Jacob van Artevelde herdacht Grbotsch ideaal van dek Gentenaar ook in onze dagen nog actueel Op 24 Juli 1345 werd Jacob van Artevelde, leider der Vlaamsche politiek te Gent, in zijn woning op den Kalanderberg aldaar vermoord als ware hij een landverrader. Dit feit is op Donderdag 17 Januari J.l. in de aula van het Maria-Theresia College te Leuven niet een academische nlechtigheid herdacht. Prof. dr. L. van der Essen, die aanvankelijk op zich genomen had, de herdenkingsrede uit te spreken, was naar Neurenberg vertrokken, waar op dit oogenblik ook volksleiders als politieke misdadigers worden berecht. Deze coïncidentie geeft aan de Leuvenschc herdenking een pikanten bijsmaak doch accentueert het verschil tusschen blind volksgericht en geordende rechtspraak. In plaats van den afwezigen historicus sprak nu de Capucijner pater prof. Van Breda. Hij behandelde de constanten in Artevelde's politiek. Allereerst was natuurlijk noodig uiteen len moet In de structuur der groote nabuur-staten ais gevorderd wordt door zijn economisch belang, d.w.z. het Nederlandsche blok moet zijn rechten op welvaart verzekerd welen door de garanties van sterke mogendheden Door dezen gedachtengang werd Jacob van Artevelde de eerste krachtige vertegenwoordiger van de streving naar samenwerking tusschen gelijkberechtigde politieke partners, die leder voor zich hun eigen autonomie behouden. Samenwerking van de standen der burgerij, samenwerking van de gewesten van ons taalgebied, samenwerking der staten van Europa: ziedaar het grootsche Ideaal, dat den Gentschen leider voor oogen stond. Zijn genialiteit laat zich uit deze strevingen voldoende erkennen, ofschoon moet worden toegegeven, dat zijn concept geen andere wettelijke bnsis had dan de Gentsche democratie. De tijd was nog niet rijp om deze te doen zegepralen. --- VAN WEEK TOT WEEK te zetten, dat de moordaanslag op Jacob van Artevelde, evenals bij ons de moord op Oldenbarneveldt en die op Jan de Witt, een einde maakte aan een voor het vaderland verdienstelijk leven. Dit inzicht had ln de Vlaamsche traditie overigens reeds ingang gevonden door den bekenden volksroman van Hendrik Conscience en door een galmend gedicht van Julius Vuylsteke, dat vaak op scholen werd gedeclameerd en waarin de Gentsche patriciër als een vader des vaderlands wordt gehuldigd. --- Lodewijk van Nevers Jacob van Artevelde, wiens geboortedatum niet nauwkeurig vaststaat, behoorde tot de aanzienlijken zijner vaderstad. Gent. HIJ was lid, en weldra ook leider van het Lakcnkoopersgllde. Toen de graaf van Vlaanueren, Lodewijk van Nevers, steun verleende aan den Franschen koning ln diens strijd tegen Engeland, ontstond er te Gent een zware economische crisis, tengevolge van Engelands besluit om den wolultvoer naar Vlaanderen stop te zetten. De welvaart der Vlaamsche steden was Immers afhankelijk van de stoffenfabrlcage. Uit de Gentsche burgerij van alle standen kwamen nu krachten naar voren, die zich Inspanden om de politiek van den Vlaamschen graaf ln een andere richting te drijven. Jacob van Artevelde, hoofd der wolwevers van de Sint Jansparochie, kwam onder hen als vanzelf op den voorgrond krachtens zijn bijzondere politieke begaafdheden. In 1338 wordt hem officieel het bewind over de stad Gent door de burgerij zelf opgedragen. Hiermede treedt Gent aan de spits der toenmalige Nederlandsche politiek. Van Artevelde wist een accoord onder de plaatselijke standen tot stand te brengen, zocht en vond contact met de twee machtige steden Brugge en Yperen en bewerkte een politieke en economische samenwerking met Henegouwen, Brabant, Limburg en Holland. HIJ bevond zich met zijn gloednieuwe, democratische gedachten ln een gevaarlijke situatie, die uiterst precair werd, nadat graaf Lodewijk van Nevers de vlucht motst nemen, omdat vrijwel heel Vlaanderen zich achter de neutraliteitspolitiek van Jacob van Artevelde schaarde. Immers de oorlog duurde nog voort en Artevelde's neutraliteit beteekende in feite, dat hij steun verleende aan Engeland, zooals de Vlaamsche graaf steun verleende aan Frankrijk. Toen Engeland uitsluitend op eigen belang bedacht bleef, mislukte de garantie-politiek van den Vlaamechen volksleider en verscherpte zich hierdoor de economische crisis, die hij aanvankelijk had weten af te wenden. Ontevredenheid bracht het Gentsche volk tot onderlinge verdeeldheid en nadat Jacob van Artevelde te Sluis ln Zeeuwsch-Vlaanderen een bespreking had gevoerd met Eduard 111 van Engeland, werd hij binnen zijn woning vermoord. --- Rede prof. Van Breda Dat hl] als nationale figuur kan worden gehuldigd, 1» te danken aan de vruchtbare doorwerking van zijn gedachten. Al spoedig na zijn dood bleek, dat de Gentsche democraat een Julit Inzicht had gehad ln de wijze, waarop de Vlaamsche politiek moest worden gevoerd. Dit Juiste Inzicht nu 1* door prof. Van Breda op de Leuvensche bijeenkomst uiteengezet en verdedigd. Blijkens het verslag ln „De Nieuwe Standaard" van 19 Januari J.l. onderscheidde de spreker twee denkbeelden, die ln later tijden constanten zouden zijn van den bloei van het graafschap Vlaanderen en van de Nederlanden ln het algemeen. Het eerste dezer denkbeelden luidt, dat onafhankelijkheid en welvaart slechts verzekerd zijn aan de Nederlandsche gewesten, Indien zij zich ln cultureel en economisch opzicht tot een vast blok vereenigen. Hiermee hangt ten nauwste samen het tweede denkbeeld, namelijk, dat dit blok der Nederlanden zich op zulk een wijze lnschake- --- Het opleidingskamp voor eerste militaire vorming der Koninklijke Marine te Glendower In Wales zal worden overgeplaatst naar Loosdrecht. De nieuwe opleiding, welke 4 Maart zal beginnen, betreft uitsluitend beroepspersoneel. De Rijksgebouwendienst Is bezig met het herstel der gebouwen. Da veerdienst Friesland—Schiermonnikoog li wegens Ijsgang gestaakt. --- Cultureele befeekenis voor ons land Na prof. Van Breda spraken nog de Luxemburgsche hoogleeraar Hommel en de Amsterdamsche rector-magnificus dr. M. W. Woerdeman. De laatste wees op Artevelde's cultureele beteekenis voor de Noordnederlandsche gewesten. Mgr. van Waeyenbergh besloot de academische plechtigheid in de Maria-Theresla-aula, doch in den Leuvenschen schouwburg voerde dien avond Frans van Cauwelaert nog het woord om duidelijk het actueele belang te belichten van de democratische giondslagen, waarop Jacob van Artevelde de samenwerking der Nederlandsche gewesten en de vorming van een Westersch blok wenschte te baseeren. De cultureele en economische vereenlging van Noord en Zuid in een Westersch blok, waarvan Engeland de draagbalk zou zijn, is een verlangen onzer dagen, dat in wezen terug gaat op het stoutmoedige diplomatieke Initiatief van den vermoorden Gentenaar, wiens karakterbeeld bij Frolssart volteekend staat ln drie woorden: „le salge homme". Anton van Duinkerken --- Over 2 golven ZONDAG EN MAANDAG HOORT U: HILVERSUM I, 301 M. — K.R.O. 8.15 Liturg, muz. 9.00 Chopin-Recital. 9.15—9.30 „Van man tot man". 9.45 Orgel. 12.15 Vertelling. 12.30 Orgelconcert. 13.30 Nina Dolce. 14.10 K. R. 0.-Koor. 14.25 Kerkelijke Kunst. 15.00 Apologie. 15.25 Minstrels. 15.55 Berlijnsch Philh. orkest. 16.00 Ziekenlof. 16.30 Viool-sonate. 19.45 Vraaggesprek. 20.10 Vaudeville-orkest. 20.30 „De Trouwdag". 21.30 Luisterraadsel. 21.45 Sylvester-trio. 22.30 Avondgebed. 22.50 orgel. 23.00 „En tenslotte HILVERSUM 11, 415 M. 8.20 Bek. orkestwerken. 9.20 Voordracht. 9.45 lezing. 10.40 Cantate. 11.10 harp. 11.30 Eddy Wali». 12.00 Omroepork. 13.15 De Romancers. 14.00 Piano. 14.30 Concertgeb.-orkest. 16.15 Minnestreelen. 17.30 Oome Keesje. 18.15 Liederen. 20.05 Piano. 20.25 Viool, alt, cello en clarinet. 20.50 Hoorspel. 22.00 Metropole-orkest. 23.15 Rossini- Respighi Progr. --- Programma Maandag HILVERSUM, 301 M. 9.30 Symphconcert. 11.00 Hebriden-ouv. 12.00 Melodia. 13.20 Molto Cantabile. 14.45 Pi"no-recital. 17.35 Knapenkoor. 18.00 All Round Sextet. 19.20 Marschmuz. 20.05 Kamer-orkest. 21.00 Sueelinck-. kuartet. 22.55 Piano-recital. 23.25 Mozart. HILVERSUM 11, 415 M. — 9.00 Beethoven. 9.45 Alcina-suite. 11.00 voordracht. 11.15 cello en piano. 12.00 accordeon-ork. 12.35 Orgel. 13.15 Variatie-concert. 15.45 Tschaikowsky-progr. 17.00 'Kon. Mil. Kap. 18.15 Jan Corduwener, 19.30 Solistenkwintet. 20.15 Operette. 20.45 Hoorspel. 21.15 Opera. 22.15 Altviool en piano. --- Anton de bison 12. „Wij zullen onzen eigen ueg maar gaan, vrouw," iel de {jsbeer, „uit deze heeren kaïi men niets wijs IL-orden; kom, jongens,'1 en met zijn kroost terdueen hij. Uit angst om ook in zoo'n sterrenterwikkeling te raken, ging Anton toofc maar ueg, toen Ali ben Omir met iPancratius over den vorm van de aarte een heel ingewikkeld gexprek be- I gon. Ook hoorde hij te den naam Emmanuel Kant noemen, en toen begreep hij er heelemaal nieti meer tan. In de verte hoorde hij gezang en daar ging hl] op a/. Dichterbij gekomen, lag hij eenige leeuwen, tijgert, vosten en wolten bij elkaar liggen. Ze tongen luidkeels: „we aaan nog niet naar huis." Een van hen, Adolf de looi/, hield nog een bier/letch, die hij klaarblijkelijk voor deze gelegenheid uit de kast van Noë gestolen had,