BEMIDDELING IN KATANGAANSE CRISIS? Tsjombe doet beroep op Amerikaanse president Speciale volmachten voor ambassadeur van de V.S. Van het front geen nieuws ELIS ABETIISTADAVASHIN GTON, 15 dec. (A.F.P., Rtr., U.P.1.) — President Moïse Tsjombe zet zijn pogingen de wereldopinie te mobiliseren ten gunste van „onze heilige oorlog" in Katanga onverdroten voort. Gisteravond heeft hij zich gewend tot de leider van het land, dat het optreden van de Verenigde Naties niet alleen verdedigt, maar materieel ook steunt: president Kennedy. Het Witte Huis maakte bekend dat Kennedy de boodschap van Tsjombe had ontvangen, maar deelde verder niets mee over de inhoud daarvan. Uit betrouwbare bron werd echter vernomen dat Tsjombe de Amerikaanse president heeft verzocht te bemiddelen voor de snelle totstandkoming van •een wapenstilstand. Enkele, uren later verklaarde Kennedy's perschef, Pierre Sallnger, dat Kennedy de Amerikaanse ambassadeur in de Congo, Edmund Gullion, de bevoegdheid had verleend op te treden als zyn persoonlijke vertegenwoordiger by eventuele pogingen de . Katangaanse crisis te beslechten. Waarnemers leiden hieruit af dat de Verenigde Staten serieus willen beginnen met bemiddelingspogingen tussen president Tsjombe en premier Adoela. Of de aan Gullion verleende bevoegdheid ook inhoudt dat hU terstond moet gaan proberen te bemiddelen tussen Katanga en de Verenigde Js'aties is niet bekend. Het Witte Huis weigerde uitsluitsel hierover te geven. Ook de Belgische regering Heeft zich gisteren tot de Amerikaanse regering gewend In verband me* de oorlog In Katanga. De Belgische ambassadeur In Washington, Scheyven, overhandigde George Ball, onderminister van buitenlandse zaken, een afschrift van de resolutie die dinsdag door de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers werd aanvaard. In deze resolutie wordt een dringend beroep gedaan op de Belgische regering „alle initiatieven te nemen die noodzakelijk z(Ji> voor een onverwijld staken van het «uren In Katanga". Scheyven wees Ball, tUdens een onderhoud op .het State Department, op de grote onrust die In België door het optreden van de Verenigde Naties la ontstaan. II|) drong aan op een bestand en op een spoedige ontmoeting Adoela—Tsjombe. Aan het front in Katanga zelf hebben zich gisteren geen opzienbarende ontwikkelingen voorgedaan, of het moest zijn dat volgens een herhaalde beschuldiging van de Verenigde Naties de Katangaanse troepen er steeds meer een gewoonte van maken zelf het centrum van Elisabethstad te beschieten. De ' •*- doeling van deze opzienbarende militaire strategie Is, nog steeds volgens de V.N., de volkerenorganisatie in opspraak te brengen. Beide partijen gaan Intussen door met het afleggen van verklaringen dat de „grote en beslissende aanval" nu elk ogenblik kan worden verwacht. De volkerenorganisatie heeft ook gisteren weer versterkingen naar Elisabethstad gebracht VN-woordvoerders hadden het over ~bijvoorbeeld 100 Ethiopische soldaten", maar volgens neutrale waarnemers is dit cijfer sterk overdreven en dient het alleen maar om de Katanganen de schrik in de benen te jagen. Ook de theorie van de psychologische oorlogsvoering wordt dus ln Katanga al praktijk gebracht. De Katangaanse regering deelde gistermiddag mee dat de Verenigde Naties voor de zoveelste maal het Prins Leopold-ziekenhuls in Elisabethstad hebben beschoten. Er zouden 21 granaten op het ziekenhuis zijn gevallen. „Woorden om deze barbaarsheden te beschrijven zijn niet te vinden." Volgens hetzelfde communiqué van Tsjombe's regering hebben de Katangaanse troepen reeds tweemaal een grote aanval van •de Verenigde Naties op het centrum van Elisabethstad afgeslagen. Onze mannen vochten als leeuwen na de oproep van president Tsjombe om tot de dood te strijden voor de verdediging van elke centimeter Katangaanse grond". Volgens de Zweden, die het Baloebakamp naby Elisabethstad bewaken, heeft het Katangaanse leger dit kamp gistermorgen met. mortieren beschoten. De Zweden slaagden er echter vrij spoedig in het vijandelijke geschut tot zwegen te brengen. De bedoeling van de Katanganen was kennelijk de Baloeba (die het ' bewind van Tsjombe zeer vijandig zijn gezind) tegen de Verenigde Naties op te zetten. Tenslotte nog een fantastisch bericht: zesentwintig Belgische artsen hebben, ln een telegram aan een advocaat ln Brussel, voorgestel'' de secretaris-generaal van de verenigde Haties, Oe Thant, en zijn belangrijkste assistenten wegens oorlogsmisdaden voor etn internationaal gerechtshof te brengen. (Zie ook Buitenlandse Kroniek pag. S) --- SOEKARNO nu opperbevelhebber N.-Guinea-plannen worden uitgewerkt DJAKARTA, 15 dec. (Reuter) — Soekarno heeft (fistrrrn de rrritc vergadering geleid van dn uit vUftien man bestaande nationale verdedigingsraad, die is Ingesteld om de „terugkeer" van Westelijk Xieuw-Guinea te bewerkstelligen. Soekarno is benoemd tot opperbevelhebber. Volgens zeglieden houdt de benoeming in, dat Soekarno als opperbevelhebber .persoonlijk de strijd om Xleuw-Gulnea zou kunnen leiden". Na de bijeenkomst deelde de minister Van Buitenlandse Zaken, Soebandrio. verslaggevers mee, dat enige leden van de raad opdracht hebben gekregen, financiële en militaire plannen uit te werken en deze maandag vóór 12.00 te DJokjakarta aan de president voor te leggen, een dag voordat deze daar in een massabijeenkomst zijn „definitief bevel" zal geven. De president zou willen. dat «•»• ■ ■ Eichmann heeft tien dagen de tud om een beroep tegen een en ander aan te tekenen en vijftien dagen om zijn redenen daarvoor uiteen te zeten. Mr. Servatius kreeg de mededeling dat hij een verzoek in kon dienen voor verlenging van gestelde periode. Eichmann hoorde de uitspraak stram in de houding staande aan en keek de president van het Hof met zijn koude blik strak aan. Alleen door een af en toe trekken met zijn rechter mondhoek verrradde hij zUn emoties. De maximale straf is opgelegd, zo zei Landau, omdat de activiteiten van Eichmann gericht waren op „het wegvagen van een geheel volk run het aangezicht der aarde." Landau tel verder dat het Hof Eichmann ..de onbeschrijfelijke lijdensweg van individuele slachtoffer», wier vrienden en verwanten nog steeds door de herinnering daaraan worden bezocht" had aangerekend. De Israëlische rechter stelde echter dat den mtsdadrn nog In bet niet vielen b|| zijn plannen om een geheel volk uit te roeien. Eichmann „handelde door zich InnerlUk te vereenzelvigen met de hem gegeven orders", aldus Landan, waarmee hU Elchmanns belanrrtikste verdedlgings-argument dat h(J uitsluitend op bevel handelde en daarom niet verantwoordelijk kon worder gesteld -itkrachtte Mr. Servatlus dankte de rechters, waarna de drie leden van het hof uit hun zetels opstonden en de rechtszaal verlieten. Eichmann werd onmiddellijk weggevoerd uit zijn kogelvrC glazen kcol waarin hl) tijdens de voorgaande 120 zittingen ook had plaatsgenomen. De laatste zitting duurde precies twaalf minuten. De namen van de twee rechters die naast Landau over Eichmanns lot hebben beslist zijn JltzJak Raveh cn Benjamin Ha-levi. Alle drie de leden van het Hof zUn In Duitsland geboren en zUn In de Jaren voor de Tweede Wereldoorlog toen het nazidom in volle opgang kwam gevlucht. Een paar minuten nadat Eichmann uit de zaal was weggevoerd begaven de belangstellenden, journalisten en fotografen zich naar de uitgangen. Buiten voor de vijf meter hoge lakken rond 'het gerechtsgebouw stroomden de mensen same • en vroegen degenen die de zaal verlieten naar de bijzonderheden van de laatste zitting. Radio- Israël had de slotzitting uitgezonden. Nu > het vonnis In dc zaak Eichmann Is geveld is een dramatisch gebeuren dat achttien maanden geleden met zijn arrestatie in Argentinië begon bijna beëindigd. Gedurende de maanden april tot en met Juli had het hof de getuigen gehoord. Eichmann zelf haa eerder, verklaard dat! hij „in feitelijke zin van het woord onschuldig" was. Hij verklaarde in eerste instantie dat hij „niet schuldig" was,. doch gebruikte later de term „moreel wel schuldig". Een Israëlische poUtiedokter, die Eichmann onmiddellijk nadat diens doodvonnis geveld was, onderzocht, terklaarde, „ik heb vastgesteld dat de gevangene volkomen onaangedaan bleef bU het uitspreken van het vonnis. Z(jn polsslag was normaal, evenals zijn ademhaling. Er was geen enkel teken van opwinding'.'. Van de zUde der Israëlische politie is nog mee» gedeeld dat Eirhmaun niets te zeggen had, toen hU door zUn bewakers uit de rechtszaal werd weggeleid. --- KONINKLIJKE VERLOVING IN ATHENE Achtentwintig prinsessen en prinsen hebben gisteren in Athene het rerlorinpsfeest van de Critkse prinses Sophia en prins Don Juan de Carlot van Spanje gevierd. Ook prinses Beatrix en prinses Irene waren van de partij. De koninklijke verloofden wisselden hun ringen uit tijdens een galadiner in het poleis van hun vader, koning Paul, dit gisteren zijn zestigste verjaardag vierde. De toto toont de koninklijk» verlooiden kort na het diner. --- KONINGIN ONTVANGT LEDEN NIEUW-GUINEA-RAAD De koningin heeft gisteren de in ons land verblijvende delegatie van de Nieuw-Guinea Raad op het palelt Soestdijk ontvangen. De delegatie — onder leiding pan mr. J. H. F. Sollewijn Gelpke, voor.itter van de raad — heelt de koningin tijdens een onderhoud van een uur op de hoogte gebraeh• van deindrukken dl. men in Nederland en bty de VJi.-debatten over de kwestie Nieuw-Guinea heeft opgedaan. De koningin .prak onder meer geruime tijd met mevr. D. Tokoro-Hanabey. het enipe vrouwelijke lid van de raad; deze vertelde hoe de vrouw in Nieuw-Guinea meer er. meer wordt ingeschakeld bij maatschappelijke vraagstukken. Op de foto ziet men de koningin tussen mevr. Tokoro en oe voorzitter van de Nieuw- Guinea Raad. Tweede van rechts het raadslid Nicolaas 'nv.we; links geheel achteraan mr. O. de Rijke. --- MGR. SUENENS PRIMAAT VAN BELGIË BRUSSEL. 13 dec. — (ANP) De pau» heeft mjjr. Lro-Josof Suenens benoemd tot aartsbisschop van Mectielen-Brusael en primaat van België,-aldus wordt uit Rome gemeld. Mgr. Sneren* volgt, behoudens de mutatie van IUO Mechelae diocees, wtylen kardinaal Van Roey op. (Zie ook pag. 2) DEN HAAG — Het produktichap voor Zuivel heelt de toesla* op naar Engeland en Italië geëxporteerde boter verlaagd van 70 tot 63 cent per kg. --- SCHENDINGEN VAN DE GRENS? Inciden ten om Goa blijven voortduren Vrouwen en kinderen zijn op weg naar het moederland LISSABON, 15 dec. (Rtr., UPI) — Het Portugese schip „India" is gisteren uit Mormugao in Goa vertrokken naar het moederland, met aan boord vierhonderd vrouwen en kinderen die men wil behoeden voor een eventueel gewapend conflict met Indlë. Ook vertrok gisteren een vliegtuig van de „Transportes Aereos India- Portuguesa" uit Karatsji naar Lissabon, met eveneens een aantal vrouwen en kinderen aan boord. < De gouvernei --generaal van Goa, Vu■aio e Silva, verklaarde gisteravond, dat bet gevaar van een Indische aanval langs „onze. gezamenlijke WO kilometer lange grens" constant Is. HU maakte melding 'van nieuwe Indische provocaties,* veroorzaakt door tndische vliegtuigen die het luchtruim boven Goa schonden. Ook sou een Indisch oorlogsschip b(J het eiland Angedive de territoriale wateren van Goa tUn binnengevaren. Vassalo e Silva ontkende, dat twaalf Portugese soldaten Indisch gebied waren binnengedrongen en schoten hebben gelost, zoals de regering van Indië onlangs beweerde. Uit Portugese berichten uit Goa is voorts gebleken, dat Peter Alvares. een Man die zich heelt opgeworpen als „de Galvao van Goa", met z(]n aanhang in de Indische grensstad Belgaum zijn kans afwacht om de grens met Goa over te trekken en een guerllla tegen het Portugese gezag t* beginnen. Van officiële zU de gouverneur-generaal, Manuel-Antonio° Vwmld e Stlva, de bevoegdheid heeft gekregen de rechten van de minister van overzeese gebieden uit te oefenen in het geval van het verbreken van de verbindingen tussen Portugal en Goa. Volgens een communiqué van de Portugese autoriteiten Is de . evacuatie van de gezinnen van alle militairen, van bevelhebber tot soldaat, verplicht. De gezinnen van anderen zUn niet verplicht tot evacuatie. Indische troepen nabU de grens met Goa, hebben bevel gekregen in stelling te gaan. Er zijn aanwijzingen dat een Indische militaire actie > om een eind te maken aan het Portugees gezag in Goa op handen is, zo is in Nieuw» Dalhi vanuit de grensstreek vernomen. Uit Bclgaum, een dorp nabU de grens met Goa dat is veranderd in een militair kamp, is melding gemaakt van een conferentie van de stafchefs van leger en luchtmacht van Indië. „Naarmate het uur nul nadert, raken de Portugese autoriteiten in Goa steeds meer in paniek en volledig gedemoraliseerd, werd in dit bericht uit Indische bron gezegd. i Ia de historische kathedraal van St. Franciscu* Xaverlus in Goa werden gistermorgen 11. Missen opgedragen met als intentie: kracht voor de bevolking van Goa. Geheel in Portugese stijl werd na afloop een grote processie ter ere van St. Francisjus Xaverlus gehouden, waaraan door drieduizend Portugese Goanezen werd deelgenomen. ZU smeekten hardop de bescherming van de heilige tegen de Indische agressie af.', Oost-Duitsland — Vier volle trams In Oost-BerlUn moesten gisteren meer da>i een kwartier stil staa.i, omdat d<- conductrice van de voorste tram plotseling uitstapte en in een rö '-oor een groentenwinkel ging staan. Argument van de conductrice: ~Als mün werkttJk om is zijn altijd de sinaasappelen uitverkocht". --- Vrijmoedig commentaar Het bt richt dat Adolf Eichmann ter dood veroordeeld is, kan nauwelijks verrassend genoemd worden. Hel vonnis zou slechts verrassend geweest rijn. als het anders uitgevallen was. Reeds voor het proces begon, werd algemeen aangenomen, dat het in deze veroordeling zou culmineren. Die vooringenomenheid van het grote publiek tegen Eichmann gaf de staat Israël alle reden bijzondere zorg te besteden aan de procedure bij de berechting. De verdediger van de bc« klaagde, dr. Servatius, heeft alle gelegenheid gehad argumenten aan te voeren die zijn cliënt konden ontlasten. Maar Servatius heeft Eichmann niet van de doodstraf kunnen redden, en slechts principiële tegenstanders van de doodstraf zullen tegen de uitspraak van de rechters protesteren. Zijn schuld was onmetelijk. In de hele wereldgeschiedenis zal men moeilijk een misdadiger kunnen vinden die zoveel wrede moorden op zijn gevyeten heeft. Maar het verschrikkelijke van deze ' moordenaar was. dat hij zijn slachtoffers om hel leven bracht met ..schone handen**. Eichmann hield van hygiëne. Hij zal de historie ingaan als de moordenaar achter het schrijfbureau. Hij gedroeg zich als een man zonder ziel en zonder geweten, hij werkte als een machine. Dat hij niet meer dan een werktuig zou zijn geweest, werd door Eichmann zelf tot zijn verdediging aangevoerd. Maar de rechters stelden terecht vast. dat zij een mens moesten berechten, al vertoonde deze mens niets menselijks meer. De persoonlijke-schuld van Elchmann bestaat juist hierin, dat hij zich als redelijk en zedelijk verantwoordelijk wezen heeft laten ontmensen tot een destructie-apparaat. j In de persoon van Eichmann stond een systeem terecht. Tijdens het proces is weer eens in het. licht gesteld, wat de Nazi's aan de Joden hebben misdaan. Aan een na-oorlogse generatie is duidelijk gemaakt waartoe rassendiscriminatie in zijn meest extreme vorm kan leiden. De oudere generatie heeft zich afgevraagd of de schuld voor Hitiers Jodenvervolging uitsluitend op de Duitsers moest worden afgeschoven, en of anderen niet eerder en krachtiger hadden • moeten ingrijpen. Eichmanns terdoodveroordeling komt. na de afschuwelijke onthullingen tijdens het proces, als een anticlimax. Het vonnis kan ons rechtsbewustzijn nauwelijks bevredigen, rooral omdat de straf nooit in enige redelijke verhouding kon staan tot de gepleegde misdrijven. • Het proces was niet slechts beschamend voor Eichmann zelf en voor zijn generatie-genoten in Duitsland Vn elders, voor zover zij hun gewttensplicht tegenover de Joden onvoldoende hebben vervuld. Wij allen hebben ons beschaamd gevoeld, dat de mens. die geschapen is naar Gods beeld en gelijkenis zo kan ontaarden. --- Het weer in Europa max. min Station: Weer: temp. temp reersl. gisteren 24 uur uen Helde) geh bew. ( — 1 u Y pen burg motrege 9*l 0 3 Vlissingen geh. bew 9 4 0 Eelde onbew ' 6 —i 09 De Bilt geh bew. 9 —0 3 Twente geh bew. 7 —3 1 Eindhoven mist 913 ZO -Limburi mist '9 3 3 Helsinki onbew. —13 —IS • Kopenhagen onbew. 3 —3 • Londen mist • —3 0 --- PANAMA breekt met CUBA « PANAJIA, IS dec. (AFP) — De reg* ring van ('anama heeft ginteren de «llplomatieke betrekkingen met Cuba verbroken. liet l'aname*e parlement had tich tevoren reeds met grote meerderheid uitgesproken voor een motie, waar- In op verbreking van do betrekkingen werd aangedrongen. --- Het weer Verwachting tot zaterdagavond > r (opgemaakt te U.IS uur) Overal vorst Droog weer met geleidelijk afnemende bewolking. Zwakke tot ma tige, In hoofdzaak oostelijke wind. In het noorden en' oosten van het land llrhte tot matige vorst, elders overwegend lichte vorst. Zaterdag*. Zon: 8.42-16.29. Maan: 13.56-1.43 ---