Tsarapkin pessimistisch MORGEN NIEUW GESPREK OVER ONTWAPENING door Robert L. Kroon GENÈVE, maandag DE wereldontwapeningsconferentie hervat morgen in het Palais. des Nations haar eindiloze lijdensweg na tien maanden gedwongen rust. De heropening van het zeventien-landen-overleg trekt ditmaal meer aandacht dan gewoonlijk — niet omdat men op korte termijn een ontwapende wereld tegemoet kan zien, maar omdat de Sovjet-Unie plotseling heeft besloten naar Genève terug te keren. Er zijn drie theorieën voor deze omzwaai in de Kremlinpolitiek. die voor Washington en Londen als een blijde verras, sint kwam. I.De Russen vinden de conferentie nuttig als een soort inter. nationaal forum, waar men dag in dag uit de Amerikanen aan de kaak kan stellen. 2. De Russen willen werkelijk „zaken doen", delen de bezorgdheid van het westen over de steeds acuter wordende dreiging van een verspreiding van atoomwapens, en willen deze beperken tot de landen van de huidige ~atoomclub", Amerika, Eneeland. Rusland, Frankrijk en China. Het Kremlin is bovendien geïnteresseerd in een verbod op ondergrondse kernproeven, de enige die na de „gedeeltelijke kernstop" van 1963 nog zijn toe. gelaten. 3. De Russen zijn noch in onderhandelen noch in propaganda-acties geïnteresseerd, en komen slechts naar Genève terug onder druk van de neutrale landen. Op 15 juni werd in de UNO een resolutie voor de hervatting van het ontwapeningsoverleg in Genève aangenomen, met alleen Albanië, de stem van China in de Wereldorganisatie, tegen. In de Russisch-Chinese strijd om de gunst der ..derde wereld" kunnen de! Sovjets met het hervatten van de Geneefse conferentie de Chinese kameraden een waardevolle vlieg afvangen. --- Zelf kaartjes stempelen Van onze Haagse redactie DEN HAAG, maandag Als eerste staü in Nederland zal Den tiaag in september «ie primeur nebDen van stempelautomaten op trams en bussen. De reizigers kunnen zelf m de automaten hun kaartjes afstempelen waardoor het instappen wordt bespoedigd. 52 ambtenaren zijn inmiddels als controleur in deze doe-hetzelf-bediening opgeleid. Zij krijgen bevoegdheid proces-verbaal op te maken. --- Camping leeggestolen Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM, maandag Een of meer dieven hebben in de nacht van zaterdag op zondag hun slag geslagen op de camping „Het Vliegenbos" in Amsterdam- Noord. Uit zeker zeven tenten (van in hoofdzaak buitenlanders) zijn fototoestellen en geld gestolen. --- Vrouwen eisen Wawajai terug DJAKARTA, maandag De Indonesische communistische vrouwenorganisatie „Gerwani" heeft in een telegram aan de Nederlandse regering „de onmiddellijke repatriëring" va.i dt Westiriaanse voetballer Dominggus Wawejai geëist, die volgens Gerwani door Nedeilandse veactionairen gekidnapt is. Begin deze maand heeft Wawejai, die deel uitmaakte van een Indonesisch voetbalteam nj, tournee door Europa, van de Nederlandse regering toestemming gekregen zijn studie in Nederland te voltooien. — (ANP) --- Treinrover eet weer Van onze correspondent LONDEN, maandag Treinrover Thomas Wlsbey heeft zich door zijn echtgenote laten overhalen zUn hongerstaking in de gevangenis van Leeds na bijna drie weken te beëindigen. Wisbey, die een straf van 30 jaar uitzit, nam gisteren weer voor het eerst een warme maaltijd, na al die tijd slechts melk en water te hebben gedronken. Hij begon zijn hongerstaking uit protest tegen, het feit, dat hij sinds de ontsnapping van collega-treinrover Ronald Biggs 23 van de 24 uur in,zijn cel moest blijven, waar constant het licht brandt en ieder kwartier controle is. Een van de mannen, die vorige week gearresteerd werden op de verdenking, Biggs bU zijn ontsnapping uit de Londense Wandsworth-gevangenis te hebben geholpen, heeft volgens de politie bekepd chauffeur te zijn geweest op de hoge meubelwagen, die vlak onder de muur werd geparkeerd. --- Frits Bourquin: Nederlands reputatie in Zd.-Afrika redden Van onze parlementaire redactie DEN HAAG, maandag „De reputatie van in Zuid-Afrika redden," zö omschrijft de heer Frits Bourquin (38). een Zuidafrikaner van Nederlandse afkomst, het doel van zijn bezoek aan ons land. Hij kwam zaterdagmiddag in ons land aan om te praten over de „ton van Luns". „Deze gift van de Nederlandse regering aan het Defence and Aid Fund, steunfonds voor Zuidafrikaanse saboteurs, heeft bij ons, bij vrijwel alle Nederlandse Zuidafrilcaners, ontsteltenis, schrik en vooral verdriet teweeg gebracht," zo vertelde de heer Bourquin. „De tienduizenden oud- Nederlanders en Zuidafrikaners, wier familie soms generaties geleden emigreerde, voelen no? altijd een sterke band met hel moederland. Zij zijn er altijd trots op geweest van Nederlandse afkomst te zijn. Met die schenking heeft de regering hun op het hart getrapt." FRITS DOURGUIN . . . hoop ... --- Onderschat „Het is nodig, dat er door de Nederlandse Zuidafrikaners iets wordt gedaan," zegt hij. „Wij worden nu al door vele landgenoten met de nek aangekeken, omdat men „Hollanders" in ons ziet. En dat terwijl Nederland tot voor kort een van de bestbevriende Europese landen was voor Zuid-Afrika. Nu voelt men zich in de steek gelaten. De liefde voor het moederland Is bij velen omgeslagen in haat. Er worden boycotacties op touw gezet tegen Nederlantlse produkten, tegen Philips, de KLM, de DAK, tegen Nederlandse kerken en vele andère firma's. Als men in Den Haag zo'n heftige reactie niet had verwacht, dan heeft men de band met het moederland. die voor heel veel Zuidafrikaners nog ontzettend belangrijk is, onderschat." --- Reisschema's in de war Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM, maandag Het reisschema van duizenden treinpassagiers werd zaterdag grondig in de war gestuurd door eën kleine treinontsporing nabi) het Centraal Station ir> Amsterdam. Uren achtereen was de treinenloop in Amsterdam en zeer wijde omgeving totaal ontwricht. Bussen en dieseltreinen moesten worden ingezet om de enorme massa vakantiegangers en weekendreizigers te verwerken. --- Koning Constantijn pleegt overleg ATHENE, maandag Koning Constantijn van Griekenland is voor politiek overleg van zijn zomerresidentie op het eiland Korfoe naar Athene gekomen. Hij had een gesprcn met premier Novas en de minister van Defensie, Stravos Co::- topoulos. Er zijn geen resultaten bekend, 's Avonds keerde de koning weer terug naar Korfoe. Het voorbije weekeinde is het rustig geweest in Griekenlaat'. In Saloniki vond zaterdagavon een demonstratie vark, 5000 studenten plaats, die zonder botsingen verliep. Voor morgen verwacht men ;V Griekenland op vele plaat xn weer betogingen tegen de nieuwe regering. Morgen zal ook e« n groot aantal arbeiders staker, na een oproep van hun vakbond. (AP/UPIi --- (Advertentie) !%S" s< --- (Advertentie) ' iEl!sEii!i!^^B^B jggiPj •! n ■ wi Amsterdam-Zürich. En de man op de loc kent de kracht van P.K. Af en toe heeft hij een opkikkertje nodig op 'n lang, lang traject. P.K houdt hem fris en helpt hem zijn aandacht bij de rails te houden. ledereen die verantwoordelijk werk doet voelt zich waakzaam met P.K. Probeer zélf hoeveel beter alles gaat met P.K! Steek het bij u: de beste chewing gum die er is! Top^ua"ty FromWrlgley's --- (Advertentie) IBBBRBBIDBI' ■ ■ Europa's grootste r ■ postorderbedrijf ( m voor houtwaren ■ Het grootbedrijf voor bont■ waren GüMA te Karlsruhe- West 34 (Duitsland) toont in | zijn nieuwe modeilencatalogut boritmante!* die ierter vrouwen■ hart sneller zullen doen kloppen. Daarbij het best? m'.te■ riaal. voortreffelijke verwerking en gunstige prijzen. Dit B aanbod is ook voor Nederlandse gegadigden ze?r interessant 9 Vraagt ook u nidfra inlicitingen aan en u v;i R daag van GUM \ t** t" v:n ren gr tl r*t~ï* u?, o>k ® ern —Tij: V i- c* ir."n> w ■ duizsrd?"* -* «* • vvrr ~ • - ® gar_nti? er r* prijzen — d" ® GüMA-vcor leien 9 aaaHßaaoauE --- Politiek Wat ook de motieven voor de Russische beslissing mogen zijn, zeker is, dat Kosygin en Breznjev niet over één nacht üs zijn gegaarr. Blijft dus over de vraag: wat zullen de Russen aan politieke bagage naar Genève meebrengen? Ongetwijfeld zal het in zaal 7 van het Palais, waar de zeventien delegaties morgenmiddag aantreden, daveren van communistische salvo's tegen de Amerikaanse interventie in Vietnam. Desondanks is het niet uitgesloten dat Amerikanen en Russen. die ten slotte.de voorzitters van de ontwapeningsconferentie xUn, achter de schennen elkaar* stellingen zullen aftasten op de kansen voor een complete kern. stop en een overeenkomst teren de verdere verspreiding van atoomwapens. Averell Harriman, de sluwe Amerikaanse diplomaal. die onlangs nog met premier Kosygin een langdurig 'gesprek in Moskou had, verklaarde, dat de Rus. sen „ernstige "bedoelingen" hebben in Genève. en dit is misschien een aanwijzing, dat d«- zwaar beschadigde Oost-West verhouding nog niet reddeloos verloren is. Met name de Britten hebben hoge verwachtingen van de her. vatting van de ontwapeningsconferentie. Voor de Labourregering van eerste minister Wilson is een diplomatiek succes bijna een levensnoodzaak geworden. --- Verbreiding Voor het Westen, en ook voor de neutrale landen zijn in Genève vóór alles twee punten van belang: een complete kernstop en een overeenkomst tegen de verbreiding van atoomwapens. De Russen hebben altijd volgehouden, dat zij „terstond" een algehele kernstop zouden accepteren. indien het Westen de eis voor plaatselijke inspecties en controlemaatregelen tegen vermeende overtredingen van het verdrag zou laten vallen. In Washington en Londen is gezegd, dat de wetenschap thans zover is gevorderd, dat men een aanmerkelijke verlichting van deze inspectie en controle kan accepteren. --- Kernvloot Wat de kwestie van niet-verjpreiding van atoomwapens betreft, heeft Sovjet-onderhandelaar Tsarapkin tot en met het reces van de conferentie in september 1964 betoogd, „dat men het eens kon worden, indien slechts het Wasten de plannen voor een multilaterale kernvloot onder NATO-vlag liet varen". Welnu, van het M.L.F.-concept is niet veel meer over. westelijke zegslieden zeiden mij, het niet uitgesloten te achten, dat men in de komende weken de Sovjet-Unie een „deal" aanbiedt: een verdrag tegen verspreiding van kernwapens in ruil voor het definitief verdwijnen van de M.L.F. Met deze en dergelijke ideeën voor ogen ziet men in het westelijke kamp de hervatting van het ontwapeningsoverieg zoal niet met vertrouwen, dan toch met gespannen interesse tegemoet. --- Tsarapkin De Russische onderminister van Buitenlandse Zaken, Semyon Tsarapkin, die gistermiddag per trein in Genève arriveerde en als vanouds de leiding van de Sovjet-delegatie op zich neemt, zag overigens niet veel hoop op overeenkomst, met name wat betreft het probleem van de nietverbreiding van kernwapens, dat het Westen zo na aan het hart ligt. „Zo lang het Westen blijft vasthouden aan een multilaterale kernvloot of soortgelijke concepten", aldus de heer Tsarapkin, „is een verdrag tegen verdere spreiding van atoomwapens onmogelijk, omdat de kernvloot op zichzelf al een verspreiding van kernwapens inhoudt." * . --- Maundling leider van Tories? Van onze correspondent LONDEN, maandag Reginald Maudling leek gisteravond nog steeds een — heel kleine — voorsprong te hebben op Ted Heath in de stryd om de opvolging van Sir Alec Douglas- Home, als leider van de Engelse conservatieve partü. Maar het beeld werd aanzienlijk vertroebeld, doordat twee andere kandidaten lieten doorschemeren, dat zy zich waarschijnlijk voor de eerste stemming — die morgen plaatsheeft — verkiesbaar zouden stellen. Het zyn Enoch Powell, de meest „conservatieve" onder de conservatieve Lagerhuisleden, en Peter Thorneycroft. --- David had heimwee Van een onier verslaggevers AMSTERDAM, maandag Dank zU de oplettendheid van de 13-jarige Tonnie de Mik uit de Swammerdamstraat kon de politie van bet bureau Linnaeusstraat gisteravond de elf Jaar oude -David Charles Bla k e uit Dublin aanhouden. Het lerse padvindertje was sinds zaterdag spoorloos. Hü verbleef met een groep op het padvinderskamp „Beukenwoud" te Laage Vuursche. Zowel op de radio als de televisie werd een opsporingsbericht uitgezonden. Op de televisie verscheen een foto van David. Nadat gisteravond weer de foto op de t.v. verscheen werd de politie van het bureau Linnaeusstraat opgebeld door Tonnie jde Mik. HU vertelde, de gezochte jongen by zich thuis te hebben. Op de Weesperzijde had hU hem zien lopen. Hij had hern van de foto herkend en uitgenodigd met hem mee naar huis te gaan. De politie bracht David weer naar Baarn. Omtrent de reden van zijn verdwijning was nog weinig bekend. Volgens de politie maakte hij een nogal verwarde indruk en vertelde hij bang te zijn op „Beukenwoud" te worden vermoord. Tommie Mik (links) en het verdwenen padvindertje --- Niet liefdadig c Frits Bourquin heeft hoop de Nederlandse regering tot andere gedachten te kunnen brengen. Vooral door met feiten te staven, dat het „Defence and Aid Fund" géén liefdadige organisatie is. „Ik heb gehoord, dat minister Luns hier heeft gezegd, dat dat wel zo is. Maar de leider van het fonds zelf, kanunnik John Collins, vertelt telkens weer, dat liefdadigheid niet het hoofddoel van zijn fonds is. Het hoofddoel is: het omverwerpen van de huidige Zuidafrikaanse regering, door middel van sabotagedaden, moorden en bomontploffingen. Is het dan 70 vreemd, dat men in Zuid-Afrika de Nederlandse steun aan dit fonds opvat als een vijandige daad van een „bevriende" mogenheid?" De heer Bourquin, die. voor hij- in 1953 naar Zuid-Afrika vertrok, werkzaam was bij het Bijzonder Gerechtshof en later bij een advocatenkantoor, i* secretaris van het protestcomité, dat Nederlandse Zuidafrikaners hebben opgericht na het bekend worden van de schenking. Hij wil in Nederland spreken met premier mr. J. M. L. Th. Cals, eventueel met aildere ministers en met zoveel mogelijk Kamerleden als "er in het zomerse vakantievierende Den Haag maar te vinden zijn. --- Bijstand De rechtskundige bijstand, volgens de Nederlandse regering het hoofddoel van het Defence and Aid Fund, is, net als voor blanken, voor negers en kleurlingen gratis te verkrijgen, als men ten minste zelf geen advocaat kan betalen. In Johanriesburg heeft het Defence and Aid Fund zaterdag bekendgemaakt, dat advocaten van het fonds sinds 1963 201 mensen hebben verdedigd, die beschuldigd waren van „politieke vergrijpen". Van hen werden er 37 onschuldig bevonden. Verder steunt het fonds, volgons de bekendmaking, familieleden van gevangenen. --- Auto's „kleefden” aan elkaar Van onze Haagse redactie DEN lIAAG,, maandag Een grote citroen heeft zaterdagmiddag in Den Haag een kleine fiat onrewild honderden meters meegsleept, zonder dat de bestuurder van de citroen er iets van merkte. Een examinator van de Koninklijke Akademie van Beeldende Kunsten stapte zaterdagmiddag in zijn citroen. Onder het rijden merkt-» ,h!! wel dat zijn wagon vreemd l?ar op de we? la?. Hij stante nog u(' om zijn banden te controleren. Ook toen zag hij de kleine wagen niet achter zijn auto „kle ven", Toen een collega van herr een halfuu* 'ater in zijn klei:' f'st wee w"H° rijd°«ï, was zij aut-> verdwenen. HÜ VipHp rï*» pnlifJr» p' PfmpH* '• O hfl'J p—il OO d*» "'j'VP» nrWnH-ïn. Dp f'at. was -> exar"'"ator n't«-*!»-te om z'i banden na te zien. --- In vliegtuig geboren Mevrouw Helga Herzog (22), met haar baby en haar man Albert, danken mevrouw Ilelena Rerat (rechts), die heeft geassisteerd bij de bevalling van mevrouw Herzog aan boord van een Boeing 707 die boven de Atlantische Oceaan vloog. De 22-jarige Amerikaanse vloog van Frankfort naar New York, toen zich onderweg haar dochtertje aankondigde. Mevrouw Rerat was de enige aan boord die enige verpleegervaring had en die de feitelijke verlossing verrichtte. Zij kreeg hiervoor de nodige instructies van de arts Peter Bulle, die via de radio vanuit een ander toestel aanwijzingen gaf. Het was voor het eerst in de geschiedenis van de luchU-aart dat een geboorte in een lUnvliegtuig plaatsvond, waarbU instructies uit een tweede toestel werden gegeven. Op het Kennedy-vliegveld in New York begroette de verraste vader zijn vrouw en hun baby. — (UPI) --- ,Wie Amstel drinkt is pro-Papandreou’ ATHENE, maandag. Grieken, die in een café willen demonstreren tegen koning Constanten ne zijn nieuwe premier, doen dit tegenwoordig door luidkeels het Nederlandse Amstel-bier te bestellen. Het andere merk bier, dat men in Griekenland kan bestellen, wordt gebrouwen in het bedrijf van ex-minister van Defensie, Garoufalias. Hij is de eigenaar van de grootste Griekse brouwerij, die- bijna altijd het monopolie heeft gehad. Deze minister is echter de aanleiding geweest tot het grote conflict, dat thans heerst tussen koning Constantijn en ex-premier Papandreou, die het ontslag van Garoufalias eiste. Drie maanden geleden kwam er een Vestiging van de Amstelbrouwerij in Griekenland. Hierdoor hebben de Grieken de mogelijkheid schuimend te demonstreren voor welke partij zü kiezen. (UPI) --- Belgisch kabinet weer rooms-rood Van onze correspondent BRUSSEL, maandag Een verdeeld socialistisch partijcongres in België heeft na vele uren vergaderen gisteren met een meerderheid van 672 tegen 356 (14 onthoudingen) een vernieuwing van de rooms-rode coalitie in België aanvaard. Maar de tegenstand doet toch vrezen, dat de nieuwe regering spoedig onder grote druk zal komen te staan, omdat ze tweederde der Waalse afgevaardigden omvat. De Christelijke Volkspartij (CVP), die eveneens de kwestie in een verbreed nationaal congres behandelde, sprak zich met 114 stemmen bij slechts 3 onthoudingen uit voor de voorstellen van formateur Pierre Harmei. „Wij hebben ons een echte staatspartij getoond, de politieke ruggegraat van het land", zei partijvoorzitter Paul van den Boeijnants trots. Er zal dus waarschijnlijk nog deze week een kabinet tot stand komen. --- In N.-Zeeland weer gevansenisoproer CHRISTCHURCH, maandag Muitende gevangenen van de Paparoea-gevangenis bij Chrii*- church in Nieuw-Zeeiand tiebben zich gisteren aan de politie overgegeven, nadat deze traangasgranaten had gegooid naar de vleugel van de gevangenis, waar de muiters zich hadden gebarricadeerd. Het oproer brak uit tüdens ec-r. kerkdienst in de gevangenis teen een gevangene de lichten uitdraaide en anderen de bewakers overmeesterden. Na aankomst van versterkingen kwam het tot een vechtpartij, waarbij diverse cipiers werden gewond. De gevangenen werden ten slotte naar de oostelijke vleugel gedreven. Die staken zij in brand, waarna zij Ue politie en de cipiers met stenen, flessen en meubilair bekogelden. Toen de politie traangasgranaten ging gebruiken, brak lut verzet. m Nog geen week geieden l."\ik in een andere gevangenis u\ Nieuw-Zeeland een oproer uil. Enkele muiters waren naar ue overgefocht. 'oen dit oproer was .1.-. geslagen. — (Reuter) --- Verkeerd moment Rond 9 uur zaterdagmorgen liepen op het rangeeremplacement naby het C.S., ter hoogte van het Havengebouw, twee wagons van een lege passagierstrein uit de rails. Oorzaak van de ontsporing was vermoedelijk een wissel, die op het verkeerde moment werd omgezet. De wagons kwamen dwars op de rails te staan. Door de kracht van de ontsporing werd de bovenleiding van het spoorwegnet behoorlijk vernield. --- Eén spoor Een grooto deel van de dag bleef het treinverkeer tussen Amsterdam en Zaandag onmogelijk, terwijl op het traject Amsterdam—Haarlem slechts over één spoor kon worden gereden. Deze laatste route moesten de N.S. geruime tijd met dieseltreinen onderhouden. Het traject Amsterdam—Zaandam werd, zij het uiteraard met grote vertraging, met 25 bussen uitgevoerd. Dank zij een uiterste krachtsinspanning van tientallen personeelsleden, slaagden de N.S. erin in de loop van zaterdagmiddag de kapotte elektrische leiding tc herstellen. Daarop begon het treinverkeer weer enigszins normaal te worden. Het duurde evenwel nog tot zaterdagavond alvorens dc treinenloop weer naar behcen func tioreerde. De ontsporing heeft uitwerking gehad tot ver buiten Amsterdam. Ook in de richtingen Utrecht. Rotterdam en Den Helder ondervonden de treinpassagiers moeilijkheden. --- Op verkeerd moment gewisseld Treinstoring in Amsterdam De boo«do-ner." die de eerste vakantiedag voor duizenden mensen bedierf. De trein derailleerde op het rangeeremplacement en maakte de stroomgrleiding zo ernstig onklaar, dat rondom Amsterdam geen spoorverbinding meer mogelijk was. --- Harriman verklaart: Bonn betaalt niet voor Vietnam Van onze correspondent MüNCHEN, maandag Bondskanselier prof. Erhard heeft zaterdag een gesprek van twee uren gevoerd met president Johnsons speciale afgezant Averell Harriman. Na afloop van het gesprek verklaarde Harriman, dat de Bondsrepubliek „in geen geval" de prijs zal moeten betalen voor een politieke oplossing van het geschil in Vietnam. In Bonn was de vrees ontstaan, dat Amerika de Sovjets in die geest toezeggingen zou kunnen doen en b.v. de NATO-kernstrijdmacht zou kunnen opofferen aan vorderingen op het gebied der ontspanning. Kanselier Erhard verklaarde zich tevreden over het onderhoud. Hij legde er de nadruk op, dat de Bondsrepubliek formeel afstand heeft gedaan van eigen atoomwapens, maar wel vasthoudt aan een M. L. F. of gelijkwaardige kernstrijdmacht in het belang van zijn eigen veiligheid. Hierna ging Harriman nog naar Rome. Vandaag vertrekt hij naar Belgrado. ---