brieven van lezers Niet positief In uw blad van 29 juli reageerde de commentator nu niet beslist positief op het besluit van het Vaticaan aangaande bisschop Gijsen. Wanneer zal een r.k. blad als De Tijd nu wel een» positief reageren op besluiten van Paus en Vaticaan? Het is trouwens niets nieuws onder de zon. Ook onze Heer Jezus Christus werd door iedereen niet positief ontvangen, vooral niet door de z.g. intellectuelen. Hij werd door velen verguisd en ten slotte aan het kruis genageld. De. leer van O.H. J.C. Is niet altijd even gemakkelijk en eist van ons ieder persoonlijk wel eens even beperking. In de toekomst zou ik van een r.k.-courant als De Tfld toch wel mogen verwachten dat ze niet alleen negatief maar ook positief reageerde op besluiten van Paus en Vaticaan. Mijn dank voor plaatsing. Emmeloord M. L. v.d. VOORT --- Uppsala In Uppsala is met algemene Instemming een resolutie aanvaard over het racisme en men besloot om voor de oecumenische strijd tegen het racisme een speciaal fonds ln het leven te roepen. De assemblee van Uppsala was de meest representatieve kerkelijke bijeenkomst die ooit in de wereldgeschiedenis werd gehouden. De meerderheid van de assemblee bestond uit volkeren die leden en lijden onder structuren waarin ook racisme een rol speelde. Maar de kerken hebben zich al veel eerder dan ln }968 met het vraagstuk van de relatie tussen de rassen beziggehouden. Dat gebeurde bijvoorbeeld al tientallen Jaren geleden ln de internationale zendingsraad. Maar terwijl er vroeger ook verklaringen tegen de rassenwaan werden afgelegd, werd er in Uppsala een daad gesteld. Het bleef •niet by een verbale geste. Men besloot in Uppsala ook aandacht te schenken aan de structuren en instituten die het racisme ln stand houden. Belangrijk was vooral, dat men zich niet alleen wilde bezighouden met de slachtoffers van onrechtvaardige machtsstructuren, maar dat men rechtstreeks contact opnam met vertegenwoordigers van groepen die wegens hun ras verdrukt werden en dat men bepaalde organisaties met projecten ging steunen. Het was een overdracht van macht. —Op basis van de resoluties van Uppsala werd een interraciale commissie gevormd en er werd een programma opgesteld en een fonds gevormd. Wat lijn programma en fonds f „De opdracht van Uppsala kreeg gestalte ln de vergadering van het centraal comité van de wereldraad in Cantcrbury in augustus 1969, toen een rapport werd goedgekeurd dat ln de Londense voorstad Notting HiU in mei 1969 ln een speciale werkvergadering was opgesteld. Aan die Notting Hlll-conferentie over bestrijding van het racisme was onder meer deelgenomen door de tegenwoordige Amerikaanse democratische kandidaat voor het presidentschap, senator George McGovern, als methodistisch afgevaardigde. Het programma dat zo onUttaan is, voorziet ln studie en onderzoek inzake rasdiscrimlnatie en overleg met de betrokkenen bijvoorbeeld ten aanzien van de strategie die gevolgd moet worden. Het speciale fonds brengt giften bijeen voor sociaal bevrijdingswerk en sociale bewustwording en voor educatieve doeleinden. De giften worden door het fonds gegeven voor humanitaire doeleinden. De strijd tegen het racisme moet leiden tot herverdeling van sociale, economische, politieke en culturele macht van de machtigen naar de machtelozen. Van de organisaties die giften uit het fonds ontvangen wordt geen verantwoording gevraagd. Men vertrouwt dat ze het geld zullen gebruiken waarvoor het gegeven werd. --- DE GROENE week bladen Portugal heeft een voordelig handelsakkoord met de EEG kunnen sluiten. Kees Schaepman signaleert hierover het volgende telt met maatregelen tegen de zwarte ' studentenleider Abraham Tiro • (VN 17-6); Hoewel Vorster zelf zich onvoorwaardelijk achter, de (met provocateurs ' werkende) politie opstelde, was het duidelijk dat een en ander politieke gevolgen moest hebben. In Zuld-Afrlka was het al lang geen politiek geheim dat er binnen het kabinet, dat geheel uit aanhangers van flÉjM| „Om hun panische verweer en ondemocratische bedoelingen te ver' kopen trappen de machthebbers weer zo'n open deur van onze „democratie" in: Door deze actie zou de VVDM het normale Georganiseerde Overleg onmogelijk maken. Daags na de actie schortte defensieminister De Koster dit overleg dan ook op, „totdat hfl bjj de VVDM de neiging zou ontwaren om zich in het vervolg aan de gangbare regels van het overleg te houden." Met die gangbare regels bedoelt hij dan klaarblijkelijk de tot nu toe gevolgde procedure: het uitspelen van het hoofdbestuur tegen zijn leden, het afkappen van de actie aan de basis met het argument dat „overleg met het ministerie gaande is." Het is de verdienste van het huidige hoofdbestuur dat het totnutoe nog niet voor deze chantagepolitiek is geweken, ondanks de dreiging van het Intrekken van de faciliteiten. Het heeft geweigerd om zich middels het overleg door het ministerie te laten gebruiken voor het afremmen van de actie van de maten in de kazerne. De dienstplichtigen hebben getoond — hoewel door alle intimidatie niet zo massaal als gehoopt — dat zij in toenemende mate bereid zijn voor hun rechten op te komen. Dat zijn belangrijke winstpunten, al doet men er goed aan te beseffen dat de legerleiding in de komende tijd geen kans onbenut zal laten om iets of alles van deze winst ongedaan te maken." f j „ --- Verzoening in conflicten belangrijke zaak VOORTZETTING en uitbreiding van het programma tot bestrijding van het racisme is een van de voornaamste agendapunten voor de komende vergadering van het centraal comité van de wereldraad van kerken. Op die Utrechtse hijeenkomst zal verdubbeling van het budget van het anti-racismefonds worden voorgesteld. Het anti-raciameprogramma richt zich natuurlijk vooral op zuidelijk Afrika, maar het heeft ook projecten die bijvoorbeeld betrekking hebben op Australische autochtonen, Indianen en Eskimo's. Over deze activiteiten van de wereldraad heb ik gesproken met prof. dr. J. Verkuyl, naar aanleiding van diens zojuist verschenen boekje: „Bestrijding van het racisme en de kerken van Nederland". Een uitgave van Kok ln Kampen. Prof. Verkuyl vindt dat de wereldraad niet uitsluitend zorg moet hebben voor blank racisme, maar ootc voor andere conflicten va* rassen en stammen in de wereld, als bijvoorbeeld Boeroendi, rond Bangladesj en in Ceylon. Vervolgens betoogt hij dat de wereldraad zich moet beijveren voor verzoening van rassen- en andere conflicten, zoals dat in Stedan met succes gebeurd is. Aan prof. Verkuyl werden deze vragen gesteld: — Is het programma tot bestrijding van het racisme niet ontstaan uit de jongste assemblee van de ■ wereldraad in 1968 in Uppsala f --- Interview met prof. dr.J. Verkuyl Prof. dr. J. Verkuyl (64) doceert sinds 1965 missiologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Eerder gaf hij sociale ethiek aan de theologische hogeschool in Djakarta. Hij werd in 1907 in de Haarlemmermeer geboren. Hij werkte vele jaren in Indonesië in de gereformeerde zending. Hij is voorzitter van de interkerkerkelijke coördinatiecommissie voor ontwikkelingsprojecten, ICO, die nauw samenwerkt mef het katholiek centraal missie-commissariaat --- ELSEVIERS/MAGAZINE Mr. U. B. J. Hiltermann in EISKVIERS AIAQAZINE naar aanleidtng vu.) de kuattie Limburgs Dagblad: „Couranten produceren en distribueren is vakmanswerk bij uitstek geworden. Men moet die exploitatie aan de goed opgeleide geboren geldverdieners overlaten. Het klinkt wel fraai als een redactie inzage vraagt van stukken en op Inspraak aandringt maar wezenlQke invloed kan daar door gebrek aan deskundigheid niet van uitgaan. Zijn journalisten dan gedoemd de minst beschermde lakeien van het krantenkapitaal te worden? Wis en waarachtig niet: het is juist om dat te verhoeden dat ik allang voor een andere, en veel betere bescherming van de journalistieke vrijheid pleit. Mij dunkt dat bladen als Le Monde en Frankfurter Allgemeine Zeitung du weg hebben gewezen. Zorgvuldig opgestelde statuten geven de redacties van die bladen een eigen en beveiligde volstrekt onafhankelijke status." --- meningen en media DE VRAAG of een rooms-rode coalitie wenselijk en haalbaar is houdt de meeste weekbladen bezig in hun overzichten van de kabinetscrisis. Vrij Nederland noemt in een artikel van G. J. Erdtsieck, hoofdbestuurslid van de Algemene Bond van Onderwijzend Personeel, een coalitie tussen KVP en PvdA zeer gevaarlijk. In hetzelfde weekblad constateert Hans Smits dat er in de PvdA een groeiende weerstand bestaat tegen regeren met de confessionelen, een tendens die ook Wouter Gortzak in De Groene onderkent. De Haagse Post moet, zo blijkt uit een artikel van John Jansen van Galen, evenmin veel van de confessionelen hebben. In De Nieuwe Linie overdeelt Jan Verdonck, dat een rooms-rode samenwerking niet veel meer zal zijn dan een variatie op het huidige bewind. Een paar citaten uit deze artikelen: „Wanneer wij willen blijven functio. neren op de wijze zoals dat kan binnen een parlementaire democratie, dan moet die parlementaire democratie zo sterk mogelijk zijn en dat kan alleen als de kiezer weet, dat zfln stem er toe doet, dat het geen lood om oud ijzer Is waarop hfl stemt, aldus Erdtsieck in Vrij Nederland. „En wanneer de Nederlandse kiezer niet opbrengt te ■temmen op partijen, waarvan -hij weet dat zij de moed hebben om, eenmaal samen de meerderheid bezittend, die te gebruiken voor waarlijk structurele wijzigingen, dan moet die kiezer de gevolgen daarvan maar dragen In het wanbeleid van een rechts kabinet. Want tegenover de confessionele en/of conservatieve partijen staan óo progressieve. ZIJ alleen kunnen het alternatief bieden voor een beleid als dat van het kabinet Biesheuvel en dat Is het, wat de nieuwe politieke leiders op de Nederlandse linkervleugel hun kaders hebben beloofd. En als Lammer» of Van der Louw nu niet afkerig blijken te zijn van wat eens mede door hen is ontmaskerd als de grootste bron van onduidelijkheid. Ja oneerlijkheid in onze politieke verhoudingen, dan plegen zij verraad aan al diegenen, die binnen dat partijverband hen om die ontmaskering hebben gesteund Zij moeten nu, juist nu, het geduld weten op te brengen om datgene, wat zy hebben gezaaid, te oogsten. Datzelfde • geldt voor de leiders van D' 66 en de PPR. Wat de PSP betreft, deze partij zou er verstandig aan doen, zo snel ' mogelijk naast de PPR mee te werken Aan een progressief akkoord, daarin ligt de kans voor een optimale doorwerking van haar idealen." De Groene oordeelt dat er „geen aanleiding (is) om zo negatief op de CPN te reageren als de heer Den Uyl heeft gedaan. Tenslotte is voor de PvdA'de wezenlijke vraag of zij echt, gezien de huidige krachtsverhoudingen, wel zo gebrand moet zijn regeringsverantwoordelijkheid te dragen, hetgeen wel vrijwel zeker mét de KVP zou moeten zijn. In de PvdA zelf heeft men daarover krachtige \ twijfels, er circuleren momenteel verschillende „open brieven" in de PvdA waaruit de bezorgdheid doorklinkt dat de PvdA zich met de „Progressieve Drie" op een te zoetsappig verkiezingsprogramma zal verenigen, teneinde na de verkiezingen weer met de KVP ln zee tekunnen gaan. Zou de PvdA zich toeleggen op een verdieping en verbreding van haar oppositionele rol dan krijgt het zin om de/ communicatie met CPN en PSP. open te houden. De PvdA maakt een diepgaand veranderingsproces door dat uiteindelijk zou kunnen lelden tot de omvorming van deze partij tot een waarlijk socialistische organisatie. Waarom zou zich bij „open contacten" met . de CPN , ook daar geen proces kunnen voordoen dat het democratisch gehalte van de CPN ten goede komt ?" De Haagse Post stelt dat er een progressief alternatief is ontstaan dat bij de komende verkiezingen minstens het grootste blok kan worden, bereid en ln staat om als minderheidsregering een eigen beleid te presenteren. „Een positie van kracht, van waaruit de confessionelen voorgesteld kan worden mee te werken aan een politiek van radicale hervormingen, zoals ontworpen door de cotnmissie-Mansholt. Verbinden ze zich daartoe, dan is het confessionalisme als vlees-noch-vis • dood. Willen ze die keus niet maken — en gezien hun a-politieke uitgangspunt kurnen ze die keus niet maken — dan moeten ze maar in hun sop wegsudderen. Dan moet het progressieve blok de kiezers laten weten, dat het alleen of niet zal regeren. En vooral niet door de knieën gaan op grond, van het misverstand, dat je slechts vanuit het kabinet invloed op de gang van zaken hebt — ln samenwerking met de vakbeweging en de buitenparlementaire oppositie is veel af te dwingen. Het is in elk geval nu niet het moment om de kwijnende confessionele partijen zonder keiharde voorwaarden vooraf in een progressief bondgenootschap op de been te helpen en overlevingskansen te bieden." Uit De Nieuwe Linie' „Wanneer in de KVP enig links geritsel gaande is, zegt dat niets omdat het niet leidt tot een duidelijk zichtbaar verschil tussen progressl even en behoudenden. Met andere woorden: zolang degenen in de KVP (en in andere partflenT die iets anders willen, niet bereid zijn de consequenties van dat anders-willen te trekken, blijven we op de oude lijn zitten. En dat is een nul-lijn, omdat die geen mogelijkheden inhoudt tot werkelpe en grote veranderingen. Vandaar nog maar eens de voorkeur herhaald voor een progressief links front, dat op een gezamenlijk (minimum) verkiezingsprogramma te verenigen moet zfln. Lukt dat niet, dan moeten we ons hiet verbeelden dat het „rooms-rode" alternatief waarmee geschermd wordt, meer zal zijn dan een variatie van het'huidige bewind. En dan zou spijtig genoeg toch waar zijn dat het Nederlandse volk straks een nieuwe regering Jcrijgt die het — omdat het avontuur van een échte doorbraak naar links geschuwd wordt ook verdient te krijgen." Elsevier (dat da toestand van de afgelopen weken karakteriseert als een zomerzotheid) oordeelt dat het kabinet-Biesheuvel gefaald heeft in zfln beleid. Dr. F. A, 'Hoogendijk: '„Toen premier Blesheuvel startte hebben wij voorspeld dat onder dit kabinet de inflatie een recordhoogte zou bereiken. Dit is helaas uitgekomen. Het kabinet van de; zogenaamd sterke mannen ls niet alleen zelf afgegaan maar heeftons land ln een ernstige crisis gebracht. Het is deze regering die de weg voor drs. Joop den Uyl naar het Catshuis heeft geopend." ---