VRANCKRYCK. VRANCKRYCK. PArijs den 26 Mey. De jonghste Brieven van Brest melden, dat door het verhaesten der Zee-Equipage de meeste Schepen in de Haven gebracht zijn; dat de Vloot, soo haest de Renforten van Rochefort en Provence arriveren, t'zeyl sal konnen gaen; dat ongelooffelijck veel Volck, soo Arbeyders, als Bootsgesellen ende andere , ter dier Plaetse gevonden wert; dat men selden soo schoonen ende soo considerabelen Vloot in Vranckrijck gesien heeft; dat Monsr. de Bontepos, Monsr. de la Touche ende verdere Officiers onvermoeyt besig zijn; dat Monsr. de Vavre noch niet gearriveert is; dat men continueert te twijffelen, of Monsr. de Seignelay niet wel selfs op de Vloot sal gaen, om yder te meer tot het waernemen van sijn plicht door sijn tegenwoordigheyt aen te moedigen, ende dat men door een nader Courier uyt Yrlant verstaen heeft , dat den gewesen Coning van Engelant in een goede gesontheyt blijft; dat de Franssche Hulp-Troupen noch in hare Quartieren te Cashel , Kilkenny en Corck leggen; maer door de Sterfre , voorleden Jaer onder het Vee geweest, ende de sobere gehouden ordre alle Levensmiddelen duur moeten betalen; dat Monsr. de Famechon , die te Kilkenny commandeert, door den gewesen Coningh tot Mareschal de Camp van sijn Machten aengestelt is; dat Monsr. de Lauzun veele Behoeften in Charlemont heeft weten te doen brengen , en dat den Hertog van Schombergh een Renfort van 7 a 8000 Man ontfangen heeft. Vermits de Besitters van Beneficien , wanneer sy Bullen versoecken, op poene van nulliteyt van deselve Bullen, alle de Beneficien endeTijtels,die sy hebben , moeten opgeven, heeft den Paus den Cardinael van Furstenburgh gedispenseert, van eenige de minste mentie in sijn Eysch van de Bullen tot de Conincklijcke Abdy van St. Germain de Prez van het Ceurvorstendom van Ceulen te maecken , als wel siende de groote difficulteyten , die gemoveert souden zijn geworden, ingeval hy sig de Qualiteyt van Ceurvorst van Ceulen gearrogeert had , ende dat ter contrarie, wanneer hy geen het minste gewagh daer van maeckte , sijne Vyanden het selve voor een Renunciatie souden nemen: Op dese Dispensatie heeft den Cardinael niet alleen sijne Bullen in een behoorlijcke form ontfangen ende den 20 possessie genomen; maer oock Maendagh reets op het prachtigste de Mis in de Abdy gedaen. Sondagh hielt den Coningh sijn Jubilé ende vergaf de vacante Beneficien , ende onder anderen het Bisdom van Doornick aen den Abt de Salle en de Abdy van Savigny in Normandyen aen den Hertogh van Bournonville. Parijs den 26 Mey. D'Oneffenheden, die men nu met den Hertog van Savoyen heeft, betreffen alleen de Verseeckertheden, die men van sijn Hoogheyt begeert: eenigen tijt heeft men gedrongen op de inruyming van sommige sijner Vestingen, ende selfs belooft, dat, ingeval hy Verrue en de Citadelle van Turin wilde overleveren, sijn Majesteyt 200000 Ponden aen hem naer de Vrede soude uytkeeren en die Stercktens weder afstaen ende evacuëren; doch Monsr. de Gatinat schrijft van den 19, dat den Hertogh sigh verklaert heeft, dat hy wel de Vruntschap met sijn Majesteyt wil continuëren; maer om verscheyde redenen niet kan resolveren tot het overgeven van eenige sijner Fortressen ofte Steden, welcke ende hoedanige sy oock mogen wesen , aen sijn Majesteyt , en dat de Dalluyden haer voordeel by dese occasie niet versuymen; maer gedurig Excursien doen ende, het geen sy van noden hebben, naer de Dalen slepen: Derhalven heeft het Hof aen Catinat laten rescriberen dathyaenden Hertog sal notificeren , dat de Coning tot een bewijs vansijngenegentheyt van de inruyming van Steden desisteert ende alleen versoeckt , dat Sijn Hoogheyt tot bevestiging ende te meerder verseeckering van de goede Intelligentie, die hy met ons wenscht te houdden , 3000 Man van sijne Troupen aen hem overlaet: Of den Hertog sig daer toe sal laten persuaderen , verlangt men te vernemen. Ondertusschen heeft men te Post noch meerder nieuwe Busschen voor onse Regimenten afgesonden, op dat sy instaetmogenzijn, van de Dalluyden van verre op hare Gebergtens, daer sy verschanst leggen , te beschadigen; want men heeft weynig lust meer, deAttaques op die manier , als tot noch toe gepractiseert is, te hervatten ende ons volck op de Vleesch-Banck te brengen. D'Onlusten met het Hof van Romen , die men ons geflatteert heeft, dat haest getermineert souden wesen , ontfoncken op nieuw met groote hevigheyt; Zedert dat den Cardinael Cibo ende de overige van sijn Aenhang aen den Paus getoont hebben, in hoe grooten engte hy de Stoel soude brengen , ingeval hy over de smaetheden, deselve aengedaen , soo gemackelijck quam te stappen ende sigh soo luttel bekreunde de Deliberatien , door de Sorbonne ende ons Parlement gehouden, niet alleen door het feylbaer verklaren vandenPaus; maer oock door het opentlijk staende houden in het volle Parlement, dat de Bul van Excommunicatie, tegen den Marquis de Lavardin gefulmineert , vol Misslagen ende de Censure onderworpen is; een Saeck, haers oordeels naulijcks te vergoeden, als door een Personele reparatie: Men hout voor seecker , dat dese Cardinael ende sommige andere de grootste Party van het Sacro Collegio tegen de goede Sentimenten , die den Paus tot deseKroonbegonte toonen, opgeset ende ten hoogsten geanimeert hebben: derhalven mochten onse Prelaten haer dit gantsche Jaer noch wel van de Term, Sede Vacante , bedienen. Sr. Du Bois, voorheen Advocaet Generael van het Hof der Aydes ende tegenwoordig Requestmeester,heeft de Conincklijcke Approbatie tot het bekleeden van het Provoostschap der Koopluyden , het geen Monsr. de Fourcy in de Maent Augustus staet te quiteren. Men prepareert alles tot het houden van de Lijck-Dienst van Madame de Dauphine, welcke den 8 Juny te St. Denis geschieden sal: Weynig Persoonen sullen aldaer verschijnen, en maer 8 Tafels gedeckt wesen. --- ENGELANT, &c. ENGELANT, &c. Londen den 23 Mey. Sijn Majesteyt heeft een Charter van de Linnen-Manufactury aen Craven Howard, Esq., vergunt, om een Gouverneur en Assistenten van deselve op de Naem van 's Konings en Koninginnes Corporatie van de Linnen-Manufactury in Engelant te verkiesen. Volgens de gegeve ordres zijn de meeste Zee-Officiers na de Vloot vertrocken: die haer hier noch bevinden, sullen met den eersten volgen. Na dat den 19 een Schip, nae Vranckrijckwillende, door een van onse Jachten , dat quade gedachten kreeg, tussen Deale en Douvres aen Lant gejaegt was, en, terwijl 'Volk vlood en eschappeerde, de Rock , die een van haer liet vallen doorsogt en in deselve een Papier, sommige verdacht makende, gevonden, heeft men niet alleen Collonel Butler , Mr. Ashton, Mr. George Matthewes,Mr. Lane enWilliam Butler by de kop gegrepen, maer oock te gelijck eenBediendevan den Lantmeter van Douvres , beschuldigt , dat hy nevens andere 't Scheepje voor de Vluchtelingen besorgt en haer Eschappade begunstigt had. Col. Charles Herbert , outste Broeder van den Grave van Torrington, is in plaets van Sr. William Godolphin , die sig een geruymen tijt in Spange onthouden heeft, Auditeur van Wales geworden en het vereyschte Patent aen hem ten dien eynde overgelevert.Uyt Schotlant wert geschreven, dat door de Papieren , die men gevonden heeft by den Persoon, welcke door het Scheepje, naderhant teKirkubright aengehaelt , aen Lant geset is, de Mesures, die den gewesen Koning van de Somer meent te nemen, en oock ten deele de Desseynen,die Vranckrijck gehad heeft , ontdeckt zijn. In Yrlant sal den Collonel Wolseley wel een gedeelte van het Legercommanderen;doch echter byna niet als Volckeren van Inniskilling en Londonderry, die hy om hare Wackerheyt Leeuwen noemt, onder hem hebben. De Compagnie Guardes te Paert van Ormont, Saturdag te Portsmuyden gearriveert , staet ten eersten herwaerts te komen en op Withal te blijven in plaets van d'andere Compagnien, die met den Koning na Yrlant sullen gaen. Den 20 verschenen d'Officiers, in Essex gevangen genomen , om dat sy nae Vranckrijck meenden over testeken , voor het Hof van 's Konings Banck: sy versochten ontslagen te werden; toonden, dat de Commissien , door den gewesen Koning aen haer verleent, out zijn en dat syse al overde 2Jarengehad hebben , en seyden, dat sy soo geluckig niet zijnde,dat sy hierte Lant eenig Employ kosten bekomen , van voornemen waren, buyten dese Rijcken , daer sy gevoeglijckst sagen voort te geraken,in Militairen Dienst te treden: De Rechters namenuytstel,om hare gedachten over dit geval te laten gaen. --- NEDERLANDEN. NEDERLANDEN. Kortrijck den 26 Mey. Den Ingenieur, Monsr. de Valleroy, is dag en nacht besig met het fortificeren van dese Stadt: hy verstercktse nu alleen van de Leye-Brugge tot achter het Hospitael,van de Leye- Poort langs d'oude Vest tot achter de Capucijnen en voortstot aen de twee Spye Toorns, eyndigende weder aen de Leye-Brugge: Hy laet Muuren met Schietgaten opmetselen en VriesschePaerden maecken. Men spreeckt oock van 't opwerpen vaneenBatteryop de Meulewal en vreest, dat, wanneer de Fransse het eene gedeeltevan de Stadt voltoyt hebben , sy aen het andere sullen beginnen. Volckerenuyt het Leger hebben de Kerck van Denterghem geplondert.De Bomben , Carcassen , Mortieren en Canons, die de Fransseuytgestroyt hebben , dat sy van Rijssel te gemoet sagen, zijn noch niet aengekomen. Den Marquis Dolé, een der Luytenants Generael, passeerde den 24 met omtrent 800 Man te Voet, waer mede hy uyt Champagne komt , door dese Stadt na d'Armee: sijne Volckerenhebben omtrent 200 Mijlen gemarcheert. Een groote party Wagensmet Levensmiddelen en Bagage , gisteren al tot Desselghem gebracht, is te rug gekomen; ter oorsaeck,dat 200 Man,diesytotConvoyby haerhad, soo dapper waren , dat sy op het hooren losschen van eenMusquetschoot niet verder dorsten trecken uyt vrees, datsyinhandenvan Spaensse Partyen souden vallen. Hier leggen 2 Battaillons Switsers, bestaende uyt 1600 Man, van 't Regiment van Gridder,daer in begrepen 2 vrye Compagnien , den 25 van Duynkerckenaengekomen en beyde van 334 Mannen behalven d'Officiers; oock hetRegiment van Papone , Dragonders en meest Nederlanders, en noch eenige Militie , uyt andere Regimenten gedetacheert. De Boerenbeginnende Fransse met Stocken doot te slaen en naest de Boeren,die sy ophet Lant verslagen vinden , te leggen; sulcks dat men naulijcks eenZielelose Boer siet , of een Fransman daer nevens. De Walenen vremde Natien halen Koeyen , Paerden en Varckens op de Naem van de Soldaten weg: die van Harlebeeck hebben haer verscheydegeroofde Beesten weder afhandig gemaeckt. Audenaerde den 28 Mey. De Fransse hebben onder Trommelslag te Cortrijck gepubliceert , dat de Fransse Pistolen,gelijck deFransse Ecus gemunt , cours sullen hebben tot 10 Gulden Vlaemsof twaelf en een halve Frans. De Pionniers , door de Vyanden van de Casteleny van Kortrijck gevordert , arbeyden aen de Muuren en leggen Fascinen van de Ley-Poort tot aen 't Capucijner Klooster.Een menigte Wagens zijn door de Spaensse van de Casteleny van Kortrijck na haer leger ontboden; en, na men segt, souden die vanEckerten d'omleggende Parochien al in aentocht wesen. De Boerenzijn troosteloos , dewijl de Franssche, niettegenstaende sy de Contributien betalen, hare Goederen plonderen.De Vyandenhebbenden Pastoor van Hulst de Kleederen uytgeschut ende sijn Lijf bonten blau geslagen; oock, so geseght wert, de Pastoors vanMeyegem ende Ayegem mishandelt. In haer Leger is deser dagen Justitie gedaen aen sommige die een Autaer geschonden hadden. De vremde Vyantlijcke Soldaten , van welcke de Boeren vanHarlebekehare Beesten wedergenomen hebben, hebben de stoutigheyt, van aen den Heer Pertius , welcke te Cortrijck commandeert,te klagen , even als of haer groot ongelijck geschiet was; Pertius daer op Informatie over en weder doen beleggen, en de Soldatengedreygt, dat sy , ingeval sy de Beesten gestolen gehad hebben, qualijck sullen varen. Gent den 28 Mey. Woensdagh avont trock een Party van 150 Duytsche van het Volck van den Oversten Luytenant Kuddacker uyt dese Stadt: Sy avanceerde tot aen de Parochie van Machelen ende keerde Donderdag , sonder een eenigen Franschman gesien te hebben. Dien dagh marcheerde een Party van het Regiment Dragonders van Valenzar op de Franssche Brantwacht bu Deynse uyt, kapte de Sentinelle perdu in drie à vier Stucken, sloeg de geheele Brantwacht de Hoofden af , verloor een Man, kreeg twee a drie Gequetsten ende bracht op haer wederkomstde Lijckenende afgehouwe Koppen op een Wagen voor dese Stadt. Geloofwaerdige Persoonen , welcke in het Leger bij Kortrijck geweest hebben, rapporteren voor de Waerheyt, dat het Fransch Leger noch geen 18 a 20000 Man sterck en meest opgeraept slecht Volck is. De Duytsche verlangen , haer te vernestelen; maer men bemint van dese kant, seecker te gaen ende liever noch wat te wachten. Ondertusschen leggen in ende rontom dese Stadt aen alle de Poorten ende op het platte Lant seer veel Volck , altemael uytgelese Manschap, t'samen op omtrent 20000 Man gegist , welcke dagelijcks vermeerderen. Sijn Excellentie , onsen Gouverneur Generael , ende den Maistre de Camp Generael , den Marquis de Bedinar, bevinden haer onder de Troupen, die buyten de Dam-Poort campeeren. De Artillery-Paerden, voor drie dagen aengekomen , houden haer gereet tot het afvoeren van het Canon. De Engelssche Troupen, hier in Guarnisoen ende altemael schoon Volck, zijn door den Heer Diodati , Commissaris van de Monstering van sijn Majesteyts Troupen in Hollant , gemonstert. Brussel den 28 Mey. De Franssche Armee onder den Mareschal de Luxemburg hout sig te Deynse in een gesloten en brant niet, maer haelt (haer eenigste besigheyt) de Granen ende Vruchten van alle kanten weg en licht de Beesten van de Boeren, selfs in de Dorpen , welcke Contributien betalen. Sijn Excellentie , den Heer Marquis de Gastanaga , blijft in de Voor-Stadt van Gent gecampeert; ende men schat sijn Armee op 20000 Man, altemael uytgesocht Volck: Sijn Excellentie wacht de Troupen van Hanover, welcke den Generael Baron de Podwels , herwaerts brengt, ende een Detaschement Hollantsche Ruytery van het Leger onder den Prince van Waldecq: hy meent , naer haer aenkomst de Vyanden te Deynse te gaen attacqueren: Deselve Generael Podwels hout goede Ordre op sijn Marsch , arriveerde Donderdagh met sijn vyf Regimenten te Diest , Vrydagh te Aerschot , gisteren by Mechelen , sal van avont een verbrande Brugh op de Vaert van Antwerpen repareren, eenige dagen uytrusten ende vervolgens naer het Leger by Gent voorttrecken. Van Charleroy wert geschreven, dat teHanop de Eur over de Sambre twee Mijlen van Charleroy een Corps van 8000 Franssche gearriveert is. Antwerpen den 29 Mey. Voorleden Donderdag ontstont in het Dorp van St. Nicolaes in 't Lant van Waes een schrickelijcke Brant in een Brandewijn Brandery, veroorsaeckt door het stoken van Harst, om het Mout te drogen: de helft van de Calkerstraet aen beyde de syden en de geheele Ankerstraet, daer het Spits van den Toorn tot aen het Steene Werck en het Dack van de Kerck in Kolen raekten, de Klocken smolten , doch het verwelfsel bleef staen en van binnen geen schade geschiede , consumeerden: van d'Ankerstraet vloog de Vlam langs de Houbril en alsoo de geheele lengte van de Marckt aen de Noortsyde tot aen de engte, en van daer weder tot aen de Nieustraet, die oock gantsch verbrant is; als mede 9 a 10 Huysen verder de Marckt op en eenige, die achterwaerts uytstonden. In 't geheel spreeckt men , dat omtrent 400 Huysen (wel 500 Woningen uytmakende) behalven de Schuuren, Stallen en Packhuysenverteert,veele Koopmanschappen verslonden , &c. 's Gravenhage den 30 Mey. Gisteren ontfing men tyding, dat den Heer van Amerongen van den Bisschop van Munster,by dewelcke sijn Hoog Edt. Audientie gehad had , na Hamburg vertrocken is, om soo vervolgens sijne Reyse nae Denemarcken voort te setten. Den Heer van Hairen staet op sijn vertreck van Leeuwarden na 't Sweetse Hof. Desen morgen quamen Brieven aen haer Hoog Mog. van den Grave van Hoorn , Gouverneur van Sluys in Vlaenderen en van de onderhorige Plaetsen en Forten: sijn Excellentie heeft eenige Troupen na de Brugse Vaert bydeSpaenssegedetascheert,om te beletten , dat de Fransse deselve passeren. Den Hertog van Luxemburgh soude sigh noch met het Corps sijner Armee omtrent Deynse en Kortrijk bevinden en trachten, de Passagevan de 2Rivierendaer omtrent te versekeren en eenige Sterckten daer toe op te werpen.De Keyserlijcke Ministers , verstaet men, dat aen haer Hoog Mog. hebben genotificeert , dat den Heer Ceurvorst van Beyeren het Leger aen den Rhijn sal commanderen. De Heeren Gecommitteerden van de Admiraliteyten zijn een keer na Huys gaen doen en staen op morgen te reverteren , om hare Conferentien tot termineringevan de Zee-saken met de Heeren haer Hoog Mog. Gedeputeerden te continueren. Uyt Engelant is gearriveert Mylord Ruthen, Soon van den Graef van Kent. Amsterdam den 31 Mey. Van Cadix is bericht volgens schryven van goeder hant , dat van Cadix en van Brussel soude zijn gekomen, dat de Heeren Vice-Admiraels Allemonde en Killegrew 3 Engelsse en 3 Hollantse Oorlogschepen Straetwaerts in gedetascheert hebben, om sommige vremde Schepen tot Mallaga op te soecken en de Contrabanden , die sy anders na Marsilien souden meenen te brengen, daer uyt te lichten; van welckers vervolg en volkomen seeckerheyt men echter met de naeste verwacht werdendeSpaenssePost confirmatie moet verwachten. In Tessel is een Scheepje van Madera binnen gekomen, 't is van een ander gescheyden en brengt tyding, dat d'Engelssche Vloot , na West-Indiën gedestineert, inMaderaingelopen geweest is , tot het halen van Water ende verdere Ververssingen en daer naer haer Reyse al weder voortgeset heeft, en in passant een Fransch Schip , dat van Rochel naer Martenique meende te seylen, verovert. Voor drie dagen is Schipper Vlamingh met een Advys- Galjoot tot Hellevoetsluys ingelopen en gisteren alhier in Persoon ingekomen: Hy vertrock den 7 December des voorleden Jaers 1689 van Batavia , heeft aen de Caep de Bona Esperance niet aengeweest; doch vier a vyf Schepen van verre aldaer in de Baey konnen sien leggen , en daer onder een , dat wel een vremt maecksel scheen te zijn: Hy komt het Canael of binnen door geseylt , brengt advysen, dat 11 a 12 Retour-Schepen en een Galjoot met den eersten behalven de Na-Schepen staen te repatriëren; dat van deselve 7 tot Batavia in lading lagen, en drie van Ceylon , een van de kust van Coromandel en een van Bengale , staen te komen; dat mense noemt, Nederlant, de Purmer , Slaeper , 's Lants Welvaren, Syon, Cappelle,Pijlswaert, Schielant , Alckmaer , de Leck , den Bergh China ende een ander: In Indien stont het voor de Compagnie alles wel. Tot Oostende is opgebracht een Deensch Schip, groot 350 Vat, met Sparren en Deelen van Fredricksstad vertrocken. Het Schip deSt.Pieter,Schipper Carsten Carstensz. , van Zeelant na Bilboa lopende, is volgens bericht , en de laetste Brieven van Nantes, tot Nantes ingelopen. 's Gravenhage den 31 Mey. De Heeren Gecommitteerden van eenige Collegien ter Admiraliteyt, alhier gereverteert,zijn dese morgenweder in Conferentie geweest; en immediatelijck daer na den Sweedsen Envoyé , den Grave van Oxenstern , insgelijx met haer Ho:Mo:Gedeputeerden in de Treves-Kamer; en na het eyndigen van de Besoignes wiert sijn Exc. door de Heeren van Odijk en vander Waye, haer Hoog Mo. Gedeputeerden , tot aen de Trappen, daer hy gerecipieert was,uytgeleyt: Ter selver tijt waren de Heeren Gecommitteerden van den Raed van State met haer Ho: Mo: Gedeputeerden in Conferentie. Aen den Vorst van Waldek is een Expresse gesonden , en verneemt men, dat sijn Vorstel: Doorl: volkomen en met genoegen de Preuve, die de Capiteyn Zeger voor hem met spoedig schieten van 't Canon met Scherp of Kogels en daer van hy diversse blijcken gedaen had, geapprobeert heeft. Sijn Exc. , den Velt-Marschal en Grave van Nassau, is uytsijnGouvernement van 's Hertogenbos mede na 't Leger vertrocken. Den Heer Citters , haer Ho: Mo: Ambassadeur aen 't Engelsse Hof, wert in 't kort alhier te gemoet gesien,also sijnExc.vanhaerHo:Mo:daertoepermissie ontfangen heeft. Haer Ho: Mo: hebben by Placcaetgeordonneert,dat d In en Opgesetenen ten platten Lande in 't bekomenvan d'Attestatien, die sy by hare Paerden van noden hebben tot voldoening van 't Placcaet , op d'Uytvoer van Paerden, den 16 Jan., 1690, geëmaneert, vry sullen zijn van 't kleyn Zegel en de Leges van Schepenen en niets betaelt behoeven te werden , als het Schrijf-Loon van den Secretaris, die daer voor en voor 't drucken van 't Dorp-Zegel op d'Attestatie sal mogen ontfangen 4 Stuyvers eens; sonder meer, nadien,so langd'Inen Opgesetenen ten platten Lande , 't selve Paert gebruycken en niet verkopen of veranderen , deselve Attestatie niet alleen voor een reys, maervoor altijt , goet is. Haerlem den 31 Mey. Alhier is heden om de gedurige uytstroyinge van allerley Pasquillen, selfs op sulcken manier, als of sy by den Heer Hooft-Officier deser Stede waren getekent en also met publijcke Authoriteyt uytgegeven, op nieu verboden, eenige van diergelijcke fameuse Libellen te drucken , te verkopen of selfs te hebben , sonder overgaef van dien aen den Heer Hooft-Officier deser Stede; en oock by desen verklaert , dat de Memorie van Rechten, gedruckt nae de Copye tot Amsterdam by Jan Rieuwerts, StadtsDrucker,tegen Romeyn de Hooge , nu onlangs mede onder den Volcke gesemineert , is een vals Libel; als zijnde noyt by den Heer Hooft-Officier deser Stede getekent ofte daer van oyt in Rechten gedient. ---