Uit de Gramofoonwereld De geluidsreproductie door koffergramofoons Iets over kamermuziek Dorit Kreysler's stem op de plaat Lente en zomer hebben elkander, met de bekende Nederlandsche onverwachtheid en zonder rekening te houden met den kalender, afgewisseld. En met de warme dagen is de tijd van uitgaan, van kampeeren en watersport gekomen. Een tijd, welke de koffergramofoon in de plaats van grootere toestellen brengt: waarmee ook de meer ernstige muziek de plaats moet ruimen voor lichtere kost, waarbij het in vele gevallen niet zoo erg op de kwaliteit aankomt. Er is nog geen koffergramofoon ter wereld geweest, welke in staat was, werkelijke muziek te geven; ja die zelfs in staat was de tegenwoordige gramofoonplaat recht te doen wedervaren. Wanneer men, voor een enkelen keer eens eerlijk wil zijn, dan moet men toegeven dat de mechanische muziek nog ver, heel ver van de werkelijkheid afstaat — en zeker de gramofoon. Bij het electrisch weergeven van gramofoonplaten is het, met een eenigszins behoorlijke installatie zeker mogelijk alles uit een plaat te halen wat er in zit; en zelfs meer dan dat. Men weet dat, om technische redenen, de laagste en de hoogste tonen op de plaat zwakker worden vastgelegd dan het middenregister. Bij de electrische reproductie is liet niet al te moeilijk deze registers sterker op te halen, zoodat men deze fout compenseert. De electrische reproductie heeft nog een ander voordeel. Ons oor is een merkwaardig instrument; wordt de sterkte van een bepaald muzikaal geluid verminderd, dan verandert voor ons oor ook de klank. De lage toner, verdwijnen eerder dan de hooge en alles wordt geheel anders dan in werkelijkheid. De beste reproductie is dus die waarbij men de sterkte van het origineel het meest benadert; hetgeen bij electrische reproductie inderdaad mogelijk is. En nu de eerlijkheid. Ons oor is gevoelig voor geluiden wier trillingsgetal van 20 per seconde tot 20.000 per seconde loopt. Zoodra men bij mechanische muziek, ook bij electrische overbrenging van werkelijke muziek, geluiden met een frequentie lager dan 15000 per seconde weglaat, doet dit afbreuk aan de kwaliteit. Volmaakte mechanische muziek is dus slechts mogelijk wanneer men alle tonen, alle trillingen van b.v. 40 tot 15000 per seconde onvervormd doorgeeft. En de gramofoonplaat gaat niet verder dan ruim 6000! Juist de fijnheden ontbreken. De koffergramofoon heeft nu nog de onaangename eigenschap dat zij geen lage tonen weergeeft. Uit hetgeen wij hierboven jchreven blijkt, dat men bij een reproductie lager dan de natuurlijke sterkte de lage tonen minder hoort. Muziek zonder lage tonen moet dus, om echt te schijnen, zoo zacht mogelijk zijn; luid gespeelde muziek zonder lage tonen is een verschrikking, waaraan de bezitter van een koffergramofoon zich maar al te vaak bezondigt. Het is eigenlijk merkwaardig, dat er zoo weinig kamermuziek-opnamen verkocht worden. De gramofoon is immers in eerste instantie een muziekinstrument voor huiselijk gebruik; kamermuziek en gramofoon passen alleen om die reden al bij elkander. En dit feit blijft bestaan ook wanneer men met eenigen nadruk wijst op het feit, dat deze kamermuziek toch gecomponeerd werd, om zelf te spelen; dat het uitvoeren van deze composities een even belangrijke factor was als het beluisteren ervan. Hetgeen niet wegneemt dat ook deze muziek even goed bedoeld was om beluisterd als om gespeeld te worden. De kamermuziek heeft bovendien dit groote voordeel, dat zij zich beter voor de microfoon eigent dan grootere orkestcomposities. De opname-techniek heeft het in de laatste jaren ver gebracht; verder dan de reproductie-techniek over het algemeen. Trouwens men kan niet verwachten dat iedere gramofoonplaten-bezitter een even uitgebreid en kostbaar reproductie-apparaat bezit als de opnamemaatschappijen opnameinstallaties hebben. Hoe luider en ingewikkelder de muziek, het geluid is, des te hoogere eischen moet men aan de opname en de weergevingsinstallatie stellen. Men heeft voor het zoo juist mogelijk weergeven van een enkele viool, van een enkele stem, een minder kostbaren, minder gecompliceerden versterker noodig, dan voor het reproduceeren van orkest-opnamen. * Met het gevolg, dat de meestal doorzichtiger kamermuziek-compositie gemeenlijk beter weergegeven wordt dan concert of groote koor-opnamen. In de derde plaats past deze kamermuziek in ons eigen huis; zij wordt dus ook van de gramofoonplaat beluisterd op de juiste plaats. En terwijl bij groote orkest-opnamen het feit dat men zich in een geheel andere omgeving bevindt als waarin deze muziek „natuurlijk" is, ongetwijfeld afbreuk doet aan het volkomen genieten, valt weg wanneer het om opnamen van kamermuziek gaat. Het schijnt echter dat men een. diepere belangstelling voor muziek, voor de innerlijke waarde, voor enkele technische bijzonderheden ook, moet hebben, voor men tot het genieten van kamermuziek komt. Maar het werkelijk beluisteren van iedere goede gramofoonopname eischt reeds een diepere belangstelling, eischt een concentratie zooals men die in de concertzaal kent. Er zijn In het buitenland, groepen van gramofoonbezitters, die de gramofoonmaatschappijen er toe brengen opnamen van bepaalde composities, die niet in den smaak van het groote publiek liggen, te maken. Zonder meer zal de gramofoonmaatschappij nooit tot het maken van een dergelijke opname overgaan, wijl zij' uit den aard der zaak het eerste zoekt naar opnamen waarvan zij een zoo groot mogelijk debiet verwacht. Het behoeft echter niet zoo heel veel moeite te kosten om een bestaande onderneming er toe te brengen ook minder gevraagde composities op te nemen, wanneer zij maar van een bescheiden afzet zeker is; de zekerheid dat er enkele honderden platen verkocht zullen worden is gemeenlijk al voldoende om een opname te laten maken. Terwijl immers de kosten van een opname van een voor het oogenblik befaamd dansorkest, vooral door de hooge honoraria, aanzienlijk worden, zijn er in ieder land onder de goede executanten van kamermuziek velen die voor een zeker niet exorbitant honorarium, gaarne voor de microfoon willen spelen. , Zoo kon de vorige maand Columbia in Parijs een speciale opname maken van drie composities van Erlebach, tijdgenoot van Lodewijk XIV, leerling van Lulli en voorganger van Bach. Er bestaat in Parijs een tooneelgroep, „la petite scène" die in Parijs en daarbuiten voorstellingen geeft van tooneelstukken, die om welke redenen dan ook — gemeenlijk wijl zij voor het „groote publiek" te hoog zijn — niet op het repertoir van de groote schouwburgen voorkomen. Daarachter stond o.m. mevrouw Marie Rivain, die dit beginsel ook op de muziek toepaste. En zoo ontstonden uitvoeringen van onbekende muziek-composities, van werken van vergeten of onbekende kunstenaars. Het was eind Januari dat deze groep een uitvoering gaf waar de bovengenoemde werken van Erlebach, uit de serie „les joies harmoniques" in voorkwamen; zang met een eenvoudige instrumentaal begeleiding. De zanger was Mare Hadour — en het zijn vooral de kwaliteiten van dezen kunstenaar, de zorgvuldigheid van zijn techniek en de warmte van zijn voordracht geweest, die tenslotte Columbia er toe brachten deze composities op te nemen. Het resultaat is vooral daarom zoo belangrijk, wijl deze composities van een dusdanigen eenvoud zijn, dat de nog bestaande fouten in opname en weergevingstechniek er welhaast geen afbreuk aan kunnen doen. Men krijgt dus een reproductie, die veel en veel dichter bij de werkelijkheid staat dan dit bij het weergeven van groote orkest-opnamen het geval is. En het is alleen maar jammer dat deze nieuwe plaat niet in de catalogi van Columbia voorkomt. En nu, heel wat anders! Engeland en Amerika — U.S.A. vooral — leveren ons moderne dansmuziek; Duitschland vooral z.g. amusementsmuziek. Dat amusements is natuurlijk betrekkelijk; wat voor den een amusement is,* wordt voor den ander vervelend afgezaagd. Alle muziek is tenslotte amusementsmuziek. Maar desondanks weten we allemaal, wat er met amusementsmuziek bedoeld wordt; muziek, die geen enkelen bijzonderen eisch aan geest of gevoel kost; ietwat zoetig, ietwat dik opgelegd; eigenlijk alleen voor oogenblikken dat al onze gevoelens te lui zijn om zich ook maar eenigszins in te spannen; voor heel warme vacantiedagen dus. In deze reeks hooren de twee Polydorplaten 1475 C en 1984 C. Op de eerste plaat een gecondenseerde Alpen-stemming — gezongen in Beiersch accent — een wals die zelfs een goed Hollander ertoe zou gaan brengen te jodelen. Een plaat voor 50 #/o uit stemming, voor 30 °/o uit muziek en voor 20 #/o uit „Schuhplatteln" — en hóe dat klinkt — bestaande. De andere kant is een geluids-impressie van een zeereis. Vier mannenstemmen zingen „Ahoi, ahoi, Matrosen sind überall treu". Een goede herinnering aan zee en zon — met veel wind en het geluid van scheepsturbinen. Van den zeekant komt ook „Hein spielt abends so schön auf dem Schifferklavier", een „trekpiano" — goed gezongen, goed geneuried. En dan een nieuwe ster, uit het filmfirmament, Dorit Kreysler, die op Polydor zingt „Ein wenig L'eichtsinn kann nichts schaden" is geen Galli Gurci; maar zij heeft een aardige stem, en het is interessant de levende persoonlijkheid te hooren van een jong meisje, dat in deze wereld werkelijk geluk heeft gehad. Dorit Kreysler is nog niet lang bij de film. Opgeleid voor dans en tooneel, wordt zij korten tijd ziekenverpleegster, komt dan in Weenen, waar zij bij Margarete Formes studeert. Dan volgt het eerste belangrijke engagement in St. Gallen. Erg druk heeft Dorit het daai niet; soms is er een heele week niets te doen; en dien tijd vult zij met sollicitaties te sturen aan alle mogelijke en onmogelijke filmondernemingen. Sollicitaties, vergezeld van een foto, die dan — omdat Dorit er waarlijk niet kwaad uitziet — getrouwelijk in het foto-archief van de maatschappijen opgeborgen worden. En dan komt het geluk! Op een Woensdagmiddag is er vergadering in één van de bestuurskamers van de Ufa. Renate Müller is — midden in de opnamen van een nieuwe film — ziek geworden, en men kan onder de eigen krachten niemand vinden die haar vervangen kan, die een zelfde type heeft. Er blijft niet veel anders over dan in het sollicitanten-album een nieuwe kracht te zoeken. En plotseling klinkt, op een donkeren avond, in St. Gallen, de telefoon, en een ietwat beduusde meisjesstem zegt: „ja.... zeker.... ik k0m.... zoo gauw mogelijk. Dorit Kreysler krijgt haar groote kans! Nog dienzelfden nacht reist zij naar Berlijn; den volgenden dag worden proefopnamen gemaakt.... Dorit is geslaagd! Er volgen enkele moeilijke dagen. De directeur .van den schouwburg in St. Gallen wil zijn jonge artiste niet missen en niet, voor de productieleider van de Ufa in eigen persoon naar St. Gallen reist, wordt Dorit Kreysler vrij gegeven. Om een nieuwe ster van doek en gramofoonplaat te worden. , 1 Phot. Ufa Dorit Kreysier. Renate Muller, wier plaats door Dorit Kreysler werd ingenomen. --- UIT DE FILMWERELD Filmopnamen onder den rook van Amsterdam Bing Crosby over muziekfilms Een half uurtje bij Lien Deyers Filmopnamen onder den rook van Amsterdam. II. Sylvain Poons als ijsverkooper. —: Een geduldwerkje. Alles was dus kant en klaar voor de ijswagenscène van Sylvain Poons. Doch van beginnen was vooreerst nog geen sprake. Wat moet men een eindeloos geduld hebben in een filmstudio! Eerst moesten de cameralieden met lange meetlinten den juisten afstand noteeren tusschen camera en te verfilmen object. Nu moet men niet denken, dat in dit geval de afstand tusschen camera en ijswagen voldoende was. O, neen. Verschillende punten vóór en achter den wagen werden door de „cameramen" als het ware afgetast. Onderwijl draaiden de lampenisten met eenige Weinert- en Weco-schijnwerpers tot ook de verlichting van het ijskarretje raar behooren was. De „hengel" — d.w.z. de lange stok, waaraan de microfoon hangt — was reeds bij den witten wagen van Poons opgesteld, waarbij de microfoon speciaal in haar buitenluchtplunje was gestoken. Om den wind geen vrij spel te geven, wordt n.l. om dit zeer gevoelige „oor" der geluidsinstallatie steeds buiten een rond hoesje gehangen. Na deze vele voorbereidende en onontbeerlijke handelingen wordt echter niet onmiddellijk met de opname begonnen. Het duurt soms uren voor een scène na vele repetities en. proefnemingen definitief op het celluloid wordt vastgelegd. Regisseur Oswald overlegde met Poons hoe de handeling het best kon verloopen en na eenig debat vond de eerste „Probe" plaats.- Het orkest zette het melodietje in, waarvan Poons de woorden zou doen hooren. Poons of liever gezegd Sally Matteman, ijsverkooper en in z'n vrijen tijd koordirigent, liet zich even voor een raam zien en strompelde een oogenblik later de deur uit naar z'n kar, waar hij vegend op den nikkelen deksel van de ijsbus, zijn liedje „Ik ben Sally, die goocheme 5a11y...." ly...." liet hooren. Daarbij keek hij af en toen schalks onder zijn brilleglazen door om zich heen of beademde met zijn mond het nikkelwerk. Bij deze eerste „Probe" bleef het niet. Men was het niet eens over het al dan niet uit het huis medenemen door Sally van twee kubusblikken. Ten slotte bleven deze blikken op den wagen, hetgeen de taak van Poons in niet geringe mate verlichtte. Bij de vierde, wellicht de vijfde „Probe" vond regisseur Oswald den tijd, welken Poons noodig had om voor het raam te kijken en dan de deur uit te komen wat lang. „Bitte Herr Poons, ein bischen schneller!" „Ach, Herr Oswald", was het antwoord, „Ik heb maar twee beenen. Ik zal echter mijn best doen." ' Daarna ging het wat sneller, doch het bleek voor den acteur een toer te zijn om zich vlug door het latwerk van het décor te wringen. Aan het slot van het liedje stelde Poons zich telkens achter zijn wagen op, waarna kinderen denkbeeldige „ijsies" in alle prijzen kwamen halen. Het viel voor deze kinderen niet mee steeds maar weer voor een ijswagen te gaan staan en niets te krijgen. Enkele heele kleintjes wilden dan ook weer naar hun moeders, die op een afstand alles gadesloegen. Eindelijk zou dan de opname beginnen. Poons, die van Louis Davids nog de noodige aanwijzingen had gekregen, deed het nu volgens den regisseur goed. Een heer kwam nu met een steelpannetje ijs aandragen, om dat in de ijsbus te plaatsen. Nu zou dus het groote moment aanbreken, dat de scène verfilmd zou worden. Regisseur Oswald riep de toeschouwers toe stil te blijven staan en vooral niet met de voeten te schuifelen. Doch daar kwam de geluidsingenieur weer roet in het „filmeten" gooien. Deze heer vertelde, dat het stemgeluid van Poons niet goed doorkwam. „Zeg vriend", aldus Poons, „als het geluid te hard is moet je het maar zeggen, dan ga ik onder dfen ijswagen liggen zingen!" Algemeene hilariteit. Na eenige proefnemingen was ten slotte de geluidsingenieur tevreden, doch nu was weer de zon achter een wolk schuil gegaan. Dit beteekende meer lampen, meer licht. Weldra waren werklieden druk in de weer om het aantal schijnwerpers aanzienlijk uit te breiden. „Mijn ijs wordt water, opschieten!" riep plotseling Sylvain Poons. Ten slotte scheen dan alles gereed te zijn, doch men bleef maar treuzelen. Wat haperde er nu nog aan? Het bleek een Dieseltrein te zijn, welke zich naar het Weesperpoortstation spoed- de en zooveel rumoer scheen.te maken, aat 'nog niet met'W opname begonnen kon worden.' " Eindelijk weerklonk een claxongeluid ,ten teeken, dat de opname zou beginnen. Een der technici riep: „Geluid!" Dit wilde zooveel zeggen als: de geluidsinstallatie is ingeschakeld/Daarop riep de cameraman: „Camera loopt", waarna een jongmensch -voor de lens twee zwart-wit geschilderde latjes op elkaar sloeg onder het afroepen van het nummer van de scène. --- Studio-uitbreiding bij Cinetone. De vorige week schreven we inzake de Amsterdamsche filmfabriek Cinetone, dat de opzet van de firma Biedermann wel wat al te bescheiden was geweest. Men heeft ditr ook reeds ingezien," want *dé volgende maand zal een tweede studiohal, groot 22 bij 40 meter, worden gebouwd op het terrein aan de Duivendrechtsche kade. --- Bing Crosby over muziekfilms. , Dé vraag, die op het oogenblik heel Hollywood bezig houdt is: Komen „musicals" weer in de gunst van het publiek? Deze vraag werd onlangs bevestigend beantwoord door Bing Crosby, welke uitspraak ook bekrachtigd lijkt te worden door het feit, dat Paramount aan zijn zangers-corps drie nieuwe sterren toevoegde: Lanny Ross, Dorothy Dell en Carl Brisson. „Natuurlijk moeten we op den voorgrond stellen", zei Crosby, — „dat het publiek in de eerste plaats altijd vraagt naar films, die als film goed zijn, afgezien van het onderwerp, en dit zal steeds zoo blijven. Dat „College Humor" en „Too Much Harmony" zooveel succes'hebben, is dan ook in de eerste plaats te danken aan het feit, dat die films werkelijk goed in elkaar zitten. De twee voornaamste oorzaken waardoor muziekfilms een tijd lang impopulair waren, waren de telkens terugkeerende „theme songs" en de koren. Met deze zijn in de bovengenoemde films slechts bescheiden gewerkt; in de eerste plaats is er naar gestreefd om de liedjes logisch op de handeling te doen aansluiten." Naar Crosby's meening werd er vroeger in „musicals" teveel gezongen, te pas en te onpas. Te weinig werd geprobeerd om de songs echte, dramatische waarde te geven, aanpassend bij de handeling. Vrijwel dezelfde bezwaren vinden wij terug in de uitspraak van Arthur Johnston, een van Paramount's song-componisten. Hij zei 0.a.: — „Wanneer wij de oudste musicals nemen, blijkt het mogelijk, de scène's, gewijd aan de liedjes, er uit te knippen, zonder dat de draad van het verhaal er door verbroken wordt. Tegenwoordig bestaat dat niet meer, de songs worden niet willekeurig over de film uitgestrooid maar staan in nauw verband met het eigenlijke verhaal. Voor „College Humor" hebben Sam Coslow en ik bijvoorbeeld zeven zangnummers geschreven, die absoluut in de handeling behooren. Werd een der zeven eruit gelicht, dan zou er een gaping zijn in de film." Men kan de bovenaangehaalde experts gelijk geven of niet, een feit is het, dat muziekfilms den laatsten tijd buitengewoon in den smaak van het publiek blijken te vallen, zooals ook in Nederland valt te constateeren. Men denke slechts aan films als „Hallo, hier Amerika" (The Big Broadcast), „Golddiggers", enz. Voor de liefhebbers zijn weer een paar prachtige films op dat gebied op komst, te weten: „Too Much Harmony" met Bing Crosby, Jack Oakie, Skeets Gallagher, Judith Allen, Harry Green, Lilyan Tashman en de noodige charmante girls. Bing zingt in deze film o.a. „Thanks", „The day you came along", „800-800-Boo", enz. Verder „College Humor" met Bing Crosby, Richard Arlen, Mary Carlisle, Jack Oakie, enz. Hierin lanceert Bing de schlagers „Learn to Croon", „Moonstruck", „Play Ball" enz. Tenslotte „Sitting Pretty" met Jack Oakie, Jack Haley, Ginger Rogers, Gregory Ratoff, Thelma Todd, Lew Cody, enz. en een overdaad van pakkende songs, zooals „Good Morning Glory", „Did you ever see a dream walking?", „Blonde, Blasé and Beautiful", „There's a Bluebird at my Window", „You're Such a Comfort to Me", „Many Moons Ago". Bing Crosby. --- „Lilian Harvey's volgende film. Paul Martin zal deze Fox Musical regisseeren. jj Lilian Harvey's nieuwste Fox-Film zal zijn „Love Time", welke onder productieleiding van John Stone vervaardigd zal worden. Anne Caldwell, die „Flyng down to rio" schreef, is nu bezig, aan „Love Time". Paul Martin, wie Lilian Harvey ook regisseerde in „Het Congres danst" en „Ein Blonder Traum", zal ook ditmaal de régiesta! zwaaien. --- Een half uurtje bij Lien Deyers. . Een; gracieus' wezentje '~;een/figuujrtj.e als een Tanagrabeeldje met een mooi ovaal gezicht, vroolijke oogen,. een - bekoorlijken mond en mooi • gebogen wenkbrauwen, een meisje met gevoel en 'n vleugje ironie. Dit zijn de eerste indrukken, die men krijgt, wanneer men te Berlijn op bezoek komt bij Lien Deyers (Mevrouw Zeisier) om een half uur te babbelen.. De naam diva" of „ster" is op haar absoluut niet van toepassing. Zij is de alleenheerscheres over een mooi huis, en zij legt er niet zonder trots den nadruk op, met een humoristisch opgeheven kin, dat zij voor „alles" zorgt Wanneer zij voor haar bezoeker niet zoo gauw een aschbak kan vinden, dan komt dat, omdat haar huis geen jagershuis, doch dat van een filmartiste is. Ja, een filmartiste — dat is zij met hart en ziel. Wel voelt zij zich ook door het theater magisch aangetrokken. Maar zij weet zelf, dat zij het werk in de ateliers der filmstad niet graag zou willen missen, dat de electrische zonnen in de filmstad haar levenszonnen zijn geworden. Het gesprek komt vanzelfsprekend op de film „Goud", waarvoor Lien kortgeleden speelde. Onmiddellijk wordt zij geestdriftig en welsprekend. En nu openbaart zich een trek van haar wezen, die wel de meest sympathieke van haar Is. Wel spreekt zij over haar rol, over lichtpunten en mogelijkheden, maar het warmst zijn haar woorden, wanneer zij met achting en dankbaarheid over haar genialen partner Hans Albers spreekt. Van deze bescheidenheid geeft zij eveneens blijk, wanneer zij bekent, dat alleen haar groote collegiale partner haar het zoo onmisbare gevoel van zekerheid gedurende de opnamen . suggereerde. Een half uurtje is niet meer dan een half uurtje, maar reeds vóór het einde van dezen korten tijd is de interviewer tot het inzicht gekomen, dat achter het gladde voorhoofd van deze kinderlijke jonge vrouw niet alleen probleemlooze harmonie huist.... Typisch is in dit verband haar groóte" liefde1 v'óor de Noordzee met haar melancholie en indrukwekkende drama-, tiek. Voor deze jonge vrouw biedt het leven nog vele mogelijkheden. Het kan zeer goed, dat er, nadat in de. stilte en zeer vroegtijdig een talent wordt gevormd, in den loop der tijden een karakter ontstaat, dat de nog rustende, nauwelijks gekende diepere gevoelens ten volle belicht 'en daarmede hoogstwaarschijnlijk nieuwe artistieke mogelijkheden wekt, die nu nog niemand vermoedt — het minst misschien Lien Deyers zelf. Voor we afscheid nemen van de sympathieke jonge kunstenares spreken we nog even over haar vroegere rollen. „Dat ik mij graag mijn eerste groote filmrol in „De Spion" herinner, kunt u zich wel voorstellen. Deze film en „De Heilige en haar Nar" hebben mij bij het publiek bekend gemaakt. Mijn geluidsfilm-debuut maakte ik in „Rosenmontag". In „De reden tot echtscheiding" ging ik over naar het vroolijke gebied van de film, waartoe ook „Lachende erfgenamen" behoort. Nu denk ik natuurlijk alleen aan de monumentale UFA-film „Goud". Het werk aan deze film was inspannend en vereischte al mijn concentratie-vermogen. Maar misschien juist daarom was het heerlijk." Nu wil de interviewer echter niets meer vragen. Het geheele onderhoud, waarin Lien Deyers op haar manier over de film en het filmen heeft gesproken, en die een ernstig nadenken over de daarmee samenhangende problemen verraadt, maanden den interviewer tot gepaste bescheidenheid. Lien Deyers. Pbot Ufa Een nieuwe opname van de Ufa-acirice Küthe von Nagy. --- Van hier en ginds Vierduizend aardbevingen. In hét jaar 1933 werden door de seismografen van de sterrenwachten over de geheele wereld niet minder dan 4000 aardbevingen geregistreerd. Van dit getal hoeft men niet al te zeer te schrikken, aangezien volgens mededeelingen van de Potsdammer-sterrenwacht, slechts negenenzestig trillingen zonder instrumenten merkbaar waren. De overige 3931 trillingen werkten slechts zoo weinig, dat alleen de seismografen deze trillingen konden opvangen en geen enkele schade werd aangericht. ---