Nieuwsberichten. ■ Paramaribo, Si December 1907. Het Kerstmis-concert Cscilia heeft gisterenavond een volkomen succes gehad. De zangvereeiiiging Caecilia mag met voldoening op Maandagavond-terug zien. Het program van 12 nummérs, was met zorg samengesteld. Het muzicale gedeelte deed de wel geoefende zangers van het gemengde mannen-, en jongenskoor alle eer aan. Het conce.t genoot ook de kunstvolle medewerking van den heer (violoncel) en zijne twêe'dochters (piano en zang). • Ook de 5 tableaa's werden scho m voorgesteld, en waren, vooral voor hen die hunne volle beteekenis begrepen, aangrijpend. > Een geestdriftig applaus van het publiek, waardoor Thalia goed bezet was," volgde dan ook op elk nummer vah het program. De vereeniging ■; mocht ook van vele zijden gewaardeerde medewerking 'ontvangen: zoo stond de heer B. C.' Leef mans welwillend zijne piano af, afkomstig uit de fabriek van Strohmenger and Sons, te Londen. Den 7n Januari *al in Thalia, op vereerend verzoek, naar-wü vernemen, eene tweede uitvoering worden gegeven, ten bate der R. K. armen. Dan zal gezórgd worden, dat de lange pauzen, welke ' zeker tioodig'tot voorbereiding derjtableau's,; maar toch ook vervelend zijn, veraangenaamd wordendoor; feenige uitgelezen muzieknummers. :. Koraalmuziek. Even al > verleden jaar zal ook op hedenavond om 12 uur door de militaire kapel koraalmuziek op het Gouvernementsplein plaats hebben. V Daarna wordt een wandeling met de':: muziek : door eenige straten gemaakt. Muziek. Het program der koraalmuziek van hedenavond op het Gouv. plein luidt: • Nuo• danket-alle Gott. Die Hiramelrtihmen des Ewigen Ehre.' AUein Gott in sei Ehr. Ein feste Burg ist ünser Gott. Lobe den Herra den.machtigen Köpig der Ehren. Hymnus , L. v. Beethoven. Dat van Donderdagmiddag als vólgt: Mi» Gott fiir König and Va' terland, Marsch, * Reckling. Indra, Ouverture, ' Fr. v. Flotow. El Ne va, Walzer, Granada, Rigeoletto, gr. Fantasie, Verdi. La Perle de Madrid, Bolero, Egghardt. Auf wogenderSeè! Marsch, Döring. Barbados- De Engelsche consul alhier heeft gisteren een telegram ontvangen van den Gouverneur van Barbados, waarin deze mededeelt, dat geen enkele besmettelijke ziekte cp het eiland voorkomt, en de gezondheidstoestand aldaar uitmuntend is. Schoone gezondheidspassen worden dan ook verleend. gpm >'* -■ „ • t - |f K| W.', I. HL : Volgens": een uit Trinidad ontvangen telegram kan het Ss.' Prins Willem IV. Woensdag 1 Januari • alh'ier arriveeren.' i* - $'}Het vertrek is bepaald|op'Donderdag; 2 Januari des namiddags ten een ure 30.' , Bacovecultuur. Naar,wij verhemen, zal het Ss. medio .1 anuari naar Jamaïca vertrekken ooi bacoven-plantsoenen te halen- Verlof. :De ingenieur Loth, werkzaam bij de Kol. Spoorwegen, is lijdende aan: malaria in de stad aangebracht. . Bethesda. Men deelt aan de N. R. C. mede: Voor de uitbreiding van het leprosen-asyl Bethesda in Suriname is thans; ingezameld ruim f 44,000. De heer H. Weiss is nu bijna een jaar daarvoor hier te lande werkzaam. Domeinen. Ter, kennis van liet publiek wordt' gebracht dat voortaan afwijzend zal worden beschikt; op aanvragen om concessie tot ontgiuning van — en om vergunning tot het doen van onderzoek naar delfstoffen, alsmede óm concessie tot exploitatie van — en om vergunning tot het doen van ' onderzoek naar balata,' die niet in alle opzichten aan de voorschriften der goud- en balata verordeningen voldoen. - (G. A. B.)' Armenpraktijk. Tei kennis wordt gebracht dat, voor het gereedmaken van recepten voorgeschreven voor de armenpraktijk gedu-: rende 1908. zijn aangewezen de navolgende Apothekers: W. F. van de Leuv voor wijk A, . R. C. Buth ';"n B, . A.. M. Jessarun „ „ G,. .M.J.de Ia Para ■ , E, C. A. van Spall „ '»•F, . W. Erigelbrecht , „ 2e B.' W. Noordel. deel. , A L. Wesenhagen voor wijk D, 2e B. W. Middel deel. en 2e B. W. Zuidelijk dëel. ;(G.A.8.) r Kol. Posüpaarbank;"rMaand,Noy. Bedrag der ingebr. gelden f 28186,17. /Vórige maanden 362728,61* . Bedrag der terugbet. gelden 23294,29 Vorige maanden . _ 341194,53* Aantal inlagen 596, vorige maanden, 7947. Aantal terugbetalingen 439, vorige maanden 5070. ' Aantal nieuw' uitgegeven boekjes 78, vorige maanden' Aantal ingetrokken boekjes 83, vorige • maanden 938. Kol Vaartuigen» Voor onderstaande personen. zijn goederen onafgehaald van den Af.vaartsteiger t. w.: van Engel, JDankfort, E. Goobing, L. Hagnom, P. d'Hari, E. Haywood, Darson, D. Conrad, S. Leefhard, Bloklaud en Utelhaan.' 1 --- Brieven uit Commewijne. Commewijne, 27 December 1907. Geachte Redactie en lezers van „De Surinamer", ik ben . weer terug. en ik haast mij, U nog een oudejaarsgroët te zenden en ook een woordje met U te wisselen over „het verleden" en „de toekomst." V 1907 gaat ons .verlaten, en laat hem'gaan. Laten wij den' Allerhoogste danken, dat Hij ons gespaard heeft voor ergere rampen. 1907; laat ons toch een Souvenir na . over welks bezit 1908 zal beslissen. Moge dat Souvenir ons. gedijen! Moge m. a. w. de Bacovencultuur voor uitvoer slagen, dan. kunnen wij, met vollen moed, de toekomst verder inzien. In volle hoop snellen wij den Bacoven-uitvoer tegemoet, daar de eerste aanplantingen, bijna .overal, niets te wensehen laten. Reeds breken hier eh daar enkele trossen door,'die in Januari zullen rijpen, terwijl een redelijke productie voor verzending reeds einde Februari kan worden verwacht De binnen-en buitenwater-vervoermiddelen echter leveren.nog hier en daar overwegende .bezwaren, daar de noodige pontjes en ponten nog niet in voldoenden staat verkeeren. Ook meent men, dat de groote hooge bacoven-rivierponten heel gemakkelijk zullen worden zonder sleeppontjes, gelijk weleer de suikerlastdragers, die door 4 of 6 roeiers in een sleeppontje er voor werden voortgetrokken, terwijl 1 of 2 stuurlieden in den lastdrager té zorgen hadden voor de richting, \... Het nog ontbrekende kan nog wel intijds worden ingezien en op een of ander practische wijze aangevuld, vooral op de ondernemingen die, ten minste op een aur afstand van de ankerplaats der vrachtschepen zullen gelegen zijn. Doordien er geen voldoend werk te vinden was voor de contractanten bij het onderhoud van den ln aanleg, heeft men hier en daar ook de aanplantingen voor den 2n aanleg gedaan en deze heeft eve'néens een prachtig aanzien. De Bacovencultuur mag dus worden, beschouwd als geslaagd en hangt nu alles af van de 8 en meer armige trossen van de billijke behandeling der U. F. C., die naar believen kan acceptéeren en. afkeuren, èn ook van den leverancier, die zorgen moet om gave trossen te leveren.: Wanueer er nu niet weer gerekend wordt op jle Bacovencultuur alléén, zooals het geval was met de cacao, maar aanstonds tusschen (Ie Bacoven andere culturen worden aangelegd, — behalve rubbergewassen die eerst, in èen verre toekomst produceeren, — dan is de toekomst verzekerd. \ De eenmaal geplante Bacovenstammen kunnen 10 jaren zich op denzelfden plek uitzetten: en steeds flinke trossen leveren, maar zij kunnen ook reeds binnen 3 jaren verval- Jen, wanneer het land compact wordt want omspitting en bemesting zouden te kostbaar \ — - zijn. Zoo'staat hét met de Bananeufamilie, waarvan slechts de appelbacove een uitzon-' dering lèaakt; S' De cultivatie van. Gananenbacovun voor uitvoer is'nieuw, maar het gewas bestónd ten. tijde onzer; bedovergrootvaders en is' óok voor ons dus niets nieuws. Bij het vervallen dus van een bacovenv'eld zouden de rubberboomen • nog niet kunnen produceeren en zou het voortzetten (voor den niet financieelkrachtigen aanlegger vooral) niet zijn vol te houden,'tot na 15 jaar een uitgaven-dekkend product verkregen wordt, dat eerst in het 20ts jaar tot winstgevend klimmen kan. , - - vc-'V-ik S-? i Voor den niet kapitaalkrachtigen ondernemer dus; is een nevencultuur' aanstonds aan te bevelen, die naast de rubber zal kunnen staan, zelfs al Wordt deze reeds winstgevend. Als nevencultuui zouden aanbeveling verdienen : de Koffie, do Sinasappel, de Kaneel, de": Kruidnagel, de Notenmuskaat, en dergelijke, en waarschijnlijk pok de Kinaplant. Mét de Cacao ging het ruim een volle eeuw goed, en werden onze voorgangers en wij verleiden door de goedeTwinsten; zoo werd de cacao een algemeen cultuur, gedurende de cricis.' LV' V*-/;./ :v - • Wij hebben tha!ns een; proefstation en een cultuurtuin. Wij verkeèren dus in betere conditie dan' ónze voorvaderen,. en: Dr. van Hall komt nu ook vrij van om zijn aandacht aan ons alléén te wijdén. Die' inrichtingen kunnen ons de meest winstgevende gewasseD aanwijzen, die hét best tusschon de Bacóven kunnen opgroeien.■ Dit mogen wij ook met redenr verwachten van den Landbouwinspecteur. ~ In de toekomst meenen wij ook Suiker-centrale te zien opgericht. . , • Hoge dit verwezenlijkt worden! Er is genoeg land ...te krijgen. Voor Suiker-centralëri terreinen bv,>ïn de Boven Commewijne, op de hoogte van de verlaten plantage, Roosenburg; in de Boven Cottica, op verscheidene plaatsen •, in de Benedén Commewijne,; tusschen de, vestigingen .Kroonenburg en Johan en Margaretha. — Altijd in het centrum der kleine landbouwers. — Ook; al iriïdën Saramaccapolder, indien liet .* land niet te laag is en er niet te veel zaud en schulpen er zijn; — nog in de Bo ven- Suriname c.n in het / District Nickerie. De kleine .landbouwers zullen een groot product kunnen eh ook hun arbeid voor de isuikercèntrale beschikbaar stellen. Waardoor de aan voerkosten ■' voor immigranten, haar ■ evenredigheid, minder zullen bedragen dan : voor - Mariënburg. etj Zoelen. 1 ; Zeker Wijst de toekomst, dat wij• over het doodepunt zijn: geraakt. Men zorge maar, om de „welvaartmeter"; te doen rijzen. r Die - macht heeft; echter . slechts het . kapitaal, geholpen door ons Gouvernement. ; 1907 verdwijnt 1908 is - reeds daar. Wij hopen: het zal een góed'jaar zijn! • 1907 was teleurstellend. De vooruitzichten stonden in den beginne prachtig; maar- de regenval .was buitengewoon zwaar en de vooruitzichten gingen te niet, voor het . grootste deel reeds in de le helft van het jaar. Ook de ziekte, die dé plantagés in ' Commewijne reeds 7 jaren teisterde.' in de cacaocultuur,' , kwam met nieuwe kracht té voorschijn en vernietigde een groot aantal boomen op de ondernemingen.";';;' ';:V. v*. ' Thans staan de verschillende gewassen, zooals: het jonge riet,en de koffie, in frisschen groei en ook de cacao steekt , zich nu weer in een kleed der jonkheid. Moge dit kleed niet bedriege! Moge liet weer' geen voeding; geven Taan de: thrips, maar de bladeren gezond ■en /krachtig bi ij ven, om genoegiaam voeding op te nemen voor de vruchtzetting; dan bestaat er wel kans, om, voor het invallen van nieuwe krulloten, een beter productie binnen te halen, terwijl dé prijs thans hoog genoeg is, om nog dei; moed niét te verliezen voor deze cultuur. De landbouwers, meest de koelies en Javanen, zijn al bezig met het planten van rijst, koren,, bananen cn aardvruchten. Onze creolen échter.staan nog zeer ten achter. Het Gouvernement heeft geleidelijk de verkeerde toestanden aan polders en loozingen, zooveel , mogelijk, verbeterd, zoodat de kleine 'landbouwers een bétere toekomst kunnen tegemoet gaan. \ Het welslagen nu zal behalve vr.u het weer, [afhangen f van de plaatselijke hoofden, -dié 'te zorgen hebben voor het intijds en geregeld «penen van sluizen en kokers, om "het overiollige water te loozen, en voor ontstane dam •reuken onverwijld te stoppen. Men beschouwe" het ■ plantersbaantje niet als een uitkomst uit den nood, maar wel als .'een verantwoordelijke positie. Plichtsverzuim ' leidt slechts tot nadeel, waarvan de kleine : landbouwers de dupe worden en dat ook voor het Gouvernement énorme opofferingen doet verloren gaan. Men denke slechts, particulieren hebben voor dezulken geen consideraties, daar men ' met dezen niet zit opgescheept, na eene benoeming. --- PUBLIEKE VEILING. ' Gisteren is op*de veiling ten kantore van den notaris A. -J. da Costa de plantage De Nieuwe Grond opgehouden Yoor f 35000.— --- AANBESTEDINGEN. Bij de op Vrijdag 27 Dec. gehouden aanbesteding voor het bouwen van eene school voor 400 leerlingen, met privaatgebouw, urinoir en schoonmaakstërewoningen eenige andere bijkomende werken te Paramaribo aan de Gravenstraat A 26, hebben ingeschreven: S. W. Alvares voor f 7250.— E. C. v. Hetten 7500.— B. C. Samuels 7650,—. G. E. Philipszoon 7965,— M. E. r. Coblijn r 8479.12 W. J. Labadie 9200,— R. F. A. del Prado 9650.— .W.J.Macintosh . 11000.— j R. \W Machera 11780.— • J. A. Alvares ' 17500.— Ch. C. AValler , 17500,- • Voor het overbrengen van . eenigel gebouwen" van ' Frederiksdorp; en Sommelsdijk naar Constantia ter aan te wijzén plaatsen op het' V terrein alwaar «het:: District ? Commislssariaat van Boven-Comraewijne en Cottica zal geves- . tigd worden schreven in . Perceel I II 111 E. C. van Hetten ; 1400, 750 1321 S. W. Alvares 2090 1050 1875 Gi E. Philipszoon 2360 .1279; 1529 : B. Q.'Samuels • 2412 1838 2000 J. Barends . 2424 ■ 2233 . 2569 M.,v. Cobltfn 2491 > "1448.50 1600* R. W. Machera 3ÏOO 1460 1900 J. C. Terzooi 3200 1399 2000 . W. J. Labadie 3500 1800 2350 --- Meteorologische dienst. Volgens . waarnemingen, gedaan in den Cultuurtui n, bedroeg de regenval aldaar op: 22 - Dec. mM;' • V 23 .. „ ' 6,5 , • ■ ■24 ■ 3,0 . jf / ' .25 ; -'v 3,7 ./ : 26 1,3 28 .... 1,1 . --- Y BURGERLIJKE STAND. , Huwelijken. Paramaribo. Frederik Christiaan Adonis en Fraocis Rosa Trustfull. Juliaan Albert van Éyck en Paulina Carolina Sunkuleea. > Charles Thomas White en Wilhelmina Augusta Bynoe. - ■ Bevallen. . Dec. Augustina Lijda Kerk, echtge. van Emanuel Charles Gesser, z. „, 22 Dec: _ Maria Jacoba Arno,, echtge. van jacques johan* Volkerts,1* 25 Dec. Florentinejosephine Henriette Vrieze, echtge. van Albert Philips Julius'Guda, d. —. Louise Mary Laret, echtge. van Paul August Walther de Hart, —Rachel Abarbanel,. èchtge. van Eliazer Coenraad Gomperts, z. Overleden. 20 Dec. Maria Emelia Dorn, 13 j. — Chan-, a-Hung, wedr. van Agnes Steraloper. 68 j. 21 Dec. Adolphina Juliana Losdorp. 64 j. Louisa Seraphina Sweef, 66 j.. 23 Dec. Jacques Harry van Weisen, 4 ra.— Chdrlotte Mariana Bruynder, echtge. van Julius . Kerseborn, 65 j. — Debi No. 362/Jj, 26 j. * »4 Dec. Annie Harriette Leefmaos, 3 m. — Theodorus Frans OpEinde, echtgt. van Helena Oldenstam, 50 j.—• Willem Madretsma, 41 j. — Victoria Sint Claer, 23 j. 25 Dec. Hilda Hubertha Ogel, 6 w. — Cornelis Joseph Gilliard, 6 m. — Albertina Roemer, wede. van Johannes Theodoor. Goed hoop, 59 j... ; V 26 Dec. James Guillaumë .Weels, 4 m. — Luchmon No. 27/ Bb, 35 j. — Martha Sophia Borgher, wede. van Manus Biezen, 27 Dec. Gabriel Josy van Marl, echtgt van Henrietta Madelena Oostburg, 60 i. — Anupi No. 842/ S, 63 j. .. :• 28 Dec. David Hendrik. Bramston, 6 w. — Ramdija, 28 j. - • t --- POSTERIJEN. , Postslultlng Toor: ■. ■;>' ■.■■■■:■ COEONIE en NICKERIE mld" dags 12 n., - ALBINA en CAYENNE Vrijdag 3 , Jan. 'g omsid* dags 3Vs nnr. • v . EUROPA (via ,'Martinique) Vrijdag 3 Jan. 's namiddags • 5 uur. --- KOLONIALE VAARTUIGEN. Deatoomer ALBINA vertrekt Donderdag den 2n Jan. a s. 's nam. te 2 uren precies, via CORONIE 5 ' naar NICKERIE. . , - - ' ; De stoomer PARAMARIBO vertrekt Maandag den 6n Jan. a. s. 'snam. te 4 uren 30 min. precies. via NICKERIE naar DEMERARA. - --- SCHEEPVAART. VERTROKKEN. 26 Dec-Ss. Paramaribo, kapt. A.* Krabbendam naar Demerara. , Passagiers: 9. Donglas en 10 dekpass. --- BINNENGEKOMEN. 31 Dec. Ss. Paramaribo, kapt. A. Krabbendam van Demerara. Passagiers: I'dekpass. • ' --- CORRESPONDENTIE. In dank ontvangen Hailtable 1908. van den K, W. I. M.-dienst." . — Van den heer H. E. Meijera, „De Hollandsche Winkel" een sierlik Zwartjesalbum. ." --- Waterstand. (BIJ BRAAMSPONT). HOOGWATER vu. mi. 1 Jan. Woensdag 3,4 ■'*, 3,34 2 „ Donderdag 4,— ■ 4,27 3 , Vrijdag 4,53 5,19 4 B Zaterdag 5,43 6,8 (BIJ KWAKOEGRON). Vrijdag 27 Dec. 0.6 11. --- TELEGRAMMEN. Nev York 28 — De financieels toestand der banken is veel verbeterd. Londen 29— Zuid-Mantsjoerije is geheel bezet door de Japanners, zooals ten tijde van den oorlog. --- Allerlei. Een Engelschman, op reis door Italië, bêzocht Verona èn weuschte de graven van Romeo en Julia Ie bezichtigen èn Vraagt aan èen daar staand schildwacht. „Waar liggen Romeo en Julia, vriend?": .■•••• Schildwacht. „Hier niet, Sir; misschien bij een andere compagnie." Dokter tot een patiënt : „Wel hoe is je de warm waterkuur door mij voorgeschreven bevallen. Heeft het je van je verkoudheid afgeholpen ?" Patiënt: „Ja, zie je dokter, 'k heb er wat citroen en rum bij gedaan en dat ismty heel goed bekomen. , <■ ' --- De heer De Goeje. Luitenant ter zee 2e Klasse, me «en 101 nu toe onbekenden Driehoek van Suriname heeft opgenomen, keert Donderdag naar Nederland terug.: & Bij zijn vertrek achten wij als Surinaamsch orgaan het: tot plicht een woord van hulde te schrijven aan den èrnstigen Leider der laatste wetenschappelijke expeditie. Niet alleen is zijn expeditie geslaagd te noemen, maar ook zijn oponthoud te Paramari- Y'~T~ v • •- : • . ', ,'l bo; heeft de heer|de Goeje zonder onderbreken besteed .om alles wat op Suriname betrekking heeft, zooveel mogelijk; na te gaan, en gegevens te verzamelen - tot vérdere stadie van taal en volk. En ware door de geneesheéren eene nieuwe tocht naar het binnen-, land hem niet teo strengste afgeraden wegens den malaria-aanval, waaraan hij na terugkomst der expeditie geleden heeft; dan zou de ijverige ontdekkingsreiziger gaarne zich beschikbaar hebben gesteld om het stroomgebied der Suriname:rivier te verkennen. Den heer De Goeje. wenschen wij een voorspoedige reis tOe. ' '' V' > V De heerén Bakhuys, van Stockum. en de Goeje zullen steeds met eerbied en dankbaarheid. in onze kolonie worden genoemd. --- Gouvernements Besluiten. Benoemd: tot leden van de Commissie van Aanslag op de Inkomstenbelasting voor het jaar 1908 de heeren R. Bueno de Mesquita en A. V oland; . " als Secretaris, F. V. Enge 1 brecht, ambt. bij de belastingen. Herbenoemd; Mr. P. A. Visser, tót lid bij den Raad van Beroep op de Inkomstenbelasting en tot plaatsvervanger Mr.'S. D. de-Vries. --- Districtnieuws. Ben. Saramacca. Zaterdag had tegenover Smithfield eene vrouw, die bij ontstuimig water den • oversteek /der" rivier doen wilde, het ongeluk in het water om te komen. • . Boven-Commewijne. De toevloed der: Pransche vluchtelingen" neemt alhièr steeds toe. Voor reenigé , weken heeft een hunner zich óp Constantia door ophanging, van het leven beroofd. .. Kort daarna werd het lijk; van een anderen, die vermoedelijk verdronken was, drijvende rin de rivier aangetroffen. . Eenigen -hunnerzijn thans werkzaam gesteld op Cöhstaritia in "dienst van het gouvernement. ---