(ADVERTENTIE) JEANNE/Si BERCEAU Mi COSMETIQui Cosmetica uit de fijnste natuurlijke grondstoften. Nu ook Jeanne Berceau parfum en eau de toilette CHOU CHOU Verkrijgbaar bt| uw parfumerie, kapper of arogist. Mocht u het niet vinden, be) dan JEANNE BERCEAU 010-125936 --- (ADVERTENTIE) (^Champignon-salade Smakelijk Eten uit Blik. H|jH|§B I Recept nr. 11. B;;, l I Bereidingstijd ca. 10 minuien. | 2 blikjes hele champignons, 1 appel. 2 eetlepels paprika roet- | l zuur, 2 augurken. 6 eet'epe's droog gekookte rijs!, 4 eetlepels i | s'asaus, 4 slabladeren en peterse! e. i De champignons laten uitlekken en de geschilde appel in j blokjes snijden. De augurken klein snipperen en samen met t | ce andere groenten door de afgekoelde gekookte rijst men- I I gen. De slasaus er voorzichtig doorheen roeren. Deze cham- t I P'gnonsaus verdelen over 4 glazen I | u'r ÖV.'-T"1 met onderin een slablad. Gar- I ( r«ren met een toefje peter| nr;.-—seiie en met het paprika | I Kt , (tyf zoetzuur. I Menu-tip: Deze salade ais I voorgerecht serveren. Of met | i '* toast als hartig hapje. ! Mijn kijk op blik: | Produkten in bi* nemen v.e vaak mee. want het vrije v.-eek■ end, oe feestdagen en de vakantes. d.e vragen er'aev.oon | | om. Maar... wat doen v.e als het blik leeg is? Net « . I zomaar weggooien, met ergens buiten laten slingeren |fl I (natuurlijk n.et') 81,* léég? In ce vuilnisbak!! sffo , blij met blik j ' V Vragen? Schrijf postbus 103, Deventer, .y --- (ADVERTENTIE) pil) QgjftÊk OW MOOIEUS MOOI P -oISSbI de speciaalzaak ttiraMHßa A'jisri pdavi ST lUCIENSTEEG 19 KatQflHrsL ROTTERDAM WESTERSINGEL 50 --- (ADVERTENTIE) --- (ADVERTENTIE) nu extra voordelig I --- Adelheid v. d. Most overleden HILVERSUM, woensdag Naar eerst thans bekend is geworden, is zaterdag in Wassenaar de actrice en regisseuse-producer Adelheid van der Most overleden. Zij is 38 jaar geworden. Adelheid van der Most raakte vorige week plotseling onwel, toen zij op Soesterberg bezig was met opnamen voor een documentaire over Amerikanen in Nederland, die door de AVRO zou worden uitgezonden. De actrice werd in 1936 in Utrecht geboren. Van 1953 tot 1956 trad zij op bij de Haagse Comedie. waarna zij een half jaar de toneelschool bezocht en vervolgens negen jaar lang optrad voor de Nederlandse Comedie. Zij vervulde onder meer een glansrol in „Het uur der verrukking" van Bonacci. In januari 1963 trad Adelheid van der Most als regisseuse-producer in dienst bij de AVRO. Zij kreeg vooral bekendheid met haar vrouwenprogramma's en socio-drama's. Adelheid van der Most zal vandaag worden gecremeerd. --- Esterel overleden Van onze moderedactie Drie week is in Parijs de Franse couturier Jacqnes Esterel (57) overleden. Esterel, die eigenlijk Charles Martin heette, was een buitenbeentje in het Franse modewereldje. Niet alleen omdat hij getrouwd was HBSSt en vader van vier kinderen, een nogal ongebruikelijke statos voor een mode-ontwerper, maar ook omdat Esterel altijd revolutionaire collecties bracht en aan iedereen die het maar horen wilde, vertelde dat hij zichzelf en i'n mode niet serieus nam. „Als ik serieus ion rijn, sou ik eraan verbouwen en dat naar Biafra exporteren", (ei hij ooit tegen een verslaggever. Esterel hield zich behalve met mode, ook bezig met de politiek. Een jaar geleden verklaarde hij nog dat bij president van Frankrijk wilde worden. Bovendien, en daarmee was hij succesvoller 'dan met s'n politieke bezigheden, schreef hij een groot aantal liedjes en enkele toneelstukken. Maar i'n grootste bekendheid verkreeg Esterel met s'n nni-sex-look van een paar jaar geleden. ZUn unl-sex-pakken. die towel door vronwen als mannen te dragen waren, werde nagemaakt door talloze confectionairs. Esterel had, hoewel hij de mode niet zo seriens nam, een heilig geloof In het voortbestaan van de haute couture. „liet ambacht tal het in de toekomst toch van de computer winnen", zei hij. Niettemin trachtte hij met z'n ontwerpen een zo groot mogelijk publiek te bereiken. Zijn modellen werden in grote hoeveelheden geconfectioneerd en in s'n boetieks, die hij over de hele wereld bezat, verkocht. Bovendien werden in de grote Franse warenhuizen patronen verkocht van de ontwerpen van Esterel, sodat ook de vrouwen die zich geen kant-en-klare Jurk or Jas van hem konden permitteren. In een „Esterel" konden lopen. --- Ongestoord Toen mijn ouders met vakantie gingen, moest ik hun beloven flink te zullen eten en dikker te zijn als ze terugkwamen. Op het moment dat ik het beloofde, wilde ik echt wel, maar toen ze eenmaal weg waren, was ik dolblij met mijn kans om drie weken lang ongestoord te kunnen hongeren". Tom Christines ouders terugkwamen, woog hun dochter nog maar 31 kilo en was tot op de botten vermagerd. Elke hap die ze tijdens de maaltijden nam, probeerde re stiekem weer in haar zakdoek uit te spugen. Maar pas toen Christines moeder haar 's morgens een keer erop betrapte het ontbijt in de kachel te verbranden, zagen vader en moeder D. in dat hier hulp van buitenaf moest komen. Ze haalden de huisarts erbij en deze stuurde Christine door naar een psychiatrische kliniek, waar ze na langdurige behandeling werd genezen van haar „Anorexia Nervosa", zoals deze dwangmatige neiging tot vasten in de medische wereld wordt genoemd. Anorexia Nervosa komt het meest voor bij meisjes in hun puberjaren, zo tussen de 11 en 18 jaar. Een enkele keer wordt deze ziekte ook bij jongens geconstateerd, maar tegen één jongen met Anorexia Nervosa staan 18 meisjes met dezelfde kwaal. Aan de ziekte, die vrij gevaarlijk is en soms de dood ten gevolge heeft, wordt de laatste tijd nogal veel aandacht besteed, omdat het verschijnsel steeds vaker voorkomt. --- Urgent In Engeland heeft men vastgesteld dat deze hysterische tegenzin in eten de afgelopen tien jaar zeven keer vaker wordt waargenomen dan daarvoor. Een Londens universiteitsziekenhuis vindt het zeJfs zo urgent op korte termijn meer te weten van deze ziekte, dat het in een advertentie in The Times heeft gevraagd om een gift van 10.000 pond (65.000 gulden) om daarmee zijn drie-jarige onderzoek naar de Anorexia te bekostigen. Ook in Nederland zijn de specialisten het erover eens dat het verschijnsel „Anorexia" toeneemt. Over de oorzaak van de ziekte lijn de doktoren het no( niet helemaal eens. Of het niet-willen-eten voortkomt uit fundamenteel psychische storing, of dat het dieet houden van de meisjes een psychische storing teweegbrengt, is nog steeds de vraag. Dr. John Politt, hoofd van de psychisch - medische afdeling van het St. Thomas' Ilospital in Londen, xiet het als een ..ilekte van deze tijd" en zoekt de oorzaak io de eerste plaats op het medische vlak. „Meisjes die altijd meer dan genoeg eten hebben gehad, komen bij het volwassen worden onder de zeer zware druk te staan dat ze zo nodig slank moeten zijn. Hun voorbeelden van „mager is mooi" zijn filmsterren en mannequins en ze beginnen fanatiek dieet te houden, voordat ze de lichamelijke veranderingen van de pubertijd hebben afgerond. Hierdoor kan de werking van de hypothalmus worden verstoord en juist dit orgaan, dat onderaan de hersenen ligt. regelt de „eetlust". Het resultaat is. dat iemand zich overeet of juist alle voedsel weigert". --- Aandacht Andere artsen leggen bij hun verklaring van Anorexia meer nadruk op de psychische factoren. Sommigen geloven dat meisjes met' Anorexia het machtigste wapen gebruiken, dat ze kennen, om hun moeders te tarten door alle smeekbeden om te eten te trotseren. Anderen denken dat meisjes trachten diepgewortelde schuldgevoelens kwijt te raken door zichzelf te kwellen en uit te hongeren. Veel doktoren denken dat de meisjes met Anorexia bang zijn om volwassen te worden. Ze zijn bevreesd voor de naderende seksualiteit, de losmaking van het ouderlijk huis en de verantwoordelijkheden, die ze als aankomende volwassenen op zich moeten nemen. Door de bezorgdheid over het niet eten krijgen ze van hun ouders weer dezelfde aandacht als vroeger en kunnen ze zich weer een klein meisje voelen. Internationaal wordt er ook steeds meer waarde gehecht aan de verklaring van Anorexia Nervosa van de Nederlandse hoogleraar, prof. dr. J. J. Groen, die praktizeert in de psychiatrische kliniek van de Rijks-Universiteit te Leiden, de Jelgersmakliniek in Oogstgeest. In het internationale tijdschrift over voedingsleer ..Nutrition" stelt de Leidse psychiater dat opdringen van eten in de vroege jeugd de basis kan leggen voor een Anorexia Nervosa. Moeders die van het eten een ernstige plicht maken eri de kinderen liever straffen als ze niet eten, dan belonen als ze wel eten, kweken daarmee verzet en extra weerzin tegen eten en dat kan zich later wreken. --- Gezond Ouders van niet-etende tienerdochters zien vaak geen reden om in te grijpen en een dokter bij hun uitgemergelde dochters te halen, omdat de Anorexia-patiënten verder vaak een volkomen gezonde indruk maken. „De kleren hingen als vodden om haar lichaam en op het laatst kon ze alleen nog maar lange broeken en wijde hessen dragen die haar bottige armen en benen enigszins verhulden. Maar lichamelijk leek ze niets te mankeren", aldus de moeder van Christine D. „Normaal zou je verwachten dat iemand, die zover onder zijn normale gewicht is, ziek wordt maar bij Christine leek er niets aan de hand te zijn. Integendeel. Ze scheen immuun te zijn tegen verkoudheid en infecties. Toen wij allemaal door de griep waren geveld, was zij de enige van het gezin die nog rond-4iep. Ook de resultaten op school lieten niets te wensen over". Ouders die deze ervaring hebben met hun sterk vermagerde dochter, zien uiteraard niet gauw het gevaar van deze ziekte. En dat gevaar is er toch wel degelijk, want de complicaties van Anorexia Nervosa zijn dezelfde als bij extreme ondervoeding, zoals die bijvoorbeeld voorkomt bij hongersnood. En indien zo'n meisje niet wordt behandeld, sterft ze uiteindelijk aan een zogenaamde „uitputtingsshock". De gebruikelijke symptomen van de ziekte zijn verstoppingen. overgeven en op den duur het uitblijven van de menstruatie. Dat ophouden van de menstruatie is een soort mijlpaal in het ziekteverloop, die meestal bereikt wordt als het meisje is afgevallen tot 15 procent onder haar normale gewicht. De verdwenen maandelijkse cyclus helpt haar extra om zich weer kind te «aan voelen, en stelt het moment waarop ze een volwassen vrouw wordt, voor haar gevoel nog even uit. Het feit dat ze door haar extreme magerheid onaantrekkelijk wordt, komt haar vaak ook goed van pas. want dat houdt de jongens en de seksualiteit nog even uit de buurt. --- Opname De genezing van Anorexia Nervosa kan op verschillende manieren gebeuren, maar in bijna alle gevallen is het nodig de patiënt op te nemen en uit de omgeving van het ouderlijk huis weg te halen. In zijn artikel in „Nutrition" beschrijft professor Groen hoe hij de genezing van Anorexia in de Jelgersmakliniek tracht te bereiken. Hijzelf en de hoofdzuster nemen de rol van respectievelijk substituut-vader en -moeder aan. Ze spreken van tevoren af dat ze de patiënten, die in leeftijd variëren van 14 tot 38 jaar, zullen behandelen alsof ze een eigen dochter waren in de leeftijd van 6 tot 8 jaar. De hoofdzuster voert de patiënten dagelijks een maaltijd en dit gebeurt dan met eindeloos geduld, spelletjes, grapjes, het vertellen van verhaaltjes en het belonen met een bloem of een klein kusje, precies zoals men dat bij een slecht etende kleuter of een schoolkind zou doen. In alle gevallen stijgt het gewicht «nel en regelmatig, maar wanneer de ouders op bezoek komen en vooral als de patiënten zo nu en dan naar huis gaan, daalt het gewicht weer. Het blijkt in de meeste gevallen, dat ook aan het gedrag van de ouders iets moet verandoren. Lukt dat laatste dan blijven de patiënten, eenmaal ontslagen, ook genezen. In twee gevallen, waarin het niet lukte de ouders te veranderen, kwam de ziekte terug. --- Beloning Er zijn ook klinieken waar de beloning voor goed eetgedrag anders wordt uitgeloofd. Daar neemt men de patiënte alle boeken, spelletjes, handwerkjes etc. af. Die kan re langzamerhand terug verdienen. Eén kilo aankomen betekent bijvoorbeeld dat ze weer mag lezen, drie kilo erbij is goed voor handwerken of een andere hobby, vier kilo geeft toegang tot de tuin van de kliniek, met zeven kilo erbij mag de patiënte weer brieven schrijven en telefoneren enzovoorts, tot het normale gewicht is bereikt (meestal na ongeveer zes a zeven weken) en de patiënte naar huis kan. Soms is het beter een genezen patiënte in een pleeggezin te plaatsen om herhaling van de ziekte te voorkomen. Een ideale therapie bestaat er niet voor Anorexia. In sommige gevallen leidt de lange weg van een psycho-analj se tot genezing, soms een korte therapie gebaseerd op suggestie. In enkele klinieken krijgen de patienten een grote dosis kalmerende middelen voor het eten komt en in andere wordt kunstmatige voeding voorgeschreven. Al deze therapieën kunnen een positief resultaat opleveren. Over het feit dat de ziekte aanwijsbaar toeneemt zijn verschillende theorieën. Waar. schijnlijk heeft de toename iets te maken met twee veranderingen, die de laatste tijd hebben plaatsgehad in ons maatschappelijk leven: de grotere vrijheden op seksueel gebied en de geboortenbeperking. Wat de seksuele omwenteling betreft, is het heel goed mogelijk dat veel meisjes in hun puberjaren niet goed zijn opgewassen tegen het idee dat er nu seksuele actie van hen wordt „verwacht". Ze voelen zich door ons cultuurpatroon met zijn grote vrijheden op het gebied van de seksualiteit min of meer gedwongen om zich te verdiepen in jongens en in vrijen met jongens op een moment, waarop ze eigenlijk nog meer behoefte hebben aan een boezemvriendin. --- Bedreiging In een kinderlijk protest tegen eten. kunnen ze zich weer helemaal het kleine meisje voelen, dat nog niets met verliefd zijn en jongens te maken heeft. Door erg mager te worden verliest ze bovendien haar ronde, vrouwelijke vormen en kan ze zich als „jongensachtig of „unisex"-type, neutraal opstellen en zich hoeden tegen sex. De andere mogelijke oorzaak van toename van Anorexia is de overbevolking en de daaruit voortkomende noodzaak tot geboortenbeperking. Hierdoor is het beeld van het moederschap veranderd. Vroeger was dat moederschap immers iets verhevens, een waarborg voor het voortbestaan der mensheid. Tegenwoordig wordt het vaak als bedreiging gezien van het leven, omdat er nu eenmaal niet voor een onbeperkt aantal mensen leven op aarde mogelijk is. Extreme uitingen van de veranderde begrippen omtrent vrouw zijn' moederschap en vrouwelijkheid zijn de feministische troepen, die menen dat de rol van de vrouw volledit verwisselbaar is met die van de man. Het zou heel toed kunnen dat optroeiende meisjes in de war raken over hun eigen imafe, nu de plaats van de vrouw in de maatschappij zoveel minder omlijnd is verteleken met vroeter. Kn dat zou dan een reden zijn om alle vrouwelijkheid te ontkennen en liever kind te blUven. --- Voldoening Samen met assistente GertJa Smeele doet zij met liefde en toewijding haar dagelijks werk, dat naar zij zegt grote voldoening geeft. ~Het contact met de patiënten, die voor mij in de eerste plaats gewoon klanten zijn, zorgt ervoor dat je niet al te oppervlakkig wordt. lets, dat ik bij collega's in deze branche vaak opmerk. Je bent hier voor de vrouwen ook gastvrouw en het is een enorme voldoening als je de spanning, waar de meesten hier onder gebukt gaan, door middel van een gezichtsbehandeling al is het dan maar voor een uur. eens kunt doorbreken, Omgekeerd geeft een blik in de spiegel de vrouwen naderhand een extra dosis zelfvertrouwen. En dat is iets dat je best kunt gebruiken aU je psychisch wat, wankel in de schoenen staat. Bij de chronische patiënten is de «choonheidsverzorging dan ook-in de therapie ingebouwd. Vooral voor die mensen ia het vreselijk belangrijk tn een luxueuze sfeer eens helemaal te kunnen afkoppelen, even patiënt af en alleen maar vrouw te rijn." --- Slankheidsideaal leidde bijna tot hongerdood door THEA DETIGER Christine (17): „Zolang ik niet at, voelde ik me gelukkig” l. Het begon bij Christine D. met een doodgewoon -dieet voor de slanke lijn. ,Het eindigde bijna met de hongerdood. Maandenlang hongerde de 17-jarige scholiere zichzelf uit tot ze nog maar 31 kilo woog. Alle smeekbeden van haar ouders om wat meer te eten waren tevergeefs. In de honger had Christine een bondgenoot gevonden tegen de grote mensenwereld en alleen met dat lege gevoel van binnen kon ze zich nog gelukkig voelen. De honger was haar alcohol, haar drugs. „Eigenlijk wilde ik maar een paar kilo lichter worden", vertelt ie nu genezen en wel, nadat ze op het randje van de dood heeft gebalanceerd. „Ik begon met niet meer te snoepen en lets minder te eten, maar iedere dag liet ik wat meer wei. Ik nam dan ook zienderogen af. En plotseling vond ik het een zalig gevoel om honger te hebben. Iloe erger het was. hoe meer ik me boven alles en iedereen verheven voelde. Ik kreeg een enorme aversie tegen alles wat met eten te maken had. Al had ik In die tijd willen eten, ik kón het niet meer. Mijn ouders maakten zirh vreselijk veel zorgen over me, omdat ik brood- en broodmager werd. Vaak barstte moeder in tranen uit wanneer ik weer niets at. en ook vader kon zich soms niet goed houden van ellende. Ik voelde me daar wel erg schuldig om, maar als ik om hun een plezier te doen voor die ene keer mijn bord leeg at, spuugde ik laler in het toilet alles weer uit. Of als dat niet lukte, nam ik laxeertabletten om het voedsel toch maar zo snel mogelijk weer kwijt te raken en weer zwak en leeg te zijn. Dan voelde ik me pas weer intens gelukkig. Vermagerd tot op het bot werd Christine uiteindelijk in een kliniek opgenomen, waar ze nog net op het nippertje werd gered van haar „vrüwillige" hongerdood. --- Schoonheidsspecialiste in psychiatrische inrichting: „ledere vrouw blijft ijdel” door Marijke Hultzer DELFT, woensdag „F.r is niemand, die cal beweren, dat een psychisch patiënt niet lanter een man of een vrouw i». Daarom bestaat er ook reen enkele reden om aan te nemen, dat vrouwen, die hier weliswaar in teen jaren buiten de poort lijn geweest, hun aangeboren IJdelheid tuilen verliezen. Natuurlijk zie je bij vele vrouwen de neiging om zichzelf te verwaarlozen. Veelal hoort een niet-ceinteresseerd-ziin bii hun ziektebeeld. „Waarom zou ik wat aan mezelf doen, er is hier toch niemand, die me ziet!" is een gevleugeld woord onder de chronische vrouwelijke patiënten hier," aldus de 41-jarige mej. J. A. C. M. van der Helm, die al 18 jaar als kapster verbonden is aan het St. Joris Gasthuis, een psychiatrische kliniek te Delft. „MUn taak is het dan ook om die ijdelheid levend te honden. En daar hebben we ontzettend veel positieve ervaringen mee opgedaan. - Ik ben hier alleen als kapster begonnen' en dat wekelijkse kappersbezoek had in veie gevallen zo'n gunstige uitwerking op de vrouwelijke patiënten, dat de gedachte bij oni opkwam bij de kapsalon een schoonheidssalon te voegen. Vijf jaar geleden ben ik daarom met mijn opleiding voor schoonheidsspecialiste begonnen en sinds september 1971 doe ik mijn werk in de fraaie nieuwe en hypermoderne schoonheidssalon annex kapsalon van de kliniek", aldus mej. Van der Helm. Mejuffrouw J. A. C. Af. rnn der Helm --- Tegenwicht Buiten haar werkkring om heeft mej. Van der Helm een eigen kennissenkring opgebouwd en gaat zij zo vaak als zij de gelegenheid krijgt naar concerten en de schouwburg. „Je ziet en hoort hier natuurlijk toch een hoop narigheid en om daar niet onderdoor te gaan moet je in de privésfeer voor het nodige tegenwicht zorgen. Ik ben ontzettend blij met mijn gezellige flat en alles met elkaar genomen heb ik het enorm naar mijn zin. En trouwens, bet is hier niet allemaal narigheid wat de klok slaat. Er zijn ook contacten bU, die alleen maar leuk rijn. En de voldoening, die je hebt als blijkt, dat je een bijdrage hebt geleverd in de genezing van een patiënte. Zo heb ik verscheidene jonge vrouwen tijdens hun verblijf hier de fijne kneepjes van het kappersvak bijgebracht. En een twintigjarig meisje, dat hier een klein Jaar lang opgenomen is geweest, is onmiddellijk na haar ontslag een cursus voor schoonheidsspecialiste gaan volgen. Dan besef Je pas goed, dat Je voor velen hier fungeert als een schakel naar de buitenwereld en de maatschappij, waar iedereen toch weer naar terugmoet, willen te als genoten ontslagen worden." ---