„...ik geloof dat er goud is voor de Nederlandse wielrenner...” --- Vertrouwen MAAR WH SOUDEN het over de verwerking van straffen hebben. Hier volgen wat Informaties; ze hebben speciaal betrekking op de scholen die tot het voortgezet onderwijs behoren. Over de gewone straffen die kunnen variëren van „uitvoering van een zinvolle opdracht" tot tijdelijke verwijdering van de school, zegt de mammoetwet helemaal niets. De overheid gaat ervan uit dat de ouders een vertrouwen hebben in de school die ze voor hun kinderen kozen en dat de staat het best doet zich daarbij op een afstand te houden. Het lijkt me dat de theorie over de ouders (om van de leerlingen zelf maar te zwijgen) die zo welbewust hun kinderen aan een bepaalde • school hebben toevertrouwd, lang niet altijd opgaat. Maar dat de staat zich niet te gauw met strafkwesties bemoeit, zal de meeste Nederlanders wel aanspreken. Stel Je voor dat de overheid zich zou mengen in de onnozelste botsinkjes van het schoolleven.' , Vandaar ook dat men by haar-kwesties niet gauw hogere machten In het beeld ziet komen. Overigens gaat het nu niet meer speciaal over schoolleiders die iets tegen lange haren hebben, maar over straffen in het algemeen. --- Haar Verboden a) ponyhaar tot op de wenkbrauwen te dragen; b) bakkebaarden langer dan tot de oorlel te doen uitgroeien; c) bakkebaarden in dotten aan te kweken; d) de zijharen onder de oren te doen uitgroeien ; e) snorren en baarden ongecultiveerd te laten groeien; f) het achterhaar te diep richting boord te laten gaan. Dat waren de gedetailleerde haarvoorschriften waarmee de directie van een detailhandelsvakschool in Oen Haag drie jaar geleden in het nieuws kwam. Veel herrie rond die bepalingen; leerlingen onder pressie naar de kapper. Anderhalf jaar terug in Hilversum nieuwe haarlengteproblemen met een 17-jarige mavo-leerling die zes weken voor z'n examen van school werd gestuurd. Ruim een half jaar later weer misère, nu met een achtjarige die het met de krulharen in z'n nek verbruide bij een nieuw schoolhoofd ln het Betuwse Randwijk. En nu alsnog een haarruzie bij een Rotterdamse telegraflstenschool. verbonden aan Radio Holland. Dreigement van de directie aan het adres van een 35-tal langharigen: naar de kapper, anders schorsing. Dit ka geen rubriek om over voor en tegen of mooi en lelijk van welke haarlengte ook te discussiëren. Maar wel is hier de vraag op z'n plaats waarom enkele schoolleiders daar zo'n punt van moeten maken, terwijl men er op de overgrote meerderheid van de scholen heel laconiek bij kan blijven. Intrigerend btj zo'n geval als nu in Rotterdam moet Ik ook weer denken aan de Ingezonden brief van een oud- onderwijzeres die we bij een van de haar-affalres in de krant hebben gehad. ZIJ vertelde in de jaren twintig bijna haar vaste aanstelling verspeeld te hebben omdat ze haar haren te kort droeg. Zo gaat dat. --- cahier Gekke gezichten WAT VXLT ER AAN of tegen te doen wanneer langharigen op school gestraft worden of zelfs weg worden gestuurd? Een deskundige heeft voor mij en voor u uitgezocht wat ondernomen kan worden wanneer het niet lukt in overleg met de schoolleiding tot een redeltJke oplossing te komen. Even dit voorop: aan schoolstraffen wordt, zeker in ons land, thans veel en veel minder gedaan dan in het vergleden en dit slaat niet alleen op de lichamelijke kastijdingen waarvan ieder de oude verhalen wel kent. Een plaatje als hierbij afgedrukt (uit Funke's Nieuwe Nederlandsche Kinderprenten, daterend van het eind der vorige eeuw) laat iets zien van de wijze waarop de straf tot en met ingebakken heeft gezeten in het schoolleven. Het zal ook wel anders voorkomen, maar je kunt nu lagere-schoolleerlingen spreken die (gelukkig) nauwelijks weten wat dat ls: „In de hoek staan". * In het begin van onze eeuw ontstond er een hausse van pedagogische publikaties over het straffen. In de school werden destijds straffen al even kwistig uitgedeeld als in het leger,, vermeldt C. WUkeshuls in zijn aardige historische schetsen, gepubliceerd onder de titel' „Meester, welbedankt!". Tot de gangbare vergrijpen behoorde „gekke gezichten trekken"; Merkwaardig waar men al niet verbolgen over kan worden. Ook het tekenen van een karikatuur van de meester moest bestraft worden. Wat dit aangaat ia er misschien niet zoveel veranderd, zou je zeggen; denk eens aan die tienjarige jongen die het vorig'jaar in Roosendaal van school moest omdat hij op het trottoir een naakttekening van de echtgenote van het schoolhoofd. tevens onderwijzeres, had geklad. Of was dat geen karikatuur? . --- OPINIE VICE-VOORZITTER NOC GERRITSEN: Dit kan De Coubertin nooit bedoeld hebben De Spelen zullen met politiek moeten leren leven Van onze speciale verslaggever BERT NEDERLOF DEN HAAG, 8 sept. — Na de bekendmaking van de heer C. Kerdèl, voorzitter van het Nederland» Olympisch Comité, dat Nederland zich niet zou terugtrekken van de Olympische Spelen, liet de heer Kerdèl daarop volgen dat de heer H. J. Teengs Gerritsen, de in Den Haag achtergebleven vice-voorzitter van het NOC, zich nadrukkelijk van dat besluit wenste te distantiëren. Gistermiddag bleek de heer Teengs Gerritsen bereid zijn beslissing nader te motiveren. Het volgende exclusieve interview maakt duidelijk dat de vice-voorzitter van het NOC emotioneel zeer nauw betrokken is bij de gang van zaken in Mlinchen („Het laat me geen seconde los, ik sta ermee op en ga ermee naar bed"). De heer Teengs Gerritsen, die vele tientallen telefoontjes per dag ontvangt, maakt zich ernstig zorgen over de Spelen in de huidige vorm en gelooft dat alleen stopzetten van de Spelen de mensheid tot bezinning had kunnen brengen. Kunt « uw besluit nader motirelten f Teengs Gerritsen: „Wanneer tijdens een sportfeest, of welk feest dan ook, het grootste deel van een ploeg ter plaatse wordt vermoord, dan is het voor mij niet te accepteren dat men verder gaat met de orde van de dag. Onder de gegeven omstandigheden had men alleen de menselijke factor moeten laten tellen, ondanks alle afspraken die er gemaakt zijn. Het is voor mij onvoorstelbaar dat men na een onderbreking van een dag weer kan zeggen: toe dan maar weer. Er wordt beweerd dat men opzij zou gaan voor de terreur wanneer de Spelen gestaakt zouden worden, maar het dóórgaan van de Spelen zou voor terroristen ook aanleiding kunnen zijn om opnieuw een dergelijke misdaad te begaan. Nu blijkt dat de wereld zich kennelijk weinig aantrekt van de onmenselijke acties in MUnchen zou dat de terroristen kunnen stimuleren ermee door te gaan. Alleen als de Spelen gestopt zouden zijn. zou de hele wereld bij zichzelf te rade kunnen gaan. Stel je toch eens voor dat het tweede team van AJax vrijdagavond vermoord zou worden en het eerite team zou op zaterdag gewoon «pelen. Dat kan niemand zich voorstellen, maar in feite gebeurt nu hetzelfde in MQnchen." Waarom stond u erop dut uw besluit wereldkundig gemaakt ton worden t Teengs Gerritsen: „Bij een normaal NOC-besluit telt alleen de meerderheid, dan hoeft niemand te weten wie voor en wie tegen zijn geweest. Maar dit is een dermate principiële kwestie dat ik per se niet mijn naam aan dit besluit wens te geven. Daarom heb ik mijn goeie, ouwe vriend Kerdèl gevraagd mijn beslissing wereldkundig te maken. Hij begreep dat volkomen. Er is geen sprake geweest van ruzie of iets dergelijks, onze verstandhouding is in geen enkel opzicht verslechterd." Hee/t uw besluit geen consequenties voor uw functie bij het KOCT Teengs Gerritsen: „Dat geloof ik niet, nee. ledereen kan mijn standpunt billijken, dacht lk, iedereen moet kunnen begrijpen dat ik dit de mensen moést laten weten." Vindt u de beslissing van het NOC de ploeg niet terug te trekken legrijpeli)k t i Teengs Gerritsen: .Jazeker. Ik heb begrepen van Kerdèl dat het NOC er zich zonder meer bij neer had gelegd wanneer het lOC (Internationaal Olympisch Comité, red.) had beslist dat de Spelen gestaakt zouden worden. Nu het lOC tóch doorgaat, kan ik me voorstellen dat het NOC daarin meegaat. U moet ook niet vergeten dat Kerdèl niet zomaar over de hele zaak is heengelopen. We hebben 's morgens, 's middags en 's avonds contact gehad. Steeds weer werd het besluit van het NOC uitgesteld, men had er grote moeite mee." De heer Kerdèl heeft onder meer gezegd: wanneer tce om terug hadden getrokken, dan toden tce teruggeworpen zijn naar de situatie van 1956 toen Nederland zich als enige land terug trok van de Bpelen in Mrlbournr, Is de situatie in JUiinchen te vergelijken met die in Melbournef Teengs Gerritsen (na een tiental seconden stilte): „Die vergelijking gaat deels wel op, jawel. Alleen vraag ik me af:: &ls wij dan de enige zouden zjjn, wat dan nóg! Ik vind dat je er best een princtpe op na mag houden. Nederlanders hebben nu eenmaal een erg ideële instelling. Er zijn voorbeelden genoeg. Neem nou Bangla Desj. Bijna geen sterveling In Nederland weet waar het ligt, maar men schenkt wél meteen tien, twintig miljoen gulden. Bovendien zijn wij Nederlanders nofjal nauw betrokken met Israël. Hoewel, als dit gebeurd was met een Eprypt'sche, Japanse, Griekse of weetll:-\vat-voor-ploeg, dan had ik dit bes'uit óók genomen." Dokter De Jongste, (én van de medische begeleiders in JUiinchen, vond dat men in Nederland niet te snel mocht oordelen over de situatie in Miinchen omdat men niet kon weten wat er in Miinchen leeft onder de betrokkenen. Teengs Gerritsen: „Dat kan wel zijn, maar wij zijn een NEDERLANDS Olympisch Comité, wij hebben te maken met wat er ln Nederland leeft, met wat het volk denkt. En uit alle reacties die ik heb gekregen blijkt dat men res|>ect heeft voor mijn besluit; daar ben ik erg gelukkig mee. Eén van de eersten die me belde was boksscheldsrechter Ben Bril, hij huilde bijna door de telefoon. Prinses Beatrix en Prins Claus hebben al laten weten dat zij MUnchen niet zullen bezoeken. Dat bewijst toch dat men de zaak afwijst." Is het aantal atleten dat de Spelen toch de rug toekeerde relatief dan niet u at klein f Teengs Gerritsen: „Ik kan de atleet wel begrijpen, ik kan me voorstellen dat ie tóch nog een drang in zich heeft om door te gaan. Tegenover de achtergrond van het besluit van het lOC vind ik de groep atleten die besloten heeft naar huis te gaan dan ook zeker niet klein. Misschien zou ik in m'n jeugd ook wel doorgegaan zijn, ik weet het niet. Hoewel, ik kan me bijna niet voorstellen dat je je nog goed kunt concentreren. Ik zou elk ogenblik aan de vrouwen en kinderen van die De h«r 11. J. Tffng» Gerritsen, liyna 63 Jaar, kan terugzien op een imponerende »|M>rtcsiiTicre. HU «ras jarenlang aanvoerder van bet Nederland» y»hoekeyteam en maakte deel uit van het waterpoloteam van AZ en PC. Bovendien zou hy in l!MO al» vijf kam per uitgezonden worden naar de Spelen die in Hel* »inkl gehouden zouden worden. stakker» denken. Ik kan me niet voorstellen dat je met een feest door kan gaan als er een vriend of vriendin van je wordt vermoord. Aan de andere kant lijkt het me niet makkelijk te stoppen in een omgeving waar bijna alle anderen doorgaan. Daarom heb ik een enorm respect voor die mensen die gestopt zijn." Hoe staat u tegenover de nogal bedenkelijke herdenkingsbijeenkomst in het Olympisch Stadion f Teengs Gerrit»en: „Ik heb die bijeenkom»! niet gezien, ik heb wél gehoord wat er gebeurd I». Ik geloof dat een totaal andere bijeenkomst veel meer appeal zou hehlien gehad. Ik denk bijvoorbeeld aan een toespraak van één atleet die zou spreken namens alle atleten, dit zou invloed gehad hebben. Al» Mohammedanen, communisten en katholieken één mening naar buiten zouden hebben gedragen, dan zou dat voor de hele wereld iets zinnig» betekend hebben." In feite hebben verscheidene politieke kwesties hun stempel op deze Olympische Spelen gedrukt. Vóór de aanvang speelde al de zaak over de Tijdens de Tweede Wereldoorlog ««« de heer Teeng* Gerritsen uer actief in het verzet; h(] bracht enige tyd door in een roncentratiekamp. Nog altijd is de heer Teengs Gerritsen voorzitter van het Verenigd Verzet. Na de oorlog was h(j lange tyd actief ais bokser — tot 1968 bokste hij nog regelmatig — en later werd hij vice-voorzitter Zukliifrikaan.tr deelneming en gisteren nog deelden I ure tfoordierse wielrenners pamfletten uit om hun collega's op l,un politieke strijd te tvijzen. Hebben Spelen die steeds meer misbruikt worden voor politieke doeleinden nog teel zin t Teengs Gerritsen: „Ik geloof dat we ermee zullen moeten leren leven. Ik geloof dat de jongere generatie dat ook wel zal kunnen. Je kunt er nu eenmaal niet meer omheen. ALLES in deze wereld wordt beïnvloed door politieke doeleinden. Door de moderne communicatie-middelen kunnen de Spelen gebruikt worden als politiek forum. Maar ik vind niet dat Je daarvoor geen Spelen meer zou moeten organiseren, dan zou je helemaal niets meer kunnen organiseren." Moet er niet gezocht worden naar een nieuu-e vorm van de Olympische Spelen T Teengs «ierritsen: „Ik weet hef, dit soort Spelen kan de goeie, ouwe De Coubertin nooit bedoeld hebben. Maar we leven nu In 1973, «port in geen vrijetijdsbesteding meer, je ziet de afstand tussen amateurs en professiovan de boksbond. De heer Teengs Gerritsen, die de belangen in Nederland behartigt van de Lockheedvliegtuigfabrleken, werd opgenomen la het bestuur van het NOC nadat rar. Karnebeek was afgetreden. De heer Teengs Gerritsen Is een persoonlUke vriend van prins Bernhard. nals steeds kleiner worden. Dat gebeurt in feite ook al bij het NOC, er worden door ons nu toch ook al onkostenvergoedingen gegeven. Ik heb wel bepaalde Ideeën over een andere opzet van de Spelen, maar zolang Ik nog in het NOC zit, wil ik die liever nog niet bekend maken." Staat u positief tegenover het organiseren van de Spelen in Nederland t ' Teengs Gerritsen: „Inderdaad, ondanks alles wat er gebeurd is. Alleen zouden dat dan Spelen ln een heel eenvoudige vorm moeten worden, het mag nooit uit prestige-objecten bestaan. Ik denk bijvoorbeeld aan het volleybaltoernooi in de Ahoy-hal, enzovoorts. Ik vind het niet democratisch dat de Spelen alleen door rijke landen georganiseerd zouden kunnen worden. Ik geloof dat je ook met sobere Spelen propaganda kunt voeren voor je land. En dan bedoel ik GOEDE propaganda. Zoiets als wat Ajax voor Nederland heeft gedaan. Vorige week was ik nog in Londen, een taxi-chauffeur wist alles van Ajax, de hele opstelling. Maar ais je hem dan vraagt wie Rem brandt is, dan denkt ie waarschijnlijk dat het de midvoor van Feyenoord is." Foto: André Beekman. --- Reglement GEEN WETTELIJKE bepalingen dus aangaande „gewone" straffen, maar het ligt wel in de rede dat een school een reglement van orde heeft waaruit de leerlingen en hun ouders .kunnen aflezen waar ze aan toe zijn. Als een school haar reglement niet ter kennis van de belanghebbenden brengt, nooit gelegenheid geeft het aan te passen aan nieuws opvattingen of niet eens een reglement heeft (wat ook voorkomt), lokt zij hiermee soms zelf moeilijkheden uit. Komen ouders en schoolleiding bij een bepaalde straf niet tot elkaar, dan kan men zich wenden tot het „bevoegd gezag": b(j bijzondere scholen het schoolbestuur, bij openbaie het gemeentebestuur. Maar de nuchterheid gebiedt hierbij aan te tekenen dat bij een op de spits gedreven conflict de goede verhouding er toch zelden meer uitkomt. Eieren voor je geld kiezen, blijkt w(jzer. De ouders proberen dan de leerling op een andere srhool te plaatsen waarbij ze echter wel de medewerking van de „oude" school nodig hebben. Hoe dat moet. is vastgelegd in artikel 11 van het Besluit vwo-havomavo, bij de Staatsuitgeverij in Den Haag gepubliceerd als nr. 57 in de serie „Wetten en bestuursmaatregelen o. en w." Men zegt hiermee duidelijk het vertrouwen in de oude school op. Het kan zin hebben dit schriftelijk toe te lichten in een brief aan het bestuur, met een afschrift aan de rijksinspecteur. Zo'n inspecteur zal voor de gewone burger een onbekende figuur zijn, maar bij het ministerie kan men wel aan de weet komen waar de man zetelt. --- Definitief DIT GING ALLEMAAL over „gewone" straffen. Als echter een leerling definitief van school wordt gestuurd, is dat gebonden aan zeer duidelijke voorschriften — zie artikel 16 van het genoemde vwo-havo-mavo-besluit. Tot definitieve verwijdering kan het komen wegens onvoldoende vorderingen van de leerling, maar ook wegens andera redenen zoals een dermate slecht gedrag dat het In de schoolsamenlevlng niet meer te accepteren Is. Het punt van het gedrag kan op elk moment van het schooljaar tot verwijdering lelden, het punt „onvoldoende vorderlngen" alleen op het eind van het schooljaar. Wat velen niet weten, is dat de schoolleider en de leraren een leerling niet naar hun eigen goeddunken definitief mogen wegsturen. Dat is een zaak van het bevoegd gezag. En zelfs de bestuurders kunnen het niet zonder meer doen: de ouders moeten worden gehoord. Dit kan tot gevolg hebben dat zij de eer aan zichzelf houden en hun dochter of zoon willig van school nemen. De tweede mogelijkheid ls dat het bestuur toch niet tot verwijdering overgaat en de derda dat het verwijderingsbesluit met opgaaf van redenen onherroepelijk wordt gemaakt. Bij leerplichtige leerlingen moet het bevoegd gezag eerst overleggen met de rijksinspecteur; bij niet-leerplichtige moet de Inspecteur, ook weer met opgaaf van redenen, van het geval ln kennis worden gesteld. .„eertijds ingebakken in het schoolleven... --- En verder... ... blijft de figuur van de inspecteur in dit verhaal, voor vele ouders toch vrij duister, denk ik. Het zou best nuttig tiƒ» als de Inspectie die alleen maar in het jaarlijkse Onderwijsverslag (en wie leest ILUI van zich laat horen, wat meer of mag/kan dat niet f — in het licht trad. Met de telegrafistenschool jn Rotterdam zal da inspectie helemaal niet te maken krijgen, maar dat heeft een andere reden: die school U een prlce-instelling. Jammer voor het lange haar van di* jongens. : TON ELIAS ---