die zulke lekkere boter maakt als jouw vrouw, Gart Jan; dat zegt Hanno ook altijd. Gakt Jan. — En wat denk je dat Diene zei, toen we van die lezing thuis kwamen? Berend. — Misschien wel dat het oud nieuws was, dat die meneer verteld heeft. Gart Jan. - Volstrekt niet, Berend, ze zei, dat ze nu begreep, waarom dikwijls haar boter niet was zooals ze die wel zou wenschen, maar nu ze de oorzaak wist, zou ze in 't vervolg nog betere boter kunnen maken. En 't is waar, Berend, 't is geen verbeelding: na dien tijd blijft de boter langer goed en is veel lekkerder van smaak. Berend. — 't Kan best waar zijn en ik geloof je graag als je het zegt. Gart Jan. — Wat wenschelijk zou zijn, Berend, is, dat voor ons oudjes, die te oud geworden zijn om nog op do schoolbanken te gaan zitten, de gelegenheid bestond heel dikwijls voordrachten over het landbouwbedrijf te hooren, maar dat onzen kinderen al die dingen op school onderwezen werden. Berend. — Maar zo hebben toch al zooveel te leeren; als ze tot hun twaalfde jaar school gaan is het toch ook mooi genoeg en dan wordt het tijd, dat ze vader en moeder helpen. Gakt Jan. — Buurman, buurman, wat heb ik aan je verloren. Maar je spreekt anders dan je het meent. Berend. — Och je weet wel, Gart Jan, dat ik alles voor mijne kinderen over heb; maar de tijden zijn slecht en alles is duur. Gakt Jan. — Overdrijf het nu maar niet te veel, buurman; Hanne zal wel een spaarpotje gemaakt hebben. Berend. — Zoo'n kleinigheid misschien wel. Met al dat praten heb ik nog niet gehoord wat de Heeren in den Haag hebben uitgevoerd; maar 't is nu mijn tijd. Gart Jan. - Een praatje over ons eigen bedrijf is in mijn oogen even nuttig, zoo niet nuttiger als een gesprek over de politiek. Maak je maar niet ongerust, er is nog niets gewichtigs gebeurd. Den 3den December komt de onderwijswet in de Eerste Kamer in behandeling. Berend. — Dan zal het er spannen. Tot ziens hoor. Gart Jan. — Nacht, Berend, wel thuis. De groeten aan Hanne. --- De Waterschappen van de Berkel en den Ouden IJsel. „Het voortbestaan van de Waterschappen van Berkei en Ouden IJsel is gewaarborgd" zoo luidde het bericht, dat in de vorige week tot ons kwam. Dit bericht, het gewichtige besluit vermeldende door de Provinciale Staten van Gelderland in de vergadering van Donderdag den 21 sten dezer genomen, was zeker belangrijk genoeg, dat wij reeds in ons nummer van den 23Sten daarvan melding hadden behooren te maken. Edoch, de herinnering aan-de teleurstellingen , die in zake het Waterschap in zoo ruime mate werden toegedeeld, deed ons besluiten geen melding te maken van het votum van ons Provinciaal bestuur, vóór de bijzonderheden der beraadslagingen ons bekend waren. Nu echter het verslag van het verhandelde in de vergadering der Provinciale Staten van Gelderland voor ons ligt, zijn wij gerechtigd onzen lezers te verzekeren, de Waterschappen van de Berkel en den Ouden IJsel ztilkn blijven bestaan. Wat ons is opgevallen bij de lezing van het verslag van het verhandelde in deze Provinciale Vergadering, is de matheid, die de beraadslagingen heeft gekenmerkt, 't Was alsof de tegenstanders van het Waterschap gevoelden hoe zwak de gronden waren waarop zij zich kantten tegen de conclusie der Commissie, belast met het onderzoek naar de wenschelijkheid van al of niet opheffing der Waterschappen ; alsof de voorstanders moede werden, de gronden aan te wijzen waarop de Waterschappen van Berkel en Ouden IJsel voor de streek eene levenskwestie waren. De conclusies door de Commissie gesteld luiden aldus: ie. Dat er, op grond van het ingesteld onderzoek, geen termen bestaan, om opheffing der Waterschappen van den Ouden IJsel en de Berkel in overweging te nemen, en dat, naar aanleiding van het bovenstaande door Uwe Gedeputeerden uitgebrachte verslag, de wenschelijkheid op den voorgrond treedt, om te trachten door vereenvoudiging van de in richting der genoemde Waterschappen tot be zuiniging, en door herziening der reglementen, wat de lasten betreft, tot wegneming van niet onbillijk te achten grieven te komen, zoodat het beginsel, waarop de reglementen rusten, „geen belang geen bijdrage", daarin zuiverder worde toegepast, en Gedeputeerde Staten mitsdien worden uitgenoodigd eene vereenvoudiging en herziening als boven omschreven voor te bereiden; dat de bestaande plannen, althans voor zoover ze den Ouden IJsel betreffen, dienen behouden te blijven en door de in bovenvermelden zin bedoelde herziening van de reglementen of vereenvoudiging van de inrichting der Waterschappen geen wijziging zullen ondergaan. 2e. In verband met punt i. het adres van het bestuur van het Berkelwaterschap, om teruggaaf uit de provinciale fondsen van de kosten van oprichting van dat Waterschap, of wel, om rente en aflossing van het opgenomen kapitaal voor rekening der provincie te nemen, andermaal aan dit college te renvooieeren, teneinde daaromtrent nader een voorstel te doen. 3e. De overige aan Uwe vergadering gerichte adressen te deponeeren, en die aan Gedeputeerde Staten gericht, aan ons college terug te zenden. Mr. Roelvink was de woordvoerder van hen, die de grondwettigheid van het Waterschap van den Ouden IJsel bestrijden; wel te verstaan het Waterschap, zooals het thans is ingericht, waterafvoer gecombineerd met een scheepvaartkanaal. De zienswijze, dat het verbinden van een scheepvaartkanaal aan den waterafvoer tegen het belang der streek zou zijn, werd door verschillende leden gedeeld, die meer of minder welsprekend daartegen te velde trokken. Behoud van het scheepvaartkanaal, gecombineerd met waterafvoer, werd door andere leden verdedigd. Sommigen vroegen uitstel om in deze gewichtige zaak een beslissing te nemen totdat door den Hoogen Raad uitspraak zou zijn gedaan in de zaak van Jhr. van Nispen te Zutphen. Doch uitstel was reeds te veel gegeven in de zaken van het Waterschap, op grond waarvan anderen op het nemen van een beslissing aandrongen. Eenige amendementen, die op de conclusie werden voorgesteld, werden alle verworpen. Daarop werd de conclusie van de Commissie in stemming gebracht en aangenomen met 41 tegen 16 stemmen, alleen met wijziging van de woorden in Punt 1: „geen belang geen bijdrage" in „bijdrage naarmate van het belang". In verband met de genomen beslissing, werd met 38 tegen 15 stemmen besloten, een bedrag ad f 10,000 uit de Provinciale fondsen toe te staan, tot kwijting der schulden tot op dit oogenblik door het afgetreden Waterschapsbestuur gemaakt. Niet onverdeeld is de vreugde, waarmede wij de oplossing begroeten van de kwestie, die gedurende den laatsten tijd vele gemoederen in beweging bracht. We betreuren, dat door de gevoerde oppositie en de daaruit voortspruitende vertraging van de uitvoering der noodige werken een belangrijk geldelijk nadeel is ontstaan. Niet minder dan f 40,000 zullen de werken die aanbesteed werden en waarvan de aannemers werden bedankt, niet minder dan f 40,000 zullen die werken bij herbesteding meer kosten. Sedert de vorige aanbesteding zijn de prijzen van de grondstoffen, voornamelijk de ijzerprijzen, zeer gestegen. De Hooge Raad heeft den 25sten dezer verworpen het Cassatie-beroep van Jhr. F.X. J. van Nispen tot Pannerden tegen het vonnis van het Kantongerecht te Terborg, waarbij hij wegens overtreding van de waterschapskeur van den Ouden IJsel was veroordeeld. De Hooge Raad besliste, dat de rivier door de voorgestelde bevaarbaarmaking haar karakter als Waterschap niet verliest. Door beide beslissingen is opnieuw een hoofdstuk in de geschiedenis van het Waterschap van den Ouden IJsel afgesloten. Mogen beide Waterschappen, van Berkel en Ouden IJsel, strekken tot verhoogde welvaart van dit gewest. Zoo zij het 1 --- Binnenland. Vier jaren in Arcadië. Een overzicht der goschiedenis van Dinksperloo sedert het najaar van 1885. 11. Ons relaas der treurige geschiedenis van Dinksperloo voortzettende, moeten wij er in de eerste plaats op wijzen, dat de voorstanders der Christelijke (och arme!) school van de beroering, welke dat gehaspel veroorzaakte, in de ruimte gebruik maakten, om kinderen van de openbare naar de bijzondere school te lokken. Naar onze berichten eenparig getuigen, deed zich in deze beweging de invloed van den prediker der liefde zeer duidelijk merken, en moeten van de diaconie zelfs onderhandsche dwangmiddelen zijn toegepast. Ook veranderingen in het onderwijzerspersoneel droegen er toe bij, dat de heerschende woeling werd verergerd 1 In de courant en in binnenkamersche gesprekken werd onder de schare geroeid om deze tegen het hoofd der Gemeente op te zetten. De burgemeester werd beschuldigd, dat hij de autoriteiten zou hebben aangezet tot sluiting der openbare school om daardoor de gemeente te dwingen, een nieuwe, kostbare school te bouwen. De onwaarheid dezer beschuldiging kan evenwel op verschillende wijzen worden gestaafd: iste door vele eerlijke, onbevooroordeelde en ontwikkelde luiden, en él- - • t . . ; > «r V « ' V «' 4 •• '*'«• ' ' vooral door de geneeskundige autoriteiten, welke bij de afkeuring der school de hoofdrol vervulden. <■" Naar ons van verschillende zijden met de meeste stelligheid werd verzekerd, ging de kracht dezer in alle deelen ongemotiveerde beweging uit van de meerderheid in den Raad, aan het hoofd van welke beweging de heer Ovink, inwoner met buitengewoon verlof, zich had gesteld. We hebben den aanvang der „Dinksperloosche beroeringen" wat uitvoerig geschetst, omdat daarin de grond moet worden gezocht, waaruit het later verloop der zaak voor een goed deel is te verklaren. Gekrenkte eerzucht dus, beleedigde trots, die niet uitblaakte in toorn, maar als wrok diep verborgen was in 's menschen harte; hier evenwel aangroeide als een kankerbuil en eindelijk in alle vreeselijkheid doorbrak. Veel moeite hebben we ons ook gegeven om de waarachtige historie der lijst, der zoo berucjit geworden sciioollijst, te leeren kennen : Het resultaat onzer bemoeiingen is, dat we een van de eenvoudigste en meest alledaagsche voorvallen hebben mede te deelen, zoo eenvoudig, dat een mensch natuurlijkerwijze verstomd staat en vraagt: „Is dat alles?" Men hoorei In de maand December van den jare 1887, verliet een der (hulp)onderwijzers, de. heer Wisselink, de gemeente Dinksperloo, aangezien hij te Enschedee was benoemd en daarheen vertrok. De Burgemeester en het schooltoezicht waren (en terecht!) van oordeel, dat de plaats van den heer Wisselink moest worden aangevuld. Het Gemeentebestuur was evenwel een andere meening toegedaan en wenschte den isden Januari 1888 af te wachten, om te zien, hoe groot het aantal kinderen dan zou wezen. Men hoeft niet veel menschenkenni3 te hebben om te begrijpen, dat de meerderheid van 't Bestuur niets vuriger wenschte, dan dat het vereischte getal er tegen dien tijd niet mocht wezen. Elke teleurstelling dezer met zooveel blijdschap verbeide vervulling van een vurig gekoesterden wensch moest, heel natuurlijk, vooral met het oog op den gespannen toestand, ten zeerste prikkelen. Even vóór, of even na, in allen gevalle omstreeks 15 Januari (men ziet, dat we precies zijn!) vernam de Burgemeester van het hoofd der school (den heer J. Schaafsma) dat het getal der kinderen één honderd vier en dertig bedroeg. Aangezien op grond van dit getal een 3de onderwijzer behoorde te worden aangesteld , deed de Burgemeester zijn plicht en bracht deze zaak, zooals 't behoorde, in de eerstvolgende vergadering van den Raad (Januari 1888.) Ondertusschen had de heer Schaafsma uit eigen beweging om voor zich een overzicht te hebben van de 'schoolbevolking, van deze een lijst opgemaakt, een lijst dus die elk officieel karakter, dat er later kwaadwillig aan gegeven is, ten eenenmale in den grond miste. Wij verzoeken onzen lezers alle aandacht aan deze bijzonderheid te wijden; de voorstelling, die er gewoonlijk aan wordt gegeven, is zoo geheel anders, dat men moeite heeft zijn oogen te gelooven. De genoemde lijst, die op niemands bevel was opgemaakt, werd, geheel ongevraagd, aan den heer Hoogendijk (niet in kwaliteit van burgemeester ontving de heer Hoogendijk dus de lijst; men lette daar wel op!) ter inzage afgestaan. Deze, weinig bevroedende welke moeilijkheden hij er zich door op den hals ging halen, gebruikte bedoelde lijst gemakshalve in de vergaderingen van het Gemeentebestuur, waarin die zaak behandeld werd. Later, nadat door den Raad besloten was, dat er geen nieuwe onderwijzer zou worden benoemd, werd bovenbedoelde, ter inzage verstrekte lijst weer aan den wettigen eigenaar terugbezorgd, zooals in den regel dergelijke ter inzage of toelichting afgestane schrifturen of stukken aan de personen worden teruggezonden, die de beleefdheid hadden ze te verstrekken. De heer Schaafsma legde de lijst bij meer paperassen in zijn schrijfbureau, waar ze tot Juli of Augustus heeft gelegen, toen ze met andere afgedane papieren werd verscheurd. Ziedaar dan het eenvoudige, onopgesmukte, doch naar onze overtuiging waarachtigt verhaal der zoo treurig vermaard geworden Dinksperloosche schoollijst, die door de boosheid in een „archiefstuk" is veranderd, dat op arglistige wijze door den Burgemeester werd vernietigd, om. dusdoende een getuige zijner snoode regeeringsdaden tot zwijgen te brengen. En zulk een beschuldiging werd ingebracht tegen een man, die als Burgemeester stiptelijk zijn plicht vervulde; die beschuldiging werd uitgesproken door lieden, die door partij-belang aanhoudend tot wetsverkrachting werden gedreven. {Wordt vervolgd.) ---