Weet je wel..... (Nadruk verboden). — Op één der wondermooie Octoberdagen, welke dit najaar ons heeft geschonken ter vergoeding van wat wij in September hadden gemist, maakten wij een wandeling door de stille bosschen, waar de vergeelde bladeren op het mos neerzweefden. Het was een Zondagochtend, en dan trekken vele fietsers en wandelaars er op uit. Wij zetten ons op een bank aan den weg, en terwijl wij daar zaten, passeerden af en toe andere liefhebbers van de natuur. Doordat het zoo stil was, kon men soms een stukje gesprek opvangen. En zoo trof mij van een paar voorbijkomende fietsers een vluchtig woord. Ze hadden het over het een en ander, dat ze tesamen hadden beleefd, — „bij dat bruggetje, weet je wel " In dat: „Weet je wel " lag voor mij een wereld van intimiteit opgesloten. Het was vermoedelijk iets niet heel belangrijks, wat ze daar bij dat bruggetje hadden ervaren. lets zeer gewoons misschien, als het gezamenlijk kijken naar het minnespel van een paar eenden of naar het geplons van een hongerige visch. Gemeten naar objectieve maatstaf is zooiets de moeite niet waard, maar voor dit tweetal was het iets zeer bijzonders geweest. Het was niet louter het waargenomen schouwspel, dat zij zich, al fietsende op dezen stillen Zondagmorgen herinnerden, maar de heele sfeer van hun samenzijn kwam hun weer voor den geest. Wanneer men als twee vrienden tesamen wandelt of fiets, zijn de kleinigheden, welke men onderweg opmerkt, de teekenen van verstandhouding. Men reageert er gemeenschappelijk op, op gelijksoortige wijze. Vriendschap bestaat uit het samen iets goed of slecht vinden, het samen om een grap lachen en samen over een laagheid zich ergeren, het gelijk gestemd aanvoelen van menschen, die sympathiek of antipathiek" aandoen. Deze geest- en gemoedsverwantschap is het, welke de vreugde van hét wederzijdsch gezelschap veroorzaakt. Het behoeven geen wereldschokkende gebeurtenissen te zijn, die de gelijkgestemde snaren aan het trillen brengen, hoe volmaakter deze eensgezindheid is, te nauwlettender reageert zij en des te zuiverder is deze reactie. Juist in het samen genieten van onbeteekenende ervaringen ligt het genot van de vriendschap. Hoe geringer deze ervaringen, maar hoe inniger dan ook het gemeenschappelijk beleven, des te scherper het herinneringsbeeld en des te sterker het geheugen. Wanneer de zinspeling op het samen beleefde voorval bij den ander geen instemming noch weerklank meer wekt, is dit het teeken dat de vriendschap gestorven is. De vriend, die zich niet meer te binnen kan brengen, wat er bij dat bruggetje indertijd is geschied, is geen vriend meer. Zijn vergeetachtigheid is de verloochening van de vriendschap gebleken. Er moet op dat woord: „Weet je wel dat de bestendiging van de bekendheid veronderstelt, een tinteling in het oog van den ander ontstaan en de stem waarmee hij bevestigend antwoordt, moet in warmen toon klinken. Dan is het goed gebleven tusschen die twee. Dan wordt het samen in herinnering overbeleven van het onbeteekenende, maar voor de vriendschap aan beteekenis rijke voorval een nieuw feest. Het zijn vaak dergelijke gesprekken als de beide Zondagsfietsers daar op dien mooien Octoberochtend in het stille bosch samen voerden, die de vriendschap onderhouden en verlevendigen. Vriendschap leeft in het heden, maar zij is op het verleden gegrondvest. Ais Hildebrand in zijn schets „Verre vrienden" vertelt van zijn ontmoeting met Antoine, een kameraad uit zijn jongenstijd, met wien hij na lange jaren toevallig weder in aanraking komt, zegt hij: „Hij moet zich mijner dikwijls herinnerd hebben, want hij was niets vergelen. Hij wis', allerlei kleinigheden, allerlei bijkomstigheden op te halen, die hij niet zou hebben onthouden, indien hij mij minder had liefgehad. De geheugenis tuch van kleine, tesamen gesmaakte genoegens (ja, van de grooie en meer innige zelfs) vergaat, verteert, vervliegt in den luchtstroom onzer verstrooiingen, onzer bezigheden, onzer studiën. Het vuur onzer driften verbrandt ze in ons hart, of liet ijs onzer bezadigdheid bevriest ze; de \v< rcld lost ze op in den rustcloozen vloed van aandoeningen en ondervindingen die er overheen stroomt, of onze dartelheid, onze trots, en datgene in ons, dat wij „er uitgroeien" noemen, vernielt en verdoet ze moedwillig, tenzij wij 2e balsemen met de geurige zalf onzer liefde." C — Het eiland Jamaica is Donderda;; door een geweldige orkaan ceteisterd, welke volged? tot nu toe ontvangen bericht. vei ovei de honderd ilooden iiecft geeischt. --- Zonsop- en ondergang Vrijdag 22 November Ondergang 17.38 uur. Zaterdag 23 November Opgang 9.14 uur. Gedurende den tusachenliggenden tijd moet verduisterd worden. --- KORTE MEDEDEELINGEN. — Behoudens ontheffing is met ingang van heden het vervoeedren en doea vervoederen van alle rood bos-, breek- en bewaarpeen verboden. — De zittingduur van de tegenwoordige werkgevers- en arbeidersleden en de plaatsvervangende werkgevers- en arbeidersleden van de raden van arbeid is met één jaar verlengd. — Bij de N.V. v.h. A. J. ten Ho o p e 11 & Zn. en de N.V. Ter Weeme & Zonen te Neede is bekend gemaakt, dat de directies besloten hebben om aan al hun arbeiders, die elke week een duurtebijslag ontvangen, deze week een extra uitkeering te doen. * — Naar wij vernemen heeft mr. J. Huges, secretaris der Kamer van Koophandel voor Arnhem en Omstreken, op aandrang van den Commissaris in de provinc'e Gelderland, mr. S. baron van Heemstra, de functie van Provinciaal Directeur van de Winterhulp in Gelderland aanvaard. — De Rechtbank te Utrecht heeft uitspraak gedaan in de strafzaak tegen tien leden van de W.A. der N.5.8., beschuldigd van geweldpleging met vereende krachten tegen personen en goederen. De verdachten zijn tot een maand voorwaardelijk veroordeeld, met een proeftijd van een jaar, plus twintig gulden boete of tien dagen hechtenis. Dc, commandant -van'het Leger des Heils deelt in „De Strijdkreet" mede dat een raad van toezicht en advies in het leven is geroepen om.den commandant bij te staan. Dez eraad zal bestaan uit de heeren mr. H. de Bie, mr. P. Die'.eman mr. E. E. Menten en mr. H. A. Warmelink. De raad zal nog worden uitgebreid. — Het dagelijksch bestuur van den Bond van Nederlandsche Architecten heeft thans besloten' tot het instellen van een z.g. architectenregister, d.w.z. een register, waarin allen kunnen worden opgenomen, die op grond van hun vakbekwaamheid en vakgeschiktheid erkend kunnen worden als gerechtigd tot het voeren van den in ons lang nog steeds volkomen vogelvrijen titel van architect. *— De waarn. secretaris-g eneraai van het Dep. van Sociale Zaken heeft in verband met het St. Nicolaasfeest, de Kerstdagen en Nieuwjaar aan hoofden of bestuurders van bakkerijen, waarin tevens koek, br.ll ket, chocolade en suikerwerken worden vervaardigd enaan hoofden of bestuurders van banketbakkerijen — niet tevens zijnde broodbakkerijen — toegestaan, ten aanzien van den arbeidstijd, af te wijken van de desbetreffende bepalingen van de Arbeidswet. — Do a.s. Lcipzigcr Mossc, wélke, zooals bekend gehóuden ' , wordt van . 2—7 Maart, is al geruimen tijd in voorbereiding en de sterke aandraag van Duitsche zoowel als Luitenlandsche exposanten wettigt het vermoeden, dat de beschikbare 24 jaarbeuprsge • bouwen tot de laatste plaats toe bezet zullen zijn. Reeds hebben zestien staten hun aanwezigheid met collectieve tentoonstelling of inzendingen van afzonderlijke deelnemers toegezegd. • ••• • — I)e r ij k s c o m m i s s 3 r i s voor het bezette Nederlandsche gebied, rijksminister Dr. Seyss-Inquart, heeft aan mr. P. van Rossum opdracht gegeven en machtiging verleend, die maatregelen te onderzoeken en voor te bereiden, welke noodzakelijk zijn om in alle openbare en bijzondere scholen, uitgezonderd de hoogescholen, rust en orde te verzekeren, of die, welke noodzakelijk zijn voor een in het belang van het Nederlandsche volk gelegen ontwikkeling van het schoolwezen. — Uitsluitend op het examen 1941 zullen met het oog op de bijzondere omstandigheden, waarin zeer vele scholen verkeeren, eenige beperkingen worden aangebracht. Voor het mondeling gedeelte zullen eenige oischen voor de vakken Nederlandsche taal, moderne talen, aardrijkskunde, geschiedenis en physica wegblijven; voor de schriftelijke en mondelinge exameneischen in de vakken algebra, meetkunde, handelsrekenen en boekhouden. Van het vak natuurlijke historie wordt alleen het onderdeel: .kennis van het menschelijk lichaam" schriftelijk geëximineerd. op liet mondeling óf plantkunde óf dierkunde naar keuze van den candidaat. --- GEMENGDE BERICHTEN. Weest voorzichtig met de distributie-stamkaarten. Brandstoffen- en textielkaarten worden niet meer opnieuw uitgereikt. De Secretaris-Gneraal, wnd. Hoofd van de Departementen van Handel, Nijverheid en Scheepvaart en van Landboöw en Visscherij maakt het navolgende bekend met betrekking tot vermissing van distributiebescheiden. Het is gebleken, dat in vele gevallen niet de vereischte voorzichtigheid wordt betracht met brood-, vleesch-, bloem-, textielkaarten en dergelijke bescheiden. Tot nu toe werden in de.meeste gevallen nieuwe exemplaren uitgereikt, indien deze kaarten werden vermist of in het ongereede waren geraakt. Met nadruk wordt er de aandacht op gevestigd, dat uitreiking van nieuwe exemplaren in den vervolge slechts dan zal geschieden, wanneer kan worden aangetoond, dat de kaarten ten gevolge van overmacht (brand, diefstal e. d.) verloren zijn geraakt. Wanneer overmacht niet kan worden aangetoond, zullen de distributiediensten slochts in beperkte mate distributiebescheiden voor de allernoodzakelijkste levensmiddelen verstrekken. Van brandstoffen-, textiel- en bloemkaarten b.v. zullen in het algemeen geen tweede exemplaren meer worden verstrekt. Een ieder wordt dus in zijn eigen belang aangeraden de kaarten op een veilige plaats met de meeste zorgvuldigheid te bewaren. --- Scholenbouw wordt tot 1942 stopgezet. Invoering van onderwijs in lichamelijke opvoeding. Volgens departementsbesluit mogen tot 1 Januari 1942 door de gemeenten geen besluiten genomen worden tot het doen van uitgaven voor stichting van nieuwe of uitbreiding, verbouw of verandering van inrichting van bestaande schoolgebouwen voor gewoon of uitgebreid lagei onderwijs. Evenmin worden tot die datum door de gemeenten zonder bovenbedoelde stichting, uitbreidifig enz. openbare scholen voor gewoon of uitgebreid lager onderwijs opgericht of uit de openbare klassen vergoeding toegekend ten behoeve van \ bijzondere scholen voor gewoon of uitgebreid lager onderwijs, in een gemeente gevestigd anders dan met gebruikmaking van de hepaüngen der Lager Onderwijswet 1920. De eerstgenoemd? bepaling geldt niet in gevallen van oorlogsschade. Voorts gelden bovengenoemde bepalingen niet in gevallen, waarin het onderwijs in lichamelijke oefening de stichting van een lokaal of de inrichting van een lokaal of de inrichting van een terrein voor dat onderwijs noodig maakt, alsmede in andere bijzondere gevallen, ter beoordeeling van den secretaris-generaal. Ged. Staten bevelen geen stichting aan van een lokaal of inrichting van een terrein voor het onderwijs in lichamelijke oefening en verleenen geen goedkeuring aan een daartoe strekkend besluit van de gemeenteraad, tenzij hun gebleken is, dat niet op andere wijze kan worden voorzien in dat onderwijs. Ten aanzien van den rijkswege gesubsidieerde bijzondere kweekscholen tot opleiding van onderwijzers en nijverheidsscholen vindt het bovenbepaalde, voor zoover mogelijk, overeenkomstige toepassing. Dit besluit treedt in werking op de dag zijner afkondiging. --- Het aantal verdrinkingsslachtoffers is stijgende. De October j. l. zijn 133 personen omgekomen. De maand October 1940 vertoont een ongewoon groot aantal verdrinkiugsgevallen, eensdeels een gevolg van onbekendheid met het loopen in een verduisterde stad, anderdeels ook veelal te wijten aan dronkenschap. De slachtoffers waren: 22 jongens beneden 16 jaar, 6 meisjes, 93 mannen en 12 vrouwen, zoodat in totaal 133 dooden zijn te betreuren. Ter vergelijking geven wij deze cijfers: October 1936: 36; October 1937: 36; October 1938: 47; October 1939: 32; October 1940: honderd drie en dertig. Door duisternis misleid verdronken 69 mannen en negen vrouwen. Beneden zes jaar verdronken vijftien jongens en vijf meisjes. Is het aantal verdronkeneu groot, het aantal dat gered werd of zich wist te redden was gelukkig nog grooter. Er werden gered of wisten zich te redden in October 1940: zestien jongens beneden zestien jaar en vier meisjes, 161 mannen en 22 vrouwen, dus gered: 203 personen; bovendien uit auto's te water: 15 personen, in totaal gered: 218. Weer ter vergelijking de cijfers van de vijf laatste jaren October, respectievelijk: 69, 47, 110. 56 en tweehonderdachttien. Bij duisternis raakten te water: 130 mannen en vijftien vrouwen. Onder de geredden behooren: 8 jongens beneden zes jaar. Zwemmend werden gered: elf jongens, één meisje. 13 mannen en vier vrouwen, in totaal: 29. Zeven en twintig mannen en vier vrouwen, in totaal 31, wisten zich zwemmende in veiligheid te stellen. Door middel van handreiking werden 121 personen op het droge gebracht; met boothulp acht. Met behulp van reddingshaken vijf, met ladders vier, met schippershaak drie en met. het toesteken van een plank nog twee personen. In totaal hebben dus in October 1940 niet minder dan driehonderd een en vijftig volwassenen en kinderen in verdrinkingsgevaar verkeerd. Er reden zes auto's te waler. --- Geen prijsverhooging van sigaretten. De sigaret van is cent zul verdwijnen. Eenigen tijd geleden is melding gemaakt van het feit, dat het Rijksbureau voor Tabak en Tabaksproducten een onderzoek zou instellen naar de verschillende prijsverhoogingen, die zich in den sigarettenhandel hebben voorgedaan. Deze verhoogingen waren verscholen achter nieuwe merken, die tegen eer. hoogeren verkoopprijs uit (ie oud" tabaksvoorraden waren vervaardigd. Naar het „Vaderland" thans verneemt, heeft dit onderzoek geleid tot een bindende prijsregeling voor de sigaretfenfabrikanten. Allen hebben een aanschrijving ontvangen, dat zij voortaan in dezelfde prijsklasse moeten fabriceeren, waarin zij ook het vorige jaar hebben gefabriceerd en in dezelfde verhouding wat betreft de verschillende prijsklassen onderling. Alleen wat betreft de üriehvvartcents sigaret is een uitzondering gemaakt. De prijs hiervan mag, in verband met verhoogde kosten, op 1 cent worden gebracht, iets wat in feite reeds eenigen tijd geleden is geschied. --- Studiereis van Nederlandsche Vakvereenigingsleiders door Duitschland. Dankwoord van den heer A. C. de Bruijn, Voorzitter van 't R. K. Werkliedenverbond. De Nederlandse-hé vakveree|iigtngsleidera, die op uitnodiging van het Duitsche Arbeidsfront een studiereis dooi Duitschland hebben gemaakt, zijn in het vaderland teruggekeerd. Na het bezoek, dat zij het afgeloopen weekeinde aan Neurenberg en München brachten, reisden zij Maandag j.l. naar Keulen, waai het gezelschap laat in den avond arriveerde. Den volgenden morgen werd de tocht voortgezet naar Düsseldorff, waar de Nederlandsche gasten op de bekende Henkel-Persilwerke door de leiding van het Duitsche Arbeidsfront in de Gau Düsseldorff bijzonder gastvrij werden ontvangen. In hel Gemeinsehaftshaus van het Duitsche Arbeidsfront in.de Gau Düsseldorff hebben de Nederlanders 's avonds afscheid van hun gastheeren genomen. Tijdens het diner, waaraan ook verscheidene Duitsche autoriteiten deelnamen, vertolkte de heer A. C. de Bruijn, voorzitter van het Roomsch-Katholiek Werkliedenverbond, de gevoelens van erkentelijkheid let Nederlanders jegens het Duitsche Arbeidsfront voor de interessant» en leerrijke excursie en d» hartelijke ontvangst, waarbij hij zich in het bijzonder richtte tot de twee leiders der excursie, de heeren Strahtmann en Bötticher. Hij dankte de boide heeren, die zich op zoo vriendelijke en voorkomende wijze voot de gasten beschikbaar hebben willen stellen. „Om aezen gevoelens uitdrukking te geven, willen w'i r" — ging spr voort, — „beiden een boek ovei de werken resp. van_ Rubens en Brueghel overhandigen. Zij geven u een beeld van de zoo rijke cultuur van ons volk. Mogen deze werken voor u een aangename herinnering aan onze studiereis zijn. Ell ten slotte: moge deze studiereis en uwe zorgen er toe bijdragen dat de verhouding tusschen onze beide volken en landen zich normaal, gezond en vriendschappelijk zal ontwikkelen. --- HENGELO (G.). Rijksveldwachter Smits overleden. —- Na een ziekbed van enkele weken is alhier Dinsdagmiddag in den ouderdom van 38 jaren overleden de rijksveldwachter H. Smits. Hoewel men nog steeds hoop had, dat de ziekte, een wending ten gunste zou nemen, heeft het helaas niet zoo mogen zijn. Nu ongeveer 8 jaren geleden kwani rijksvzeldwachter Smits in onze gemeent, nadat hij Haaksbergen reeds eenige jaren als standplaats had gehad. In de jaren, dat hij te Hengelo zijn dienst vervulde, heeft hij zich doen kennen als een plichtsgetrouw politie-ambtenaar, die bij de opvatting van zijn plicht een stipte eerlijkheid nastreefde. Bij zijn superieuren had Smits een uitstekende staat van dienst en een uiterst gunstige repuatie en ook bij het publiek was hij zeer gezien. Heden, Vrijdagmiddag om 1 uur heeft onder groote belangstelling de begrafenis plaats gevenden, welke geschiedde met korpseei. ■ , . - - • (Foto: Archief Gr.-Bode.) --- Toch..... Wat ook wijke of verander'. Elke echte Nederlander Doet toch iets aan Sinterklaas.' "t Eeuwenoude feest vergeten, Daarvan willen we niet weten, De traditie blijft de baas! Zwarte Piet is slerk verduisterd, Als hij aan den schoorsteen luistert, Menig kind heeft stil plezier, Want het kan heel rustig droomen,... Piet mag toch niet buiten komen Tussehen twaalven en vier! Jrn al komt de bloemkaart zeggen, Dat we moeten overleggen Bij taai-taai of marsepein, Ook al is de boterletter Eerder schraler dan gezetter. Toch kan het Sint Niklaas zijn! Nóg zijn er de kinderdroomen, Zie, de maan schijnt door de boomen, 't Ruischt nog door de oude laan, En ons hart doet ons reeds weten: Ga de schoentjes niet vergeten, Die straks bij den schoorsteen staan! Laat ons dus in deze tijden Sinterklaas niet gaan vermijden, Want ons allen bindt een band, Hoe we ook soms in dit heden Heel vaak uit elkander treden, Uit het oude tooverland! Koop daarom weer Uw geschenken, Zie, de étalages wenken, Nu het jaarlijks.ch feest herleeft! Geef den Sint bij al zijn streven Steeds de ruimte om te leven. Waar hij waarlijk recht op heeft!! November 1940. KROES. (Nadruk verboden.) --- Buitenlandsche berichten in enkele regels. — Naar het D.N.B. te New York meldt, is volgens het Scheepvaartregister het 8998 ton metende Noorsche s.s. Storstad, dat op weg was van Dairen naar de Westkust van de Verecnigde Staten, 20 dagen over tijd. Het schip wordt als verloren beschouwd. De Britsche ambassadeur te Istanboel heeft volgens het D.N.B. Donderdag een langdurig bezoek gebracht aan den Turkschen minister van Buitenlandsche Zaken. Dit bezoek heeft in politieke kringen te Istanboel sterk de aandacht getrokken. — Naar Politika uit Saloniki verneemt, is Maandag in Noord-Griekenland eeit groot kruitmagazijn in de lucht gevlogen. De ontploffing was zoo hevig, dat in vele deelen van Noord-Griekenland en in Saloniki een trilling als van een aardbeving werd gevoeld. — Volgens het D.N.B. Ie Stockholm, meldt Reuter uit Melbourne, dat een Australische mijnenveger in don nacht van Woensdag op Donderdag bij het binnenvaren in de haven van de Philipp-baai in botsing is gekomen met een koopvaardiijschip. De mijnenveger is gezonken. Do geheele bemanning van den mijnenveger, bestaande uit viei officieren en JP man zijn om het leven gekomen. — De speciale ?orrespondent van Stefnni aan het lucht front meldt, dat een Britsehe luchtmaarschalk met zes olfmieivn is gevangen genomen. Tot deze officieren behooren de inzittenden van een Wellington-bommenwerper, dier over Sicilië in de richting van Malta vloog. Naai Reuter meldt, bevestigt het Britsehe ministerie van Luchtvaart, dat luchtmaarscha.k Owen Tudor Boyd zich als gevangene in handen der Italianen bevindt. ---