BINNENLAND. Katholieke Feestdagen. Door Z. H. Paus Pius X is een h'oogsit belangrijk besluit genomen, dat Vrijdag 1.1. door heit officieeLe orgaan van het Vaticaan, de „Osservatore Romano", werd gepublacee. J onder den naam van „Supremi dispiplinae" van 2 Juli 1.1. en dat een geheel nieuwe regeling bevat van de kerkelijke feestdagen. In dit besluit wordt gezegd, dat de veranderde voorwaarden der menschelijke samenleving het raadzaam doen voorkomen de wetten voor de naleving der kerkelijke feesten te wijzigen, wijl de toenemende handel en de versnelde gang van zaken nadeel ondervinden van teveel kerkelijke feestdagen. Bovendien worden de werklieden, door de toenemende 'duurte der Levensvoorwaarden, gedwongen, niet zoo vaak als thans wel het geval is, den arbeid te staken. Daarom heeft de Paus besLoten het aantal feestdagen te verminderen, en bepaald, dat, behalve de feestdagen die op Zondag vallen, slechts als kerkelijke feestdagen zullen beschouwd worden, Kerstmis, Nieuwjaar, Driekoningen, Hemelvaartsdag, Maria Onbevlekte Ontvangenis, Maria Hemelvaart, Peter en PauLus en Allerheiligen. Van de feestdagen die in vele katholieke streken gevierd werden zijn dus bij Pauselijk besluit afgeschaft als algemeene katholieke feestdagen: Maria Lichtmis (2 Februari), Maria Boodschap (25 Maart), Maria Geboorte (8 September), St. Jozefsdag (19 Maart) en Sacramentsdag. In vele streken werden enkele 'dier feestdagen al sedert lang niet meer als Zondag beschouwd, maar thans zijn zij door den hoogsten waardigheidsbekleedér der kerk tot gewone werkdagen gemaakt. In Noord-Brabant waren b'.v. zestien kerkelijke feestdagen meer dan in 'de andere Nederlandsche provincies. --- Een Nationaal doel! Men zendt ons onderstaande circulaire met verzoek die In ons blad op te nemen. De historische Commissie van de Haatschappij der Nederlandsche Letterkunde heeft het zeer toe te juichen plan opgevat bij de viering van het honderdjarig feest van ons onafhankelijk bestaan een Historisch Gedenkboek te doen verschijnen. In dit Gedenkboek zullen worden opgenomen op historische gronden berustende verhalen van de vrij ze, hoe in alle plaatsen van ons land, voor zooveel daarin vermeldenswaardige gebeurtenissen zijn voorgevallen, de omwenteling is tot stand gebracht. Ten einde de noodige en tot nu toe niet gedrukte bouwstoffen te verzamelen, deze te schiften en te bowerken, hebben zich overal in den lande commissiën gevormd. Tot die bouwstoffen worden vooral gerekend brieven, dagboeken, dagverhalen, enz., kort vóór, tijdens of spoedig na November 1813 — datum van het vertrek der Franschen — geschreven. De Commissie voor de provincie Gelderland noodigt allen, die nog documenten, hierop betrekking hebbende, mochten bezitten, of bekend zijn met ter zake dienende bescheiden in gemeente-, kerkelijke-, polder., mark- of particuliere archieven, uit, deze te willen opzenden of er van te willen kennisgaven aan der onderstaande leden der provinciale Commissie. De heer Mr. A. C. Bondam, Rijksarchivaris te Arnhem, stelt gaarne een brandvrije bewaarplaats ter beschikking. Dè Frovineiale Commissie voor Gelderland: Air. A. C. BONDAM te Arnhem. Majoor H. C. A. DE BLOCK, te Arnhem. V. G. A. BOSCH, Civ. Ing. te Arnhem, llr. C. G. J. BIJLEVELD, tc Arnhem. Dr. S. P. HAAK, te Arnhem. L. G. A. Graaf VAN LIMBURG STIRUM, te Arnhem. Dr. K. O. MEINSMA, to Zutfen. Mr. Dr. J. S. BARBAS, to Arnhem, Secr. --- Berichten uit de Graafschap. STAD-DOETINCHEM. — Bij Kon. besluit van 10 Juli 1911, no. 67 is aan de Marktcommissie alhier vergunning verleend tot het houden eener verloting ter gelegenheid der laatste Novembermarkt en is het aantal loten bepaald op 12000. — De loting van de in 1911 voor de nationale militie ingeschrevenen zal dit jaar geschieden: te Stad-Doetinchem op 17 Augustus; te Doesburg op 7 Augustus, voor Doesburg, Steenderen, Hummelo en Angerlo; te Winterswijk op 14 Augustus. In den laatsten tijd wordt weer erg geklaagd over stroopcrijen van jongens, die het op 'de vruchten In tuinen voorzien Hebben. t . i . . Vooral in de omgeving van 'den Houtkamp schijnt een stelletje jongens rond te sluipen, die een ware virtuositeit in het roovan ten toon spreiden en 'dit op 'de biutaalste wijze doen ook'.- j • 1 "* 'j Maandag 'diende een bewoner; van den Houtkamp bij 'de gemeente een klacht in, dat niet minder dan 8 jongens in zijn tuin waren gedrongen om de nog niet half rijpe appels en peren te bemachtigen. 't Spreekt van zelf, dat de politie, het eindeloos waarschuwen moede, handelend zal optreden, zoodat de ouders er op aan kunnen, dat hunne spruiten, als zij dat rooven niet nalaten, weldra een wandeling naar het politiebureau en het arrestantenhok te wachten staat, afgescheiden nog van 'de later volgende veroordeeling door het kantongerecht of de rechtbank, dat 'de ouders voornamelijk in hun zak zullen voelen, als 'de jongens ten minste niet naar een tuchtschool worden gezonden. | • 1 — De politie verzoekt de ingezetenen beleefd maar 'dringend, om hunne jongens te verbieden met steen en in tuinen te werpen, waardoor 'de groenten en bloemen en vruchten ernstig beschadigd worden, terwijl niemand er iets aan heeft. » 't Schijnt voor sommige Jongens een buitengewone pret te zijn, om met allerlei rommel''en vuil over de tuinmuren te werpen, men weet soms niet wat men 'daar kan vinden. — Maandag was het een woelige dag voor de politie. Of het de Emmeriksche kermis was of iets anders, weten we niet, maar wel, dat er onder 'de werklieden aan verschillende karweien hier en in de Kruisberg meerderen waren, die den Maandag in 't hoofd hadden, met het gewone gevolg, 'dat zij ten slotte in het arrestantenlokaal terecht kwamen, om uit te slapeaTJllp De politie had niet minder dan vier van die luidjes op te bergen. Later. Ln den avond arresteerden zij nog B. W. en A. 8., die 'beiden nog iets met de justitie te verrekenen hadden en die nu op transport gesteld zullen worden om de hechtenis, 'die zij nog te goed hadden, uit te zitten. — Moest 'de heer Wanrooij de vorige week den inboedel van Luesink verkoopen wegens een vordering van de gemeente, hedenmorgen op de Markt klampte Luesink den heer Wanrooij aan, met een vermeende vordering van elf gulden voor bewaardersloon van zijn in beslag genomen boeltje, dat hem naar hij meende als bewaarder toekwam. Toen op zijn eisch niet werd ingegaan, dreigde Luesink met het indienen van een klacht en deelde, onder groote hilariteit van het inmiddels van alle zijden toegeschoten publiek, mede, 'dat hij morgen wel naar Arahem zou gaari óm daar rijn recht te zoeken. : Op die manier, zou wanbetaling en 'daarop volgende inbeslagname een voordeelig zaakje kim nen worden, - ;Naar wij vernemen: heeft er Donderdag as. een.'•bestuursvergadering plaats der boterfabriek „Oude IJsel". — Heden maakten een aantal leerlingen van de drie hoogste klassen 'der school voor M. U. L. O. onder geleide hunner onderwijzers'per fiets een uitstapje naar Varsseveld, om de boterfabriek te bezichtigen, terwijl de leerlingen der tweede klasse een wandeling naar de Kruisberg maakten. — In de heden gehouden vergadering van 'den raad der gemeente Dinxperlo is tot onderwijzeres aan de openbare lagere school aldaar benoemd mej. H. Mohr alhier. — Dinsdag 1.1. werd door de leerlingen der Ambachtsschool onder geleide van den directeur en eenige leeraren een uitstapje naar Ulft gemaakt, dat welgeslaagd mag heeten. Op de meest welwillende wijze door de firmanten ontvangen, werd 't gezelschap, uit pl. m. 30 personen bestaande, in twee af deelingen gesplitst; resp. onder leiding van de H.H. Bongers Jr. en dc chef der werkplaatsen, bezichtigde men do vormerij, de emailleerinrichting, do smederij, do afdeelingen voor 't slijpen en vernikkelen, de plaatwerkerij en de aanwezige magazijnen. Op de meest duidelijke wijze werd zooveel mogo'ijk medegedeeld hoe de verschillende voorwerpen gemaakt en bewerkt werden. Voorts werd de electrischo centrale in oogensehouw genomen; deze voorziet zoowel de fabriek alsook do bewoners rondom de inrichting van electriciteit. Na een wandeling door de verschillende afdeelingen, welke ongeveer twee uren duurde, werd een kleine pauze gehouden, om daarna bij 't gieten ..tegenwoordig te zijn. Met de tram van 71/ a uur arriveerde men goed en wel in Doetinchem. Wij laten hier nog eene beschrijving van den tocht door een der leerlingen volgen, dat ons door den directeur welwillend ter inzage werd gegeven. Het luidt: 't Was Dinsdagmorgen kwart voor twaalf, dat wij met den direkteur en eenigo leeraren met de tram naar Ulft gingen om een kijkje te nemen in de ijzergieterij van de heeren Becking en Bongers. Wij troffon gelukkig een open coupé aan, waar wij met ons allen een plaatsje wisten machtig te maken. Er waren net plaatson genoeg, want ons gezelschap bestond uit ruim dertig personen, direkteur cn leeraren meilcgerckcnd. Wij konden pas om half twee toegelaten worden, zoodat wij eerst nog wat gingen wandelen, daar het nog te vroeg was om er heen te gaan. Na een poosje geloopcn te hebben gingen wij naar de fabriek. Wij werden door den heer Bongers hartelijk ontvangen. Ons gezelschap werd in twee afdeelingen gesplitst. Het clubje, waar ik toe behoorde, ging onder geleide van den directeur cn onderdirokteur het eerst naar dc vormerij een kijkje nemen. Het viel ons direlct op, dat er 100' n benauwde lucht hing van al de stof. Wij sagen het eerst reeds gegoten kachelpooten, die als model moesten dienen. Die voorbeelden werden, nadat het zand goed vast gedrukt was, daarin als 't ware gecopiëerd, daarna nog een kast met zand er over heen gelegd, waar gaten In zaten om het gloeiende ijzer in te gieten. De afdruksels der reeds gegoten pooten werden onderling door kanaaltjes verbonden, opdat het Ijzer, dat er in werd gegoten, overal kon komen. Daarna werden er in de bovenkast een groot aantal gaatjes geprikt voor het ontsnappen van de gassen, die ontstaan bij het ingieten van het ijzer. Verder zagen wij nog pooten voor tuinstoelen en banken in allerlei formaat. Ook werden ons nog sloffen getoond voor wissels van sporen en trams. Het vormen van een kolom was ook een heel aardig gezicht. De kern werd uit leem gemaakt en daarna met potlood bestreken voor het gemakkelijker loslaten van het gegotene. Op den grond in het zand waren zij bezig met het vormen van een kamwiel. Wij ontdekten ook allerlei stalen pennetjes in de vormen, die dienden voor het steunen van de vormen. Verderop lagen nog vormen van dakramen. Wij zagen ook nog stroo tot een rol draaien, met leem bestrijken en toen werd er een plank gesteld op dikte van de kern. Toen gingen wij een kijkje nemen naar de smeltovens. Hen ondragelijke hitte kwam ons tegemoet. De lucht werd aangevoerd door groote buizen. De hitte in zulke ovens bedraagt soms wel 1200 gr. Buiten werden ons een hoop gewichten getoond, die om zulke kleine redenen door de ijkers afgekeurd waren, dat wij moeite hadden te zien of er wat aan haperde. Daarnaast lagen groote stukken ijzer, afkomstig van hoogovens, deze stukken, ook wel gietelingen genaamd, worden weer als gietijzer gebruikt. Daarna werd ons de Zandstraalmachine getoond, die gebruikt werd om de gegoten voorwerpen, die natuurlijk nog vol zand zaten, daarvan te reinigen. Wij probeerden het zand er eens met de nagels af te krabben, maar het, was bijna onmogelijk. Toen werd er een slang, die aan de machine. zat, er boven gehouden en het zand vloog er als 't ware af. •Na dit bezichtigd te hebben gingen wij naar het vertrek, waar ze aan liet cmailleeren waren. De voorwerpen werden eerst in een emmer met een soort witte kalk gedompeld, daarna met een machinetje met witte, blauwe en andere kleuren bespat en vervolgens in de ovens gelegd. Na ongeveer vijf minuten werden zij er roodgloeiend uitgehaald. Zij waren nu - in allerlei bochten getrokken, maar direkt werd er met een ring, waaraan een handvat zat, boven op gedrukt en hadden zij den gewonen vorm weer terug. Wij kwamen ook nog in een vertrek, waar voorweipen ■ vernikkeld werden. De heer Bongers vertelde ons, dat hij dit (n.l. liet vernikkelen) zoowel met accümolatoren'' als met dynamo's deed. Daarna ging ons clubje naar het laklokaal, waar ovens stonden om voorwerpen te verlakken. Die ovens «droegen . den naam van moffelovens. Weldra zagen wij weer iets anders, n.l. een vertrek, waar ketels, pannen en allerlei andere dingen vervaardigd werden. Het was een verbazend spektakel al dat gehamer. De een maakte van die drinkensbusjes, die werklui altijd meenemen, de andere weer ketels, enz. Ten slotte gingen wij naar de machinekamer, waar een groot vliegwiel snorde." Het was een reusachtige motor. Gicote booglampen hingen boven aan den zolder. Dikke kabels liepen over de vliegwielen heen. Na dit alles eens terdege bekeken te hebben stelde de direkteur voor, daar het gieten pas om vijf uur begon en het rnu nog te vroeg was, om ons te gaan verfrisschen, aan een glas melk, waar wij dan ook volmondig in toestemden. Het smaakte ons heerlijk. Na nog een glas kwast gedronken te hebben onder het genot van een cigaret of sigaar, gingen wij weer heen om het gieten te zien. Zij waren al drulc bezig. Een groote straal roodgloeiend ijzer kwam uit de ovens als 't ware gebroken. Mannen met ijzeren pannetjes stonden klaar .om het op te vangen en te dragen naar de plaats van bestemming. Het was er gloeiend heet. Het gieten van de kolom zagen wij ook. Het geschiedde door een stuk of G menschen tegelijk, die op een gegeven teeken allen een potje tegelijk ledigden. Want zou de een het eerst doen en daarna do andere, zoo zou het vai> den eersten weer gestold zijn. Dus moest het gelijk gebeuren. Wij zagen ook open platen gieten. Wij moesten terug, daar wij de tranen in de oogen kregen van do hitte. Het vertrek was fantastisch ver'i.ht do:r al de gloeiende massa's. Nu zagen wij ook de gasvlammetjes uit de geprikte gaatjes, waarover ik in 't begin sprak, uitslaan. Er hing een erge gaslucht. Toen verlieten wij geheel voldaan de fabriek. Na nog een glas limonade en een theebeschuitje gegeten te hebben, stapten wij op de,tram en weldra stoomden wij Doetinchem weer binnen, waar wij, na van Directeur en Leeraren afsciieid genomen te hebben, voldaan elk omen weg gingen. Het was een dag, die ik hoop, «oolang ik op de Ambachtschool ben, nog eens te beleven. — Op 'de heden alhier gehouden veemarkt I waren aangevoerd 3° runderen en 200 biggen. De volgende prijzen werden besteed: Vette koeien f 120 tot f 240, guste idem f9O tot f 160, dragende id. fuo tot fl9O, biggen f 4 tot f 7. De handel was traag. — Aan het politiebureau alhier is opgave gedaan van de volgende gevonden voorwerpen, welke voor de rechthebbenden aan de daarbij vermelde adressen terug te bekomen zijn. Theodoor Vriezen, Plantsoen, een hooihark. F. A. Zwaab, Boliestraat, een broche, Albert Berning, Boliestraat, een zilveren manchetknoop, waarop 'de letters S. D. Albertus Klein, Keppelschc weg, ccn paar handschoenen. Juffrouw Püttmann, Grutstraat, een porte. monnaie met geld. Willem Ariderson, Hamburgerstraat, een kinderceintuur. Chr. Esmeijer, Keppelscheweg, een portemonnaie met geld.. . ' --- AMBT-DOETINCHEM — Blijkens • hef ons toegezonden programma zal op Woensdag 9 Augustus a.s. in de Kruisberg het eerste festival plaat 9 hebben van den Bond van Christ. Harmonieen Fanfarecorpsen in den Gelderschen AcK. terhoek en Twente. Een zestal muziekcorpsen, benevens „Pa* trimoniums Gemengd Koor" te Arnhem, zullen muziek- en zangnummers ten gehoore brengen, waarvan enkele nummers door alle corpsen gezamenlijk. Wanneer schoon weder deze bijeenkomst begunstigt, zal het ongetwijfeld een aangename dag worden. j, — Zaterdag 15 Juli j.l. heeft de plaatsvervangend districts-veearts mond- en klauwzeer; geconstateerd bij het vee op de weide van de wed. J. B. Wennink te Gaandereri en bij het vee op de weide van D. J. Heezeri te IJzevoorde, welke weiden beide gelegen zijn te Gaanderen, verder vermelden we, dat het vee van B. J. Berendsen te IJzevoorde en van H. Wissink te Dichteren als hersteld van mond- en klauwzeer is verklaard. — Zooals wij in ons vorig nummer reeds in 't kort vermeldden, hebben de leerlingen der openbare, school te Langerak Vrijdag I.L onder geleide hunner onderwijzers en eeiï tweetal commissieleden een uitstapje naafl Arnhem en omgeving gemaakt. Om kwart voor acht was men aan het station der Geldersche tram en ging het door het schoone landschap naar Velp, waar aan het tramstation eenige l ververschingen gebruikt werden. Van. daar werd een wandeltocht naar Rozendaal gemaakt, waar de kettingbrug, de bedriegertjes, Klein-Zwitserland en de schelpengalerij bewonderd werden. ' • ■ Ten één uur ging het verder per paardetram naar Arnhem en wel tot aan de viaduct, waarop op de electrische werd overgestapt, die het gezelschap naar *t station. bracht.; Daarop werd naar de' Doelenstraat gewandeld, waar de eischen -der maag werden bevredigd. : Thans kwam de haven aan de beurt, waaJj men aan boord van een stoomer ging om een riviertochtje te maken. Eindelijk werd naar Klarenbeek gewandeld, waar men zich in den speeltuin vermaakte, tot de paardetrairt allen weer naar Velp en de stoomtram -*t gezelschap weder naar huis gebracht, 't Was kwart voor negen toen men wel vermoeid,' maar vroolijk en opgewekt aankwam, vader en moeder van 't genotene' vertelde en*, j j naar. bed ging. --- GAANDEREN. — 18 Juli. Gisteren had op de ijzergieterij en; emailleerfabrieken „Vulcaansoord" een zeldzame plechtigheid plaats. De heer B. J. Bouwman herdacht namelijk den dag waarop hij voor vijftig jaar bij genoemde firma in dienst trad en tot op heden onafgebroken is gebleven. Dat die dag niet onopgemerkt zou voorbijgaan, laat zich licht begrijpen. Door de arbeiders der;a£- deeling „gieterij", gesteund door directeuren en chefs dezer afdeeling, werd een aanzienlijk' bedrag bijeengebracht, om den algemeen geachten jubilaris een verrassing te berei» den. Zoo werd dan tegen ongeveer zeven uur de heer Bouwman door een zijner medearbeiders verzocht, om op het terrein voor de gieterij te verschijnen, waar hem bij monde van den heer Veldkamp, als oudste arbeider van genoemde afdeeling, ten eerste een sigarenpijpje met sigaar werd aangeboden, daarna een sigarenkoker met een kistje sigaren, dan nog een wandelstok met inscriptie „1861—17 Juli 1911," enz. en eindelijk nog een prachtige leuningstoel; daarbij den wensch uitsprekende, dat het hem gegeven moge worden, nog vele jaren een welverdiende rust te genieten. Zichtbaar aangedaan dankte de jubilaris allen die hadden medegewerkt hem deze buitengewone verrassing te bereiden. Hierna werd de jubilaris verzocht plaats te nemen in een voor hem gereed staand rijtuig, welwillend door - de familie v. Ditzhuyzen afgestaan. Voordat de jubilaris echter hierin plaats had genomen, overhandigde de directeur, de heer H. v. Ditzhuyzen den jubilaris namens de vennootschap een enveloppe, tevens hem dankende voor de trouwe en eerlijke plichtsvervulling gedurende een reeks van vijftig jaren, den wensch uitsprekende, dat het hem gegeven moge worden nog vele jaren een welverdiende rust te genieten. De heer Bouwman dankte den directeur voor het hem aangebodene en voor de waardeerende woorden tot hem gericht; waarop de directeur antwoordde: „U hebt het verdiend." Hierna nam men plaats in het rijtuig, waarna de muziekvereeniging „de Vriendschap", die zich inmiddels had opgesteld, een driewerf „lang zal hij leven" deed hooren. Daarna zette de stoet zich in beweging, voorop de muziek, die een vroolijken marsch liet hooren, dan het rijtuig met den jubilaris, en daarachter een groot aantal belangstelling toonende medearbeiders en begaf men zich naar zijn woning. Hier gaf de muziek nog eenige nummers te hooren, waarna de heer Bouwman allen dankte voor de eer hem op dezen dag bewezen. Allen keerden daarna terug, met een gevoel een goed kameraad uit hun midden te missen; maar ook zeker met de stille bede in het hart, dat het hem, gegeven moge worden nog vele jaren in' gezondheid met 'de zijnen van de welverdiende rust te genieten. Daartoe zal zeker ook' bijdragen, dat op 'de ontslagaanvrage 'door; den jubilaris, voor eenige 'dagen ge'daan, hem door 'de vennootschap een pensioen is toegekend van f 3.80 per 14 dagen. ---