Verkiezingen in Nederland Grote winst voor VVD en PPR Groot verlies voor KVP en D'66 Kabinetsformatie uiterst moeilijk ZETELVERDELING De zetelverdeling van het nieuwe Nederlandse parlement, na de algemene verkiezingen van woensdag is als volgt : 1972 1971 PVDA 43 39 D' 66 6 11 PPR 7 2 56 52 n V P 27 35 ARP 14 13 CHU 7 10 48 58 VVD 22 16 i S' 70 6 8 CPN 7 6 PSP 2 2 SAP 3 3 GPV 2 2 DMP 0 1 NMP 0 1 BP 3 1 RKPN 1 — --- PPR EN VVD GROTE OVERWINNAARS, KVP EN D'66 GROTE VERLIEZERS Er zijn twee verrassende winnaars : de Politieke Partij Radika len die van 2 naar 7 zetels klom en aanhang dus meer dan verdrievoudigde, en de VVD, die 6 zetels erbij kree.g en er nu 22 heeft. De grote verliezer is de Katholieke Volks Partij, die maar liefst 7 zetels verloor. Het progressieve blok (PVDA,, D 66 en PPR) won er in totaal 4, terwijl gie partij van de arbeid nu verhit de grootste in 't parlement is geworden. Het confessionele blok boekte een verlies van 10 zetels en de demokratis.che socialisten, om wie de crisis, eigen lijk uitgebroken is4 leed eveneens, verlies en wel 2 zetels. De vorming van een nieuwe regering is ,er al met al niet gemakkelijker op geworden, zo is de algemene verwachting onder politici en kommentatoren. Een meerderheidskabinet is nauwelijks te vormen. 'De confess.ione Ie pl,us VVD en DS 70 hebben een minimale meerderheid en het is zeer de vraag of die 5 partij,en wel bij elkaar in de re gering willen zitten. De drie con fessionelen plus VVD zouden over 70 van de 150 zetels beschikken, de progressieve drie over 56 van de 150. Hier en daar kan men daarom een voor •feur beluisteren voor een combinatie van confessionelen en VVD. Drs den Uyl is echter van mening dat de progressieven als grootste blok het eerst in aanmerking komen voor het vormen van e.en regering. Hij wordt gesteund door een opiniepeiling onder de kiezers. --- de Gaay Fortman (PPR): GEWELDIG PPR-lijsttrekker de Gaay Fortman zei woensdagavond, „het is geweldig. Er is de laatste weken in Nederland een vonk overgeslagen. Er zijn overal mensen aan het werk gegaan. Zij hebben anderen overtuigd. De PPR-kiezer is een enthousiaste kiezer, winst komt van alle partijen". De Gaay Fortman vond het erg jammer voor D '66 die door de PPR van de tweede plaats binnerv. de progressieve combinatie is verdrongen. ~Het gaat er niet zozeer om of wij PPR-ministers hebben. Onze inbreng ligt typisch in het parlement. Daar verwachten de mensen van ons dat wij aan de gezondmaking van de Nederlandse politiek bijdragen en de verstarring doorbreken". --- HERSTEL OUDE COALITIE NIET MOGELIJK Prof. Mr. de Gaay Fortman, vader van de PPR-lijsttrekker en lid van de Eerste Kamer voor de ARP, meende woensdagavond, dat een herstel van de oude coalitie niet wel mogelijk is. „De regering zou te zeer afhankelijk zijn van boerenpartij, SGP en GPV. Wij zitten, doordat de progressieve' overleg na de verkiezingen uitsloten in een pat-situatie. Mijn oplossing zou zijn progressieven en confessionelen samen, maar dat stuit op het standpunt van de progressieven. Er zal een formateur moeten komen met een ruime opdracht om af te tasten of er een meerderheidskabinet inzit. Hij zal een hele klus hebben", aldus de senator. --- Schmelzer (KVP): GROTER DAN IK DACHT Minister Schmelzer vond het ver lies van de KVP groter dan hij had verwacht. „Ik heb de indruk dat, indien wij tijdig een Christen Democratische Volkspartij hadden gevormd, wij een belangrijk deel van de zwevende kiezers — tot voor kort nog dertig procent — en van de jongeren zouden hebben kunnen trekken. Dit is een teken aan de wand". Een ander negatief aspect van de uitslag noemde hij het feit dat binnen de progressieve drie „de gematigde groepering", D '66, ernstige verliezen heeft geleden, en „de radicaler groep", de PPR winst heeft geboekt. Minister Schmelzer meende dal de kiezers zich niet hebben uitgesproken voor een bepaalde coalitie. De volksvertegenwoordigers zullen thans een zodanige regering moeten vormen dat deze de ruimst mogelijke steun in het parlement heeft. Daargelaten of dit een meerderheids- of een minderheidsregering is. De stelling die de fractieleider van de> PvdA Drs. Den Uyl, tijdens de campagne heeft geponeerd, n.l. dat de progressieve drie zouden moeten regeren indien zij sterker uit de verkiezingen te voorschijn zouden komen dan de confessionele drie, „steunt op niets". --- Drees jr.: VERWACHTTE VERLIES üe lijsttrekker van DS 70, oud- Minister Drees, heeft woensdagavond gezegd wel enig verlies voor zijn partij te hebben verwacht. „Het was duidelijk dat de campagne van Wiegel een zeer positief effect had voor de VVD. Dit omdat hij vrij eenvoudig stellingen verkondigde en geweldig polariseerde". Uit de gehele verkiezingsuitslag blijkt, aldus Dr. Drees, dat polarisatie enig succes heeft. Vorig jaar heeft DS7O ongetwijfeld geboft met het feit dat zij een nieuwe partij was. „Wij hebben onmiddellijk de regeringsverantwoordelijkheid aanvaard en dat hebben andere nieuwe partijen in het algemeen niet gedaan. We hebben een rot jaar gehad", aldus Dr. Drees.. „Ik heb de autobelastingen moeten verhogen, zoals afgesproken was in het regeerakkoord. De Brauw is de F 1000 collegegeldverhoging persoonlijk kwalijk genomen". Sprekende over de komende kabinetsformatie zei Dr. Drees dat DS 70 daar een heel belangrijke positie in heeft. --- Van der Lek (PSP): TELEURGESTELD PSP-lijsttrekker Van der Lek is teleurgesteld nu zijn partij praktisch gelijk oebleven is. „Ik.dacht dat een versterking in de lucht hing". Hij dacht dat vooral jonge kiezers op zijn partij gestemd hebben. Oude kiezers zijn naar een andere partij gegaan. De formatie zal volgens van der Lek „ontzettend moeilijk" worden. Hij ziet twee mogelijkheden, of de progressieve drie, die het grootste samenhangend blok vor men, worden er mee belast, of de VVD als blok vormen, worden er mee belast, of de VVD als zij de „afgekalfde confessionele" Willen meenemen. Van der Lek noemde het verheugend, dat er een duidelijke polarisatie is gebleken, en er een deconfessionalisering zowel naar links als naar rechts was. --- Drive in cinema in Sur. Op het Flamboyant Projekt te i Uitvlugt vond op woensdag 29 ' nov. j.l, de eerste steenlegging < plaats van de op te zetten ' Drive in Cinema van de Han- i delsmaatschappij N,V F.H. Ma- i thura. I Daartoe uitgenodigd vond de- , ze verrichting plaats door Zijne 1 Excellentie de minister van eco- < ruomische zaken Just Rens, die i na de officiele plechtigheid woorden van lof sprak aan het adres van de initiatiefnemers van dit projekt, daarbij de moed memorerend van de firma C. Kersten en Co, die het projekt financierde. Als aandenking werd aan min. Rens een miniatuur shoffel aan geboden, waarbij hij op humoristischs wijze de hoop uitsprak dat hij na zijn dienstperiode bij de lande er gebruik van zal mogen maken. Verschillende hoogwaardigheids bekleders, .alsmede personen uit het bedrijfsleven waren aanwezig. , Onderschrift foto: De heer en mevrouw Mathura, staande naast de; door min. Rens gelegde steen. --- ir. HAROLD LIONARONS ONDER-DIRECTEUR L. V. V. Naar het ANP verneemt, is ir. Harold Lionarons, Hoofd van de Visserijdienst. benoemd tot Onder-Direkteur van Landbouw, Veeteelt en Visserij. J Hij zal worden belast met de leiding van de Hoofdafdeling Agro - i Economie. --- CANTERBURG en RIJSSEN 25 JAAR IN DIENST VAN BILLITON MAATSCHAPPIJ Op 24 november 1972 werden de lieren M. Canterburg en F. Rijssen, respectievelijk Metselaar le kl. en Bulldozerdrijver le kl., ten kantore van de Bedrijfsdirekteur, Ir. M. ]. M. Baaijms, gehuldigd in verband met hun 25-jarig dienstverband bij deze Maatschappij. Bij deze gelegenheid waren even' eens aanwezig het dagelijks bestuur van de Billiton Mijnwerkers Bond, de echtgenoten van de jubilarissen j en de Bedrijfsleiding. I Tijdens het gezellig samenzijn, waar| bij hen het speldje voor 25 jaai trouwe dienst werd opgespeld, prees de Bedrijfsdirecteur hun ijver en toewijding en liet de dank van de direktie gepaard gaan met een stoffelijk blijk van waardering. V.1.n.r.: heer Baayens, mevr. Canterburg, heer Canterburg, mevr. Ryssen. heer Ryssen en P. Lion • A Jin. --- de Zeeuw (KVP): GEEN PERSPEKTIEF VOOR OUDE COALITIE De voorzitter van de KVP, Ir de Zeeuw, heeft gezegd weinig te zien in de formatie van een vijfpa rtijenkabinet. Samenwerking met de VVD ziet hij helemaal niet zitten. De polarisatie wordt alleen maar in de hand gewerkt als DS7O weer wordt binnengehaald, zei hij. De Zeeuw meent dat er een patstelling is ontstaan in de Nederlandse Politiek. Een meerderheids kabinetis niet haalbaar, met de gesloten deuren ter linkerzijde. Vandaar dat hij aan een extraparlementair kabinet denkt. --- BIESHEUVEL VERHEUGD OVER TROUW ARP Hilversum — ARP-lijsttriekker Mr. Biesheuvel toonde zich woensdagavond verheugd dat zijn partij hem trouw is gebleven. Het verlies van de KVP vond hij teleurstellend maar niet temin blijft deze partij in zijn ogen een belan.grijke partij. Over de teleurstellende uitslag voor D 66 volstond Mr. Biesheu vel met de opmerking, dat derge lijke als kometen omhooggeschoten partijen dikwijls te lijden hebben onder het eendags vliegen-verschijnsel. Uit de teruggang van DS 70 leid de hij af dat de kiezers het be leid van heide ministers die uit het eerste kabinet-Biesheuvel grapten, niet hebben goedgekeurd. ] --- DEN UYL: MOEILIJKE FORMATIE STRAKS Fractievoorzitter Den Uyl noemt 'de komende kabinetsformatie, 'gezien de uitslagen tot nu toe, niet eenvoudig. Deze verkiezingen zijn de verkiezingen van een voortgezette deconfessionalisering. Het verlies voor D '66 noemt hij forser uitvallen dan voorzien en erg jammer. In zijn commentaar zei PvdAschaduwpremier Den Uyl, dat de conclusie duidelijk was. Een zware nederlaag voor de confessionele partijen en een duidelijke winst voor de progressieve drie, dat betekent, dat ze zonder meer de grootste minder-. heidscombinatie zullen worden. Het is twijfelachtig of nog een vijf oartijenkabinet op basis van een meerderheid te vormen zal zijn, dat betekent dat het aanbod dat we gedaan hebben om als progressieve partijen als minderheidsregering op te treden, wellicht van kracht zal worden. --- Op woensdag 23 november jl. vond op de Landsboerderij een ongebruikelijke plechtigheid plaats, nl. de huldiging van een melkkoe. Haar naam is „D.D.'s Bertha" en de Beheerder van de Landsboer- derij, Dr. H. G. Byron, noémt haar ~een unicum in de geschiedenis van deze instelling". D.D's Bertha is dus een uitzonderingsgeval. Om dit te kunnen begrijpen is een vergelijking tussen haar en een goede gewone melkkoe, zoals die op de beste boerderijen in Suriname wel meer worden aangetroffen, noodzakelijk. Een goede gewone melkkoe wordt meestal niet veel zwaarder dan 450 kg en is na haar negende levensjaar niet winstgevend meer voor haar eigenaar. Ze heeft dan 6-7 kalveren gebracht en in totaal ongeveer 20.000 liter melk gegeven. Dat is, in geval van 7 kalveren, ruim 28000 liter per melkperiode. Naarmate ze ouder wordt neemt haar melkproduktie af. D.D's Bertha weegt 600 kg en ze is nu ruim 14 jaar oud. Ze heeft 11 kalveren gebracht en tot nu toe in totaal 40.519 liter melk gegeven. Dat is per lactatieperiode gemiddeld 3683 liter. D.D's Bertha heeft meerdere malen dagproducties van ongeveer 24 liter gehaald. En alsof dit alles nog niet mooi genoeg is, hoe ouder ze wordt, hoe meer melk ze geeft. --- ij handgereedschappen ü Special tooSs, tooSboxen II in alle afmetingen |ij N. V. HANDELMIJ. Ch. van Dijk DR. S. REDMONDSTRAAT 49 TEL. 74000 ;♦» • IMI* •*♦♦♦♦ ♦ **** ****** ** **** **** * 'I' * >i< *** ** ** * --- ïrW* "" > A C .j-J * I JU MM li ' _ i SPEELGOED vanaf f/2 cent 'Snep 'Setten- & dk&zfeen, at (kS KIRPALAMS (UMITEDP IMAAGDENSTRAAT| [" DOMINESTRAAT --- Traditiegetrouw heeft de Stichting Kinderzegels onder leiding van prof. dr. Frits Jessurun ook weer kinder zegels uitgegeven, welke door de schooljeugd aan het publiek ten verkoop worden aangeboden. Premier Sedney heeft gistermorgen aan een der loketen van het hoofdpostkantoor, in tegenwoordigheid van het voltallige stichtingsbestuur, de eerste serie kinderzegels gekocht, welke zijn ontworpen door de tekenleraar Nic Loning. --- J. Lachmon (VHP): NIET VEEL INVLOED De heer J. Lachmon, leider van de grootste regeringspartij, de VHP, en voorzitter van de Staten van Suriname, verklaarde desgevraagd tegenover het ANP niet te geloven dat de uitslag van de tweede Kamer verkiezingen in Nederland van bijzondere invloed zal zijn op de staatkundige ontwikkeling in het koninkrijk. "Ik heb de indruk dat, nu de koninkrijkscommissie aan het werk is, alle partijen rustig het resultaat van het overleg afwachten. Het standpunt van mijn partij is overigens bekend. Wij wensen een grotere zelfstandigheid voor Suriname en de Nederlandse Antillen met behoud van de koninkrijksband", aldus de heer Lachmon in het onderhoud met het ANP. Hij sprak tenslotte de hoop uit dat men, niettegenstaande het feit dat het politieke beeld in Nederland er door de verkiezingsuitslag het duidelijker op is geworden, er in zal slagen een regering te vormen die in het belang van het gehele koninkrijk werkzaam zal zijn, zoals tot dusverre steeds het geval is geweest. --- H. Arron (NPS): GEEN VERRASSING Het statenlid H. Arron, voorzitter van de NPS, wiens partij in de oppositie is, verklaarde, dat de verkiezingsuitslag in Nederland hem niet had verrast, aangezien alles erop wees dat de progressieven zetelwinst zouden boeken. Op de vraag of de uitslag naar zijn mening gevolgen zal hebben voor de staatkundige ontwikkeling van Suriname zei de heer Arron, dat dit afhangt van het kabinet dat uiteindelijk zal worden samengesteld. "Mocht er een regering komen waarin de progressieven een belangrijke rol spelen, dan is het mijn vaste overtuiging dat er haast zal worden gemaakt met de onafhankelijkheid van Suriname, gezien het standpunt van o.a. de Partij van de Arbeid, kenbaar gemaakt in de koninksrijkscommissie", aldus de heer Arron tegenover het ANP. --- Mr. E. Bruma (PNR): ONAFHANKELIJKHEID Het statenlid Mr. E. Bruma, leider van de Partij Nationalistische Republiek (PNR), die evenals de NPS in de oppositie is, zag in de winst v.d. progressieven, met name de Partij van de Arbeid, en de afwijzing van de confessionele partijen, die blijkt uit het enorme verlies van de KVP, een duidelijke indicatie dat het nederlandse kiezersvolk in grote meerderheid voor de onafhankelijkheid van Suriname is. De progressieven in Nederland hebben er immers gfeen twijfel over laten bestaan dat zij de onafhankelijkheid van de overzeese rijksdelen willen bespoedigen. i Mr. Bruma sprak tegenover het ANP de hoop uit, dat de progressieven in Nederland aan het bewind komen, zoals de kiezers hebben gewild, en het een en ander terstond zullen realiseren. --- Dr. J. Sedney (PNP): GEEN WEZENLIJKE INVLOED Minister-President Dr. J. Sedney, in zijn hoedanigheid van voorzitter van de coalitiepartij PNP om commentaar gevraagd, deelde de opvatting van de heer Lachmon dat de uitslag van de tweede kamer verkiezingen niet van wezenlijke invloed zal zijn op de staatkundige ontwikkeling in het koninkrijk. 'Het werk van de koninkrijkscom missie zal worden voortgezet, onge|acht de regering die straks in Ne'derland aan het bewind komt", zo t zei hij. 1 Het is wel mogelijk dat het tempo ' der werkzaamheden wordt verhoogd ! als de progressieve drie aan een regering deelnemen en dat een dergelijke regering anders zal reageren op de voorstellen van de koninkrijkscommissie dan een kabinet, bestaande uit confessionelen en liberalen. Dr. Sedney zei voorts bijzonder gefrappeerd te zijn door de winst die de liberalen (VVD) hebben geboekt. Hij zag in de verkiezinguitslag tenslotte een rehabilitatie van ministerpresident Mr. B. W. Biesheuvel, wiens partij, de ARP, zich niet alleen handhaafde, doch zelfs een zetel erbij kreeg. "Ik moet zeggen dat ik mij over deze rehabilisatie ten zeerste verheug", aldus Dr. Sedney in het ondehoud met het ANP. --- BETEKENIS DER AFKORTINGEN PVDA: partij van de arbeid D 66: democraten 66 PPR: progressieve partij radicalen KVP: katholieke volkspartij AR: anti revolutionaire partij CHU: christelijk historische Unie VVD: volkspartij voor vrijheid en democratie ' DS 70: democratische socialisten 70 CPN: communistische partij nederland PSP: pacifistische socialisten partij SCP: staatkundig gereformeerde partij GVP: gereformeerd politiek verb. BP: boeren partij RKNP: rooms katholieke partij nederland NMP: Nederlandse middenstands partij DMP: Demokratische midden partij PVDA, DS 66, PPR behoren tot linkse groeperingen. KVP, AR en CHU tot de confesionele partijen VVD is liberaal DS '70: socialisten onder Drees ir. ---