een politieke vechtersbaas door anton koene
Ratna Sari Dewl, de weduwe van president Soekarno, wandelt als een rode draad door de stroom van meer en minder geruchtmakende publlkaties, die over de laatste levensjaren van haar overleden eohtgenoot op de boeken- en tijdschriftenmarkt zijn beland. De wonderschone madame Dewl Soekarno is ook regelmatig doelwit van de gevreesde paperazzi, een aparte nietsontziende groep fotografen, die iedere beweging van mensen uit de „jet-set" In zwart-wit of kleur registreren. De roddelrubrieken dragen van tijd tot tijd nieuwe huwelijkskandidaten aan en laten haar de kandidaten in de verhaten ontmoeten op plaatsen waar zij op dat moment toevallig niet is. Z(j is en blijft niettemin enigszins een raadsel. De vierde vrouw van Soekarno, die door de Indonesische president op het hoogtepunt van zijn macht als negentienjarige studente aan een toneelschool van Tokio naar Djakarta werd gehaald, heeft zich na de dood van haar man in juni 1970 niet teruggetrokken in de anonimiteit om het leven van een treurende weduwe te gaan leiden aoals zoveel Indonesische vrouwen. Wat meestal niet wordt beseft is dat achter het imago van het vrolijke weeuwtje Dewl Soekarno een politieke vechtersbaas schuilt die bezig is een paar gevoelige politieke klappen uit te delen. Op het ogenblik publiceert zij haar levensverhaal, dat In 52 wekelijkse afleveringen in de Mainichl, een bekend Japans tijdschrift verschijnt. Als In oktober de laatste aflevering is uitgebracht, verschijnt het vrijwel onmiddellijk in boekvorm. Het boek zal volgens haar nauwkeurig uitleg geven over een van de meest duistere episodes tijdens Soekarno'B presidentschap, de zogenaamde 1 oktober-coup in 1965, die de aftakeling van de macht van de eerste Indonesische president inluidde. Het hoe, wat en waarom van de coup heeft veel schrijvers en historici aan het werk gezet en het eind van de schrijvende touwtrekkerij is nog lang niet in zicht. De kern van de discussie beweegt zich rond het feit of de persoon van Soeharto al of niet bij de vermeende communistische machtsgreep betrokken ls geweest. Dewi meent te weten hoe de machtsgreep, die resulteerde in de dood van zes generaals, zich precies heeft voltrokken. Waarom maakt mevrouw Dewi Soekarzich zo druk om de naam van haar overleden echtgenoot te zuiveren ? Een primaire reden is dat zij nog altijd een grenzeloze bewondering heeft voor haar overleden man. Op de tweede plaats wil zij dat haar dochtertje Kartlka (roepnaam Karina) Sari Soekarno-Poetri haar vader, die zij nooit heeft mogen zien, zal kunnen eerbiedigen. In haar eigen woorden formuleert zij haar gevoelens. „Omdat alle Indonesiërs hem zoveel schuldig zijn en er niet één persoon is, die het voor hem naar buiten durft op te nemen vanwege het tegenwoordige regime, vind ik dat het mijn plicht ls als een van de mensen die het dichtst bij hem was, en als zijn weduwe wetend dat wat anderen over hem zeggen leugens en laster zijn, zijn naam te zuiveren. Ik wil een geestelijk monument ln Indonesië bouwen en probeer de tegenwoordige Indonesische geschiedenis te corrigeren. Ik ben er zeker van dat op een goede dag mijn inspanningen beloond zullen worden door tranen van geluk van het Indonesische volk. Voor mij is hij een legendarisch ideaal. Maar als Ik mijn dochtertje zie roept rij bij mij voortdurend herinneringen op aan hem als mens, en vader van Karina." Nog altijd vraagt men zich af of De-wl politieke invloed op Soekarno heeft uitgeoefend. Dit ontkent zij: „Soekarno was geen staatsman die zich liet beïnvloeden maar wat hij wel vroeg was: „Wejs alsjeblieft m(jn inspiratie." Mijn plicht als zijn vrouw was hem mentaal en fysiek in goede conditie te brengen zodat hij z(jn plichten als staatshoofd tot het uiterste kon vervullen. Als bewonderaarster van zijn idealen heb ik geprobeerd hem te helpen als zijn secretaresse, vriendin en medewerkster." Wie was mevrouw Soekarno voordat zij de Indonesische president op staatsbezoek in Japan in een nachtclub ontmoette en zij b<i wijze van spreken van de ene op de andere dag de echtgenote werd van het staatshoofd van het omvangrijke en aan natuurschatten rijkste land? In haar appartement aan een van de sjiekste boulevards van Parijs op een steenworp afstand van de beroemdste modehuizen wekt zij niet de Indruk behoefte te hebben iets van haar verleden te verbergen. „Ik ben geboren op 6 februari 1940. Vanaf mijn vroegste jeugd zei iedereen dat tk veel talent had als kunatschilderes. Mijn streven Is altijd geweest een van de grootste kunstenaars ter wereld te worden. In Japan heb ik veel prijzen gewonnen met mijn schilderkunst. Maar toen mijn moeder mQ als kind voor het eerst mee naar een schouwburg nam begon lk ervan te dromen actrice te worden. Later was ik verbonden aan Togel Production, eigendom van de befaamde Japanse acteur Scssue Hiyakawa, de enige Japanner, die ooit de US Academy Award heeft gewonnen. Toen ik zestien jaar was, ia mijn vader overleden. ZQn oudste zoon, die alleen maar mgn halfbroer is. heeft als erfgenaam de rest van de familie zeer slecht behandeld. Wy stonden altQd op slechte voet met hem. Later ben ik samen met mijn moeder en mijn Jongere broer het huis uitgegaan. Om hen te onderhouden werkte Ik als fotomodel, speelde ik kleine rollen in televisiefilms en werkte ik zelfs ln nachtclubs zoals zoveel mannequins en sterretjes in die tijd, waarmee ik wat extra geld verdiende. Tegelijkertijd studeerde ik kunst en ging ik naar de toneelneelschool. Op 16 Juni 1959 veranderde plotseling mijn hele leven en toekomst toen ik president Soekarno in Tokio ontmoette op een Japanse tea-party." In theorie zou mevrouw Soekarno kunnen terugkeren naar Indonesië, maar „de omstandigheden laten het niet toe," zoals zij het diplomatiek uitdrukt. Dewl Soekarno weet te veel en is zich daarvan bewust. Niet voor niets laat zij haar dochtertje onder bewaking naar school gaan en afhalen door een uiterst vriendelijke doch indrukwekkende lijfwacht. Hoe denkt zij over het Indonesië van vandaag en de toekomst van dit eilandenrijk? Het ia niet mals wat zij daarover zeg*. „Economisch gezien heeft het land, omdat het een van de drie landen ter wereld is met de grootste natuurlijke rijkdommen, en omdat olie het belangrijkste onderdeel van de economie is geworden, een geweldige toekomst. Bln-
achter het Image van het vrolijke weeuwtje ratna sari dewl schuilt een politieke vechtersbaas, de vierde vrouw van soekamo beijvert zich de naam van haar overleden echtgenoot te zuiveren, wat anderen over hem zeggen noemt zij leugens en laster.
. de pap stoppen. Ik geloof noch ia communisme noch in kapitalisme als een goed systeem. Democratie zou de ideale oplossing lijn, maar om het te verwezenlijken is een ander probleem. Ik hoop dat alle Indonesiërs zonder uitzondering de toekomst van hun land in eigen hand nemen en gezamenlijk de beste oplossing zoeken." Over publikaties rond haar eigen persoon maakt zij zich nauwelijks druk, maar de beschuldigingen van mr. Anthony Dake in zQn boek The Red Buntang aan het adres van Sukamo z|jn haar te gortig. Haar schitterende ogen vatten vlam als dit onderwerp wordt aangeroerd. Zij veegt de vloer aan met het rapport-Widjanarko waarop Dake's boek is gebaseerd. Dake heeft zich volgens haar laten gebruiken als een marionet van het Indonesische leger. Widjanarko, de vroegere commandant van Soekarno, heeft volgens Dewi Soekarno aan zQn commandant admiraal Moelyadi toegegeven dat hij gedwongen was zijn bekentenis te ondertekenen en dat hij de tekst van tevoren niet mocht Inzien. Mevrouw Soekarno zegt dat zQ het Widjanarko-rapport punt voor punt kan ontzenuwen en wacht gretig op de door mr. Dake beloofde verschijning van de ' volledige tekst.
nen vijf jaar wordt het het tweede olierijke land ter wereld na Saoedl-Arabië. Het is jammer dat onder het huidige militaire regime de winst van bet land niet wordt gedeeld door alle Indonesiërs, maar meer door degenen die aan de macht zijn zoals bijvoorbeeld mevrouw Soeharto, die druk bezig is een enorm Soeharto-familie-imperlum op te bouwen, een feit dat algemeen bekend is. In de tijd van Soekarno heeft men hem vaak economische mislukkingen verweten. Tijdens de twintig jaar dat hij aan de macht was verliep de ontwikkeling erg langzaam maar de schulden van Indonesië bleven rond de twee miljard dollar schommelen en de helft daarvan werd besteed aan wapens om de macht en het prestige van Indonesië te vergroten. Vandaag de dag Is de schuld meer dan negen miljard dollar en door het aanvaarden van buitenlandse overheersing zal president Soeharto het bijzonder moeilijk hebben daar onderuit te komen. Om al deze redenen zit er het risico ln dat Indonesië eventueel de Volksrepubliek Indonesië wordt. Bovendien zijn de Amerikanen omdat zty In hun diplomatie zo kinderachtig en naïef zijn zoals Norodom Sihanoek heeft gezegd, de meest efficiënte bevorderaars van het communisme ledere keer als zij hun vinger ln
Ratna Sari Dewi met haar dochtertje Karina.
---