NETELIG CONTRACT The Indonesian-American Corporation
Het is lange tijd een pijnlijk en publiek geheim geweest, waarover men maar liever niet sprak. Maar nu heeft onlangs mr. D. Stikker, terugkerende uit Indië, er openlik op een vergadering in Dordrecht het woord over gevoeld en hjj heeft er enige dagen later in 't Handelsblad nadere bijzonderheden over wereldkundig gemaakt, over de Indonesian- American Corporation, van welks bestaan de laatste tijd in de berichtgeving reeds gewag werd gemaakt, en over het Fox-contract, dat de basis voor deze handelsonderneming met een kapitaal van ruim 10 millioen dollar vormt en waarover men van verlegenheid hoogstens fluisterde. In het kort gezegd komt de zaak hierop neer, dat de Republiek Indonesia met de heer Fox en nog een aantal vertegenwoordigers van grote Amerikaanse handelsondernemingen op verschillend gebied een contract heeft afgesloten, als gevolg waarvan Djocja de Indonesian-American Corporation erkent als haar uitsluitende vertegenwoordigster gedurende tien jaar voor de verkoop van alle producten van de Indonesische regering en de aankoop van goederen in de Verenigde Staten. Het contract is voorbereid door dr. Gani, de republikeinse rftinister van Economische Zaken, tijdens de in de afgelopen winter te Havana gehouden internationale economische conferentie, en in de Verenigde Staten verder uitgewerkt door de algemene vertegenwoordiger voor financiële en handelsaangelegenheden der republiek te New York, dr. Soemitro. Te oordelen naar de gegevens, die thans bekend zijn, ziet het er naar uit, dat het contract tot doel heeft een monopolie-positie te scheppen voor de bovengenoemde Amerikaanse onderneming. Men heeft in dit verband Bijwei horen beweren, dat de CorporJfcon een moderne vorm is, waarin de aloude Oost-Indische compagnie terugkeert, zij het dan dat de zaken niet door Nederland maar door Amerika gedreven worden, waarbij natuurlijk zeer te vrezen valt voor eenzijdige. bevoordeling van Amerikaanse ondernemers ten detrimente van dé Indénesische bevolking en niet minder van de Indonesische zelfstandigheid. Ook wanneer het hier alleen maar om een commissionnairsaangelegenheid zou gaan, is de zaak al misselijk genoeg, doch men moet met mr. Stikker vrezen, dat de overeenkomst een veel wydere strekking heeft, als men verneemt, dat blijkens de voornaamste bepalingen van het contract het hier gaat om het verkrijgen van hulp voor economische stabiliteit en commerciële expansie, voor rehabilitatie en uitbreiding, voor ontwikkeling van minerale en agrarische hulpbronnen, voor stimulering van de industrialisatie omvattende productie, transportwezen, verbindingen, scheepvaart, waterleidingen, electrificatie, bankwezen, handel enz. Dit zijn de voornaamste feiten. De eerste vraag, waartoe zij aanleiding geven, is: mag de Republiek Indonesia, door Nederland erkend als de facto gezagdragend — en ook niets meer — oter zekere gebieden dergelijke ingrijpende handelscontracten afsluiten? Men kan op deze vraag categorisch „neen" antwoorden, in aansluiting daaraan nog maar eens wijzen op het gebrek aan goede trouw van de Republiek en zeer in het bijzonder ook op haar kortzichtigheid. Doch dit alles is bekend, en als men deze beschouwingen heeft gehouden, dan heeft men nog altijd geen tittel of jota aan het contract verwrikt. Het contract bestaat en de heer Fox en consorten zijn geen blode jongste bedienden in de wereld van handel en bedrijf, die men met een barse afstraffing in hun schulp doet kruipen. Interessanter is het daarom te weten, waarom de Republiek zo happig is geweest op het afsluiten van dit contract. Om handel te drijven? — Ongetwijfeld, maar misschien nog veel meer met een ander oogmerk. De Republiek gebruikt haar economische politiek als een belangrijk vapen in de strijd tegen Nederland. Door zich met behulp van Amerikaans kapitaal sterk te maken meent zij de Nederlandse politiek te kunnen doorkruisen en haar onafhankelijkheid te kunnen redden, in laatste instantie nog altijd haar pretentie op dominering van geheel Indonesië te kunnen realiseren. Om dit te bereiken zijn de onbeheerste staatslieden, die Djocja regeren, tot alles in staat. Zij zijn in staat hun kostbaarste J>elangen te verkopen aan Amerikaanse zakenlieden, en dat zij dit doen is tot op zekere hoogte nog te begrijpen ook, wanneer men slechts bedenkt hoe hoog de Republiek het water aan de lippen staat. Doch er is een sentiment, dat alle andere overheerst: het wantrouwen tegen Nederland, gevoed bovendien door het persoonlijke belang, dat een aantal lieden heeft bij het bewaren van de eigen machtsposities. Dit amalgama van troebele sentimenten als overspannen nationalisme, machtswellust, imperialistische begeerte, wraakzucht, teleurstelling en een naief soort koopmansinstinct, wordt nog gecompliceerder tengevolge van het feit, dat men op veel meer leidende republikeinse posten dan men gemeenlijk denkt in zijn hart weet, dat men toch altijd beter.zaken kan doen met' de Nederlanders dan met welk ander volk dan ook, omdat men de Nederlanders kent en weet dat zij meer verantwoordelijkheidsgevoel jegens Indië moeten opbrengen dan enig ander land. Gelet op deze omstandigheden wordt het duidelijk, dat de oplossing van deze economische knoop niet gezocht moet worden op het gebied van het handelsrecht, maar veeleer in het domein der politiek. En dit klemt nog meer, wanneer men let op de Amerikaanse' zijde van ' dit " économisch partnerschap. Men heeft enige weken geleden, na het bekend worden van het onbehoorlijke voorstel, dat de heren Critchley en Dubois ter tafel hebben menen te brengen, doch dat in stede daarvan nog altijd niet verder is dan de prullemand van dr. Van Mook, bij het State Department te Washington een onduidelijke houding opgemerkt. Men was daar weinig gesticht over de abrupte afbreking door Nederland — op instigatie van jhr. Van Vredenburch — van de onderhandelingen via de C.G.D., en Nederland heeft toen op een vrij korte termijn formeel toegestemd in een hervatting der onderhandelingen, zij het dat het niet verder gekomen is dan deze formaliteit: Van een werkelijke hervatting der onderhandelingen zijn we zeker nog ettelijke weken verwijderd. Daartegenover staat, dat de heer Dubois zijn bajonet heeft afgeslagen, zoals de soldaten zeggen, en ziek en overspannen naar Amerika terugkeert. Overspannen is hij werkelijk, maar het • opmerkelijke is, dat Washington hem niet bewogen heeft zijn genezing in de buurt van Batavia af te wachten, hetgeen evenwel beslist niet wil betekenen, dat Washington hem heeft teruggeroepen. De heer Stikker heeft nu gesuggereerd, dat het State Department de transactie van de heer Fox ondersteunt en dus geneigd zou zijn Nederland politiek onder druk te zetten teneinde Amerikaanse handelstransacties te bevorderen. Hij vindt voor deze argwaan steun in uitlatingen in een rapport van bovengenoemde dr. Soemitro aan de regering te Djocja, doch een rapport van een uitslovenge vertegenwoordiger aan zijn bazen lijkt ons niet een bijster betrouwbaar document. . t Vooralsnog geloven wij met, dat het State Department,. dat evengoed als de Nederlandse regering weet hoe de kaart in Indonesië ligt, hand- en spandiensten zou willen verlenen aan een economische tactiek van Amerikaanse handelsondernemingen. Hjt State Department heeft zich reeds ten tijde van het avontuur met de „Martin Behrman" daarvan gèdi?tancieerd; het is ook thans niet bereid een nieuw avontuur op handelspolitiek gebied buiten de Nederlandse autoriteiten om steun te verlenen. Ofschoon het contract nu al ongeveer een half jaar bestaat, heeft men er dan ook nog geen uitvoering aan gegeven, terwijl het bekend is, dat de heet Fox dezer dagen naar Nederland komt om te doen wat hij van meet af aan had behoren te doen: zich met de bevoegde Nederlandse instanties in verbinding stellen. . . . .. ~ Dit neemt niet weg, dat de situatie delicaat is. Amerika zit nog steeds voor de presidentsverkiezingen en de publieke opinie laat zich op het stuk van „kolonialisme" thans* gemakkelijker misleiden dan ooit. De heer Fox heeft de contróle over een groot Amerikaans publiciteitsapparaat.... Van alle kanten bezien kan de conclusie geen andere zijn dan dat ae affaire met het Fox-contract geen Gordiaanse knoop is, die men doorhakt. Het Is een netelige complicatie méér in een proces, dat van complicaties overloopt. Men moet eerst andere kwesties oplossen en zU zijn alle van politieke aard. Nederland en het federale Indonesië moeten hun politieke positie zo sterk, onaantastbaar en ondubbelzinnig duidelijk maken, dat aan de republiek ook niet meer de schijn van een chicaneus argument overblijft. Dit is mogelijk, wanneer Nederland snel zijn plannen uitwerkt, maar dan oqk op korte termijn en zonder enig verder compromis. Niet naar republikoinse zijde, maar bovenal ook niet hier in Nederland. Er moet in de allernaaste toekomst enorm veel werk verzet worden. De tijd voor definitieve beslissingen is niet ver af.
---

Geest en Leven
Het oudste meer uitvoerige commentaar op de tekst van het Onze Vader, in West-Europa bekend, is dat van Tertullianus, geschreven omstreeks het jaar 200—204 onzer jaartelling en deel uitmakend van een verhandeling over het gebed in het algemeen. Deze verhandeling is opnieuw uitgegeven in kritische vorm met Nederlandse vertaling, uitvoerige inleiding en veelomvattend commentaar, waarin niet alleen de philologische, doch ook de exegetische en liturgische vraagstukken, door het werk aan de orde gesteld, breedvoerig worden belicht. De tekstverzorger is dr. G. F. Diercks, die het vorige jaar te Amsterdam op deze uitgave cum Idude promoveerde tot doctor in de letteren. De uitgever is Paul Brand te Hilversum. Het jongste commentaar op de teicst van het Onze Vader zal tot dusver wel „Das Gebet unsres Herrn" van Romano Guardini zijn, door Maria Heemskerk in het Nederlands overgebracht en uitgegeven bij Het Spectrum te Utrecht. Het is boeiènd, beide verklaringen met elkaar te vergelijken. In het werk van Tertullianus komt heel wat ter sprake, dat uit anderen hoofde belangwekkend is. Heel het tweede deel van zijn vertoog gaat over het bidden in het algemeen en bespreekt de gesteldheid, waarin wij bidden moeten, terwijl het zich kant tegen enkele historische opvattingen, die soms toch nog een actuele bijsmaak hebben. De vraag of men bi) het bidden zijn opperkleed moet afleggen, zal ouderen onder ons herinneren aan de vraag, of het geoorloofd is, tot de Tafel des Heten te naderen met een overjas aan. Tertullianus behandelt de tweede bede na de derde. Overtuigend toont dr. Diercks aan, dat dit geschiedt om exegetisch didactische motleven, daar de schrijver door deze volgorde gemakkelijker de betrokkenheid van het gevraagde op ons allen kon doen uitkomen. Tertullianus noemt het Gebed des Heren „de korte samenvatting van heel het Evangelie". Voor „korte samenvatting" gebruikt hij het woord „breviarium" en de commentator toont aan, dat Seneca (Ep. 39,1) dit woord. Waarvan ons „brevier" werd afgeleid, reeds kende. Een goede vondst van de vertaler is, dat hij tegenover „God de Vader' spreekt van „Moeder de Kerk , waarbij hij bovendien een interessante uitweiding geeft over het begrip van het moederschap der Kerk, dat zulk een bijzondere betekenis krijgt bi) Sint Cvvrianus. Merkwaardig is de figuurlijke verklaring van „op aarde als in de hemel . Voor Tertullianus betekent dit, behalve de gemeenschap der heiligen in letterliike zin, ook nog onze samenstelling uit siet en Uchaam. Eindelijk is opmerkelijk, dat de auteur op bladz. 82 de 'oorsprong onderzoekt van het „savctus, sanctus, sanctus". Het betoog kan iedere moderne lezer stichten en de uitleg .van dr. Diercks is voortreffelijk. Het boekje van Guardini houdt met de verhandeling van Tertullianus geen enkel aanwijsbaar verband. Het is een indringende moderne meditatie, waarbij verrassende opmerklnnen de aandacht levendig houden. In zeker opricht vutt het de brede schildering van persoon en teren van Jezus Christus, pegeven in ~De Heer", pakkend aan. Of de verklaring van „het .dagelijks brood" als „het brood van de volgende dag" de meest aannemelijke is, lijkt eerder aan twijfel onderhevig dan net eommentaar, op „vergeef ont, onze schuld", waarbij de schrilver gelegenheid vindt de persoonlijke verhouding van de mens en God gevoelig te belichten. Een mooi boekje, dat iedere christen tal lezen met «tientiner.
---

JEUGDHUIS IN GROESBEEK Actie verloopt vlot
(Van onze correspondent) De door Henri de Greeve aangekondigde actie ten bate van het Jeugdhuis in Groesbeek verloopt vlot. Dagelijks torst de Groesbeekse post pakken inzendingen naar de Kloosterstraat 2, waar nijvere handen de oplossingen-van <le verkiezingsprijsvraag sorteren. In onze reportage, waarin wij de vorige week de toestand in Groesbeek beschreven, spraken wij over „duizenden kinderen", die daar „rondzwerven" en het schijnt, dat deze passage reden heeft gegeven tot veronderstellingen als zouden deze kinderen geen ouders meer hebben of uit Duitsland afkomstig zijn. Wij bedoelden slechts te zeggen, dat deze kinderen „zwerven", omdat zij geen geestelijk tehuis hebben en bovendien hun spel op straat moeten spelen, daar de kleine noodwoningen daar geen gelegenheid voor bieden. Ook werd de vraag gesteld, hoe de millioenen formulieren waren rondgestuurd, omdat men-er nog geen gezien had. Deze formulieren zijn met behulp van de K. V. P. doorgestuurd aan alle plaatselijke afdelingen van die party, welke afdelingen voor ,de verspreiding bij kerken enz. hebben zorggedragen. Er resten nog slechts' enkele dagen en de plaatselijke propagandabureaux van de K. V. P. zullen ongetwyfeld nog formulieren in voorraad hebben, zodat een ieder die dat wenst zich daar kan vervoegen.
---

Feestconcert van de A.V.R.O.
De Algemene Vereniging Radio Omroep bestaat 25 jaar, en het Concertgebouw, dat kan terugzien op vele jaren over en weer verleende gastvriendschap, heeft dit feit herdacht met een feestconcert op Zondagavond in de Van Baerlestraat In een voorwoord van het programma heeft de directeur van het Concertgebouw, Rudolf Mengelberg, de vele jaren van vruchtdragende samenwerking tussen beide instellingen in herinnering gebracht. Dit programma vermeldde voorts Mendelssohn en Tschaikowsky, met overbekende repertoire-stukken. Dirigent Van Beinum leidde het orkest, en in de Ouverture Fingalshöhle en de Italiaanse Symphonie kon men als vanouds het vederlichte strijkerswerk en de transparante klankkleur bewonderen. Cor de Groot, vitale en virtuoze ook wat eigenzinnige pianist, trachtte in het tweede deel van Tschaikowsky's fameuze Pianoconcert in bes klein, dat door Van Beinum tameiyk langzaam genomen werd, deze tevergeefs zijn tempo op te dringen, speelde het stuk overigens met veel. furore en accuratesse. De zaal was heel vol, en het publiek, dat zich deze smakelijke hapjes met veel plezier liet welgevallen, toonde zich heel gul met toejuichingen. Wij voelen de verleiding om te gaan philosophercn over de vraag, waarom deze muziek, waar de succesvonken zo maar afspatten, toch al een beetje gaat vervelen, maar zullen die verleiding weerstaan. v. E.
Het hoofdbestuur van het Nederlandse Padvindersgilde te Den Haag heeft te Baarn het landhuis met één hectare park van het landgoed „Buitenzorg" aangekocht voor de prijs van f 57.000. De bossen van het landgoed zijn eigendom van de fam. De. Jong Schouwenburg gebleven.
---


H. M: de Koningin ontstak Zaterdag op de Ruigenhoek een fakkel voor de Nederlandse padvinders, welke in estafette gebracht werd naar de Koempoelan te Lunteren.
---

D-DAG VAN DE BOND ZONDER NAAM Pleisteractie werd een succes
(Van onze correspondent) Uit alle delen van ons land waren Zondag promotoren en promotrices van de Bond zonder Naam naar 's-Hertogenbosch gekomen voor de bijwoning van een zogenaamde D-dag. WU zagen op deze bijeenkomst in de Veemarkthallen klederdrachten uit Volendam, Friesland en Zeeland, mijnwerkers in hun münwerkerscostuum uit Drummen, wij zagen Groningers, Limburgers en Drentenaren; wei een bewijs, dat de Bond zonder Naam weerklank heeft gevonden in alle Nederlandse harten. Ook van officiële zijde was er belangstelling, want des middags kwamen de commissaris der Koningin in de provincie Noord-Brabant prof. J. de Quajr en burgemeester Loeft de vergadering bijwonen. In z'n welkomstwoord sprak Henri de Greeve zijn verheugenis uit over het ■feit. dat de belangstelling van officiële zijde voor de Bond zonder Naam spontaan was, daar de hoogste autoriteiten in Brabant eigener beweging naar dit congres kwamen. Prof. de Quay herinnerde in zijn toespraak aan het vele goede, dat de Bond zonder Naam op materieel en geestelyk gebied gedaan heeft, nog onlange in Brabant met zijn pleisteractie, • waarbij ƒ 85.000 ten goede kwam aan hen, die door brand ernstig getroffen waren. De actie van de Bond zonder Naam strekt zich echter vooral uit tot de harten; hij wil de mensen vormen tot edeldenkende mensen. Vervolgens werd overgegaan tot bespreking van 't program van actie. Een eerste punt is de straat- en steeg-actie. In zijn slotwoord zeide Henri de Greeve, dat het werk van de Bond zonder Naam niet beperkt is gebleven tot eigen land, maar ook ver buiten onze grenzen bestaat belangstelling voor dit werk. " • Aan deze bijeenkomst was ook een tentoonstelling van kindertekeningen verbonden, waarin de kinderen tot uiting hadden gebracht het vlaggen op de dag der naastenliefde.
---

A. H. Gerhard overleden
In de hoge ouderdom van 90 jaren is te BakKum overleder -heer A. .H. Gerhard, oud-lid der T. -de Kamer. Hij was de laatste der zogenaamde „twaalf apostelen", die destyds de S.D.AP. oprichtten.
---

„Leeuwendalers” te Oisterwijk Het roer dient om!
Onder regie van Henk Schaer hebben de Oisterwijkse „Ghesellen van den SDele" zich in hun prachtig openluchttheater gewaagd aan een vertolking van Vondel's „Leeuwendalers". Er waar zij deze vertolking in de komende weken nog ettelijke malen zullen herhalen, heeft het zijn nut haar hier, zij het ook maar met enkele woorden, onder de loupe , te nemen,, te meer nog omdat Oisterwijk door zijn uitverkoren ligging zomer aan zomer vele vacantiegangers en dus ook vele bezoekers voor zijn openluchttheater trekt. Op de eerste plaats dan dient te worden geloofd dit initiatief om in het jaar, waarin wij het derde eeuwfeest vieren van de Vrede van Munster, dit speciaal voor die gelegenheid geschreven Lantspel te vertolken. Dan de moed om dit te doen met louter amateurs, van wie er een (Blinde Wouter) — naar men ons berichtte — de 72 al gepasseerd was. Het resultaat van dit even moeilijk als loffelijk streven laat zich moeilijker onder woorden brengen. Misschien kan men het nóg het best zo formuleren: halverwege het derde bedrijf is over Oisterwijk een donderbui losgebarsten. Woedende regenvlagen hebben over het natuurtheater gejaagd en noch wij, noch een van de andere toeschouwers is vertrokken. Integendeel, verscholen onder het struikgewas, hebben wij ons tot het uiterste ingespannen om toch de dialogen te kunnen blijven volgen. Want daarop lag in deze vertolking wel zeer de nadruk: de dialogen. Geen moment heeft Henk Schaer gepoogd om door een bijzondere mise en scene dit ook door Vondel zeer sober opgezette spel een basis als kijkspel te geven. Over de. verdienste hiervan kan men twisten. Wij zijn van oofdeel, dat Schaer zich daarmede er wel wat al te gemakkelijk heeft afgemaakt, al moet men daarnaast ogenblikkelijk- toegeven, dat de dictie van de verzen — gegeven het ma* teriaal — in het algemeen zeer bevredigend was. Men bleef geboeid en soms zelfs verrast luisteren. Werkelijk, de Oisterwijkse amateurs hebben eei prestatie geleverd, die men moeilijk »lcog genoeg kan aanslaan. Alleen blijft voer ons de vraag, of men — met alle waardering voor de moed en de ondernemingsgeest, waarover wij boven spraken — inderdaad in Oisterwijk on de juiste weg is. Vorig jaar de Midzomernachtsdroom en nu Leeuwendalers Is het wel juist steeds die stukken te kiezen, waarvan het beroepstoneel reeds eerder een uiteraard betere opvoering heeft verzorgd? Zou het geen aanbeveling verdienen het roer om te gooien en volgend jaar een spel te krezen, dat een gezelschap van zulke kwaliteiten de kans geeft, die het verdient: te excelleren in de wereld van het katholigk amateurtoneel. Od deze weg, waar altijd in het verleden een betere opvoering ligt, is de kans bij voorbaat verkeken. Alb. W.
---

Ballets des Champs-Elysces Momenten van nauwelijks meer gekende schoonheid Cocteau’s „Le jeune homme et la mort”
Het derde en laatste program van I het dansfestijn, dat „Les Ballets des Champs-Elysées" te Amsterdam hebben aangericht, bevatte tot aller teleurstelling niet een herhaling van „Jeu de Cartes". Jean Babilée had op de eerste avond een spierverrekking opgelopen, die hem niet in staat stelde deze rol te dansen. Hij verscheen wel met Nathalie Philippart in Cocteau's „Le jeune homme et la mort" in de choreografie van Roland Petit. Het ballet werd de sensatie van de avond, meeslepend en opwindend als het bleek te zijn op Cocteau's lugubere, drakenromantiek. De grootste sensatie was evenwel de vondst van deze muzikale begeleiding: Bach's (georkestreerde) grote orgelpassacaglia, dit majestueuze stuk, dat als een blinde, van niets bewuste macht van muzikaal oergeweld zich naast de handeling afrolt; dat hoegenaamd niets te maken heeft met dergelijke morbide fantasieën als zich op de scène afspelen, maar door zijn eigen intens dramatisch leven een ongekende verheviging van de psychische spanning gaande maakt. Het is eigenlijk 'een geperverteerde truc, zoals de hele Cocteau van deze periode, de Cocteau ook van het monsterstuk „L'Aigle a deux têtes", een .geperverteerde intellectueel is. In de grond van de zaak is deze „Jeune homme et la mort" een sensatie van. een grof soort, al is het proces, waardoor zij te voorschijn is gebracht, ingewikkeld genoeg. Het ballet is ook een violatie, — niet van Bach, die als een onaanraakbare god door dit moeras heentrekt, maar van de dans. Men wordt natuurlijk verondersteld, niet de truc in de kieren te hebben, waardoor het mogelijk wordt de hoogtepunten van dit drama te doen samenvallen met de hoogtepunten van de muziek. Het wordt dus dans ten dienste gesteld van muziek en dat is een tweede zonde, die hier zonder blikken of blozen begaan wordt. Het is na de prachtige, zuivere en van een zo voorname geest bezielde balletkunst, die men gezien heeft, schokkend waar te moeten nemen, dat deze troep zich ook aln dergelijke artistieke „Schund" overgeeft. Men begrijpt eruit, dat ook dit gezelschap van jeugdige talenten niet bezield is van een zuivere en ongerepte'overtuiging, die tot een ongebroken stijl inspireert. Het zou in dit tijdsgewricht ook schier bovenmenselijk zijn geweest. Men is nu eenmaal eclectisch in een tijd, die geen stijl kan scheppen bij gebrek aan een centrale levensovertuiging. „On prend son bien oü I'on trouve", men probeert alles en meent niets helemaal. En men schept voor dit ballet een dansstijl, die feitelijk niets anders dan een manier is, een aanpassing van bestaande stijlmiddelen aan een gegeven. In dit geval levert dit een eigenaardige vermenging van pantomimische, vele klassieke en een aantal elementen van de vrije dans op, alles bijeen een mixtum vormend, dat het hier zeer wel doet, maar waaraan de grondslag, het richtinggevende beginsel ontbreekt. Het trucje gaat hier des te gereder op, omdat dit ballet gedanst wordt door twee zulke voorname artisten als Babilée en Philippart, ongelofelijk knap en machtig van expressiviteit. Doch wat houdt men tenslotte van deze griezeling over? Wat is zij in werkelijkheid? Een ephemeer verschijnsel, een kronkeling van overprikkelde hersenen en zenuwen. Geen stijl als adequate uiting van een richtende levensbezieling. Niets dat ook maar in de verte iets gemeen heeft met die adorabele klassieke balletkunst, die in zo menig nummer van dit repertoire een verblijdende evolutie blijkt door te maken en zich daarmede springlevend toont. , Men zag die andere kant in ballet* meester Gsovsky'i charmante balletje „Fête galante" met al zijn kundigheid en geest en charme en men raakte inzonderheid weer verrukt door een waarliik machtige solo van Irène'Skorik. kort daarop gevolgd door een „Pas de deux" van nauwelijks mindere hoedanigheid met Youri Algaroff. Dit is met de „Jeu de Cartes" en de „Treize danses" en de stalen van traditioneel klassicisme, die men te zien kreeg, het beste en het meest hoopgevende van deze danskunst, sterk van geest, fantasie en temperament, karakteristiek als volkomen eigen bezit van deze balletgroep, en bemoedigend voor het hart als uiting van onnavolgbare Europese geest, verscheiden weliswaar van de grote kunst van Sadler's Wells, maar daar toch in wezen mee verwant Waar de opera sinds jaar en dag lijkt stil te staan en nagenoeg geen levenskrachtig werk meer voortbrengt, daar blijkt het ballet steeds verder te gaan met toenemende vitaliteit. Reeds om deze reden was het optreden van de „Ballets des Champs-Elysées" van de grootste betekenis. Het heeft ons momenten van een nauwelijks meer gekende schoonheid geopenbaard. L. H*
---

Jeanne d'Arc au Bûcher Begenadigd samenwerken tussen dichter en musicus
De reeds geleidelijk aan tot een Julitraditie groeiende uitvoering van het dramatisch oratorium Jeanne d'Arc au Bücher onder leiding van Lodewijk de Vocht en onder de intense geestelijke drijfkracht van de actrice Marthe Dugard, heeft dit jaar plaats gehad in het kader van het Holland Festival, Zaterdag in het Concertgebouw te Amsterdam, Zondag in het Kurhaus te Scheveningen. Men kon zich bij deze hernieuwde beluistering natuurlijk weer iets meer losmaken van de overweldigende totaalindruk, zich de afzonderlijke factoren realiseren, die de ban vormen waardoor men volkomen geabsorbeerd wordt bij dit werk, factoren op het hoogste gebied van dichtkunst, muziek, Franse geestesadel en bovenaardse inspiratie: inspiratie in het verleden, waardoor dit hartstochtelijke en zuivere meisje ' van Orleans tot zulk een unieke figuur kon worden; inspiratie in het heden, waardoor de dichter Paul Claudel de vervoering van Jeanne, de simpels maar goed-bedoelde aansporingen van het volk, de bemoedigende hemelse stemmen, de kuiperijen der edelen, beulen, la bête-humaine in het gepeupel, in zijn tekst verenigde en waardoor de componist Arthur Honegger deze elementen wist dooreen te weven zó variant, zó • geestig, zó aangrijpend, dat geen twijfel, geen reserve ten aanzien van dit kunstwerk overblijven. Hoe nu wanneer wij ons de striktmuzikale waarde er van realiseren? De meesterlijke verdiensten van Honegger is juist, dat zijn muziek niet als aparte factor opvalt. Het klankenpalet der harmonieën is niet zo bizar als het zich misschien in zijn geboortejaar, 1935, voordeed; de meeste melodische char • me zit wel verborgen in de scène Jeu de cartes met zijn puntige instrumentale tussenspelen. Wij vinden er Gregori • aans, koraal en vooral volkslied in verwerkt, welk laatste rijkelijk contrapuntisch bewerkt is en met zijn licht tries te accent ook de wrede situaties door' speelt. Het Caeciliakoor uit Antwerpen me* het jongenskoor van de Notre Dame de Cureghem, de zeer voortreffelijke so listengroep met Marthe Dugard aan de top, allen leven zich onder leiding van Lodewijk de Vocht steeds meer in het spirituele en muzikale gebeuren van dit oratorium in. Lof komt toe aan het Rotterdams Philharmonisch Orkest, dat dit jaar voor het eerst de begeleiding verzorgde. Hulde tenslotte aan deze grijze dirigent, die het initiatief nam tot deze traditie en haar tot zulk hoog plan opvoerde.
---

Sobriëtas-onderwijsdag
Op Zondag 25 Juli zal In het gebouw voor Kunsten en Wetenschappen te Utrecht een onderwijsdag van „Sobriëtas" worden gehouden. Deze dag zal worden geopend door kapelaan Chr. de Graauw uit Breda, voorzitter, van de interdiocesane schoolcommissie van Sobriëtas. De heer J. L. Martens, lid van deze commissie, zal spreken over „De soberheid als opvoedingsfactor voor de jeugd". Pater A. W. Maas S. J. uit Antwerpen over «Jeugd en nicotine".
---

K.V.P. VULT DE APOLLOHAL Muziek, stemming en een vleugje kruitdamp
Met bijn» vUf duifend waren 11) opgekomen, de Katholieke Amsterdammer*, op deze luwe Zomerzondagmiddag, die misschien meer tot wandelen noodde dan om ilch drie uur lang te laten begeesteren voor een zaak, die reeds de hunne was. Het appèl van de Katholieke VolkspartU tot nog een grote manifestatie aan de vooravond van de verkleiingen mocht niet onbeantwoord blUven. Zo sijn de Amsterdammers dan toch ook weer, de Katholieken in het bijzonder, niet zo makkelijk in beweging te krijgen voor het feit, dat men a.s. Woensdag tóch op lUst 1 stemt, maar evengoed bereid om als het er so'n middag speciaal op aankomt om eens de massa en kracht van de eigen gelederen te tonen, er uit te breken en er een lange tippel of een rit in de stampvolle trams ' voor over te hebben. En dan deed het. In die volgestroomde Apollohal, toch werkelijk goea met zoveel broeders en zusters tezamen te zijn, gelijkgestemd en vertrouwelijk, een beetje gezellig zelfs met glunder weerzien van vrienden en bekenden uit verre wijken der stad. Mannen en vrouwen uit alle bevolkingsmilieu's waren hier samengekomen en hadden de vakken gevuld in de reusachtig* ruimte: rijpend# velden voor de grote oogst van Woensdag. En daar bloeiden de jongeren als korenbloemen tussen, de strijdbare en actieve Gardisten als laaiende papavers. En als voor een oogstfeest was het podium versierd met gladiolen en palmen; hadden daar de Voiendammers plaats genomen, de échte, het roemruchte Fanfarecorps Wilhelmina,
met branlekulf, instrumenten, Inspiratie en asem genoeg voor deze weidse, aan gewijde hal. Bovtn het podium waren de ééntjes van lijst één als radiatoren in eindeloos verschiet gerijd en er straalde warmte van uit, behaaglijkheld, die zich aan allen in de taal mededeelde. Die stemming is te peilen aan de Zondactte sigaren van die Zondagse Amsterdammers, welkt dan zo vreedzaam • kunnen bengelen in een »U--hoek van d« ontspannen mond. Aan de stand van die wat achteloos neerhangende rokertjes kan men onfeilbaar vaststellen of een Katholieke Aihsterdamse vergadering tich prettig, oj om het Indonesische woord te'gebruiken, zich echt senang voelt. Nu, dat deden de lijst 1-ttemmers deze middag, al was het voor velen een grote teleurstelling, dat nu Juist Andriessen ontbrak, de lijsttrekker, de man, wiens hokje men rood moest maken. Die had men nu graag eens gezien en gehoord, zodat men straks bi) het openvouwen van het
stembiljet zou kunnen zegoen: Juist, ja, die Andriessen. Wat zei hij Zondag ook weert Nu trad Stelnmetz naar voren, hartelijk aanvaard als bij uitstek Amsterdams vertegenwoordiger, vergrijsd in de dienst van stad en land, als fractieleider in de raad in het bijzonder de strijdbare torero in die arena vol bloedrode kampioenen. Voor de politieke sprekers van deze middag waren de wandschilderingen van de overliggende muur intussen wel inspirerend. Opwekkend om de vaart hunner gedachten en beelden als met zo'n bergbaan te stuwen over rotsen en ravijnen, om met gratie de degen te kruisen of fel ln de clinch te gaan met misstanden en wanpolltiek. Om als een suizende smash een kernachtig woord réék midden in de zaal te Jagen. Of bij tijd en wijlen zich te laten verleiden tot een sierlijk hoogstandje aan het politieke rek. En dravend uiteindelijk over de baan als het favoriete paard) dat in de grote race onherroepelijk aan de kop komt, volgens de toverformule: 1 wordt 1 ea zo aiolelijk 33 + lt Zo spraken vóór de pauze Steinmetz en dr. De Boer, óók Amsterdammer. Daarna, ijl plaats van de beloofde mr. van Schalk, die ook al de neus der trouwe meetingganaers voorbij ging, de heer Sybesma over het ingewikkelde Indonesische probleem. En tenslotte betrad de geestelijke vader van de gewone man het podium, mr. Jan Derks, wedijverend met de Volendammers in peluidivolurne, die het nu cent kernochtio zei waar het op stond. Dat lag de Amsterdammers zo wel in het gehoor als een aria uit Faust; de tot peukjes verrookte sigaren wiebelden van puur genoegen tussen meesmuilende lippen, handen kwamen in actie voor een frenetiek applaus. De zaal had kruitdamp gesnoven, die nog in de netis van duizenden zal prikken wanneer zi) overmorgen het rode potlood doelbewust tullen richten naar het bovenste twarte hokje van it eerste lijst.
---

Tijdspiegel Zaadhandel
In een zaadhand el te Amsterdam hangen een affiche van de K.V.P. en een affiche van de lijst Weiter zusterlijk naasteen achter de winkelruit Nou is iemand, die een zaadhandel heeft, natuurlijk erg vóór zaaien; zo*n man komt er licht toe te redeneren: „Als er maar gezaaid wordt...." En met 'n verkiezingsbiljet, daar zaal je mee, dat is duidelijk. Daar zaai je mee■ in de geesten en harten. Goed zaad of onkruid. „Goed zaad of onkruid, dat doet er niet toe; als er maar gezaaid wordt", denkt vermoedelijk die zaadhandelaar .in Amsterdam. Dat gaat toch wel wat ver; dat is echt; een handeltje. Enfin, hij is de enige niet, die in deze dagen onkruid onder de tarwe zaait Beide maar op laten groeien tot de oogst; iets anders zit er trouwens wel niet op. Die oogst is Woensdag. Hopen we maar, dat de bussels onkruid dan in het vuur gaan, maar de tarwe in de schuur komt oftewel de Kamer.
---

R.K. artsen bijeen De nieuwe Engelse geneeskundige wetgeving
(Van onze correspondent) In de jaarvergadering van de R. K. Artsenveveniging, welke Zaterdag en Zondag te Utrecht werd gehouden, en die ook door een deputatie der Belgische artsen werd bijgewoond, hield dr. Mac Carthy uit Londen, bestuurslid van het I Engelse Sint Lucasgilde, een inleiding I over de nieuwe Engelse geneeskundige I wetgeving (The National Health Ser- / vice Act), die vandaag (5 Juli) in wer- Vt king treedt. Aan de hand van de historie • van de nieuwe wet betoogde spreker, dat de nationale gezondheidsdienst ernstige gevaren inhoudt voor de verhouding arts-patiënt en voor de vrijheid van het medische beroep. Ook al is op enkele punten tegemoet gekomen aan de bezwaren van de doktoren en al zijn, dank zij het ingrijpen van Kardinaal Griffin, de katholieke ziekenhuizen voor naasting behoed, toch zijn de principiële bezwaren tegen deze regeling, die een vergaand staatsingrijpen met zich medebrengt, geenszins opgeheven.
---

Sprekers in de Apollohal
W. Steinmetz: Slechts één ken*: de K.V.P.
---


Dr. Jos de Boer: <n het geweer voor het Gezin
---


F. Sybesma, die op het K.V.P.-appèl in de hoofdstad een apologie van het Indlt» beleid uitsprak.
---


Mr. Jan Derks, de „gewone mandie «r tot leden vreugde het zijne van zei
---