ADVERTENTIE Rozebotteljam gezond ZWAARDEMAKER --- ADVERTENTIE ' "« r.: >. ' • f I ' •I ' j ' - I I ■ • ■■ f B ■ ?-yr *#■!■ ■ - x. . Sherry Paloma. m Van enigezine zoet % # tot uitent droog • % m zoek de eherry % K 4È dl* n het beet* Bgt. m ■ vom*»» 'i-l I SHERRY g||g|l 1 Ipaawëpa J . MEOIIM DBT I --- Aanvechtbaar vonnis DOOR C. H. SCHAAP HET BIJZONDERE militaire tribunaal in Djakarta heeft de doodstraf uitgesproken over dr. Soebandrio, die ln het begin van dit. jaar in Indonesië nog de tweede man na president Soekarno was en die als diens mogelijke opvolger gezien werd. Pas op 18 maart van dit jaar werd hij gearresteerd op een destijds nog niet gepreciseerde beschuldiging. Nu is hij tot de zwaarste straf veroordeeld, niet ..vanwege deelneming aan de communistische staatsgreep van 30 september van vorig jaar, maar wel omdat hij nagelaten zou hebben president Soekamo van de plannen daartoe op de hoogt* te brengen (Soebandrio was niet alleen eerste vice-premier en minister van buitenlandse zaken, maar ook htofd van de inlichtingendienst), en ondat hij mede verantwoordelijk was foor het scheppen van de omstandigheden die deze staatsgreep mogelijk maskten. Bovendien is hij dan nog schuldig bevonden aan corraptle en malvtnatie. i. ' «' Dat laatste punt is stellig het uidelijkst aangetoond. De bankrekeiing van Soebandrio in Zwitserland wairop een fortuin staat, spreekt voor zichzelf. In Zwitserland vertoeft ook. zijn echtgenote, Hoeroestiati, evenalf hij arts, die wel wordt beschouwd as degene die hem in haar. eerzucht heeft opgejaagd. De andere punten waarop Soelandrio veroordeeld is, zijn vager. Zei' heeft hij gezegd dat president Soekirno altijd zoveel beter geïnformeerd vas dan hij zelf, dat hij geen reden leeft gezien deze op de hoogte te stilen van de informaties die hem berikt hadden over een op handen zi.'ide communistische staatsgreep. Wa zijn politieke beleid betreft, zegt erde voor de Republiek Indonesla. Daar werd ht) ln 1850, toen de Indonesische onafhankelijkheid erkend wa*, de eerste ambassad«ur van zün land. Drie jaar later werd hy ambassadeur in Moskou. In 1956 werd hij teruggeroepen naar Indonesië, waar hU secretaris-generaal en vervolgens ln 1957 minister van buitenlandse zaken werd. Daarnaast werd hj later ook vice-premier. Een prachtige carrière, zo op het oog. Intussen was Soebandrio ook van party veranderd. Aanvankelijk was hy na de oorlog 11« van de socialistische PSI van Sjahrfr. later ging hy over naar de natloialistlsche PNI, in het verleden opgescht door Soekarno. Een eerste uiting ,van opportunisme? En wts het ook opportunisme dat hem tot zo'n troiw volgeling door dik en dun van Soeiarno maakte? HOE HE? ZIJ: de indruk is sterk dat wat in Djakarta gevoerd Is, een politiek proces is met politieke oogmerken. Vaar onze maatstaven lijkt de doodstraf tegenover een man die ver le jaren zyn land trouw gediend heeft . en van wie slechts falen en corruptie bewwen zyn verklaard, maar geen boze it voltrokken zal worden. Ook van te andere vóór Soebandrio ter dood veroordeelden, is executie van het vonnis nog niet gemeld. Ppsident Soekamo heeft ln al-deze jevallen nog niets van zich doen hom, maar hy heeft nog steeds het regt van gratie. In zyn autobiografieipreekt hy steeds met woorden van wiardering en vriendschap over Soeixndrlo. Als Soekamo zich eenzaam *>elde, belde hy Soebandrio op om Jem gezelschap te houden, zo vertelt hy,,en dan werd er. niet over politiek gepraat. Dat Soekarno — mocht hy 1 op de proef gesteld wórden — Soe- I bandrio nu ln de steek zou laten, UJkt welhaast ondenkbaar. --- „Sound of Music" MILAAN, 25 okt. (UPI) — De filmversie van de Amerikaanse musical „The sound of music" is in Milaan onderscheiden met da. „Five continet! ts filnatrcphy", < --- Vertroebelen De twist over Gibraltar kan de Brits-Spaanse betrekkingen alleen maar vertroebelen", aldus Sir Gerald „en dat in een tijd waarin er al genoeg moeilijkheden in de wereld zyn — ruzies van westerse landen onderling hoeven daar heus niet by te komen" „Spanje schiet hier helemaal niets mee op. Het bereikt alleen maar dat de verbittering' in beide landen zal toenemen, waardoor het moeiiyker wordt een probleem op te lossen, dat toch eens zal moeten worden opgelost", zei de gouverneur. Zoals bekend wenst Madrid dat Engeland de kolonie Gibraltar overdraagt aan Spanje. In Londen hebben beide landen reeds enkele; malen besprekingen geroerd, maar' die zijn vastgelopen. Daarom heeft Spanje het nu over een andere boeg gegooid — de blokkade — maar dat middel is zeer ongeschikt om Engeland tot andere gedachten te brengen. Afgezien van alle juridische aanspraken stelt men zich in Londen op het standpunt dat het niet aangaat de 25.000 Gibraltarianen zonder meer, van de ene dag op de andere, Spanjaarden te laten worden. Deze mensen zijn helemaal geen Spanjaarden, ook etnisch niet, en willen het niet worden ook. --- Sinds 1713 Gibraltar kwam ln 1713, by het Verdrag van Utrecht, onder Britse souvereiniteit. Spanje beweert echter dat Engeland door het verdrag geen werkelijke souverelniteit over de rots bezit, maar alleen het recht van bezetting kreeg. Engeland ontkent dat Het heeft Spanje voorgesteld de kwestie voor te leggen aan het IntemaUonale Hof van Justitie in Den Haag. Londen heeft zich by voorbaat bereid verklaard zich by de uitspraak van het Hof neer te leggen. Spanje voelt echter niets voor het .Engelse voorstel, waarschyniyk omdat de regering in Madrid heel goed beseft dat het in juridische zin geen been heeft om op te staan. * • Generaal Franco heeft Engeland het gebruik van de rots als militaire basis aangeboden, in ruil voor erkenning van de Spaanse souvereiniteit. Engeland heeft dit voorstel afgewezen. Gibraltar was vroeger, als toegangspoort tot de Middellandse' Zee, van grote militaire waarde. Tegenwoordig heeft het ln dat opzicht nauweiyks enige betekenis, al biyft de rots — en het kleine stukje achterland, dat erby hoort — van militaire betekenis als centrum van verbindingen en als arsenaal voor kernwapens van de westerse verdediging. --- Londen herhaalt zijn voorstellen inzake Gibraltar LONDEN, 26 okt. (UPI) — Engeland heeft Spanje opnieuw verzocht de ffrensbeperklngen tegen Gibraltar op te heffen en het geschil OVPr je Britse kolonie in handen te stellen van het Internationaal Gerechtshof. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt de indruk te hebben dat de grens tussen Gibraltar en Spanje „voor alle radend verkeer is gesloten". Ook deelde het ministerie mee dat Spanje nog niet heeft gereageerd op het Britse voorstel van 10 oktober het geschil in handen te stellen van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. terwyi ook geen datum is afgesproken waarop de wederzijdse besprekingen tussen de regeringen zullen worden hervat Het ministerie Is echter niet van mening dat er na de jongste bepalingen voor de 24.000 bewoners van de „rots" een alarm toestand Is ontstaan, ondanks het feit dat Gibraltar nu geheel van het Spaanse,land is afgesneden. --- MOEILIJKE TIJDEN VOOR 25.000 INWONERS Spanje blokkeert nu Gibraltar, maar Londen geeft niet toe Britse kolonie sinds verdrag van 1713 (Van een correspondent) GIBRALTAR, 26 okt. — De papieren oorlog tussen Spanje en Engeland om de. toekomst van Gibraltar is een nieuwe fase ingegaan. De Spanjaarden hebben de grens- en douanepost tussen de "„rots" en Spanje gesloten. Alle gemotoriseerde vervoer van en naar Gibraltar is tot nader order verboden. Een uitzondering wordt — voorlopig — alleen gemaakt voor de zevenduizend Spanj aardeA, die in Spanje wonen maar in Gibraltar werken. Zü worden twee maal per dag in autobussen doorgelaten. Aanvankelijk waren de Spanjaarden van plan hen alleen lopend te laten passeren. Op het laatste moment kregen zy toestemming in autobussen heen en weer te blijven reizen, anders hadden zij dagelijks tweemaal twee kilometer moeten lopen. Wat de Spanjaarden nu doen i* een echte blokkade. De Britse gouverneur Sir Gerald Lathbury, waarschuwde de 25.000 inwoners van de kolonie deze week dat zij zich moeten voorbereiden op een „eindeloze periode van harde beperkingen". Sir Gerald, die sprak voor de televisie — Gibraltar heeft zijn eigen TV-station — zei dat de economie van de kolonie in de komende maanden zware klappen zal krijgen en dat de tijden moeilijk zullen zijn totdat men een oplossing heeft gevonden. In welke - richting men zoekt om de economie van Gibraltar nieuwe impulsen te geven, om de nadelen van de Spaanse blokkade op' te heffen, werd door Sir. Geraid duidelijk aangegeven. Gibraltar moet, op eigen kracht, een toeristencentrum worden, zei hy. De gouverneur prees de verdraagzaamheid, het gezonde verstand en de vastberadenheid van Gibraltars inwoners. Spanje probeert al twee jaar hun moreel en hun economie te breken, maar dat is niet gelukt, constateerde hij tevreden. „ledereen is opgelucht omdat Engeland een krachtige houding heeft aangenomen". ' Een luchtfoto van Gibraltar. Ongeveer 25.000 mensen leven hier onder Brits bestuur. --- Beginselverklaring Welk politiek profiel zal deze nieuwe partij hebben? Dit treedt ons vrij duidelijk tegemoet uit de beginselverklaring die een commissie van de beide partijen in de zomer van dit jaar heeft uitgewerkt en die door beide partij-' besturen is aanvaard. Het is een interessant stuk, ook al vanwege het feit dat uit vele open en bedekte toespelingen, halve aanduidingen en open stellingnamen kan worden opgemaakt hoe sterk tussen • de orthodoxen en de reformisten, tussen de sociaal-democraten en de revolutionairen, tussen de onverbiddelijke klassestrijders en de taktici van de welvaartsmaatschappij gcvochten werd. Uit de gehele tekst blijkt het streven een nieuwe socialistische partij op te richten, een partij die zich, zoals Nenni. een jaar geleden cel. meer ~ inspireert op de Britse Labour-parlij dan op de SPD in West-Duitsland. Nenni heelt ook toegegeven dat zijn partij die in 1893 was opgericht en tot 1963 praktisch nooit aan de regering was — behalve in de overgangsregering na IMS —, daardoor verstard gebleven is en de nieuwe ontwikkeling In de maatschappij en het denken niet had meegemaakt. Het samengaan met de sociaaldemocraten en de toetreding van de nieuwe partij tot de socialistische Internationale. zoals in de beginselverklaring wordt gesteld, betekent dat oude dogmatische grondslagen verlaten worden. De partij noemt zich in de verklaring „een nieuwe kracht in dienst van de arbeiders en van het staatkundige leven van de natie, met het doel antwoord te geven op en oplossingen te vinden voor de nieuwe problemen van de maatschappij en de staat". Het woord „klassestrljd" wordt alleen in een historische terugblik gebruikt. Het komt anders niet meer voor, evenmin als nationalisering of socialisering. De partij wil dus kennelijk alle deuren open houden, vooral ook die naar rechts en naar de in Italië zo brede katholieke bevolkingslaag; ze beroept zich wel op de ideologische «ervaringen, te beginnen met die van het Marxisme" — van de leden van de partij wordt echter geen bepaald filosofisch of religieus credo geëist. De partij neemt zich voor een sterke .reformerende actie" te voeren. Nadrukkelijk wordt gesteld dat „het socialisme onscheidbaar is van. de democratie en van de vrijheid, van alle vrijheden, de politieke, burgerlijke en religieuze vrijheden, die nauw onderling verbonden en onscheidbaar zijn". ledere autoritaire en totalitaire politiek wordt verworpen en open toegegeven dat de proletarische revolutie in despotisme van partij en staat degenereert, als de vrijheid en de democratie onderdrukt worden. --- DYNAMISCH PARTIJLEIDER De dynamische socialistische leider Pietro Nenni tijdens een félle redevoering. Hij heeft veel moeite om zijn linkse aanhangers te overtuigen van de noodzaak van een samengaan met de sociaal-democraten. --- Arrestaties in Frans Somaliland DJIBOETI, SS okt. (Reuter) — Meer daa eea doaQn politieke leiders, die ervaa verdacht worden deelgenomen te hebbes aaa de anti-Franse betogingen ,in Frans Somaliland, zijn gearresteerd, aldus is van officiële zijde vernomen. Onder de gearresteerden bevinden zich de voorzitter van een partij die voor de onafhankelijkheid van Frans Somali-land is, een lid van de plaatselijke bestuursraad en de voorzitter van de plaatselijke sportfederatie. De politie heeft gisteren twee betogingen uiteengedreven, die entstonden na het nieuws van de arrestaties. De anti-Franse en onafhankelijkheidsbetogingen zijn gehouden tijden* het bezoek van president De Caulle aan Djiboeti in augustus. Hierbij werden vier personen gedood en zeventig gewond. Bij hernieuwde betogingen in setember verrichtte de politie honderden arrestaties. Somaliland is een Frans overzees gebied, dat door een afgevaardigde en een senator in het Franse parlement is vertegenwoordigd. --- Kardinaal Beran mogelijk naar Tsjechoslowakije DUBLIN, 26 okt. (KNP) — Kardinul Bersn, de la Home in ballingschap verblijvende aartsbisschop val Praat, heeft b(J aankomst in Dublia verklaard, dat de mogelijkheid bestaat dat hij naar ijji geboorteland TsjeehoslowakUe lal terugkeren. Dit hangt echter af van de huidige gesprekken tussen de Heilige Stoel en de Tsjechoslowaakse regering, zo voegde hy eraan toe. Kardinaal Beran werd bijna twee Jaar geleden vrijgelaten met de mededeling dat Tsjechoslowaktye voortaan voor hem gesloten zou zyn. --- Neusbeen prins Charles LONDEN, 26 okt. (Reuter) — Prina Charles, de zeventienjarige Britse troon» opvolger, heeft bij een partijtje rugby op de velden van zijn school in Gordonstoun in noordoost-Schotland zön neus beentje gebroken. --- Het Italiaans socialisme toont zijn nieuw politiek gezicht Groeiende ontevredenheid bij linkse vleugel (Van onze correspondent) ROME, 26 okt. — Er is een grote verandering gaande in de gehele socialistische en communistische wereld van Italië: de socialisten herenigen zich, de communisten splitsen zich. Er is een tendens die erop wijst dat bij beide partijen de deur rechts open gezet wordt, om nieuwe krachten binnen te laten, terwijl tegelijkertijd onverbiddelijke .revolutionairen door de linkerdeur de partij verlaten of dreigen te verlaten. Het is nu wel' een feit dat de verschillende splintergroepen van pro- Chinese communisten die in de laatste weken overal in het land uit de grond schoten, eind oktober in Rome hun eerste congres zullen houden om de „Partito Comunista d'ltalia" op te richten — als Stalinistisch-pro-Chinese partij, die de koers van; de officiële „Partito Comunista Italiano" van Togliatti en nu Longo openlijk en systematisch zal bestrijden. Het wordt nu bekend dat reeds in juli j.l. in Milaan de „Chinezen" van Italië hun eigen samenkomst hebben gehouden, dat in Rome een „Circolo Romano Marx-Engels-Lenin-Stalin" is opgericht en dat er zelfs al eigen bladen van deze beweging bestaan. De officiële communistische partu is hierover in ieder geval hoogst opgewonden en organiseert daarom in het zuiden grootse tegenmanifestaties. De ontevredenheid onder de orthodoxe communisten is echter zo groot dat de afscheiding van deze linkervleugel niet meer te vermijden is. Hetzelfde voltrekt zich bij de kleine „Socialistische Partij voor de proletarische eenheid" (PSIUP), die in 1964 uit ontevredenen van de Nenni-partij gevormd werd. Ook deze kleine procommunistische splinterpartij kent heethoofden, die nu over de communistische partij heenspringen en zich rechtstreeks bij de nieuwe waarachtig Stalinistische partij gaan aansluiten. Bij de socialisten heeft intussen, zoals reeds eerder gemeld, de wil tot hereniging en concentratie gewonnen: eind oktober zal het buitengewone congres van de Nenni-partij zich zeker voor de hereniging uitspreken, dan zullen de beide partijen, de socialistische partij van Nenni en de sociaal-democraten, met een gemeenschappelijk programma, en bij de parlementsverkiezingen van 1968 met gemeenschappelijke lijsten uitkomen. Daarna zullen de twee verbonden partijen ook formeel en organisaotrisch één enkele partij vormen. GÏUSEPPE SARAGAT . vóór ontspanning... --- Scherpere tonen De scherpere tonen worden bij de economisch* politiek verneembaar: «rel is het niet de bedoeling dat de partij, die de arbeiders vertegenwoordigt, „een hegemonie of een charismatische leiding van de staaf voor zich opeist — maar de strijd tegen het kapitalistische stelsel wordt voortgezet, teneinde „de arbeiders de toegang tot de leiding van de staat" te verschaffen. , De staat heeft „de eerste verantwoordelijkheid bij het stimuleren en in de leiding van de economische activiteit". Deze sterk dirigistische en centralistische formulering wordt dan weer enigszins verzwakt door het appèl op de „geest van initiatief en wil tot vooruitgang van alle leidende krachten in het economische en sociale leven". Ook wordt toegegeven dat het moderne kapitalisme niet meer dat van vroeger is en het ideaal van „een volledige vrijheid en waardigheid van de menselijke persoon" plechtig verkondigt. Uit dit perspectief kan het communisme niet anders dan scherp veroordeeld worden: er is, zo zegt de telut, „een strikte ideologische en politieke scheiding" .tussen communisten en socialisten, een gemeenschappelijke strijd is onmogelijk, maar' „incidentele en parallelle en convergerende acties" .worden niet uitgesloten. De socialisten 'zeggen hiermede te bedoelen dat zij hopen de communisten • gemakkelijker te kunnen binnenhalen en „het proces van zelfkritiek in de communistische beweging te bespoedigen". Een tikkeltje riskant., kennelijk echter bedoeld om niet alleen stemmen aan de rechter kant, bi) de christen-democraten en de katholieken te werven, maar ook bij de. communisten. De buitenlandse politiek is sterk door de tociaal-democraUn bepaald. Hier is Saragat op de achtergrond duidelijk waarneembaar: teel strijd tegen imperialisme, vóór de onderontwikkelde landen, vóitr de UNO, vóór jcm.trpan.ning ontwapening, non-proli/eratie etc." maar ook beslist tégen „iedere eenzijdige verandering van liet tegenwoordige machtsevenwicht waarop, zij het ook op precaire wijze, de vrede in de wereld rust." . ' NBSMH Natuurlijk is de nieuwe partij voor* stander van de Europese supranationale integratie, - van toetreding van Engeland, van rechtstreekse verkiezingen voor het Europese Parlement en op deze basis , wenst zij ook een politiek* unie. De Atlantische samenwerking wordt echter, geheel in de geest van Nenni, iets genuanceerd geformuleerd: De partij aanvaardt de verplichtingen en bindingen die uit het NAVO-verdrag voortvloeien, „in hun defensieve en geografisch begrensde interpretatie" en de verklaring vervolgt: „De blijvende en hoogste doelstellingen van da party blijven de veroordeling van de oorlog en de opheffing van de militaire blokken".' Het is geen wild revolutionaire part]) die uit deze' tekst spreekt, de term „revolutie" komt er nauwelijks in voor, men spreekt van „structuurhervormingen", duidelijk wordt een partij k la Labour nagestreefd. Dit alleen al is bewijs dat er in de Italiaanse maatschappij veel gaande is. ,—Toch mag men niet vergeten dat deze tekst ontworpen is door de leiding van de twee partijen, dat de linkervleugel van de Nenni-partiJ openlijk verklaard heeft tegen de beginselverklaring en tegen de hereniging en tegen de totale breuk met de communisten te zijn. Ook mag niet worden vergeten dat Nennisocialisten en communisten nog steeds nauw in de vakbeweging en de coöperaties samenwerken — dat de communistische partij de tijd tot de uiteinde• lijke en formele samensmelting van de socialistische partijen goed wil gebruiken. De nieuwe „socialistische charter* moet door vele oude doctrinaire socialisten nog verwerkt worden. Als dit proces lukt, kan men pas zeggen dat deze nieuwe partij werkelijk bestaat ---