(Ingezonden Mededeeling). BMMCSnSW %3SBSB WOLLEN TRUIEN PULL-O VERS WOLLEN MUTSEN m. SHAWL SLOBBROEKJES WOLLEN KINDERHANDSCHOENEN VINDT U BIJ ONS STEEDS IN GROOTE KEUZE VOORRADIG fy&Gird!m bespreken: die van de rechten. De, ongeveer, verplichte studie om het tot meester in de rechten (bij ons: doctorandus) te brengen, duurt ongeveer twee maal zoo lang als bij ons. Dat zit hem hierin, dat aan de eigenlijke rechtskundige studiën twee jaren van voorbereiding (met twee examens) voorafgaan in de faculteit der letteren en wijsbegeerte. Een Vlaamsche jongen, student in de rechten, met wien ik een praatje maakte, bekende mij juist voor zijn eerste examen „gebuisd" (wij zeggen: gezakt) te zijn, o.m. omdat hij niet in staat was gebleken zijn examinator te vertellen welke „liefden" Goethe had gehad. Het was mij aanvankelijk niet duidelijk waarom dit voor een aanstaand jurist noodzakelijk was. Toen stak ik mijn iicht op bij een advokaat, eveneens aan deze hoogeschool gepromoveerd, doch die tijdens de oorlogsjaren leerling was geweest var- het Haagsche gymnasium. En hij maakte mij duidelijk, dat men in die beide „voorbereidende" jaren zooveel latijn (geen Grieksch) kreeg, benevens letterkunde der moderne talen, als in Den Haag in de beide laatste gymnasiumjaren. Zoodat dus de hoogeschool feitelijk een tekort van het voorbereidend hooger onderwijs aanvult. Daarnaast dan algemeene wijsbegeerte. Maar niet — en dat is wel het zonderlinge — de wijsbegeerte van het Recht. Van een von ILering bijv. had deze jurist zelfs nooit den naam gehoord. Na de twee voorbereidende jaren begint dan de eigenlijke rechtsstudie, die het afleggen van drie examens vordert: het candidaats-examer. en twee doctoraal-examens. die hier doctorat heeten en waaraan dan ook het ver krijgen van den doctorstitel is verbonden die door de juristen niet wordt gevoerd want zij noemen zich meester in de rechten. Het schrijven van een proefschrift (thèse) is niet verplicht; wie het wèl doet wordt dan „docteur avec thèse", een titel die ook niet gevoerd wordt. Dit betreft de juristen. Nu ik dit praatje toch „om" de universiteit maak. wil ik den jurist na zijn vertrek van de hoogeschool nog volgen. De jonge meester in de rechten, die de advokatuui wil gaan beoefenen, kan niet, als bij ons, aanstonds zijn naambordje aan de deur spijkeren. Hij kan zijn beroep niet gaan uitoefenen alvorens hij een „stage" van drie jaren heeft doorgemaakt op het kan toor van een ouderen collega. Men beschouwt hier dus den afgestudeerden jurist als nog niet voor de praktijk geschikt. Hii krijgt daarin als het ware dus nog een speciale opleiding. Hij mag wel pleiten (pro deo nog al eens), doch meestal is hij de secondant van zijn patroon. Zoo kan men het bijv. verklaren, dat in een pas te Brussel behandelde moord-zaak de drie beklaagden vijf advokaten hadden hoewel zij geen cent bezaten om een advokaat te betalen. De advokatuur is trouwens in België geheel anders geregeld dan bij ons, d.w.z. de regelen van de Orde zijn verschillend van die in Nederland. Associatie is verboden, waardoor ook specialisatie wordt bemoeilijkt. Eerst nattierjarennrjaren gevestigd te zijn, mag de advokaat een of meer stagiaires op zijn kantoor nemen en kan hij dus, als hij het druk heeft, een deel van 7ijn werk op een collega afwentelen. Het duurt echter vrij lang eer een jong advo- Kaat (d.w.z. een die nog pas enkele jaren het beroep uitoefent) een werkelijk belangrijke zaak te behandelen krijgt. Dat ligt gedeeltelijk aan de verhoudingen. Zoo vertelde mij een jeugdig advokaat, dat hij een belangrijke civiele zaak, waaraan een groot honorarium vastzat, niet had durven aanvaarden, omdat de tegenpartij een der corypheeën van het vak was, .wiens woord veel gezag heeft bij de rechters. Zou een jong'Nóderlandsch advokaat zich een dergelijke kans laten ontgaan? Een jong advokaat krijgt in België cok niet, op zijn beurt, een faillissement te behandelen. Het zijn de griffiers der handelsrechtbanken (een instelling die wij r-iet kennen, wat misschien wel jammer :s), die de curators aanwijzen en zoo komt het voor, dat één advokaat zich op een enkelen dag met een half dozijn faillissementen belast ziet. Waaruit zou volgen, dat men dus weer wèl specialisten vormt. Toch is dit blijkbaar niet' juist. In de havenstad Antwerpen moest onlangs een nieuwe dispatcheur worden benoemd (er zijn. meen ik, drie of vier van deze juristen). Zulk een benoeming moet wel onder bepaalde invloeden geschieden, want men ging daarbij den eenigen advokaat voorbij, die tevens „licencié es sciences maritimes" is, dus eigenlijk de aangewezen man. Maar deze had zelfs niet gesolliciteerd, omdat hij zijn kruiwagens niet sterk genoeg achtte. De kopstukken van de Brusselsche balie zijn Kamerlid, oud-minister, of minister van Staat, bezitten soms twee of drie van deze hoedanigheden te gelijk. In het nog niet tot een vonnis gekomen geding, waarin een aantal vroegere leden van de Beurs-commissie, bekende makelaars in effecten, terecht hebben gestaan wegens omkooping bij gelegenheid van de introauctie van de aandeelen Citroen aan de Brusselsche Beurs, waren er onder de verdedigers vier Ministers van Staat. En de bladen hebben den moed bewonderd van den ambtenaar van het O. M., een nog jeugdig magistraat, die de beschuldiging tegen een phalanx van een dozijn der voornaamste advokaten heeft durven staande houden en op juridische gronden een vercordeeling vragen. Dit feit is teekenend voor de mentaliteit en voor de verhoudingen. Zoodat ik maar zeggen wil: indien gij te Brussel komt, verzuim dan niet een wandeling tó maken door de Avenue des Nations (vlak bij den ingang van het Ter Kameren bosch) en bekijk het gebouw van de Universiteit eens op uw gemak. Alleen de omgeving loont reeds de moeite. --- FEUILLETON De Slapende Boeddha door F. J. A. L. CORDENS. (Nadruk verboden). 32 ! „Als we hier vanacht naar boven bl!m-men," zei hij, „maken we het heele dorp wakker en we hebben zelf veel kans om den hals te breken. Maar de gladde muur is wel te beklimmen; als ik op je schouders ga staan, kom ik er gemakkelijk tegen op. Laat ons hier weg gaan," zei hij toen, „we hebben hier genoeg gezien." Toen de grootste hitte van den dag voorbij was, gingen wij wederom een wandeling maken en zochten op een lagen heuveltip een schouwrijk plekje, waar wij rustig konden praten. „Hoe denk je erover?" vroeg Alfred, „ik voor mij voel er, veel voor om vanavond op onderzoek uit te gaan." „Zou het niet gevaarlijk zijn?" Hij haalde de schouders op. „In ieder geval moeten we het er op wagen," meende hii, „zooals ik er tegen aan kijk, zie ik er geen gevaar in, maar ik weet natuurlijk niet, waar de aanwijzingen van dat briefje ons heen brengen. Je bent toch niet bang?" „Neen," antwoordde ik, een beetje geraakt. Geruimen tijd bleven wij zwijgen. Zou deze onderneming de kroon zetten op mijn avonturen? vroeg ik mij af. Wat had ik al niet voor buitengewone dingen ondervonden op mijn verre reis; van de eene verrassing was ik In de andere gestapt, en nu dit tot slot. Neen, deze overneming mocht ik niet laten schieten, de kans om deze geheimzinnigheid op te helderen, mocht niet ongebruikt voorbijgaan. Alfred zelf dacht er geen oogenblik aan om de zaak op te geven. „Ik heb in mijn koffer een sterke electrische lantaren," zei hij, „die zullen we meenemen, en jij kan een goede revolver van me krijgen." „Och, waarom? Het zal zoo wel gaan." Dien avond, toen Djeeling weg was, gingen we naar de badkamer om wat voorbereidende gymnastische oefeningen te doen. Er liep een zware balk dwars dooi het vertrek; Alfred klom op mijn schouders, terwijl ik tegen den muur stond en probeerde zich aan den balk op te hijschen, wat hem met eenige inspanning gelukte. „Probeer jij-het eens," zei hij. „Ik had er heel wat meer moeite mee, maar met veel zuchten en blazen kwam ik er toch. „Zie je nu kans om mij op te trekken?" vroeg Alfred. „Zóó niet, maar met een sterk touw zon het misschien wel gaan." „Drommels, daar zeg je zoo iets. Wacht, ik weet er nog een te liggen." Hij liet me boven op den balk zitten en kwam eenige oogenblikken later terug met een dik henneptouw. „Hou vast," riep hij me toe. Ik sloeg het touw een paar maal om den balk en aan het afhangend eind werkte hij zich naar boven door met de voeten tegen den muur te steunen. „Ziezoo, de repetitie is goed geslaagd," zei hij, toen we weer op den grond stonden; „ik zal wat knoopen in het touw leggen, dat geeft mee houvast. We kunnen het er vanavond gerust op wagen." Onder de waranda gingen we zitten rooken in afwachting dat het tijd werd voor onze expeditie. Ondanks de geruststellende verzekeringen van Alfred voelde ik mij niets op mijn gemak; maar ook mijn vriend was onrustig en kon geen oogenblik op zijn stoel blijven zitten. De laatste wandelaar was al lang geleden voorbij gekomen, geen geluid werd vernomen en het heele dorp sliep. Mijn horloge wees bij halfelf. Alfred keek naar de lucht; het was een tamelijk donkere avond, uitmuntend voor ons plan geschikt. Er stonden wel sterren aan de lucht, maar er was geen maanlicht. „Nu wordt het tijd," zei Alfred,ben je klaar?" Samen gingen we naar binnen om te zien of er niets vergeten was. Mijn vriend knipte een paar maal zijn electrische lantaren aan en uit, verzekerde zich, dat zijn revolver goed op zijn plaats zat en gaf mij het touw, dat ik opgerold in mijn zak stak. Zijn revolver weigerde ik, en we gingen weg. Buiten was geen levende ziel te bekennen, en spoedig hadden wij den lingam aan den zuidelijken tempelmuur bereikt; we maten de schreden en stonden voor den gladden wand. Ons plan de campagne was thuis zorgvuldig opgemaakt, zoodat we hei zonder een woord te spreken ten uitvoer konden brengen. Alfred ging tegen den muur staan en ik klom op zijn schouders; gelukkig voor mij was de gladde muur afgedekt door een stevige kroonlijst, waaraan ik me vast kon houden; Alfred gaf me ten overvloede nog een duwtje en spoedig zat ik er bovenop. Het kostte eenige moeite om mijn vriend naar boven te krijgen; gelukkig kon ik mijn voeten schrap zetten tegen de kroonlijst, terwijl hij met zijn volle gewicht aan het touw hing, en na weinige oogenblikken zat hij naast me. „Ik geloof, dat ik de leiplaat al zie," zei Alfred, terwijl hij achterom keek tegen de glooiïng van den berg; en inderdaad, niet ver boven ons ontwaarde ik bij. het flauwe schijnsel der sterren, een grooten, zwarten driekantigen steen te midden van andere steenen. „We zullen geen tijd verloren laten gaan," zei ik, en samen klommen we er heen. Tot dusver waren de aanwijzingen van Darlai Chungh in orde, en dat gaf hoop, dat wij ook de rest van het raadsel wel zouden oplossen. Met zijn tweeën beproefden we den steen te verschuiven, doch dat gelukte niet. In de vele jaren, die hij daar al gelegen had, hadden de regens en het afschuivende zand hem vast doen plakken, en hoe wij ook trokken en wrongen, er was geen beweging in te krijgen. Eindelijk kwam mijn vriend op het denkbeeld om een paar losse stukken als hefboom te gebruiken; daarin slaagde hij na een paar vergeefsche pogingen, en met vereende krachten konden wij de leiplaat optillen. Op de plaats, waar de steen gelegen had, gaapte nu een nauwe, zwarte opening. „Het ruikt daarbinnen niet erg frisch," zei Alfred, die zijn hoofd in de opening stak, „we zullen eerst wat vetsche lucht toelaten." Na een poos gewacht te hebben, maakte hij aanstalten om naar binnen te kruipen. „Steek je lantaarn op," zei ik. „Waarachtig niet, dat zouden ze van buiten af kunen zien. Volg me maar, doch denk er om, je kan niet rechtop staan." Daar ik zwaarder gebouwd ben dan Alfred, kostte het me heel wat moeite om me door de smalle opening te wringen, maar eindelijk was ik er en zat ik op mijn knieen op de scherpe steenen. Alfred knipt zijn zaklantaarn aan en we bevonden ons in een zeer nauwe gang, die flauw hellend naar beneden liep. De grond was met allerhande steenen bezaaid, groote en kleine, zoodat het moeite kostte, den voet stevig neer te zetten. Naarmate we verder kwamen, werd de gang hooger, en eindelijk konden we bijna rechtop staan. Opeens slaakte Alfred een onderdrukten kreet, ik hoorde geknars van steenen en een val, en meteen stonden we in het pikdonker. „Blijf staan en steek een lucifer aan," zei Alfred, „ik ben gevallen." Bij het licht van het kleine vlammetje zag ik allereerst de zaklantaarn van Alfred vlak bij mijn voeten liggen. Hij was uitgegaan, maar werkte gelukkig nog, en toen we beter licht hadden, zag ik een paar schreden vóór mij mijn vriend zitten, die met een pijnlijken trek op zijn gelaat zijn voet wreef. „Wat heb je?" vroeg ik. „Een van die lamme steenen kantelde; ik geloof, dat ik mijn voet verzwikt heb; hij doet verduiveld veel pijn." Hij probeerde op te staan, maar ik zag aan zijn gezicht, dat het mis was. Nauwelijks was hij overeind, of hij ging weer zitten. „Het is een beroerd geval," zei hij, „ik kan niet loopen." „We zullen een poosje wachten, tot de pijn gezakt is en dan gaan we terug." Hij keek mij aan. „Teruggaan? Ben je mal, we zijn er nu eenmaal en we moeten den tocht ten einde brengen. Laat mij hier maar een tijdje rustig zitten en loop jij deze gang ten einde om te zien, waar je terecht komt. Als je onderzoek is afgeloopen, zal ik wel zoover beter zijn, dat ik met je terug kan gaan. Lucifers heb ik bij me, neem jij mijn lanaarn en schiet op." Ik voelde er niet veel voor om mijn vriend daar alleen te laten; maar hij drong er nogmaals op aan, dat ik verder zou gaan en ik ging. Naar mate ik verder kwam, werd de gang wijder en hooger, ik kon nu gewoon rechtop gaan. De gang liep nu ook niet verder meer omlaag. Het was er allesbehalve gezellig daarin de eenzaamheid, te midden van een hooröare stilte en in de eentonigheid van die lange gang. Maar aan die eentonigheid kwam spoedig een einde, en voordat ik er op verdacht was, stond ik voor een stevige deur, die, zonderling genoeg, aan mijn kant met twee zware grendels was gesloten. Ik liet het electrisch licht op de deur en de beide grendels vallen; de deur was van zwaar hout, maar van welk metaal de grendels vervaardigd waren, kon ik niet uitmaken. Wat zou er achter die deur zijn en wat moest ik doen? Naar Alfred teruggaan? Maar dan zou hij me terugsturen en me uitlachen, dat ik niet eens gekeken had, wat er achter die deur verborgen was. Aarzelend schoof ik een grendel weg. Hij klemde veel minder dan ik verwacht had. Aandachtig luisterde ik; maar niet het geringste geluid was hoorbaar. Toen schoof ik den tweeden grendel weg en trok de deur open. De lantaarn hield ik voor mij uit om het licht naar binnen te laten vallen, en ik keek in een leege kamer. De deur was naar mijn kant open gegaan, en ik bemerkte, dat ze met een metaien plaat was bekleed, met als versiering vier metalen rozetten op de hoeken. Na mij overtuigd te hebben, dat de deur onmogelijk dicht kon vallen, trad ik de kamer binnen. Zij was niet groot en ook niet bijzonder hoog; de vloer was van graniet en zeer zorgvuldig geëffend, en de wanden waren bekleed met groote platen groen marmer. In den rechter zijwand was een opening, die toegang gaf tot een ander vertrek. (Wordt vervolgd). --- PLAATSELIJK NIEUWS HILVERSUM, 17 November 1931. Hinderwet. Aan de N.V. Bataafsche Import Maatschappij te 'sGravenhage en hare rechtverkrijgenden is voorwaardelijk vergunning verleend tot het oprichten van een benzinebewaarplaats, bestaande uit een ondergrondsch reservoir van 6000 liter inhoud en een aftappomp bij het perceel Loosdrechtscheweg 2 alhier. Aan W. F. Winsen alhier en zijne rechtverkrijgenden is voorwaardelijk vergunning verleend tot het oprichten van een fabriek ter vervaardiging van nacht- en theelichten en aanverwante artikelen, uit paraffine vervaardigd, achter het perceel Oude Amersfoortscheweg 119, alhier. --- BUSSUM. Frysk Selskip „It Pompeblêd”. In de Rozenboom hield Zaterdagavond het Friesche gezelschap „It Pompeblêd" een buitengewone bijeenkomst. De zaal was uitstekend bezet, toen om ruim acht uur de voorzitter der vereeniging, de heer H. Weyer, de aanwezigen van harte welkom heette. Spr. herdacht in zijn openingswoord den bekenden Frieschen schrijver R. W. Canne, die de vorige week te Amsterdam overleed en las daarna een schrijven voor van den gewezen secretaris, den heer R. Th. Metzien, die tot herstel van gezondheid in Zwitserland vertoeft, doch met zijn gedachten bij de Friezen in Bussum was en den wensch uitsprak, dat de „Gearkomste" goed zou slagen. Na allen een prettigen avond te hebben toegewenscht gaf spr. het woord aan den heer Y. C. Schuitmaker uit Leeuwarden tol het houden van zijn tooneelvoordrachten. Wij hebben reeds eenige malen onze bewondering uitgesproken voor de wijze waarop deze Friesche kunstenaar zijn eigen geschreven proza weet te zeggen. Ook nu weer deed hij zich van zijn beste 7.ijde kennen en boeide zijn auditorium van het begin tot het einde. Voor de pauze droeg hij voor: „Sang fen ê tiid". Hij deed het eenvoudig en ongekunsteld met veel zeggingskracht. Een langdurig applaus was de belooning voor het genotene. Na de pauze heeft de heer P. Blaauw een zeer fraaie film vertoond, waarin de schoonheid van het land der Friezen wel buitengewoon tot uiting kwam. Vooral hetgeen wij van de watersport te zien kregen» was . mooi en interessant; meer typisch was de jaarlijksche kaatspartij te Franeker, welke ons deed kennis maken met deze eigenaardige soort sport, door de Friezen alleen beoefend. Ook de heer Blaauw had een dankbaar applaus in ontvangst te nemen. Na afloop ging naturulijk het Friesche gezin niet onmiddellijk uiteen, want der traditie getrouw ontbrak ook ditmaal het „Afternei dounsjen" niet. --- LAREN. Prot dameszangkoor. In verband met de langdurige ongesteldheid van de dirigente mevr. Rolff heeft een reorganisatie van bovengenoemd zangkoor plaats gehad. Besprekingen hebben plaats gehad met mej. Moeton te Amsterdam, die zich in beginsel bereid heeft verklaard de leiding van het koor op zich te nemen. Indien er voldoende belangstelling bestaat bij de leden, zullen de repetities binnenkort een aanvang nemen. --- Kerkvoogdij. De Kerkvoogdij van de Ned. Herv. Kerk heeft op Woensdag 25 dezer een gemeenteavond uitgeschreven, waarin zij een uiteenzetting zal geven van de inkomsten en uitgaven van het kerkelijk budget, aan de hand van de laatst vastgestelde begrooting. Dien avond zal de vraag behandeld worden, hoe in de toekomst de begrooting sluitend gemaakt kan worden, wanneer de uitbreiding van de gemeente Laren en de daarmede gepaard gaande groei van het werk, financieele eischen aan de kerkvoogdij zullen stellen, waarvoor de middelen zullen ontbreken indien geen nieuwe bronnen van inkomsten worden aangeboord. De pres.-kerkvoogd, de heer E. Gerdes. zal een inleidend woord spreken, waarna dc sccrctaris-kerkvoogd. de heer H. Zandvliet, een toelichting zal geven op de begrooting voor 1932. Ten slotte zal de heer A. B. C. Dudok de Wit spreken over de vraag: „Wat staat ons in de naaste toekomst te doen?" --- HUIZEN. Spreekbeurt Geref. Zendingsbond. Morgenavond te half 8 zal Ds. H. A. de Geus van De Bilt in de Nieuwe Kerk een spreekbeurt vervullen voor den Gereformeerden Zendingsbond. --- BUITENLAND DUITSCHLAND. Een rouwplechtigheld voor Bartels. BERLIJN, 16 Nov. (V.D.) In aansluiting op de rouwplechtigheid in den Landdag ter eere van den overleden Landdagpresident Bartels, heeft hedenavond in het crematorium aan de Gerichtstrasse een plechtigheid plaats gehad. De leider der Duitsche sociaal-democratische partij, Wels, wijdde eenige woorden aan de nagedachtenis van den socialistischen leider. --- De arbitrale uitspraak voor de Rijksspoorwegen bindend verklaard. BERLIJN, 16 Nov. (V.D.) In het loongeschil bij de Duitsche Rijksspoorwegen werd heden de arbitrale uitspraak van 11 November 1931 door. den Rijksminister van Arbeid bindend verklaard. --- De soc.-democraten bi] den Rijkskanselier? Waarschijnlijk zal heden, aldus de „Vorwaerts", een bespreking plaats vinden tusschen de soc.-democratische leiders en den ?ukskanselier. De soc.-democraten willen de politieke problemen en vooral de terreur van de nationaal-socialisten tot onderwerp der gedachtenwisseling met de regeering maken. --- Stahlhelmers tijdens een oefening gearresteerd. BOTTROP, 16 Nov. (V.D.) Toen Stahlhelmers van de afdeeling Oberhausen in de omgeving een velddienstoefening hielden, greep plotseling de politie in. 21 Stahlhelmers werden gearresteerd. --- De politieke toestand te Hessen. Het Centrum zal eerst aart het eind van de week besluiten nemen. DARMSTADT, 16 No v. (V.D.) De politieke toestand in Hessen is nog niet opgehelderd. De centrumsfractie zal eerst tegen het einde van de week besluiten nemen. Ook de nationaal-socialisten hebben nog op geen enkele wijze stelling genomen inzake'den door. de verkiezingen ontstanen nieuwen politieken toestand. Uit Centrumskringen verluidt, dat ten slotte ook de mogelijkheid zou kunnen worden overwogen van een regeering der nationaal-socialisten. --- E: LAND. Philipp Snowden tot Lord verheven. LONDEN, 16 Nov. (V.D.). De koning heeft Philipp Snowden, die, zooals bekend bij de laatste Lagerhuisverkiezingen geen candidatuur heeft aanvaard, tot viscount benoemd. --- „Buy Brltish”. Onze Londensche correspondent schrijft d.d. 14 Nov.: Reeds jaren lang is hier propaganda gemaakt voor het beginsel dat Britten in de eerste plaats Britsche zaken moeten koopen. De beweging is echter altijd wat lauw en sleursch geweest. Nu heeft echter de crisistoestand in het land een geestesgeteldheid gekweekt, die vaderlandsliefde en rasverwantschap wil verbinden aan handel. Daarbij is de laatste maanden uit duizenden monden en pennen de stelling gevloeid dat de penarie van het land feitelijk moet worden toegeschreven aan een ongunstige handelsbalans. Wel dan, wat is eenvoudiger en doeltreffender voor het verjagen van dit schrikbeeld dan gevolg geven aan de leuze ~Buy British"? Men mag dus aannemen dat het zaad, in massa en met grootsch gebaar thans uitgezaaid door de Empire Marketing Board, een vruchtbaren bodem zal vinden. De woorden „Buy British" worden thans opdringeriger dan ooit in ieders bewustzijn gehamerd. Vier millioen aanplakbiljetten schreeuwen het uit van de wanden van de „Underground", van reclamezuilen, van die fameuse inheemsche stadsheiningen (blijkbaar met geen ander doel opgericht dan om reclamevlakte voor verhuur beschikbaar te hebben). De interieurs van taxi's en de exterieurs van bussen dragen in sprekend en overredend drukwerk de aansporing Britsche dingen te koopen. Hetzelfde dringender verzoek staat met ~ruize"-letters voor de oogen der menigte, die toekijkt bij een voetbalwedstrijd, hondenrennen of andere races. Zelfs zij, die de oogen naar het uitspansel plegen te richten, zullen het advies niet kunnen ontgaan, want het is geschilderd op de ondervlakken der vleugels van duizenden vliegtuigen. In de woningen kan men de sommatie (want zoo zal men het voelen) niet ontvlieden, want de stem van den Prins van Wales en die van den heer Thomas, minister van de Dominions en dus opperbevorderaar van inter-imperialen handel, pleiten per radio voor toepassing van het reddend beginsel. In den diepen schemer van een bioscoop verkondigen lichtende letters het nieuwe handelsevangelie. ~Geen wetgeving," heeft Thomas gezegd, ,kan de balans van den handel in evenwicht houden zooals een bevolking het kan doen, die zich heeft voorgenomen om Britsche zaken te vragen en Britsche zaken te koopen." Zulk massa-voornemen wordt aangewakkerd of gekweekt met massa-suggestie uitgeoefend met alle publiciteitsmiddelen, met alle hamerslagen op een zelfde aambeeld, die moderne methoden kunnen aanwenden en toebrengen. Ook de deftige ramen der regeeringsgebouwen in Whitehall hebben hun koel air van zwijgend gezag prijsgegeven en gillen in gebiedende letters niets kwaads vermoedende voorbijgangers toe: „Buy British". De Premier en de leider van de Oppositie hebben zich in roerende eensgezindsheid laten talkie-filmen opdat 13.000.000 bioscoopbezoekers per week zullen zien en hooren, tusschen het moois van het Amerikaansche Hollywood door, dat zij „in a body" redders des vaderlands kunnen worden door in de eerste plaats de voortbrengselen van Britschen grond, in de tweede plaats die van Dominialen grond te koopen. Tot dusver, zijn alleen de hallen der muziek vrij gebleven van den kreet, hoewel — maar dat is een andere zaak — nationalistisch streven ook al is gericht op het vrijmaken van kunst, waarin Beethoven en Brahms, Hubermann en Kreisler het veld hebben geruimd voor Bax en Elgar, voor ja voor wie? kei voor Britsche uitvoerende kunstenaars. Maar dat is, zooals gezegd, een ander verhaal. Er zijn hier menschen, die het goed kunnen weten, die ernstig twijfelen, ten eerste aan het bestaan van een waarlijk ongunstige handelsbalans, ten tweede aan het rampspoedig effect op de welvaart van het land indien ze inderdaad bestond. Een professor, Edwin Cannan, heeft juist in een voordracht aan de universiteit van Oxford met veel overtuigingskracht en helderheid wat hij noemde handelswaanvoorstellingen aan de kaak gesteld. Deze professor zegt dat er voor Engeland niet de minste reden bestaat zich bezorgd te maken over de handelsbalans, aangezien deze zich altijd op de eenig mogelijke en de beste wijze automatisch regelt. Het eiland Wight, betoogde hij, trok zich nimmer iets van zijn handelsbalans aan en toch floreerde het. De bewoners en het bestuur van dat eiland hadden niet de minste aanleiding een oog te houden op hetgeen er in het eiland kwam en hetgeen er uitging of te vergelijken of er al of niet meer inkwam dan uitging. Engeland en elk ander land was precies in dezelfde positie..De professor, wiens betoog te lang was om het hier zelfs verkort weer te geven, kan slechts gelijk hebben. Indien het waar is dat Engeland decennia lang een voordeelige handelsbalans heeft gehad, dat. wil zeggen zijn jaarlijksche handelsrekening met een flink batig saldo heeft gesloten, indien cenige andere landen of alle andere landen hetzelfde hebben gedaan, waar zijn dan de landen, die een nadeelige handelsbalans hebben gehad en deswege in dien toestand van „nationaal bankroet" zijn vervallen, dat de professor kenschetste als een „onverklaard phenomeen"? Maar als het waar is wat de professor zegt dan is de eerste plaats die „Buy British"-campagne geheel overbodig, behoeft in de tweede plaats het parlement geen maatregelen te nemen tegen ~dumping", zullen in de derde plaats die maatregelen voor een „wetenschappelijk tarief", welke onder drang van den heer Curchill en de gelederen van den heer Page Croft in het begin van het volgend jaar van het parlement worden verwacht, niet behoeven te worden genomen. Het is alles zeer verwarrend. Het is maar goed dat de bevolking van een land in haar functies en bedrijf veel van het kwaad pleegt te verijdelen dat haar politici en haar regeering in dien naam, die de professor zoo duidelijk heeft aangegeven, willen bevorderen. ~Buy British" heelt als leuze tot heden weinig uitgehaald. De handel is altijd een voorbehoedmiddel geweest tegen de gevaren van misplaatst patriottisme. De heer Thomas mocht met recht verklaren, toen hij ons wat vertelde van de nieuwe campagne, dat het koopers meestal onverschillig is waar hun aankoopen vandaan komen, zoo lang zij kunnen krijgen wat zij noodig hebben en zoo lang zij het kunnen krijgen voor den prijs , dien zij kunnen betalen. De minister voor de Dominions vertelde ook — en iedereen die ooit winkelt weet het — dat winkeliers en huis bedienden weinig of geen hart hebben voor patriottischen handel. Op hun beurt zien zij niet in waarom zij Britsche zaken zouden opdringen te koste van buitenlandsche. Hun maatstaf is de zaak van het publiek; en in zeer veel koopwaar van allerlei karakter en functie schijnen buitenlandsche producten den smaak van het Britsch publiek even goed of beter te bevredigen dan de binnenlandsche producent het doet. Waar de laatste het beter kan krijgt hij al weer automatisch de faveur van landgenootelijke clandisie. Engeland kan natuurlijk maar tot op zekere hoogte — en in veel geringere mats dan landen die meer in eigen behoefte kunnen voorzien — het koopen van Britsche zaken beproeven te forceeren met een campagne ais hierboven aangegeven. Een eclatant sucecs van deze campagne zou de straten der Engelsche steden gauw vol uitgeteerde menschen zien. Voor zoover de campagne zal bewerken dat er minder goed in het land komt dat of even goed in het land zelf kan worden gemaakt of eenvoudig overbodig kan worden geacht, kan ze wellicht weinig kwaad. Maar zelfs dat is nog-problematiek. AVant elke beperking van invoer vermindert het vermogen van buitenlanders Engelsche exporten te k00pen...... of hun schulden aan Engeland te betalen. Hoe meer men er over denkt hoe hachelijker men de maatregelen en de propaganda moet achten, die hier als elders worden aangewend om handelsbalansen ~gunstig" te maken. ---