Tentoonstelling „De Vrouw 1813-1913.” ii. 'Allen wat op het heden betrekking heeft, te ondergebracht in het Hoofdgebouw. Uit den aard der zaak is het moderne deel der tentoonstelling veel uitgebreider, waarvoor verschillende redenen zijn aan te voeren. Eerstens ligt het materiaal veel meer voor fle hand en vooral is de vrouw van 1913 veel meer in het openbare leven doorgedrongen, is haar werkzaamheid op publiek terrein in de eeuw, die achter ons ligt, ontzaglijk toegenomen. • Van die toename geeft dit deel der tentoonstelling ons een schitterend beeld. Men raadplege slechts de statistieken en u is overtuigd van de enorme werkzaamheid der vrouw in de maatschappij. Maar 't is niet ieders gading dorre statistièkon en cijfers ie loSen. Die h'iortoe geen roeping gevoelen vsrvólgcn hun tocht en zij zien aanschouwelijk voorgesteld, wat u in de eerste zaal sprekende cijfers zeggen. Links vindt men de uitgebreide afdèeling „maatschappelijk werk" met inzendingen op het gebied der vredesbeweging, zedelijkheid, alcoholbestrijding, heide-ontginning, kinderzorg, armenzorg, ziekenverpleging, gevangeniswezen, coöperaties, hygiène der woning, dierenbescherming, enz. Langs al die afdeelingen voortwandelende bereikt men de kiesrechtzaal, waarin de drie bestaande vereenigingen voor \nrouwen kiesrecht hier te lande beurtelings propaganda maken voor hun idee. Dagelijks kunnen de talrijke bezoekers èen korte propaganda-speech aanhooren. Door de kiesrechtzaal komt men in een naar de eischen des tijds ingerichte woning, waaraan een coöperatieve keuken grenst. Even verder denkt men zich plotseling weer in de afdeeling 1813 teruggeplaatst, maar weldra wordt het u helaas duidelijk, dat het hieT wel degelijk hcdemlaagsche toestanden 'geldt, al hot>ren ze in onze maatschappij eigenlijk niet meer thuis. : We zijn in de afdeeling „Huisindustrie", waarvan die zes industrieën vertegenwoordigd zijn, waarin'de meeste vrouwen werken. Het zijn een naaister, erwtenleesster, tabakstripster, groenteschoonmaakster, garnalenpelster en mattenvlechtster. Men vindt deze hier werkzaam in haar eigen nagebootst vertrek, teneinde alles zooveel mogelijk naar waarheid weer te geven. Het lust ons niet hier in den breede uit te weiden over de ellendige omstandigheden, waaronder ,in de huisindustrie gewerkt moet worden. Den bezoeker worden alle gewenschte inlichtingen verstrekt door een oud-stadgenoote, mej. A. H. Moll, die als presidente dezer' afdeelinrr fungeert. Door de afdeelingen Hygiène en Banken Kantoorwezen komt men in het museum voor ouders en opvoeders, waaraan 60 bekende geneesheeren, opvoedkundigen en ouders hebben medegewerkt. Dit museum is in verschillende afdeelingen onderverdeeld. We noemen.hiervan die over delichamelijke ontwikkeling en verzorging van het kind, de kleeding, slaapkamermeubels, voeding, afwijkende kinderen, eerste hulp bij ongelukken, een kinderspeelkamer, handenarbeid, etc. Een der meest uitgebreide afdeelingen is wel; de afdeeling „Onderwijs". Men vindt hier alles vertegenwoordigd. Lager-, Middelbaar-, Hooger-, Universiteit-, blinden-, doofstommen-, handwerk-, technisch-, huishoud-, industrie-onderwijs, enz. en dit alles met flinke mooie inzendingen. Zeer bezienswaard en vooral leerzaam. Ook aan het welslagen dezer afdeeling heeft nog een oud-stadgenoote medegewerkt, n.l. mei. Dr. M. J. Baale, oud-leerares aan het gymnasium alhier, tevens lid der afdeeling voor letterkunde en tooneel. Van de resteerende rubrieken wenschen we nog te rrierrioreeren de koloniale inzending en de afdeelingen voor tuinbouw, kleeding, -ziekenverpleging, muziek en kunst. • hebben hiermede een uiterst beknopt Overzicht gegeven van de tentoonstelling „De Vrouw 1813-1913", maar o.i. toch voldoende om te doen uitkomen, dat deze ] tentoonstelling een bezoek overwaard is cn zeer zeker de moeite van een reisje naar de ! hoofdstad beloont. Alleen nog dit. De catalogus der tentoonstelling is zóó uitgebreid, dat het niet doenlijk is deze tijdens het bezoek aanhoudend , te raadplegen. Men schaffe haar daarom van ( te voren aan en teckene voor zich zelve aan, N iwat. in de allereerste plaats bezichtigd,zal g worden. Dan, maar ook'dan aücnn, zalmen t in kunnen slagen in zoo weinig mogelijk r tfld zoo veel mogelijk te zien. t --- Napoleon I. Herinneringen aan een grooten tijd, nu al 100 Jaren geleden. VIII. Rusland. Twee machtige en eerzuchtige potentaten vertrouwen elkander nooit volkomen. Dit was vooral zoo met Czaar Alexander van Rusland en Napoleon, keizer der Franschen. Beiden waren te geslepen om zich op de hoogdravende trouw-verzekeringen, te Tilsit en Erfurt gegeven, te verlaten. De Maistre vertelt, dat Napoleon nooit deelnam aan de maaltijden, welke Alexander aanrichtte aan de oevers van de Ni?men; de Moscovitische keuken was hem te verdacht. Op 't einde van 1809 vertelde de Czaar aan Czartoryski, wat hij van Napoleon dacht: „Napoleon," zeide hij, „is een man, die niet zal aarzelen alle middelen te gebruiken om zijn doel te bereiken. Zijn geestkracht is zonder wederga; in de moeilijkste omstandigheden is hij koel en kalm; zijn vlagen van drift zijn er op berekend om vrees in te boezemen; want elke daad is bij hem resultaat van berekening. Het is dwaas te meenen, dat zijn buitengewone inspanning hem gek zal maken; zijn gezondheid is best en kan alles weerstaan, als hij maar acht uren slaap per dag krijgt." Alexander begreep zijn bondgenoot goed en vreesde hem zeer. Enkele dagen later kwam Napoleons aanzoek om de hand van de zuster van den Czaar, dat Alexander echter afsloeg, met vele betuigingen van sympathie en spijt. Groot was zijn verbazing, toen hij hoorde, dat, vóór dit afwijzend antwoord hem nog had kunnen bereiken, Napoleon reeds onderhandelde om de hand van eene Oostenrijksche Aartshertogin. Nu gevoelde de Czaar zich werkelijk beleedigd en was men in Parijs en te St. Petersburg gelijkelijk ontstemd. Alexander's misnoegdheid werd nog vermeerderd door het twijfelachtige gedrag van zijn bondgenoot in zake Polen. Hij had er bij Napoleon op aangedrongen eene verklaring af te leggen, dat met zijne hulp het koninkrijk Polen nooit zou worden hersteld. Deze zaak was besproken tegelijk met het huwelijksaanzoek en na de weigering wilde Napoleon ook niet deze toezegging geven, welke de Czaar noodig achtte om de ontwakende verwachtingen van de Polen te niet te doen. .Het uiterste, wat de Fransche keizer wilde doen was, in eene geheime bepaling beloven, dat hij nooit eenige andere macht zou helpern' om Polen te herstellen. ' 'JV • De grootste moeilijkheid met Rusland was 1 echter zijn slappe handhaving van het Continentale stelsel. Napoleon verzocht den Czaar zijne havens voor Engelsche schepen te sluiten; ' immers .600 van deze schepen zwierven in de Oostzee, uit Zuidelijke havens in de hoop, in Russische binnen te vallen.. Alexander moest deze schepen in beslag nemen, dan zou Engeland, dat reeds lag te zieltogen, wel moeten toegeven. Dat dit continentale stelsel zoo ontzettend moeilijk, ja bijna onmogelijk was in practijk te brengen, scheen Napoleon niet heel goed te hebben begrepen. Het woord „onmogelijk" stond echter niet in zijn woordenboek. Roekeloos legde hij dit stelsel aan Europa en den Czaar op. In December 1810 annexeerde hij vervolgens de kusten van de Noordzee en ook Oldenburg. De erfgenaam van dit hertogdom was met de zuster van Alexander getrouwd, om wier hand Napoleon te Erfurt had laten verzoeken. Wel werd aan den onterfden hertog Erfurt als schadeloosstelling aangeboden, maar dit' alles stak den trotschen Czaar geweldig. Immers deze daad was niet alleen • eene persoonlijke beloed'mging', maar ook een inbreuk maken op het verdrag van Tilsit, dat uitdrukkelijk dit hertogdom hersteld had. Alexander maakte zich zelf echter, onafhankelijk van al deze gebeurtenissen, schuldig aan contractbreuk. Want einde 1810 wilde hij niet meer de goederen, welke over land kwamen, op die gemakkelijke voorwaarden, in Tilsit overeengekomen,' toelaten, maar legde zware belastingen, vooral op luxe-goederen, welke meestal uit Frankrijk kwamen. Deze maatregel was echter onvermijdelijk. Niet in staat Vrijelijk naar Engeland uit te voeren, had Rusland geen geld genoeg om de dure Fransche goederen te koopen, zonder zijn beurs in de war tè brengen en zijn crediet te vernietigen. Tegelijk besloot de Czaar koloniale waren op gemakkelijke voorwaarden toe te laten, vooral de Amerikaansche. Engelsche goederen bleven verboden en Alexander beweerde, dat zoodoende geen inbreuk werd gemaakt op het verdrag, te Tilsit gesloten. Maar Napoleon dacht er anders over. „Hier neemt een groote planeet eene verkeerde richting; ik begrijp zijn loop ni«t!" riep hij uit, toen hij den tekst der nieuwe ukase voor het eerst las. En den 2den April 1811 schrijft hij: „Als Alexander niet spoedig met deze dingen ophoudt, zal er oorlog komen, tegen zijn en mijn wil, tegen de belangen van Frankrijk en Rusland beide. Achter deze dingen ritten weer de Engclschen te stoken I" Maar Rusland ging voort op den ingeslagen weg. Tevergeefs zette Alexander zijn bondgenoot de oeconomische behoeften van zijn rijk uiteen1, beloofde trouw, aan het Continentale stelsel en vroeg den hertog van Oldenburg toch te ontzien. 1 Napoleon wist van geen toegeven. Hij begreep wel, hoe Alexander, aan |de i banden, in Tilsit gelegd, trachtte te ontsnappen en deae banden waren er immers op berekend, de overmacht van het Westersche keizerrijk te bevestigen. Voor beide monarchen was dit verdrag «genlijk niet moer dan een wapenstilstand geweest. Napoleon beschouwde 't als een middel om het vasteland van Europa te onderwerpen aan zijn continentaal stelsel en om Turkije later tusschen Frankrijk en Rusland te kunnen verdoelen. De Czaar beschouwde het als een gelegenheid om op verhaal te komen, opdat hij zijn leger zou kunnen hervormen, Finland zou kunnen veroveren en op den Balkan zou kunnen aanrukken. Napoleon begreep, dat, 't dringend noodig was den Spaanschen opstand te onderdrukken en verschoof de verdeeling van Turkije, met welke zijn bondgenoot maar terstond wilde beginnen. Op het einde van iBn hadden beide keizers alle mogelijke voordeelen van hun verdrag uitgeput. Napoleon vleide zich zelf, dat Spanje spoedig onderworpen zou zijn en dal Engeland zijn laatsten doodstrijd streed. Aan den anderen kant. had Rusland zijn militaire krachten herwonnen en Finland veroverd en wilde nu zich van Napoleon's continentaal stelsel bevrijden. Ten slotte toonde de monarch die te Tilsit als klei was geweest in de handen van den Corsikaanschan pottebakker, zich als zijns gelijke in list en koppigheid. Dan bleef daar nog altijd de open wond van Polen. Op dit punt wierp Napoleon den handschoen toe, tijdens 'eene diplomatieke receptie op zijn verjaardag, 15 Augustus 1811. Den Russischen gezant toesprekend, zeidc hij: „Ik ben niet zoo dom te denken, dal Oldenburg u dwars zit. Ik weet, dat 't Polen is; gij schrijft mij plannen toe ten gunste van Polen. Ik begin te denken, dat gij er u meestei van wilt maken. Neen, al was uw leger gekampeerd op den Montmartre, zou ik nog geen duimbreed afstaan van den grond van Warschau, geen dorp, geen windmolen." De Polen juichten deze woorden zeer toe, hoewel zij vaag genoeg waren om noch Oostenrijk,: noch Pruisen veel te verontrusten. Op den volgenden dag schetste Napoleon voor zijne ministers het algemecne plan van een veldtocht tegen Rusland. Het geheele vasteland werd tegen" dit rijk ten strijde toegerust. Op de hulp van Oostenrijk kon hij zich wel verlaten; maar de houding van Pruisen gal hem eenige zorg. Maar koning Friedïich Wilhelm was bang voor Napoleon en beloofde hem vrijen doortocht door zijn land en zond hem 20.000 nian hulptroepen voor zijn tocht tegen Rusland; bovendien verschafte hij nog zeer groote hoe- veelheden voedsel en fourage, dat dan later door Napoleon zou worden betaald. Dit verdrag wekte in hooge mate de verontwaardiging van de Pruisische patriotten. - . ' _ Zweden was minder handelbaar dan Napoleon verwachtte; werd zelfs door beloften overgehaald naar de zijde van Rusland. Nog trachtte de Czaar door ietwat toe te geven den oorlog te voorkomen, maar te vergeefs. Napoleon trachtte door groot machts-vertoon zijn tegenstander vrees in te boezemen. Als heer van gewesten, welke in stoffelijke hulpbronnen die van den Czaar veTre overtroffen, vorst over zieven koninkrijken en dertig vorstendommen, riep hij te Dresden al rijn vasallen en afhankelijke vorsten bijeen, een schitterende vertooning van macht en heerlijkheid. Keizer Frans had zich verbonden met 30.000 man troepen Napoleon te hulp te komen. Napoleon kreeg een geweldig leger bijeen; 200.000 Franschen vormden de kern er van, 147.000 Duitschers van den Rijnbond volgden dan, 80.000 Italianen onder Eugène en 60.000 Polen, vol vuur om hun nationale onafhankelijkheid op Rusland te heroveren. Verder waren er nog troepen uit Illyrië, Zwitserland, Holland en zelfs uit Spanje, zoodat 't geheele leger ongev. 600.000 man telde. Hierbij kwamen nog de 50.000 man, welke Oostenrijk en Pruisen hadden toegezegd om de flanken vnn het leger te steunen. Met dit geweldig leger zou Napoleon tot Moskou doordringen. Na de schitterende bijeenkomst te Dresden snelde Napoleon naar de Niemen. Overal langs den wog waren de teekenen, dat een geweldig leger gepasseerd was: gebroken karren, doode paarden, verwoeste dorpen, en vele troepen, welke Pruisen tot een woestenij maakten! Toch was men in Rusland niet geheel ontmoedigd. Napoleon wakkerde zijn troepen aan met de proclamatie: „Rusland's noodlot is gekomen, nu zal 't voltrokken worden." Alexander riep zijn troepen toe: „God strijdt tegen den aanvaller." Napoleon's taktiek was steeds te weten te komen waar de hoofdmacht van den vijand zich bevond, deze macht uiteen te jagen en beide helften te verslaan. Maar in dit geval schijnt. hij Pruisen gaarne naar den kant van Rusland te hebben gedreven, opdat hij de Russen op de Pruisische vlakten zou hebben kunnen verslaan; dit alles zou slechts een herhaling van Friedland zijn geweest. Maar de Czaar verkoos de defensieve houding, welke ook de beste is gebleken. Op den morgen van 23 Juni 1812 trokken drie groote afdeelingen Fransche troepen over de bruggen, welke nabij Kovno over de Niemen waren geslagen en luide vreugdekreten begroetten den grooten veldheer, toen de voorhoede den Russischen bodem betrad. Men zag geen Russen, behalve enkele ruiters, die aan de ingenieurs vroegen waarom zij de bruggen sloegen en dan snel wegreden. Drie dagen duurde de oevrtocht van het groote leger, dat nu over de onmetelijke vlakten voorttrok. Geen enkele vijand belette den opmarsch en ook werd 't leger niet door de verdrukte boeren van die streken als bevrijders begroet, gelijk zij hadden gedacht. Overal de eenzaamheid en de stekende warmte van den Russischen zomer en talrijke onweders, welke den geest der troepen neerdrukten. De wegen waren slecht en 10.000 paarden kwamen van vermoeienis en door ziekte om, de laatste veroorzaakt door het eten van het lange steppengras, en dat gedurende slechts een tocht var vijftig mijlen van de Niemen tot Wilna. De moeilijkheden van het transport begonnen dus terstond en met eiken dagmarsch vermeerderden deze. Als gewoonlijk vooruitziende, had Napoleon bevolen, dat er te Dantzig enorme voorraden moesten worden opgestapeld, opdat dit de voornaamste basis van toevoer zou kunnen zijn. 2.000.000 paar schoenen waren besteld en alle andere bestellingen waren op dezelfde grootsche schaal. Het klinkt als een ironie te vernemen, dat een groot deel van de noodige jassen en schoenen door Engeland werd geleverd. Een groot deel van deze voorraden heeft 't leger in Rusland nooit bereikt. De schepen, welke van Dantzig de Niemen moesten opvaren, werden vaak door Britsche kruisers gesnapt. Het leger, dat snel optrok, kon enkel van 't hoogstnoodige worden voorzien. Alleen door strooptochten in 't vijandelijke land konden de troepen zich van i't noodige. voedsel voorzien en in roovcn en stelen waren de Fransche troepen zeer bedreven. Mijlen in den omtrek werden verwoest en uitgeplunderd en toen men Wilna had bereikt, moest de keizer aan generaal Ney bevel zenden om cavalerie-patrouilles uit te sturen om de verspreide stroopers weer terug te halen, opdat zij niet in de handen van de kozakken zouden vallen. Te Wilna werd het groote leger met meei vreugde begroet. Handig plaatste Napoleon de Poolsche troepen in 't front. en joeg de terugtrekkende Russen ver van de stad, waarop hij terugkeerde en luide welkom werd geroepen in dé hoofdstad van Litthauen. Oude mannen kwamen naar hem toe, in nationale dracht gekleed, en 't scheen, dat deze provincie, eens een deel van het groote roolsclie rijk, zich zou afscheiden van het rijk van der. Czaar en Napoleons macht zou doen reiken tot op enkele mijlen van Smolensk. De Landdag te Warschau, pas bijeengeroepen, scheen dit alles te begunstigen, hij besloot, dat het koninkrijk Polen zou worden hersteld en zond een deputatie naar Napoleon te Wilna, hem verzoekend de sanctie op dit besluit. Maar Napoleon ging daar niet van harte op in. Hij zeide, dat hij veel van de Polen hield en maakte hun zijn compliment voor hun vaderlandsliefde, welke de eerste deugd moet zijn van beschaafde menschen, maar zeide ook dat alleen met groote' inspanning rij hun vrijheid zouden kunnen herwinnen, en dat hij ook nu niet, terwijl hij aan Oostenrijk rijn onschendbaarheid bij verdrag verzekerd had, hen kon aanmoedigen tegen dit rijk in verzet te komen. Dit antwoord koelde de geestdrift der Polen wel ietwat af. Toch trokken de Polen met hem verder. Evenwel deze oorlog ging niet naar den zin van Napoleon. Zijn doel was geweest, zijn tocht over de Niemen in 't geheim te doen en dan de Russische hoofdmacht te overvallen en in de vlakten van Litthauen den oorlog t« eindigen met een grooten, beslissenden slag. Het scheen eerst, dat de Russen ook tot den slag wilden komen. De hoofdmacht werd goleid door den Czaar en generaal Barclay de Tolly en telde 125.000 man, een Russische Prins stond met 45000 man in 't zuiden. Je Wilna trachtte Napoleon dit zuidelijke leger onder prins Bragation in de val te lokkea en gaf daartoe bevel aan zijn broeder Jérome om met zijn Westphalers meer Oostelijk op te trekken uit Grodno aan de Boven-Niemen; op deze wijze zou Prins Bagration gedreven worden in het moerasland van de Pripet ea krachteloos zijn gemaakt. Dit plan was zeer zeker wel geslaagd als Jérome maar sneller had kunnen optrekken. Maar de koning van Westphalen werd enkele dagen te Grodno opgehouden door slecht weeT en andere moeilijkheden en zoo kon Bagratioi: die de list begrepen had, ontsnappen naar 't Noorden. Napoleon "was woedend over deze mislukking en deed zijn broeder Jérome heftige verwijten, waarop deze zich terugtrok en weer naar Cassel, zijn residentie, reisde. Zoo werd de macht van Bagration van wissen ondergang gered. De fortuin kwam ook de hoofdmacht der Russen te Drissa, waar veel gevaar dreigde, te hulp. De Czaar en generaal Barclay de Tolly hadden zich in hun kamp aan de Dwina teruggetrokken, zij hoopten hier den Franschen inval tot staan te kunnen brengen. Maar hun hoop bleek weldra ijdel, want toen de Czaar den 8 Juli aldaar in het versterkte kamp aankwam, wees een Sardinisch ingenieur hem enkele zeer ernstige gebreken in de verschansingen aan. Alexander besloot dus dit kamp op te geven, 't opperbevel over te dragen aan Barclay en zich zelf terug te trekken naax zijn . hoofdstad, St. Petersburg. Barclay trok terstond terug en zocht zich te veroenigen met de macht van Bagration. Hij liet Wittgenstein met 25.000 man achter om den tocht van Oudinot's troepen bij de Midden* Dwina tegen te houden en marcheerde zelf terug naar Vitebsk. Zoo liet hij wel St. Petersburg onbeschermd, maar Napoleon zou toch niet zoo diep in den zomer zoover noordelijk trekken, zonder de hoofdmacht van den vijand te hebben getroffen. Niettegenstaande het groote leger veel verloor door dit optrekken door een eentonig en weinig opleverend land, hoopte de keizer toch Barclay bij Vitebsk te kunnen treffen. „Het geheele Russische leger is te Vitebsk," schreef hij 25 Juli 1812, „wij zijn aan den vooravond van groote gebeurtenissen,." Maar de Russen trokken steeds terug en zoo bezette Napoleon '28 Juni deze • stad. Vermoeid . en verward, blijft hij daar 14 dagen, terwijl de voorhoede voortsnelt om de Russen bij Smolensk in te halen. Napoleon's hoop werd wakker, toen hij vernam, dat Barclay en Bagration 't niet geheel eens waren over de tactiek, welke men te volgen had. Barclay wilde steeds teruggaan, terwijl de Russische Prins dit een schande vond. Ook de soldaten wilden niet dat de heilige stad Smolensk, waar 't eigenlijke Rusland begint, in handen van de vijanden zou vallen. Napoleon had hierop gerekend; daarom haastte hij zich ook niet erg, want hij wilde ■ een fatalen slag toebrengen. Davoust, een bekwaam generaal, had spoedig bruggen over de Dnjepper geslagen, dicht bij de stad en had reeds ovens gebouwd om de troepen van brood te voorzien; toen Napoleon dit vernam, trok hij snel op. ■ Barclay wilde nog ste«ds terugtrekken, maar godsdienstig geloof en vaderlandsliefde dedci. de Russen bij hun heilige stad standhouden. Eerst na drie uren van wilden strijd werd de stad ingenomen, de houten huizen stonden spoedig in brand en te midden van vuur. cn rook trok Barclay terug, op dén weg naai Moskou, waarlangs Bagration reeds eerder opgetrokken was (17 Augustus). Weer was 't Russische leger aan Napoleon's. krachtigen'arm ontglipt, hoewel het hem 1200 c» dooden en gewonden gekost had. Te Smolensk heeft Napoleon zich afgevraagd of hij halt zou houden of voort zou gaan. Aan Mettemich, den Oostenrijkschen minister, had hij gezegd, dat hij in 1812 niet verdei dan tot Smolensk zou optrekken; in dien winter Litthauen zou organisecren en in de lente van 1813 verder zou optrokken. „Mijn onderneming kan alleen met geduld tot een goed einde worden gebracht," had hij er aan toegevoegd. Maar het verlangen van Ney en Murat, z'n beide, grootste generaals, om de achterhoede van den vijand te treffen, wikkelde hen in een scherp gevecht te Valutino; de Franschen verloren daar veel, maar behielden toch de overhand en de hoop, dat de vijand don beslissen-, den slag zou aanvaarden, lokte Napoleon zelf ook verder 't land in, niettegenstaande zijlvast voornemen om daar te blijven. Maar eers: bij Borodino zou 't tot een treffen komen, daar. hielden de Russen beslist stand, Barclay als vreemdeling, was ten slotte door den Russischen generaal Koctusoff uit 't opperbeve. gedrongen en deze had bij Borodino een sterk • stelling ingenomen. Napoleon hield twoe dagen stil, totdat hi! zoowat 125.000 man troepen om zich hee> verzameld had, en hij maakte zich nu gcree . om den bcslissenden ■ slag te slaan. Den 7den September verrees in al de glorii van een schoonen zomerdag, toen de kanonnc:. begonnen te donderen en de vijandelijkheder een aanvang namen. De Russea boden hardnekkig tegenstand. maar 'de Franschen behaalden de overwinning. Dit was de bloedigste veldslag in dip Veuw nog geleverd, de Russen verloren niét minder 'dan 40.000 man, terwijl ook Napoleon's verliezen enorm groot waren. De generaa's Ney, Murat en Grouchy verrichtten wonderen van heldenmoed, waarvoor Ney werd beloond, doordat hij den titel van Pnns van Moskwa ontving. ---