Drinkwaterleiding voor Eibergen, Groenlo, Haaksbergen en Neede. In eea der eerstvolgende raadsvergaderingen zuilen de raadsleden van bovengenoemde gemeenten hunne meening moeten uitspreken over een buitengewoon belangrijke zaak, n.i. of zij in , principe bereid zijn zich aan te sluiten bij een drinkwaterleiding voor deze ' vier gemeenten.' 't Is niet de eerste keer, dat een dergelijk plan ter sprake komt. Voor eenige jaren is moeite'gedaan een veel grooter complex gczamentlijk aan te sluiten, maar helaas is dit afgestuit op de geringe medewerking. Eenzelfde lot onderging daarna een kleiner plan.Het gevolg'is geweest, dat enkele gemeenten .dat gepraat moe geworden, zich zelf hebben geholpen, door een eigen waterleiding te stichten. Of dit laatste voor kleine plaatsen oeconomisch is, wordt door sommigen betwijfeld, maar zal- pas op den duur door de ervaring bewezen kunnen worden. Nu is dan tenslotte eeri plan voor de vier genoemde gemeenten opgemaakt en het lot hiervan ligt in handen van de tegenwoordige gemeenteraadsleden. Zal hun oordeel zijn, als van de meerderheid hunner voorgangers, of zal in den loop der jaren het streven naar verbetering der volksgezondheid een zoodanige hoogte hebben bereikt, dat men nu door daverend applaus te kennen zal geven, zijn vólle medewerking te willen verleenen. Ik begrijp dat bij de bestuurders van onze gemeenten ook andere redenen zwaar moeten .wegen. Zal deze waterleiding. n.l. niet een ! groote geldelijke strop voor ons worden? Is het wel heel zeker waar, dat, wanneer er in een of ander rapport van bepaalde; sommen gesproken wordt, deze tenslotte,) zóoals zoo vaak voorkomt, niet misschien meer dan het dubbele zullen bedragen ? Is het wel naar dén wensch: der inwoners, dat misschien allen, maar zeer zeker dé nieuwbouwers en zij, die geen bewijzen kunnen geven, goed drinkwater te hébben, gedwongen zullén worden zich aan te sluiten? Wat hebben de ver buiten de bebouwde kom wonenden. eraan?' Dergelijke vragen zijn bij svroegere: besprekingen .gedastn^ea.auUett;o.ok nu. weer klinken. Ik..kan. daar . geen antr woord op geven,. maar 1 zou alleen de | tegenvraag willen 'stellen: „Welk geldelijk. nadeel hebben, de gemeenten geleden, die aangesloten zijn en hun clectriscli licht verkrijgen van „de Berkelstreek"? F.n verder neem. ik gaarne aan, wat ervaren technici hierover gezegd en geschreven hebben en leg' jk mij neer bij het' oordeel van bewoners van eveneens kleine plaatsen, waar al , jarenlang een drinkwaterleiding bestaat. Maar waar ik wel een antwoord op kan geven en ook zal geven, dat is op deze vraag: „Is een drinkwaterleiding voor Eibergen, Groenlo, Haaksbergen en Neede uit een oogpunt van Volksgezondheid gewenscht? . Zeer zeker en niet alleen gewenscht, maar dringend n'oodzake 1 ijk. Wat Eibergen betreft, blijkt " uit een onderzoek gehouden in Februari 1925 van monsters uit 15 willekeurig gekozen pompen, dat 7 afkomstig waren van zakwatcr uit sterk verontreinigden bodem en niet geschikt voor drinkwater, 4 waren bovendien nog verontreinigd met faecaalbacteriën en dus uit den aard der zaak ongeschikt, voor drinkwater. Twee waren uit scheikundig, oogpunt bedenkelijk, doch bacteriologisch zuiver, terwijl cvcncens'twec als drinkwater bruikbaar, hoewel niet ideaal werdén bevonden. 'In Groenlo, vanwaar hopelijk ditmaal dc victorie zal beginnen, want in haar raadsvergadering, van 15 Octobcr is besloten, in principe, het plan te steunen, is het zeker niet .beter gesteld. Een zestal monsters ; op 8 . Januari 1926 genomen, gaven het volgende-resultaat: Alle bleken te zijn zakwatcr 'uit verontreinigden bodem. In sterke mate was dit het geval niet monsters 1, 4;'en 5. Bacteriologisch vertoonden 1, .5 en 6 coli.bacillen." De omgeving r der onderzochte pompen', bleek niet ongunstig belend door bronnen van bodemverontreiniging, behalve 110. 3, op. 3'M. afstand, waarvan rioolputten zijn en 4, waarbij'zich op 1 M. afstand een mesthoop bevindt. Uit een en ander blijkt, dat de bodem van de stad Groenlo, tengevolge van de verontreiniging, welke van oudsher door zink- en beerputten, . stallen en dcr: gelijke;heeft plaats.gevonden dermate is vervuild, dat. uit de meer oppervlakkige lagen ' geen goed drinkwater- meer is te halen. Monsters 2 en 3 waren, hoewel niet .absoluut af tc keuren slechts bij gebrek aan beter. H's. drinkwater toelaatbaar. In'Jllaaksbergen zijn eind Dcccmbcr '9-j, 24 watermonsters' onderzocht 'van verschillende. pompen over c'e gelieelc kom v.-r--*Prc!d.' liet • scheikundig onderzoek heeft 'uit*- pniaakt, dat er. 5 konden' worden goedgekeurd. Voorwaardelijk goedgekeurd, d w.z. /bepaald afgekeurd, zonder, hertijfold or? ""zoek S" monsters." I)e overige 11 monsters l:u .definitief afgekeurd. , ,Cn s'°tte wat N eede betreft: In Maart 9-3 werden 29 monsters onderzocht. Hiervan waren er- 19, zoowel chemisch als bacteriologisch geheel onvoldoende. 6 waren bacteriologisch goed, maar wezen chemisch erop, dat ze afkomstig waren uit sterk verontreinigden bodem; 2 werden goedgekeurd, één was chemisch goed, maar bevatte veel colibacillen, terwijl één bacteriologisch buitengewoon verontreinigd was, het bevatte colibacillen cn rottingsbacteriën, terwijl de aanwezigheid van streptococcen wees op faccaalverontrciniging van recenten datum. Ileb ik tc veel gezegd, toen ik zooeven de drinkwaterleiding voor deze gemeenten dringend noodzakelijk vond? Maar we zijn .hier toch niét, ongezonder en sterven toch niet vroeger dan op . andere plaatsen, zoo hoor ik velen. van u zeggen. Ja, de mensch-is nu eenmaal een tamelijk sterk wezen, maar de statistiek leert ons, dat speciaal wat de zuigelingenziekte en betreft, vroeger het platte land gunstig afstak bij dé'groote'steden, maar sedert dc hygiënische toestanden in do steden zooveel verbeterd zijn en vooral na de komst der waterleidingen is ■ dc zaak omgekeerd en het zuigelingen-sterftecijfer op het land hooger dan in de steden. Maar het grootste gevaar schuilt in de besmettelijke ziekten, speciaal in typhus cn cholera, waar de smetstof met de ontlasting het lichaam verlaat. Maar die ziekten komen hier nooit voor, zult ge zeggen. * Dat komt omdat de inwoners weinig contact met dc buitenwereld hebben en de plaatsen niet verbonden zijn door bevaarbare riviertjes die zóo licht de smetstoffen overbrengen. 'Maar,, wanneer er eenmaal een dergelijke ziekte uitbreekt en dat kan vandaag zijn, of over 10 jaren, dan'zal de epidemie veel en veel erger zijn, dank zij onzen verontreinigden bodem, dan in plaatsen, waar behoorlijk drinkwater is en zal liet buitengewoon moeilijk zijn, dc bron van infectie te vinden en te doen verdwijnen. ; Stelt u een spoorbrug voor, waarvan de ingenieurs weten, dat ze wrak is en laat daarover de treinen mogen rollen, volgeladen ntët passagiers, die het gevaar theoretisch wel kennen, maar onbezorgd hun gang gaan, omdat het tot nu toe altijd goed is gegaan. Eenmaal stort de brug in en de ramp is niet te overzien. Eenmaal een epidemie van typhus of cholera op onzen verontreinigden bodem en alle overlevenden vragen niet, maar schreeuwen om :een drinkwaterleiding. Dr. A. Th. PLANTEN. Neede, 17-10-'26. --- „SENKING" Kolenfornuizen DE BESTE!!! Gering brandstofverbruik, bij de grootste hitte. IJzersterk, lange levensduur en zeer sierlijk. Verwierven op alle tentoonstellingen de hoogste onderscheidingen. „Senking" Kolenfornuizen Sparen tijd en Geld. Worden door ons 10 jaar schriftelijk gegarandeerd. Voorraad steeds over de 100 stuks. Worden franco op 8e plaats gezet, met pijpen enz. Ook levering door tusschenkomst van H.H. Smeden Alleen-Vertegenwoordigers voor Doetinchem en den Omtrek: „Ijzerhandel" Gebrs. Berkelder Heezensiraat • Teleph. 185 - DOETiNCHEM. --- HEERENI I Verlangt U een mooie ULSTER? ; Komt onze Collectie eens zien. j ONOVERTREFBAAR. PEEK & CLOPPENBURG Rijnstraat!so • Arnhem Uitsluitend beter werk. Eigen labrlttaaf. 73326 —— --- Het tramongeluk te Velp. Voor dc Arnhcmsche rechtbank werd Woensdag behandeld de zaak tegen den 40- jarigen wagenvoerder, b. d. Geld. Tramweg Mij., wicn ten laste was gelegd, dat het aan zijn schuld tc wijten is geweest, dat op 8 Aug. tc Vrlp een tram welke hij bestuurde uit dc bocht liep cn omsloeg waardoor enkele inzittenden werden gewond. Vcrd. zeide, dat hij door een passagier, die iets aan hem vroeg, werd afgeleid, waardoor hij te laat bemerkte, reeds de bocht te zijn genaderd. De snelheid bedroeg 40 K.M. per uur niettegenstaande hij op bochten slechts 15 K.M. per uur mag rijden. Op het laatste oogenbük gebruikte hij nog dc Vacuum-rcm doch 't baatte niet meer; dc wagen liep uit de rails cn sloeg om. Op een desbetreffende vraag antwoordde verdachte, dat de plaats van den bestuurder niet is afgesloten van het publiek. Get. E., trambestuurder bij de Geld. 1 ramweg Mij. verklaarde dat dc bewuste tram tc laat was. Hij had gezien dat de tram met een groote snelheid naderde, in de bocht uit de rails liep cn omsloeg. Get. had nog geholpen met het reddingswerk. Get. D. J. H., ingenieur te Doctinchcm, verklaarde, dat de oorzaak van het ongeval te wijten was aan de groote snelheid. Het O. M. cischte twee weken hechtenis, Uitspraak over 14 dagen. --- Berichten uit de Graafschap. DOETINCHEM. — Van de tram die, uit 's-Heerenberg koköiend,, pl.m,-^iA.suur «nam...halte Wijnbergen nadert,", ontspoorde -Donderdag ongeveer ter hoogte van de voormalige Autogarage van dc „N.V." de .machine. De machinist sloot onmiddellijk den • stoomtoevoer af en remde. Desondanks liep de machine, waarachter zich één personen- en goederenwagen bevond nog ruim 50 meter naast de rails door. Zeer kort na 't ongeval was. een hulpwagen met materiaal aanwezig, e:i werd de machine in de rails gelicht, waarna de tram haar weg naar het station kon vervolgen. — Men deelt ons mede, dat mejuffr. B. Zwaai, die onlangs slaagde voor het getuigschrift B van de Nederl. Organistenvereeniging a.s. Zondagmiddag om 3 uur voor belangstellenden eene orgelbespeling zal geven in de Herv.. Kerk alhier, waarbij stukken zullen ten gehoore worden gebracht, voor bovenbedoeld examen ter bestudeering opgeven. De toeging is geheel vrij. — Wij vernemen dat 't Bestuur van de Ver. van Vrijzinnige Hervormden alhier zich wederom in een uitvoerig adres tot den Kerkeraad der Ned. Herv. Gemeente heeft gewend met het verzoek hun morgenbeurten te willen afstaan, b.v. één per maand. Intussclien zullen de vrijzinnigen voorloopig voortgaan met het houden van middagbijeenkomsten ' gedurende den winter, waarvan de eerste znl plaats hebben op Zondag .Si dezer onder leiding van Ds. Westmijse van Drachten. Belangstellenden zullen daaromtrent nadere bijzonderheden vinden in een advertentie in-ons nummer van a.s. Dinsdag. Naar wij vernemen zal op '1 November a.s. (Groote. Novcnibamjarkt) alhier — evenals vorig jaar — ccn Violotta-bloempjesdag gehouden \vord3n. Dc opbrengst komt ten bate der lupuslijders te Heerenveen. --- GAANDEREN. ?, " V<">r