Nieuwe Titiaan ontdekt? Repliek van Farnese's Danae in Amsterdam opgedoken Voldoende grond voor onderzoek In een kamer, ergens ln Amster«lam, liangt het, lleel gewoon. Krnaast staat eeu theetafel met klipjes en een muts. En het lijkt een Til lila li. — Het iou een Tlttaan kunnen zljii — Het Is een Titiaan. Wie zal het zeggen? Het lijkt een Titiaan. Kil een uit iten besten tijd van ilen begenadigden meester «ler Itallaansche Renaissance, majesteitelijk van <■<>111 [Misltle, heerlijk van kleur. Ken kostelijk voortbrengsel van (le trut. trlie kunst van «len gniotrii vertegenwoordiger «ler Venetlaansrhe school, nog volkomen \ rij van alles wat zweemt naar het barokke.- „Het 1 s een Titiaan!" zegt «Ie overgelukkige eigeuaar van het prachtige sehilderi.l. „liet is een Titiaan en Ik .heb hem ontdekt!" Detail-foto van de nieuw ontdekte Danae, die zich in haar geheel niet leent voor een uiteraard grove kranten-reproductie. Duidelijk is het voor Titiaan kenmerkende viscligraat-patroon van het doek- zichtbaar, waarover de meester met luchtige streek het penseel hanteerde. (Foto Particam - Ad. v. Bennekom) --- De ontdekking De koopman, die hem het doek verkocht, was voorzeker geen voortreffelijk kenner van d 2 klassieke Renaissancisten noch had hij veel oog voor de rijpe pracht van de doorgloeide, oude verven. Ja, wellicht wist hij niet, hoe de mythologie van de Antieken verhaalt van de schoone Danae, de moeder van den luid Perseus, uitverkoren door Zeus, die ln de gedaante van een gouden regen neeraaalde ln den onderaardschen kerker, waarin Acrisius haar verborgen hield. Immers, zander twijlel zou hij dan hebben moeten denken aan Tlzlano Vecellio, die een Danae schilderde en daarvan meer dan een repliek maakte. Het kwam dikwijls voor, dat de meesters zichzelf tot op zekere hoogte copieerden en, naar het voorbeeld van een eenmaal voltooid werk. opnieuw hetzelfde onderwerp behandelden. Dat zulk een „cople" in betrekkelijke kleinigheden afweek van de oorspronkelijke schepping laat zich denken: met de jaren wast het talent van den kunstenaar, verdiept zich zijn visie, vervolmaakt zich zijn techniek. Maar ook kon het gebeuren, dat een navolgen van zichzelf leidde tot vergroving en vervlakking, dat de belangstelling voor het gegeven doofde en de goudstukken van den meestal vorstelijken opdrachtgever dt plaats Innamen van den bezielenden drang. 0 --- Titiaan's Danae Tltlaan, die Madonna's schilderde, die geen eeuw ooit meer zou vergeten, was niettemin een kind van zyn tijd. Ook het volle, welige leven van het Italië der zestiende eeuw moest hem wel ln zijn greep houden. Zijn r(Jke coloriet. zijn groote dynamische compositie, zyn gulle teekenlng getulgen ervan, evenals de keus van vele van zyn onderwerpen, en daaronder dan ook van zijn Danae. Voor zoover ons bekend, dateert zijn oudste Danae uit 1545. Pier Lulgl Farnese, beroemde telg uit het oude, ■uit de twaalfde eeuw stammend» adelsgeslacht, hertog van Parma en Flacenza, hoofd van de Pauselijke partij tegen Karei V, gaf dc opdracht. Een repliek — dle'zlch ook nu nog ln Madrid bevindt — leverde hij op bestelling van Philips II ln 155*. Nog andere replieken, latere, zijn te zien ln Weenen, Leningrad en Luzem. Het thans mogelijk nieuw aan het licht gekomen doek dat, wel# licht gedurende eeuwen niet naar waarde geschat, een verborgen leven leidde, staat de Danae van Farnese het naast. Misschien ls het nooit meer mogelijk een nauwkeurige vergelijking te maken. Het stuk dat bij het uitbreken van den oorlog uit Napels, waar het zich bevond. naar de kelders van Monte Cassino is gebracht, werd daar door de Duitschers gestolen en aan de beruchte Goering-collcctie toegevoegd. Maar ook zonder dat moet leder, die het werk uit vroegere aanschouwing kent en zelfs hem, die een fcoede reproductie er van bestudeert, de zeer groote overeenkomst dadelijk opvallen. Er zijn de kleinere, bilzakeltjke verschillen, die men bij ledere repliek zal waarnemen — Juist genoeg en ook Juist voldoende typeeïend om de gedachte aan een bedileglijke nabootsing van tljdgenooten of nageslacht weg te bannen. Ons lUkt het. dat dit nieuwe stuk nog grooter rust ademt dan zijn Napelsche tegenhanger, dat het gelaat der verdroomd neerliggende Danae milder nog ls van uitdrukking, dat de ln halftonen opgloeiende achtergrond eenvoudiger ls gehouden. Hetgeen zou kunnen beleekenen, dat cieze Danae de eerste was. geschilderd nog vóór die van Farnese. In elk geval kan ze nauwelijks van later datum n)n. De Spaansche zeker is --- Jonger.... De echtheid Zou kunnen bctetkenen, Het tericln van de ..oude meesters" Is een hachelijk terrein. De kenner* van Vermeer ei» Van Meegeren weten daar een en ander van.... Maar toch.... Zekere kringen vsn den kunsthandel — waarmee wij dien handel niet In dlscredlet willen biengen; .wekere krlnjen" komen In de beate krinpen voor — waren aan rleze ontdekking niet annei, de huidige bezitter la een fatsoenlek cn brgcVoos m?n»ch en voor een „echt*"' vervalschlng la het doek te goedkoop gekocht.... Wie ac-U er |i „l>e werkplaats" te Itllllioieii, üie onder leiding slaat van lr. C. Boeki-, aiuus hebben rrluses •Juliana en Prins Iternhard besloten. Ir. B3eke heeft zijn opvocdingscentrum te Bllthoven ln 1926 gesticht. Hy wilde er een systeem TOlgen, oat de kinderen zou doordringen van gemeenschapsbet>ef. en dat tevens hun eigenlijken aanleg gelegenheid zou geven ach te ontwikkelen in grootere vrijheid, dan in het gewone klassikale verband ooorgaans geschiedt. Zelfwerkzaamheid werd daarom een van de belangrijkste grondslagen van de tchool: de kinderen houden de lolralen schoon, zorgen voor de noodigu reparaties, verbouwen eigen groente cn zorgen voer de leermiddelen. Een essentieel punt van het onderwijs vermen de gezamenlijke besprekingen, waarin over de belangrykste zaken overleg wordt gepleegd tuïschen medewerkers en leerlingen, waarbij gerecht wordt naar een verzoenende, synthetische oplossing. Aan de innerlijke tfcchj, wordt een eereplaats gegeven, even als de vrUheid zelf. --- Jhr. van Haersma de With overleden Ten gevolge van een hartverlamming la Jhr. mr. Van Haersma de With, ambassadeur van Nederland ln Frankrijk, die met vacantie in NiJkerk vertoefde, ln den leeftijd van 61 Jaar plotseling overleden. --- H.H. Wijdingen Z. H. Exc. Mgr. Dr. G. Lemmens heelt lil de kloosterkerk van Wlttem de tonsuur en de lagere wijdingen toegediend aan de eerw. Frater» Redemptoristen Ph. Steln, 3. Aalders, Chr. Granzlcr, H. van Maastrlgt, C. Peters, C. Snoek. L. van Kol V. Melnders, en Fr. Pennock; het diaconaat aan de eerw. Fraters Redemptoristen: A. Backx, .1. Elgershulzen, F. Hufkemeljer, W. Blontieel. M. Schippers, H. Verweijen en B. Winkel. --- Afgifte geldkaarten A of B Regeling voor het Zuiden (Vervolg prov. publicatie) Voorta zullen tegen Inneming van de bonnen 51 (rechterbovenhoek) der brandstoffen kaarten de z.g. ..geldkaarten A" worden uitgereikt. waarop door den distrlbutledlenst het nummer van de stamkaart van het gezinshoofd wordt Ingevuld. De dlstrlbutiedlenst kruist daarbij het vakje 401 A van de stamkaart van het betrokken gezinshoofd af. De verwijdering der bonnen SI van de brandstoffenkaart geschiedt door den dlstrlbutledlenst. Losse bonnen worden niet aangenomen. Deze geldkaarten A dienen voorshands zorgvuldig te worden bewaard. ZIJ. die niet ln bet bezit zijn van zoowel een stamkaart als een brandstoffenkaart. komen niet voor uitreiking van een geldkaart A ln aanmerking. Ook wat dit betreft.* worden geen reclames la behandeling genomen. Gezinshoofden of alleenwonende personen aan wie geen brandstoffenkaart is uitgereikt en die in verband daarmede bon SI van die kaart niet kunnen Inleveren ter verkrijging van een „Geldkaart A" kunnen een „Geldkaart B" aanvragen. ZIJ dienen zirh hiervoor echter niet tot den distrlbutiedienst te wenden, doch moeten bij het postkantoor een aanvraagformulier voor een Geldkaart B afhalen. Dit aanvraagformulier moeten tl) vervol-1 gens uiterlijk op Zaterdag 22 Septem* ber a.s. ingevuld en underteekend en onder overlegging van hun stamkaart indienen bij de bank, «aar zij hun geld wenichen te ZIJ ontvangen dan van deze bank een „Geld* kaart H" waarbij de bank in het vakje 401 A van deze stamkaart de aanteekenlng B plaatst. Ook personen, die geen hoofd van een gezin zijn, doch den leeftijd van 21 Jaar hebben bereikt en zelfstandig een Inkomen genieten vsn meer dan t 100 per maand, kunnen. Indien zij hun geld niet op de rekening van het gezinshoofd, doch op een afzonderlijke rekening wenschcn te storten, op de bovenomscbreven wijze ln het bezit komen van ten „Geldkaart B".. --- Regeling Zuiden des lands In de provinciën Zeeland, Noord- Brabant en Limburg, het gedeelte van Gelderland bezuiden de Haal en bet eiland Goeree-Overftakkee moeten tn plaats vsn de inlegvellen der stamkaart de thans aldaar geldige distri. butiebonkaarten bij den distributiedienst worden overgelegd. In verband daarmede knnnen uit het Zuiden afkomstige schippers, die zich in het Noorden, Westen of Oosten des lands bevinden, op vertoon van hun bevrachtingsboekje in plaats van het Inlegvel de hun in het Zuiden uitgereikte bonkaart voor de 10de periode overleggen. --- Collectieve uitreiking Werkgevers worden desverlangd ln staat gesteld, ten behoeve van hun personeel en de leden van bet gezin, waartoe de werknemers bchooren, de-v omwisseling van bankbiljetten tot een bedra? van tien gulden per persoon collectie! te doen plaats hebben. De werkgevers, die hiervan gebruik wenschcn te maken, nemen de bonnen no. 25 van de Inlegvellen van de werknemers ln. Ook de stamkaarten van de gezinshoofden onder de werk- Qemers en de bonnen 51 van de brandstoffenkaarten van de gezinnen der werknemers worden Ingenomen. Dj bonnen van het Inlegvel worden geplakt op opplakvellen en bij de distributiediensten Ingeleverd. De Inlevering der Inlegvelbonnen moet geschieden In veelvouden van vilftlg bonnen. De bonnen van de brandstoffen kaart worden eveneens geplakt op opplakvellen en bU de dlst/.butledlensten Ingeleverd. De Inlevering der brandstolfcnbonnen behoeft niet In veelvouden te geschieden. De Inlevering heeft plaats op door de distributiediensten nader aan te geven dagen. Dc ln te wisselen bankbiljetten worden In gepast geld afgedragen. De distributiediens.cu nemen de in te leveren bonnen ln ontvangst en verstrekken aan de werkgever* muntbiljetten van één gulden ln pakjea van 500 «tuka of muntbiljetten van 2ft gulden in pakjes van 400 stuks. Desverlangd kunnen deze pakjes ter plaatse worden nageteld; reclames achteraf omtrent verschillen kunnen niet worden aanvaard. De werkgevers teekenen een kwitantie waarop zil tevens verklaren dat de omwisseling, uitsluitend ten behoeve van de gezinnen hunner werknemers la geschied. De werkgevers ontvangen eveneens de Geldkaarten A voor houders van brandstoffenkaarten ten behoeve van hun personeel. Werknemers zijn niet verplicht aan deze collec tieve inlevering van hua werkgever* deel U nemen. --- Schrikbewind der Duitschers Boedapest zwaar gehavend Men schrijft ons: In Londen zyn er al in Juli Hongaarsche kranten atngekomen, terwijl we thans ook ln het bezit zijn van nummers van een te Parijs verschuilend Hongaarsch weekblad (Magyar Szemle, alias Revue Hongroise), dat voor de bevrijding ondergronds verscheen, als orgaan van de verzetsbeweging der la Frankrijk wonende Hongaren, evenals van de „Mededeelingen" van de Hongaarsche Illegaliteit in België. Belde zijn goed Ingelicht over de Hongaarsche aangelegenheden. Bevreemdde het oorspionkelijk, dat we ln Nederland geen berichten rechtstreeks uit Hongarije ontvingen, het blijkt thans, dat het gemis van de bunuellng van de Hongaarsche illegaliteit ln Nederland ons dezen achterstand heeft bezorgd. Een dezer dagen zijn er evenwel ln Nederland woonachtige Hongaarsche verzetslieden bijeen geweest, om te komen tot een stichting, die als zoodanig rechtstieeksche berichten kan krijgen en van voorlichting kan dienen. Door een uit Londen ontvangen uitvoerige persrevue alsmede door bovenvermelde periodieken zijn er wetenswaardige dingen onthuld. De marlonettenregeering van den pijlkruiser S/ilasi heeft, aan de Teutonen de vrije hand gegeven om Hongarije uit te kammen. Wat 'ln Nederland en elders geleidelijk ging en daarom meer een ingstbewind was, mocht ln Hongarije niet recht een schrikbewind heeten, want ln eemge maanden tijds werd ln Hongarije de „achterstand" Ingehaald. In nauwelijks eenlge weken zijn de Joden gedeporteerd (uitgemoord? er was ln Juni nog maar van een gering percentage bericht ontvangen). het geheele personeel van het departement van bultenlandsche zaken ls gearresteerd en de secretaris-generaal opgehangen. Met regeerders werd korte metten gemaakt. Wat dc hecatomben betreft die door het vuurpeloton werden aangericht, noemen we slechts den afgezetten ministerpresident Kftllay. die ln het Turksche gezantschap was ondergedoken, maar door den S.D. was gegrepen (met Bchendlng van de ex-terrltorlalltelt?) en terechtgesteld. (Een officieus bericht meldde zijn bevrijding door Amerikanen.) Dr. I. Révész, prot. bisschop van Debreczcn, werd kort voor den Intocht van de Russen ln zijn woning afgemaakt. Letterkundigen, wier Invloed op de publieke opinie zeer groot ls, werden ln grooten getale omgebracht. Mogelijk zijn dezen alleen verantwoordelijk gesteld voor de oorlogsverklaring aan Dultschland, die na de partlecle bevrijding van Hongarije prompt volgde. Voor de eigenlijke belegering van Boedapest begon, waren van de 1.100.000 menschen er 338.000 geëvacueerd; hier zijn waarschijnlijk niet bij Inbegrepen de gedeporteerde Joden, wier aantal 200.000 bedraagt. TUdens --- Heropening Leiden's Universiteit H. M. de Koningin en Prinses Juliana zullen, naar wy vernemen, Maandag aanwezig zijn bij de plechtige heropening van de l«idf.che Universiteit. --- Baron de Vos van Steenwijk Dr. J. E. baron de Vos van Steen. wUk, die sinds de bevrijding optreedt als waarnemend commissaris der Koningin in de provincie Noord-Hol. land, is per 15 September definitiel in deze functie benoemd. Baron De Vos van Steenwijk werd 30 April 1889 te Zwolle geboren. HU is o.m. secretaris geweest van het internationaal comité voor intellec. tuecle samenwerking en chef van ue afdeeling wetenschappen van deze adviescommissie van den Volkenbond. Voorts heeft hU in Zwolle en in Haarlem het burgemeestersambt bekleed. In November 1937 kwam baron De Vos van Steeriwyk naar Haarlem. In zijn betrekkeiuk korte ambtsperiode als burgemeester heeft baron De Vos van Steenwijk zich doen kennen nis een man van talent. HU stelde er een eer in. in korten tUd zoo goed mogelUk door te dringen in Haarlemsche toestanden en levensgewoonten. De burgemeester was een voortreffelijk debater cn hU kon een zaak, die hl.) voorstond, met kracht van overtuiging verdedigen. Op 16 Maart 1941 werd h(j door den bezetter uit zUn ambt ontzet, waarna I'lekker op het tooneel verscheen. --- Hongarije voor en na de bevrijding de belegering was Boedapest dus een stad van nauwelijks een half mlllloen menschen. Wij beschikken nog niet over de gegevens van de slachtoffer» onder de burgerbevolking; met de geleden schade ~slaat" Boedapest Arnhem en zelfs, naar lk meen, Stallngrad. 27 pet. van de gebouwen ls gespaard (glas en pannenschade zijn niet als „schade" gerekend), ongeveer een vierde van de stad ls onherstelbaar verwoest. De prachtige wijken aan den rechteroever zijn' met den grond gelijk gemaakt, het koninklijk palels ligt ln asch; het Vlsschersbastlon ln puin, de bruggen liggen ln den Donau. Ook de Oostelijke arrondissementen hebben een zwaren tol betaald. Na de ontzet- en heroveringspogingen van de Teutoncn was Boedapest voor goed geruïneerd. De stad was grondig geplunderd en de bevolking, die de ramp overleefd had, ann den hongersnood ten prooi, welke niet verholpen kou worden, daar rollend materiaal, brandstof en paarden niet meer aanwezig waren. Er was gas. water uoch electrlcltelt. Lijken koilden niet geborgen worden. --- Ned. krijgsgevangenen in Singapore Naar U.P. uit Singapore vernoemt zullen de Nederlandsche krijgsgevangenen en burgerlijke geïnterneerden waarschijnlijk het laatst uit Singapore geëvacueerd worden. De Neder, landache Kegeering heeft n.l. verzocht de Nederlanders in Singapore te willen houden totdat Nederlandse!) Indië bevrijd is en zij regelrecht naar huis kunnen terugkeeren. Slecht.i een zeer klein aantal der ex-gevan. genen is in Nederland zelf wooniichtig. --- Begrafenis Jan Thijssen Jan Thijssen. In de Illegale beweging bekend als Lange Jan, oprichter van tien Raad van Verzet en mede-oprichUr van den Radiodienst, wurd 8 Mei J.l. geCusl lleerd cp de Woeste Hoeve. Het stoffelijk o verse hoi ial morgenmiddag om 12.30 uur op ut algemeene begraafplaats te Hilversum ter aarde worden besteld. --- Berechting Van Genechten Prof. mr. dr. R. van Genechten. de vroegere procureur-generaal bij het gerechtshof te 's Gravenhnge e:i commissaris der provincie Zuid-Holland, zal 3 October a.s.( 's morgens om 10 uur. voor het Bijzonder Gerechtshof te Den Haag terecht %taan. --- R.K. Universiteit Het bestuur van de St. Radboudstlchtlng heeft benoemd aan de RK. Universiteit te NUmegen tot lector ln de Faculteit van Letteren en Wijsbegeerte met leeropdracht voor natuurphllOHophle, logica en logistiek en met opdracht in de Faculteit van Godgeleerdheid voor logica Dr. A. C. van Melsen te Utrecht. Andreas Gerardus Maria van Melsen werd geboren 10 Nov. 1912 te Zeist, studeerde scheikunde en filosofie te Utrecht en promoveerde aldaar 7 Juli 1941. HIJ was leeraar ln de scheikunde aan het R.K. Mei»- Jeslyceum O. L. Vrouw ter Ecm tv* Amersfoort van 1 September 193i# tot heden. --- Trip naar Denemarken gaat niet door De secretaris van de Hoofdcommissie Zwemsport, de heer Ph. J. Dogger, deelt mede, dat wegens het niet beschikbaar kunnen stellen van een vliegtuig, de reis naar Denemarken niet doorgaat. --- DAMPROBLEEM No. 1213 van O. W. Zonneveld te Bennebrork. Zwart 10 st. op: 2, 4, 7, 8, 14, 19, 20, 22, 23, 28. Wit 11 *t. op: 11, 17, 21, 26, 30. 34. 35. 37-3», 41, Wit «pielt en wint; oplossingen worden gaarne Ingewacht tot uiterlijk over drie weken aan het adres B. li. M- Steven», Eikenlaan 36. Heemstede. OPLOSSING. No. 1210 van A. Miedema te Haarlem. Wit speelt: 36-31. 21, 31. 37. 32. 17. 47-42. 39. 43. 38. 29, 24 en wint. Een geweldige opsluiting en voor de oplossers een harde noot om te kraken --- „De Bilt" zegt: Verwachting lot Vrijdagavond: /waar bewolkt of geheel bedekt, tl|lrlijk regen, later fcvklarriiii. let» koeler; matige, aan de ku»t krachtige Zuiil-W rslt wiml. Zon onder 20.01. maan 14.21— 23.M, ton op 7.12. ---