Advertentie Ml - ' | 1 --- Prof. Max von Laue overleden BERLIJN, 25 april — Professor Max von Laue, een Duitse natuurkundige cn nobelprijswli-naar, is zondag in het Wannsee ziekenhuis te West-Berlijn overleden. Hij werd 80 Jaar. --- Bij het overlijden van Jan Musch Onafhankelijk toneelkunstenaar Afstammeling van Comoedia del'arte door Albert van Dalsum Met Jan Musch is een van de groc ":te „mimen" die het Nederlandsch Tooneel gekend heeft, van ons weggegaan; misschien na Louis Bouwmeester, en vooral na diens weinig bekend geworden broer Frits,. wel ;de enige mime! Dat wil.zeggen een toneelkunstenaar,:die een onafhankelijke, zelfs van de toneelschrijver onafhankelijke kunst heeft - gecreëerd, een - kunst, die verwant is aan die van de grote clown, niet denkbaar buiten de begrenzing van het theater, een antwoord op het begrip: een toneelstuk zien, niet horen, geheimzinnig werkelijk en onwerkelijk tegelijk, zoals een Charley Chaplin een levend geworden filmtrilbeeld, in zijn optreden samenvattend het nieuwsgierige verlangen van een publiek: „leven" te zien, ontdaan van zijn toevalligheid, in een schijnwereld en toch zo onnoemelijk dichtbij, een gestalte te zien op het snijpunt tussen God en dier van wat een mensch zou willen zijn, en wat hij niet kan bereiken, gebonden aan zijn onvolmaaktheid, aan de dwaasheid van zijn .tekortkomingen. Van dit alles een Instrument te zijn, niet méér, maar ook niets minder, het ls het geheim van de gr«te comoedia del arte-spelers, van wie Jan Musch een afstammeling was. Een instrument, dat wil zeggen, het meesterschap over alle middelen, die tot deze autonome toneelkunst in staat stellen, met het getrokken masker, met een tot aan de toppen van de vingers bewogen schijngestalte — een stem, die aan de uit te beelden figuur gehoorzaamt, een lenigheid, een acrobatie, een muzikaliteit, een scherp instinkt voor de wet der tegenstellingen, waaruit het geheel is opgebouwd. Het is niet mogelijk precies te zeggen, waaruit hun kunst bestaat, men kan er hoogstens iets „over" zeegen, hun mens z(]n gaat schuil achter nun kunstenaarschap, of liever, het is erin opgenomen, het meest eigene aan hen is hun spel. Het heeft geen zin een lUst samen te stellen van al zijn creaties — maar enkele wil ik releveren: Zijn ongelooflijke „Puck" in Mldzomernachtsdroom, een . figuur, » die sprong, op de hurken gedanst bijna, een gestalte, waarvan men geloofde, dat zU in drie minuten de aardbol omgestormd zou zUn en weer terug tot iljn meester Oberon. Maar dat niet alleen, de felle nieuwsgierigheid naar de voor hem vreemde en belachelijke wezens, die mensen zUn, z(jn snuffelen er aan, zUn springen er om heen, ztjn spot met nun dwaasheid, maar vooral een speelse demon, geboren uit het magische van het woord. ZUn „Wijze Kater"; zijn virtuositeit la het benaderen van een dier, dat snorrend en miauwend spreken kon, een kater, zo geobserveerd, dat men dacht aan het verhaal van de Chinese ichilder, die een haan moest tekenen op bevel van *l)n opdrachtgever, die na een }a*r wachten informeren kwam of de tekening nu klaar was, en die ten antwoord kreeg, dat hU nog niets op papier gezet had, maar klaar zou zUn, - als zun klant een kwartier wilde wachten en die in drie of .vier penseelstreken een syntese van alle hanen neerschreef, zich verontschuldigend, dat het zo lang geduurd had, omdat h(J een jaar lang naar hanen had gekeken. ZUn ..Belial" in Vondels ..Adam in ballingschap", de speelse duivel, die zich in een slang vermomt om Eva te verleiden met de verderf brengende appel. Ik zag, hoe hU in de bewuste scène een dunne kous over zUn hand en onderarm had getrokken, er twee slangenogen op geschilderd had; zich achter de appelboom schuilhoudend, liet hU de slangenkop verschenen tussen het gebladerte, hem langzaam bewegend naar de begeerde appel, sprekend in een flemige, de mensentaal Imiterende klanken van een wezen, dat een mens heel dicht benaderen kon, maar nooit geheel mens kon worden. Zulke toneelgestalten waren geboren uit de fantasie van een autonoom en groot toneelspeler, een acteur, die ik b(] zUn jubileum vergeleek met een Frans Hals onder de toneelspelers, zo direct en zo virtuoos. Laten wt) hem gedenken als een van onze allergrootsten, vervuld van eerbied van wat onze toneelkunst zijn kan. Jan Musch op ,tfet Mutschennest", zijn woning te Blaricum, op zijn 75e verjaardag. Jan Musch als Jerolimo in J3e Spaanse Brabander" van Breero, in tcelke rol hij in 1952 zijn a]scheidstournee maakte. --- Woensdag begrafenis AMSTERDAM, 23 april — De zondagavond overleden acteur Jan Musch zal woensdag 27 april om half een begraven worden op de algemene begraafplaats te Laren (N.-H.). Tevoren zal het stoffelijk overschot worden opgebaard in de Stadsschouwburg te Amsterdam. Het publiek zal van half elf tot elf uur langs de baar kunnen defileren 'om afscheid , te" nemén .'.van. de toneelspeler. Daarna zal de begrafenisstoet de Stadsschouwburg verlaten •en bestaat.er gelegenheid de overledene een eindweegs te voet te vergezellen op z|Jn laatste tocht. --- Prof. H.J. den Hertog: Academici moeten eerder creatief kunnen werken Wiskundeleraren congresseren UTRECHT, 25 april — Prof. H. I. den Hertog, hoogleraar ia de organische chemie aan de landbouwhogeschool te Wa Keningen, ineei.t, dat de creatieve Jaren voor de academici liggen tassen de 23 en 60 jaar. Momeoteei, co tel prof. Den Hertog, start de academicus zijn creatieve Jaren eerst op dertigjarige leeftijd, hetgeeo hU toeschreef aan de overbelasting vao de leerstof op de middelbare scholen alsmede aan de militaire dienst. Wanneer w|| niet oppassen, so sei h(), Is het geiegde „het leven begint by veertig" voor de Nederlandse wetenschap van toepassing. Willen wU In Nederland op het gebied van de wetenschap lets presteren en nan de technische wedloop in de wereld meedoen, dan Is het noodzakelijk, een frequente herziening van het onderwijs te bevorderen. De Wagenlngse hoogleraar, die sprak op het congres van leraren in de wiskunde en de "natuurwetenschappen, dat vandaag ln Utrecht ls gehouden, constateerde bU het voorbereidend hoger onderwas een overbelasting ln de leerstof. Prof. Den Hertog deelde mede, dat het aantal academici ln de periode 1919-1960 gestegen is van 14.000 tot 53.000. Het aantal beoefenaren van de exacte wetenschappen, de ~B-mensen", is volgens hem, over deze periode echter relatief gelijk gebleven, namelijk 55 procent. De toeloop van het aantal studenten is aanmerkelijk "gestegen, namelijk van 6000 in 1910 tot 35.000 in 1960. Perccntagegewijs is het aantal „b-studenten" gedaald van 65 tot 55 procent. Prof. Den Hertog vroeg zich af, of er in de toekomst wel genoeg academici zullen zijn om deze grote aantallen studenten op te vangen. Ï Tijdens de middagbijeenkomst heeft irof. dr. K. Posthumus, hoogleraar n de technische wetenschappen aan de Technische Hogeschool te Eindhoven en voorzitter van de onderwijscommissie van de Nederlandse Chemische Vereniging, in een inleiding de gemeenschappelijke vraagstukken van middelbaar en hoger onderwijs belicht. Met het oprichten van de HBS door Thorbecke, zo zei hU. werden talrijke andere burgers dan de welgestelden ln staat gesteld hun kinderen een opleiding te geven, welke geschikt was voor andere maatschappelijke beroepen. Mede door de toename van deze tussenlaag kreeg het te behalen diploma het karakter van een economisch goed, zo zei prof. Posthumus, die de school en de universiteit nu verlengstukken noemde van het maatschappelijk schiftingsapparaat. HU vroeg zich at of het lerarencorps door de verzwaring van de gestelde normen voor het behalen van zo'n diploma, meer dan goede schooljongens aflevert. „WU zUn scheidsrechters geworden ln de maatschappelijke strijd om getuigschriften", zo zei prof. Posthumus. Volgens hem zal er een overlading blijven en het aantal doublures hetzelfde zijn. wanneer men de 5-jarige H.B.S. in een 6-jarig Ateneum verandert. Tijdens de discussie deelde de Inspecteur-generaal van het onderwijs, mr. Ir. M. Goote mee, dat de verandering van de HBS ln het Ateneum noodzakelijk is, omdat het niet gaat om de totaliteit van de kennis alleen. HU meent, dat het op deze manier beter ls de aanstaande student voor te bereiden op zijn universitaire studie. --- Na vijftien jaar bevrijding Vele illegale in „Maatstaf” gebundeld ZELDZAAM NUMMER VAN LETTERKUNDIG TIJDSCHRIFT De nieuwste aflevering van het ma blad voor letteren „Maatstaf", uitgegeven ln de laatste dagen van deze maand, nu iedereen zich opmaakt het derde lustrum van ' slands bevrijding te vieren of in elk geval te herdenken, Is een speciaal nummer. Het is ontstaan op initiatief van Dick Elfers. Redacteur Bert Bakker staat er volledig achter, maar heeft zich, wat deze uitgave betreft, teruggetrokken. Het ls de vreemdsoortlgste aflevering geworden, ooit door een uitgever van een maandblad voor letteren nan zijn abonné's toegezonden. Bovendien van een motiverende Inleiding voorzien, waa ln men kan lezen, waarom na vijftien jaar bevrijding in een nummer van een vrij Nederlands letterkundig tijdschrift geen gedichten, verhalen en essays de pagina's bevolken, zoals men zou verwachten, maar eenenzestig tekeningen, ln hoofdzaak ontleend aan de illegale pers, uitgezocht door IJdya Winkel, oudmedewerkster aan het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie te Amsterdam. ZIJ stelde tevens aan de hand van de bronnen de bljbehorendeo nderschriften samen. Waarom dit nummer? Daarom. Men dwingt de lezer nu gewoon genoegen te nemen met een nummer, dat maar bitter weinig met letterkunde heeft te maken. Dat. kan ln een vrij land! ■ ; * . : ' ,t t ,w Zo ls er nu een vreemde aflevering van ~Maatstaf" ontstaan. „Het kan ten opzichte van de letteren, noch van de prentkunst, verzetpers en' geschiedenis van de bezettingstijd",' zoals in de inleiding door J .Meulenbelt wordt gesteld, „als i maatstaf d lenen". • Natuurlijk zijn de prenten en bijgaande teksten niet representatief voor de gezamenlijke inhoud van de honderden blaadjes en bladen van deill egale pers. De humor is van dien aard, dat er misschien beter gesproken kan worden van hoon; op de kitsch van de opstand der barbaren, hebben in de bezette gebieden de enkelingen met de kunst van het verzet geantwoord. Hieraan kwamen - de middelen van de echte kunst nauwelijks te pas. Er waren andere dingen te doen, activiteiten,' die meer op onderduiken, falsificaties, sociale hulp en dergelijke betrekking hadden. Maar wat er dan toch nog aan beeldende tegenstand in vele vaak rommelig verzetsblaadjes verscheen, bezat ln elk geval een grote aandoenlijkheid. Men moest zich beperkingen opleggen de primitieve drukmachlnes en het kwalijke stencilmateriaal waren een zware handicap voor de amateur» onder de tekenaars, maar ook de echte pennekrab belaars raakten door de technische onvolkomenheden achterop. Daarom ls het woord aandoenlijk op zijn plaats. Wanneer wij nu de prenten, ln dit nummer van „Maatstaf' gebundeld, bekijken, valt het op. met welke heldere kijk de makers ervan de Duitse bruutheid te lijf gingen, hoe bewogen hun uitingen vaak waren, zonder dat zij zich volkomen van de oneindige vernietigingsdrift van het natlonaal-soclallsme bewust zijn geweest. Er zijn prenten bij, die beslist getuigen van een merkwaardige Hollandse humor, maar toch liggen deze protesten bijna altijd op het burgerlijk vlak; soms ook lijkt het of men te bewust heeft moeten zoeken naar ideecn. Zo wordt Hitier verschillende keren met Napoleon vergeleken, zijn de vraatzucht van Goerlng en de nietigheid van de kefhond Goebels het doelwit van een satire. Om geen scheef beeld te krijgen van dit oorlogvoeren met de tekensilft — hetgeen overigens zeer belangrijk ls geweest voor het opvijzelen van de moed en het goede humeur ln die moeilijke dagen — heeft Lidya Winkel de oorspronkelijke bijschriften en toelichten opgenomen. ~Maatstaf' heeft met deze uitgave willen beogen het opkomend verzet tegen de dlsquallficatle van de vijfde mei te steunen. Wanneer men het boekje doorkijkt, beseft men wat vrijheid voor de mens betekent Het is een oproep tot waakzaamheid. DU. --- SENSATIONELE VEILING VAN KUNSTWERKEN Verzameling Doetsch-Benziger in Stuttgart onder de hamer (Van onze correspondent in Bonn) STLTTfIAiIT, 53 april — De grootste kunstveiling in het na-ooriogw Duitsland zal van 20 tot 24 mei a.s. plaats hebben In Ketterers „Kunstkablnett" in Stuttgart, de landshoofdfttad van Raden-U'ttrttemberr Aangeboden worden kunstwerken met een geschatte waarde van 6.5 miljoen mark, voornamelijk Duitse en Franse modernen daaronder niet minder dan 23 schilderijen van Klee en 41 van Nolde. Het grootste deel van de ter veiling aangeboden kunstwerken ctamt uit de particuliere verzameling van de twee jaren geleden in Bazel overleden Zwitserse groot-industrieel dr. Richard Doetsch-Benziger. Wijlen Doetsch-Benziger emigreerde kort na de eeuwwisseling uit Westfalen als apotheker naar Zwitserland. Hl) verwierf zijn vermogen In de pharmaceutische industrie. HU verzamelde zeer vele kunstwerken en was voornemens zijn verzameling aan het museum van Bazel te vermaken. Naar de Zwitserse wet had hU dit echter reeds bij zUn leven moéten' doen. .Wanneer 'n.1.» als gevolg van testamentaire beschikkingen erven grote financiële verliezen lijden, zUn dergelijke schenkingen ontoelaatbaar. Dr. Doetsch-Benziger» erven hebben dan ook het testament aangevochten en het proces tegen de stad Bazel ge. wonnen. Zo kon aan de laatste wens van de erflater niet worden voldaan. Zijn erven kregen driekwart van de verzameling kunstwerken toegewezen en laten die door Ketterer verkopen. Daarmede zorgen zU op de ' internationale kunstmarkt — die overigens de laatste tUd wel het een en ander gewend is! — voor een sensatie. De Doetsch-Benzigerkunstwerken zUn zo talrijk, dat zij zijn uitgestald in de grote concertzaal van de studio's der Zuiddultse Omroep. Men verwacht vooral kopers uit Europese landen en Amerika. De Doetsch-Benziger-verzameling ls nog aangevuld met enkele andere kunstwerken, daaronder Edvard Munchs „Naakt meisje op rode doek" (geschatte waarde 80.000 mark) afkomstig uit de vroegere verzameling-Schiefler en August Mackes „Helle Strasze mit Leuten" (52.000 mark). Kandlnsky's „Doppelter Aufstleg" ls op 75.000 mark geschat. Veertien olieverfschilderijen, aquarellen en tekeningen van Paul Klee zUn op 452.800 mark getaxeerd. Twee Noldes („Familie" en „Schwüle treibende Wolken") staan voor meer dan vijftigduizend mark elk genoteerd. Drie schilderijen van Max Beckmann („Garderobemadchen und Kellner", ..Braune Bar" en „Café") zijn respectievelijk op 65.000, 82.000 en 30.000 mark getaxeerd. Het hoogst-getaxeerde beeldhouwwerk is Barlachs „Singender Maim" (voor 22.000 mark). Voor Renolrs „Les Colettes" en „Huis In Onene*" worden elk 35.000 mark gevraagd. Utrillo's „Rue Norvins" moet 33.000 mark, Rousseau's „St.-Cloud" 30.000 mark, Picasso's „Tuin in Vallaurls" 23.000 mark, ChagaU's „Les Amoureux" en „Une Nuit d'Amour" respectievelijk 30.000 en 45.000 mark en Vlaminek's „Bouquet" 50.000 rtark opbrengen. --- KSKI-RAPPORT ADVISEERT Intensieve uitbreiding van het U.L.O. in Noord-Brabant Waardering voor dit onderwijs (Van onze correspondent) De provinciale overheid van Noord- Brabant heeft van het Katholiek Sociaal-Kerkelijk Instituut de raad gekregen over te gaan tot ~een Intensieve uitbreiding", van het I'LO in de provincie. „Wanneer deze uitbreiding niet met kracht ter hand wordt genomen, moet gevreeiid worden dat de stUgende behoefte aan functionarissen op het mediale nivean in Noord-Brabant — niet alleen !n de produktiesector, maar ook In de tertiaire aeetor — niet azl kunnen worden vervuld. tenzQ door een omvangrijke instroming van niet-Brabandera". Dit ctaat te lezen in het zesde en laatste hoofdstuk van een rapport dat het KSKI in opdracht van het Provinciaal bestuur van Noord-Brabant heeft gemaakt. Het rapport beslaat 150 bladzijden, het 1a tot stand gekomen na onderzoekingen door de neren dr. M. Mathljssen en drs G. J. Sonnemans, die op een persconferentie ln Tilburg een toelichting hebben gegeven. - Begonnen wordt met de ontwikkeling te schetsen van het ULO. Vervolgens komen de afkomst en de bestemming van de ULO-leerli'.igen aan bod, gevolgd door de werkzaamheden en functies der ULO-krachton In het bedrijfsleven en het oordeel van het bedrijfsleven over de bekwaamheid van deze krachten. Ook van de onderwijsplannen van minister Cais wordt gewag gemaakt. In een toelichting op het rapport liet dr. Matthijssen blijken dat htf vooralsnog zeer afwachtend staat tegenover deze plannen. De geschiedenis van het ULO mogen wij els bekend veronderstellen. Slen ging er aanvankelijk van uit, dat het ULO bestemd was voor de minder begaafden, uit de zen. middengroepen van de bevolking. Het ULO, zo werd dan verder geoordeeld, zou de kinderen bestemmen voor het vervullen van eenvoudige maatschappelijke functies, veelal middenfuncties. Het onderzoek heeft uitgewezen dat een en ander hier niet klopt. Het ULO, zo constateren de onderzoekers, Is als geen andere een school voor het gehel volk, „want In het algemeen is het VHMO bestemd voor het hogere, de LTS voor de lagere bevolkingsklasse. „Om dit te bewijzen zijn er de volgende cijfers: 25 pet van de ULO-leerlingen zijn kinderen van hoofdarbeiders, 25 pet is uit de middenstand afkomstig, ruim een derde komt uit de gezinnen van de handarbeiders, terwijl daarnaast nog oen kleine groep uit de boerenstand afkomstig ls. De belangstelling voor het ULO schijnt niet ver uiteen te lopen In plattelandsgebieden en steden. De plattelandsgebieden leveren enkele percenten meer leerlingen. Gebleken ls tevens, dat het zeker niet zo ls dat uit de hogere milieus.Alleen de minder lntelllgenten komen en uit de kringen van handarbeiders slechts de meest begaafden. -Wm Voor wat de bestemming van de leerlingen aangaat leert het rapport, dat voor ongeveer de helft van de gediplomeerden het ULO geen eindonderwijs in. Vijftig percent van de Jongens en vijf en veertig procent van de meisjes gingen nog verder dagonderwijs volgen. Velen koten een schoolopleiding op hoger of op middelbaar onderwijsniveau. Van de andere vijftig procent koos SA pet van de Jongens (en 41 pet van de gemiddelde lets Intelligentere meisjes) een kantoorbaan. En wat gebeurt er nu met deze laatsten? „De gediplomeerde bekleden (in het bedrijfsleven) functies van zeer uiteenlopende aard: men ontmoet - hen niet alleen ln de uitvoerende functies, doch eveneens in de hoger gewaardeerde mediale functies. Hoewel een accentverschil onmiskenbaar Is, is toch geen scherpe scheiding tussen de administratieve posten bezet door ULO-krachten en die bezet door personen met andere onderwijsopleidingen, aanwezig", zo wordt 'geconcludeerd. De waardering verschilt naar gelang wü met groot- of kleinbedrijven te doen hebben. D kleinbedrijven blijken een sterke voorkeur te hebben voor practische kennis, met daarnaast • een behoorlijke algemene vorming. Het grootbedrijf acht de verworven detailkennis van ondergeschikt belang, het verlangt verantwoordelijkheidsbesef en elementair economisch inzicht van de ULO-ieerllng. Intussen blijkt dat de waardering die men bij het bedrijfsleven voor het ULO heeft groter is dan men ln sommige kringen aanneemt. De rapporteurs denken eveneens gunstig over het ULO. Met instemming citeren zij dan ook een vertegenwoordiger van het bedrijfsleven, die verklaarde: „Het zou een nationale ramp betekenen als het ULO zou woraen opgeheven". Geconstateerd wordt tenslotte dat het ULO, zoals het in de Nederlandse samenleving zijn vorm en plaats vond. niet kan worden gehandhaafd, en dat een „vernieuwing" dringend noodzakelijk ls. Het rapport vraagt hierbij uitdrukkelijk om differentiatie van het ULO afgestemd op de toekomstige bestemmingen van de leerlingen. Met Instemming wordt hierbij de plannen van de pedagogische centra vermeld, waarbij gedacht wordt aan een basis-opleiding van drie laren met daarna nog een verdere scholing van een of twee jaren. Sinds september 1958 is men op katholieke ULO-schoien met experimenteerplannen, die ongetwijfeld nog veranderingen zullen ondergaan, bezig. Op de persconferentie -eelde dr. MatthUssen nog mee, dat men ten aanzien van de uitbreiding niet direct heeft gedacht aan de uitbreiding van het aantal scholen. In de eerste plaats is gedacht aan een vergroting van de capaciteit, waarmee bereikt zou kunnen worden dat een gelijke situatie ontstaat als ln andere provincies. BiJ het onderzoek is namelijk ook naar voren gekomen, dat het ULO ln Noord-Brabant een minder verbreid schooltype is dan ln andere delen van ons land. --- NEDERLANDS BALLET „GISELLE” thans in een overigens slecht - décor Benois slecht gecopieerd ROTTERDAM, 13 april — Het Nederlands Ballet heelt ilch hersteld van de' font, die het enkele nuundrn geleden maakte door de tweede akte van „(■lselle" op een naakt toneel te dansen. Vanavond gaf het gezelschap in de Rotterdamse Schouw burg de ■ complete „(iiselle" in een nieuw décor en met nieuwe costuums, de laatste smaakvol ontworpen door Ger Frenzen. 1 Jammer genoeg was ook nu niet alles In orde. Men vindt b(j het Nederlands llallet het toneel en wat daarbij behoort nu eenmaal een noodzakelijk kwaad, niet zo kwaad echter of men pronkt toch wel (tune met beroemde theaternamen . Het décor werd toegeschreven aan Alexander Benols, en men moet dit ongetwijfeld zo verstaan, dat het van deze grote toneeldecorateur ■ gecopiëerd is. Daar kan geen bezwaar tegen z(jn, doch men zou gaarne willen weten, wat er dan precies gecopiëerd is van Benois. Stellig niet het naar een koopje riekende denkbeeld om de beide bedreven tegen hetzelfde achterdoek te laten dansen, want in de eerste plaats was Serge Diaghilew niet op koopjes uit en ln de tweede plaats hield hfl van theater. Benola heeft verschillende décors voor Diaghilew gemaakt voor opeenvolgende opvoeringen, doch wat men hier zag leek daar slechts heel erg in de vecte op. Coulissen en zetstukken waren bU Benols romantisch spookachtig ln het tweede. bedrijf, maar in deze voorstelling zag het er meer als een net boslandschap uit tegen dat heel vaag gehouden achterdoek, dat van de eerste acte was blijven hangen en er niet bU paste, ook al omdat het zo onbeduidend van we.klng bleef. Het eerste bedrijf leek weliswaar meer op Benols, maar het achterdoek deugde hier evenmin. Het was dan ook gemaakt op het dubbele gebruik ln de tweede akte, maar daar ou niets van terecht hebben kunnen komen, wanneer het dat riante, zonnige Moesel-landschap had vertoond, dat bH Benols de achtergrond van het eerste bedrijf vormde. Dit décor was, zoals men ziet, een allegaartje, dat de naam Benols niet verdiende en. maar heel gebrekkig de sfeer en de dramatische tegenstelling van de beide bedrijven suggereerde. Nu kan men bU het Nederlands Ballet een supreme minachting voor theaterkunst hebben en de dans simpel en puur aanhangen. Dat is dan wel niet mijn standpunt, doch wie het huldigt,. moet het niet tevens doen voorkomen alsof hij Alexander Benols navolgt. Dan levert men simpelweg knoeiwerk. Dit was dan weer eens Jammer van een overigens toch heel verdienstelijke voorstelling, daargelaten dat het Nederlands Ballet ook voor zaken als pantomime en . sllenultbeeldlng een heel geringe belangstelling koestert, maar dit komt nu eenmaal op rekening van het bovengenoemde beginsel. Het is ln leder geval t.t»r Glselle te zien ln een gebrekkig décor dan In helemaal geen décor. Er werd menigmaal heel goed gedanst, met liefhebberij en een mate van nauwkeurigheid, die aanzienlijke verbeteringen op het verleden Inhoudt. Er Is trouwens in de loop van dit naar de directe resultaten gemeten weinig gelukkige seizoen — hoe kan het ook anders Dt) een gedecaplteerde troep — toch aanmerkelijke vooruitgang gemaakt. Er ls kennelijk hard gewerkt Een ontdekking was het op deze avond Peter Appel te zien ln de rol van prins Albrecht, uiterst soepel en lenig en zeer gevoelig in zijn expressiviteit. HU ls nog te Jong en te weinig sterk van persoonlijkheid om de frenesie van zijn wanhoop, waartoe hij in II stijgt, helemaal waar te maken, maar net was nodtans met respectabel meesterschap gedaan. Het maakte over het geheel genomen meer indruk dan de Glselle van Iréne Skorlk, aan wie men bij vroeger vergeleken niet gewonnen heeft. Haar verschijning Is Juist lets te aards geworden, en zij heeft aan tucht verloren, dientengevolge aan balans en als gevolg daarvan weer aan zuiverheid van lijn. Toch had zU in haar duo'* met Peter Appel, In langzame en gesteunde bewegingen nog heel mooie momenten, waarin men de milde, warme expressiviteit van vroeger terugvond, doch ook daarbij kon men zich niet ontveinzen, dat men in de duo's ln II meestal het diepst bewogen raakte door de doorleefde respons, die-haar partner gaf. Leonie Kramer was koningin Myrtha, wat heel erg hard, maar doorgaans zeer kundig. Na de pauze ging Llchine's Graduatlon Ball, dat wat te lang valt en ook een tikje 'e rommelig werd. Dergelijke uitgelaten stukken moeten uiterst strak gedisciplineerd gegeven worden. Het was nochtans een onderhoudende voorstelling, waarin men zich om tal van nummers kon vermaken en daaronder speciaal om Andrea Jungen, die een grappige rakker op haar rappe voeten wordt. LEO HANEKROOT --- EXPOSITIES IN DEN HAAG In Panorama Mesdag twee exposities: Jan Bom toont schilderijen. Mar Phllippus aquarellen en gouaches. Phl- Uppus speelt tamelijk makkelijk met de aquareltechniek, te\ makkelijk dikwijls: zonder virtuoos te zijn raakt hij tot een weliswaar charmante, maar vrij oppervlakkige weergave van de werkelijkheid. In enkele gouaches en met name ln de „Geitenhoedster op Formentera" is meer eigen gouaches en merken, wat mèt de mooie- kleur tot een aantrekkelijker resultaat leidt.-' Jan Bom gebruikt in zijn schilderijen vrijwel uitsluitend het paletmes — op een bekwame manier trouwens. De rul over elkaar liggende verflagen, meestal in gedempte kleuren met een meerderheid van matgroen en grijs, suggereren precies wat de schilder heeft willen uitbeelden: ruimte in het landschap, zee, verre eilandkusten, de horizon door huisjes, heuvels en boomtoppen geaccidenteerd. Vooral In de zee. en havenstukken Is een bijzondere sfeer van dampigheid, van zilte lucht gerealiseerd. Een aantal kleinere schetsmatige werkjes in Japans pastel completeren zijn tentoonstelling. Onlangs werd ln Den Haag met veel feestelijkheid de Internationale Galerij Orez geopend. Het zal gastvrijheid bieden aan de jongste stromingen der beeldende kunst, zodat de openlngsexposltl* werk bevat onder meer van leden der Informele groep, Tajlrl, Schumacher. Een omschrijving van het werk heeft nauwelijks zin, omdat men zelden verder komt dan het al te vaak gebruikte vergelijkingsmateriaal van ~maanlandschappen, vegetaties, verweerd* muren" — het is stellig met smaak, ervaring met oude materialen en zwierige nonchalance gedaan. Behalve zeer veel grafiek van Motz Is er een aardige en vroege prent van Constant, en een gouache door Hugo Claus, die misschien over te halen zou zijn het eventueel volgende manifest der Informelen voor hen te schrijven: dat moet hem beter afgann dan het hanteren van verf en penseel. Tot einde April. J.B. --- Handelsschoolleraren vieren gouden feest DEN BOSCH, 24 april — De leraren van het katholieke handelsonderwijs hebben het gouden bestaansfeest van hun vereniging met een feestelijk con- Cre» In Den Bosch gevierd. Rond het middaguur werden de congressisten ten stad huize door wethouder dr. H. - van Velthoven ontvangen, die aan zUn gelukwensen ook de opmerking verbond dat het handelsonderwijs ln de laatste jaren een sterke ontwikkeling heeft doorgemaakt waaraan de leraren een belangrijk aandeel hebben geleverd. 's Middags werd In het restaurant van de veemarkt een feestvergadering gehouden, waar prof. dr. Ariens een rede hield over het onderwerp: De middenstand in de sociale leer van de Kerk. Ook werd deze vergadering bezocht door de bisschop-coadjutor van Den Bosch mgr. W. Bekkers, die de leraren hun verantwoordelijkheid voorhield ten opzichte van de vorming der Jongeren. Voorzitter vxn Well uit Waalwijk constateerde ln zijn openingsrede dat het aantal leerlingen bU het handelsonderwijs wel absoluut het zelfde is gebleven doch dat dit relatief een daling betekent. hetgeen hij meende te kunnen toeschrijven aan de invloed van het schriftelijk handelsonderwijs. --- Katholieke Illustratie De romantiek van oude auto's heeft vooral te maken met een tikte brok technisch* historie. Voor wie daar gevoelig voor I*. biedt de Katholieke Illustratie deze week een verhaal over klassieke wagens van vroeger, over hun voor- en nadelen. Rigo Kalkhoven Is tn deze materie gedoken, met als gevolg een verhaal, dat de moeite van het lezen waard la. Cr zUn bovendien Interessant* plaatjes bij. waarop men de meest fan tas tl» sche modellen kan bewonderen. Ho* burgemeester Kolfschoten van Den Haag ruimt* zoekt voor zijn benauwd* stad. kunt u allemaal lezen tn een goed geschreven verhaal dat heet: „Krijgt Den Haag **n satelliet?" En dan staat aangekondigd dat volgende week het adembenemende verhaal begint over twee noglngsschatten. dl* op onverklaarbare wijze zijn verdweren. Het is de eerste keer dat de geschiedenis van deze oorlogsbuit In een bijzondere vorm ln Nederland zal worden gepubliceerd. Van „Klem tot Kracht" Is d* geschledenli van de Rotterdamse Florlade. een aardigi Inleiding voor hen die van plan zijn d*z4 tentoonstelling te bezoeken. ---