BUITENLAND. FRANSCHE CORRESPONDENTIE. Parijs, 2 Dec. The greatest Show. Barnum en Bailey te Parijs ... Houd op, schrijf ons over wat gij wilt, maar niet over Barnum en Bailey. Wij hebben fcet grootste kijkspel hier gehad — wij hebben het allen gezien, het heeft een langen kronkelweg door ons land beschreven, en deze klatergoud-stoet was als het net van een trawler, schurend langs den zeebodem en alles wat daar voorkwam voor zich uitstuwend. En aan de grens is het net opgehaald en de boekhouder heeft medegedeeld hoeveel tonnen gouds winst er was. Barnum en Bailey, onze muren zijn kakelbont geweest van de hel-kleurige plakbiljetten; onze straten bedolven onder de strooireclame en onze couranten waren onleesbaar, aangetast door den reclame-stijl van 't overzeesche blurïand en wij hebben kolommen boven en onder de linie gelezen over deze buitengewone vertooning, die toch ieder moest gaan zien. Holland, waar was uw nuchterheid ? Holland, waar was uw goede smaak ? Holland, waar was uw ethisch gevoel ? Holland waar was uw hart ? Het is een teekenende vaderlandsche spreuk, dat wie zwijgt er 't allermeeste van zeit, maar het is toch ook wel eens nuttig, om het niet bij zwijgen te laten en de grootste show eens te bekijken met andere oogen dan die van den overbluften dorpeling en die van den contracten-sluitenden advertentie-colporteur. De groote show kan een stootje velen en geldelijk nadeel zal een enkele rechtvaardige stem haar niet berokkenen, vooral niet nu ze weg is uit het vaderland. Maar om u over uw te gemakkelijk geschonken geestdrift een beetje spijt te doen gevoelen, kan geen kwaad. En schamen behoeft gij u zeker niet of 't moet in gezelschap zijn van geheel Parijs, dat ook al zijn muren en zijn pers door de Yankees heeft doen overrompelen en op den openingsavond tien duizend kijkers heeft gezonden naar de reusachtige feestzaal in de Galerie des Machines, die sedert de groote tentoonstelling leeg stond. Tien duizend kijkers. En wellicht vijf duizend afgewezen, waaronder er waren die tot 60 trancs vooreen plaatsje boden. Kijkers en kijksters, gekomen in onberispelijke equipages, gekleed in pelsen en hermelijnen mantels, in frak en zijden avond-toilet, zoowel als duizenden uit den verdrukten vierden stand, die gaarne hun twee franken stortten, na twee uur geduldig en queue gewacht te hebben, ter wille van het genot Het genot. Welk genot ? Een nieuw ? Maar geenszins. Bijna alles wat het grootste kijkspel vertoont hebt gij zoo niet mooier dan stellig beter en vooral fijner, gedistingeerder, smaakvoller, minder chaotisch kunnen zien, zoowel op uwe kermissen als in uwe café-concerts en voóral in het circus van Carré op den Hier te Parijs in den retisachtigen. pompeuzenhal, kreegt gij den indruk van iets overweldigends, rn ir ook van iets overwe'.digends-weemoedigs. Èinnen te komen in de slurf van menschen, de te zaal te zien in de doezeling van zilverblauw electrisch booglicht en tijdens de verwarring van het schaterende orkest met echos terugvallend van de wanden, midden in de groote arena de schittering van heel dat leger verkleede menschen van het groote ballet: de reis van de K. r.iugin van Saba. En ver, ver — o ver als een horizont rondom den kring te zien van de menschen, zittend als larven in raten, langs de oploopende galei ijen, van den grond tot heel in de hoogte, hoofd boven hoofd in een opeenstapeling, als koopmanswaren |n een ordelijk pakhuis. Tienduizend menschen•n in éen .aal. De menigte is angstwekkend, is drukkend, is benauwend en is door uw persoonlijkheid vernietigend, la zeker, gij zelf zijt ook een van die tienduizend. Als gij straks op uw bank zult zitten, zult gij ook door een ander gezien, niet» zijn dan zoon bol. wit-geel schemerend hoofdje, ietwat donker waar de ooggaten moeten zitten — maar overigens niet te onderscheiden. Dat is om u zelf te gaan mrihieti. Wat! gij wilt u tusschen die tienduizend onderscheiden. Gij wilt gelooven, dat gij zelf een zelf zijt en niet een onbeteekenend deeltje van die menigte, deeltje welks komst, welks doen, welks denken en welks handelen niet door die massa rondom bemerkt kan worden. Gij zijt een erwtje in een zak. Een flesch in een denkeren grooten wijnkelder; een grasspriet op een weiland. i.aat naar Barnum en word bescheiden. Dat is wel het grootste contrast — door Barnum beacheidenheid leeren, b|J de groote, brutale, hartelooze, plebeische wereldmarkt-schreeuwer; de universeele charlatan, die de rotte menschheid trekt naar het bedriegelijk verguldsel van zijn stalletjes; die hen met drukke gebaren en gebarsten trompetmuziek lokt om hua dan het geld uit den zak te kloppen, hun brak maar hel gekleurd water rerkoopend voor geneeskrachtige medicijn, brak water dat gif is voor de zieke zielen. De kermissen hebt gij afgeschaft, omdat ze onzedelijk waren, omdat ze tot dronkenschap en vechtpartijen aanleiding gaven en gij hebt het volk, dat zijn pleizier wilde behouden, weggeschoten van de stiaten, «oen het zich verzette. Maar Barnum hebt gij toegelaten ; Barnum hebt gij uw muren verhuurd; Barnum heeft uw pers ter beschikking gehad; Barnum heeft geen woord van verzet gehoord. Gij hebt er uren loopens voor over gehad, gij hebt gebaggerd langs modderwegen, gij zijt doodaf thuis gekomen en gij hebt uw geld gegeven, uw geld dat zoo zwaar verdiend wordt, om u door deie kwakzalverij te la.en bedotten, als genot beschouwend een laïle, wreede, zedelooze, hartelooze, ideeën-looze kunstenmakerij en een afschuwelijke tentoonstelling van ongelukkige wezens, gedwongen mede door u w wreedheid om hun ongeluk te exploiteeren, ten einde te kunnen voortleven hun droef, weze-loos bestaan. Maar gij zult het niet gedaan hebben, voor een enkele u zacht er op gewezen heeft, hoe gij dwaalde, aldus handelend. Hij vond zijn zelf ter;;,; tusschen die tienduizend en hij voelde zich eenzaam, alsof hij alleen hier een mensch a al die anderen, die toejuichten, die hand-klapten, die verbaasd en overbluft en in bewondering waren, gedeelten van een reusachtig gedierte, van een schuwelrjk vijandig monster. »'t Beest Voor niets meer dan een groot gevoel bevreesd. Dat zich beschaafd Publiek noemt, dat een kners Hoort in een gil of klacht...» waarvan uw grootste dichter gesproken heeft. Tien-duizend menschen in een stad als Parijs op een avond een ton gouds minstens stortend v00r... ja voor wat ? Voor een veredelend genot ? voor een werkelijk verheffend kunstwerk ? voor een grootsche poging I Neen, neen, neen ... het Mensch-Beest is een beest, een ruw, harteloos, wreed, ongevoelig Heest, zoo ongevoelig dat gij het de leden kunt afknijpen, dat gij het kunt wonden in zijn allerteederste deelen en het blijft ongevoelig, het merkt zelfs niet, dat gij het kwetst. Kn gekwetst wordt de Menschheid in de greatest show. Daar is dan allereerst het begin, de somptueux cortège historique, waarin volgens het programma »de schoonste vrouw van Frankrijk, die den prijs der schoonheid vaa IU.uOO francs behaald heelt, figureert.. Tienduizend franken openlijk aangekondigd als prijs voor de vrouw, die haar schoone ledematen het geschiktst aan 't Mensch-Heest wil vertoonen 1 Ja, de lichamelijke schoonheid is een aanbiddelijke zaak, en wie de Venus van Milo bewondert, mag evenzeer een levende Venus schoon vinden. Maar de schoonheid dei leden alleen is te bewonderen bij standbeelden, daar zij zich bewegen kunnen, noch denken, noch spreken. De levende schoone vrouw is alleen dan schoon, wanneer de fraaiheid harer leden in dienst gesteld zijn van die hoogere schoonheid, de ged. len schoone zangeres, een schoone tooneelspeelster, een schoone danseres — zij h. iets te zeggen; haar lichamelijke schoon!-,, als een instrument, waardoor zij de menschheid harmonisch naar de ziel-schoonheid opvoeren. Maar een vrouw, die niets heeft dan die scl leden alleen en die aan tienduizend menschen in een arena toont in een ballet zonder zin, z- - doel, zonder andere bedoeling, dan op de siinstincten van 't Mensc h Beest te werken, en die vrouw als 't lokaas getoond, zie, da' is onze.: omdat het verlaagt, vernedert, beleedigt al - Menschheid als groot, schoon en verheven erkent. Een ballet, een optocht zonder meer is cc. dachteloos kijkspel, onwaardig om benen te den. Ballet en optocht zijn hnlpmidde en van den tragedie-dichter, die zijn gedachte wil ilinst-> en noodig heeft, zijn publiek afleiding en rust te geven, opdat het vaardig zal zijn. het ra en ernstige van zijn werk te begrijpen. Maar ziet, wat middel was is tot doel geworden — juist ais bij alle prostitutie van lichaam of geest. Ik zal u niet al de specialiteiten-nummers beschrijven gij hebt ze immers gezien «rellicht beter dan ik. Want hier werden in Irie arena's tegelijkertijd de nummers vertoond zoodat gij van alles een vagen indruk kreegt maa; niets werkelijk goed kondet zien. Maar welk een vernederend genot in die drie circussen tegelijkertijd ! Ten eerste het leger van clowns. Het zien van een paar potsenmakers in een circus, noodig om den artisten rust te geven en toch het publiek bezig te houden, is te dulden. Maar te zien, dat honderd menschen te gelijk zich maken tot narren, niet uit zin voor 't groteske, niet uit behoefte tot bekeering, dus uit hooger aandrift, maar alleen uit broodwinning is walgelijk. Heel dit leger clowns doet zijn machinaal, automatisch, als plicht. Want de hoeveelheid maakt het opmerken en onderscheiden onmogelijk en het eenige, wat een clown verzachting kan geven voor zijn laag vak is de hulde van 't publiek. Maar tusschen deze honderd clowns en dit publiek bestaat geen enkele band. Publiek is anoniem en clowns zijn anoniem. En wij zien daar een handjevol medemenschen levensgevaarlijke sprongen, gezondheid-vcrwoestende flauwe moppen, ziellooze, onbeteekenende grappen verkoopen, zonder eenig ander doel van hun zijde dan geld te verdienen, van publieks zijde om te lachen. De clown, ja zooals Shakcspeare hem gebruikte, was een ernstige figuur. Lachend kastijdden ze de zeden. Maar deze clowns van Barnum bederven ze giijnzend. De clown op 't varkin — weet gij hoe het dier gemarteld is, voor 't zoover gedresseerd was.' De aap op het paard ? Weet gij hoe dat dier gezweept is? De worstelende beer. . . deaassceerende zeehond — alles tegennatuurlijk en op hongerlijden van 't weerlooze dier gebaseerd. Wilt gij 't kunstje weten van den clown met de kip, die hem naioopt: Laai een kip gedurende een maand eiken dag hongeren en geef haai eerst 's avonds na de voorstelling te e.en. Geef haar geen drinken den ganschen dag, maar een var voor de vooisieliin/ een handvol in pekel geweekt giaan. Dan zult -ij zien. dat het dorstige, hongerig dier u haastig volgt hopend op zijn voedsel en drank, dat hij alleen uit uw hand ontvangt. De andere «grappen» der clowns zijn van 't zelfde allooi. Maar de kwakzalver weet, dat 't Mensch-Bcest van nog lager genot houdt. Hij kondigt „De moderne vrouw, de arena veroverenil" aan. /ij verschijnt als clownesse, als stalmeestetes en als piqueur. Weet gij wel, dat cUe beweging van 't schoolpaaid in den circus bijna gebaseerd is op pijn .' Als zij glimlacht, de moderne «rouw, die een schoone, ast», natuur van een jong paard verkracht tot circus-dressuur, priem, zij verborgen onder de rok meteen het puntige randje van de spoor in de gevoelige flank van 't weerlooze dier. (Aa1 --- FEUILLETON. MODERNE NOMADEN. Roman van MARIE DIERS. 18) „Zoo eiveo, vader, ik kom van «fa pcat." II ij gaf haar den brief terug. 800 Thaler is mots voor jou, voor jou lervenswij-ze,'' zei hij kalm, bijrei tweder. „Buitendien is «Jle positie or, ggmtss. wijze gawaarlKïgd en het ger niernde blad heeft een slechten mam" Elso w-iide spreken, maar haar stem weigerdlci haar eten dienst Zij kuchte even vwr «fat zij kon antwoorden: „Weigert u du. ook nu neig vwo gredkeuring?'' Hij aiitwaor.l.le niet «LaiLeJijk. Hij had zich MBO* van haar aƒgekeerd en keek naar «fa zee •--•ririkk-elijk bittere tvreestrijd woeaWe ■ - . I. :m«3istje; met da hand wischte hijzicih het «..uut van 't vrjorhcaif,». „laat mij nu," zei hij. F.lse moest zich insponnen om hom to verstaan. ..Krm om drie c.i vier uur bij mij. Zeg je ni -.■.!.-r -'tit ik in hot hotel eet Ik kan van- Maar «fan spreek ik rmg me* jo." 11-*, reisje wint ji!< tnogelijk haar vader alMon to been Torn ri, bleef, maaTrte hij zrintV* zich can sa koeren een «friftigo hewvsging. ,0* tori»!'' Ireval hij i avgedultlug. Hen lat«g__ kroxrp «fa tijd voorbij. Hel waa haar alsof haar reeds i-olle vrijhei! | ven was Maar de gei__*j aan haar vadtT ijWect haar hut meetis.r.inipen Zij bracht aan haar moedor da Ix-xxiNr-hap 'AcT, maar van dan bnef durfde aj nog mets te zeggen. In de «vxionkamtT was dn familie bijeen. Hlse bad j;fhoi>[«7, tast haar vader :-n haTipvlcaas streven ja rjr»g aan ons be ke«eri»err. Tk ga vancfaag neig naar Berlijn (trt met den man, dien ja hebt uirgr-k kitm» St maken. Ah aJles, gelijk mm ont raraxat, tt .«rde 'm, kim je tiraiwvn. Als hij evn huisgezin kan opzetter», ilt van al hrt anilere, wat ik omtrent mijn kind geiborypt hal, «nel Maar één .ring wil ik tóer nog rraitnikkeiijk zv-ao-gen: toolang je ouders lo\-en, bb Jo geen oent «aarrnogen, en ook wil ik niet gelijk ik bij Im* trouwen van hl zustv-rs gevfaan heb. een bnii kraaien. Tk wewt wat ik da- wanrieer ik wwger jo e*nig kapitaal te av*er». Da* i. het "_* *" "W*1* hs"l AtsTwrjortl me ruiet _ 'Wijlt, maar pa naar jr- karrr-T en civervreeg in kalmte alle. wat tk ie rjjajjevof l-eb.* i, .-. : u-rafel'te nog. Nu Ma g«jbeurd wat zij rtwks lai»g voorzien had. Zij gevieiiLe zich zetr bekJenad vn durfde de «.ogen met er,,' „Ga!" zode de jirnkbeJer op een loon, 'he geen ttajetapnak duldde. „Ik heb nu nietf«BbbT met je te bepraten." Zij op en sddterda Nieta meer, die woor lon klonken haar «\«ortctuTen.J an de ooren — niets rneerl Zij stond aan het «-ervster en keek naar het strand. Het was luar alsof haar hart zou bTekm Dit aai geen toesu-mm ng. He* tra. wistcotüig — t*xt_ Ken koude siddering bezrang haar. Maar zij mxn-ht txx-h — nm hid hij gevoegd — aj nvaTrht toch terugkeeren, du? verstiet hij haar rmet. Kn ta_ — hij verstil* haar. Uit zijYv hart. Hij had haar aeer liefgehad en nu was het uit Zij gevt als minister nederl.-_-;■;• ii Ebe kun je het illat je ons dit alles aandcet?" „Wat moet ik «ian 'ken, mnetior?" ..Van dit d**<*!*_- Fi-fg vader N«W «Jerww/fden dhat vertrok" r.ltrzrararmzT. RKna nt» Veren. *" ,*** schreef h», dat zijne IZaHattFtten met Halvy als verlonfd kon beƒ «-noirww» en dat het hruwt*jk ar*,edrj? gesleten I arai wvaden. Bijna tr-grfijkertijd carrtVirfg F.Jse «rn brief vwi haar verloofile, «ie haar orttler meer ssfireipf tacte jranlrheer Ven 2aHtTnann plotse,'- ling op zijn redart-jcbitrcwi verarhenon ara. en naar zijn «-hef gevraagd had, den chef, di r Halvj's vriencl was. Wat er \-erder «erhamiel a ««-as, /iM hij haar wei moirdeütig med«iii«.-eier Korten tijd daarna koerde nvëvrcuw Voo Zuc» t nvuim mtt Ehag _ dB buiplaats naar hui terug. Nu kwamen de pakken met stoffen «ri li: p nen in huis, siior'len mai-hinea en vlogen C i, naahkir L>e j- raOB meisjes uit het «iorp, di - ver>-«i-lit waitn om die la«.i«iillMl.l hand ! e bieden, lai-hten v«-ell)eteek-«.-n'i*l ;ds rje jonj t vvjrloofde de kamer biiintTrikvram. Het was n l, iuu)l einde Sqi'.einber. Haar vadtar slooc zie vtiel in zijn kamer op en sprak hijivi gee wiKir.l. Het was bijna niet m-er «rm uit te hoi n «len en Klse U-he de daajen, die haar nog va haar I>evrij<[ing scheidilen. k \'an Isseniiorf was gedurende de laatst r weken op marneinTes gtru-etist. t>e tr-es-ca/*' " s de familie Von Zuckmano was hem met onbe e kent, g«-We.-on. iTiemli-o ha li°P " i j. i _ n;; .as t,n a*otta ui een i doffe o*w«Br««_li«haacl ratraflet* H<. moest 1 ÏSanTZir S ft* hem n-rby. aak raakt Om mm tab de loop «Jes ƒ fca-eras- .\famr .Ie» avoi>ls. wnnneer hij rust ƒ «w-fit. ziji» dienst afgelfopfn va 9, «inzend rond. Hans Jürgen bletf «TnwiUekt-u rig staan. eVf * was bleeker geworden. Wa* had men haaar gaf| daan? Haar oixnenscholijk gekweld En hij, ™ db andere, bepaald' het meest Die was steliaji1 een -turnt, hypnotiseur. EUe was bijna vet» heugd hun te tien. n „Ga tcch naar binnen," zeada hij «xtckr tm '' W7.il ant hij zesde. JBe* is koud." " O aawl rrst rmet ik binnen doen? Ata dit' maar «•#*• rewtfl was.' zuchtte Kraak cj „Setg twee maanden en dan begint een metas» 7 1« ven." / „Haar,in z.rekt gif mij op?" vroeg aj ra. /aten • ••ogenblik zwijgen. „Wilde u mij wat cpir.Mjkcii Iht is hier erg triestig- En roeti 7 (och anders «-oor mij zijn. Ik ga apoardig heen... et»... en ik ben nu txxtt ook bruid* Het was alscf tranen haar stem wrsölrtar» „Dit mrißst toch anders do srrhoor*»o9 tijd a'ia" venvlg.re z.ij. „Andere i-erlorafdW» ajtt fiiara-aa zij «"eriangen «Jan ook naar h_r brui«tegom '' ..Verlanfit gij dan zoo naar hem?" viijsaj Van Issendorf. Else bleef «taan. „Nfijnhrer Von faam haf I*., zeide zij met plotaeJitvge kxelto. „W\i»-Bö>öer tl weer zoo begint, sullen wij maar nar* vUiJaa) gaan" \4TitavJt ■**.'«'ulgd) --- Gemengde Mededeelingen. JO pst a n d aan de Ind i s c h-A fghaa nsche grens. Onder de half-wilde i-olksstammen aan de Indisch-Afghaansche giens gist het reeds sinds langen tijd. Na eens was de nieuwe Emir. dan weder de Engelsi he vice koning van Indië gedwongen troepen naar het oproerige gebied te zenden. De in Waziristan aan de Noord Westelijke Indische giens wonende Mahsuds hadden in den laatsten tijd rooftochten op Britsch gebied ondernomen. Tot bestraffing van dezen stam waren reeds in de vorige week vier afdeelingen troepen van S>oo tot K)'_M man Waziristan binnengediongen en hadden na heftigen strijd 102 gevangenen gemaakt; aan liritsche zijde bedroegen de verliezen 45 man. Thans is een geheele brigade bestaande uit vier regimenten inlandsche infanterie, een regiment cavalerie en vier stukken geichut, ter versterking der de grenzen van Waziristan beschermende troepen, uit Tank vertrokken. Hieruit valt op te maken, dat er niet slechts van een onbeteekenende oestraffings expeditie sprake is, maa: «lat de naar Waziristan geronde.-i troepen zwaren tegenstand verwachten, 't Is voor de Hoeren in Transvaal te hopen, — hoe meer tegenstand hoe beter! — Opstand :n Djeddah. Te Djeddah, de havenstad voor Mekka, aan de Knaie Zee. is het 700 man sterk Turksche garnizoen aan het muiten geslagen. . De manschappen trokken zich in de groote moskee terug, die door hen versterkt werd. De troepen eischen hun achterstallige soldij en verlof om naar hun woonplaatsen terug te keeren. .laar sedert tien maanden hun diensttijd .afgeloopcn is. De gouverneur daar ter plaatse heeft al zfa invloed verloren. De sultan zond den Sherif van Mekka naar Djeddah om den strijd te beslechten. De .'lende consuls moeten eenigszins ongerust • er hun peisoonütke veilig!: iuen zal daarom een zich in de aabijheid bevindend Italiaansch oorlogsschip naar Djeddah vertrekkeau — De Nobel-prijs. Te Berlijn word! verzekerd, dat de Nobelprijzen, die ein het comité te Christiania uitgereikt zullen ««orden, ten bedrage van T.óOO pond sterling ieder, als volgt zullen worden toegekend : den wetenschnppe'.ijken prijs aan drie Duitsche professoren, den bacterioloog dr. Hchring, dr. Röntgen. beroemd door de Kóntgen stralen en den lïcrlijnschen licua prof. Van : Hoff, onzen « . De letterkundige prijs zal waarschijnlijk toegekend worden aan den Spaan'chen dichter Jos- Ecbegary, en de prijs voor de bevordering van den vrede aan den eminenten Zwitzer, den heer Dumaut, den man, die het Koode-Kruis opgericht heeft. Graaf Tolstoi zil, naar het schijnt, geen prijs ontvangen, daar zitne candidatuur niet overeenkomstig de voorschriften op de lijst gebracht is. — Het winterseizoen te Meran. I'it Meran wordt gemeld dat aartshertogin F.lis.abeth aldaar op de Villa Havaria den winter zal doorbrengen. Het weder is er nog steeds schoon, zoodat het strijkorkest in de open lucht speelt. Het programma voor het carnaval zal zeer uitgebreid zijn; voor de twee elite-bals, dat der burgerij en dat van het Witte Kruis, worden reeds groote toebereidselen gemaakt. --- BINNENLAND. NIEUWSTIJDINGEN. Indisch Genootschap. Het Indisch Genootschap hield gisteravond, onder voorzitterschap van mr C. Pijnacker Hordijk, te 's Gravcnhage eene algemeene vergadeting. De heer P. J. Kooreman, oud-resident, leidde het onderwerp in: adat in haar beteekenis voor het bestuur in Iradië. Spr. verdedigde de volgende stellingen: 10. de Meuang Kabaoesch-Maleische adat bevat vele lessen met zedelijke strekking, de Christelijke zedeleer nabij komende ; -.. af heeft naast de adathoofden adatgeesteiiik' r. gesleld, en beider verhouding op zoodanige geregeld, dat een gevaarlijk optreden van Muhammediansche geestdrijvers kan worden voorkomen : 30. die adat is een le« end organisme, dat zich zelf ontwikkeld heeft en tot hoogere ontwikkeling kan wolden gebracht, nuts daardoor de tevredenheid en de welvaart van de bevolking «vordt bevorderd ; 40. het Menangkabaoesch Maleische erf het groote en het kleine bezi' in zich vereenigende, weert de armoede en bevordert de welvaait. Spr. was van oordeel dat het erfrecht tot krachtige ontwikkeling dient gebracht. In den laatsten tijd is er - zeide spr. — wijziging gekomen in onze schatting van de adat. Volgt— de programma's van bijna alle partijen dien: den inlanders gn.oter aandeel in de betaak gegeven en daartoe dient de adat in eer hersteld. Wil men de Maleiers in hun doen en laten leeren kennen, dan moet men geheel met het leven van den Maleier vertrouwd zijn en een gebied kiezen, waarop geen vreemde invloeden hebben ingewerkt. Wij hebben gewoonlijk slechts aan de hoven kennis van de adat opgedaan, waardoor wij de eigenlijken onvervalschte adat der inlandsche bevoiking slecht leerden kennen. Door de hoven is de adat verbasterd. De invloed van den Islam op de adat was gering. In streken ais door spr. bedoeld is een vrijjl.es: ten opzichte van de adat niet op rijn plaats. Zij is vervat in spreuken, genaamd .lessen van de voorouders.* I);e spreuken, vaak op rijm of in versmaat, worden telkens gebuikt. Vaak worden geheele gesprekken in die spreuki n gevocid. Volgens den Maleier bestaat er onderscheid tusschen limbaga fgewoonte, eigenlijke kiem, vorm) en adat ■ Dat adat geen gewoonte is volgt uit den algemeen bekende Maleische definitie: adat moet volgeschonken worden en de gewoonte wordt ingeschonken zonder dat ze volgeschonken behoeft te wo-den. Waar de adat heerscht, komen weinig misdaden voor. De adat toch bevat zeer fia.iie voorschriften vin zedeleer, waarvan spreker eenige voorbeelden geeft. II" aa. spreJoer net «er-w..nderen, als bij voojtgi c adat een volledige zede-' .•ien De . ■'.! bo«en den _ en ;, enk, ia zeer oud, datum her-kim,' «'a'-. .ul.it en gOtts■ betrekkin tsta_ ttrsad, dat vo vrinm Familie der Het bestuur hield ' :, gelukk-tl le te I hun ■.'. ét i pea Toch kan i i. nu nog- ■:!•■ -..■•■- der ortbod >xie ■idere adat n - er ot», dat in Indrapoera 4e stn.n<;< ie Beareadaiv D de lira: toe aan ign. li.irt.a nrwrnwl». met het erfrecht fit' - • «pretoer : -wikkelde ur&een, «- «d le onze ge- De Tkiop «-nn de aßsnaha ot •i • alle Broederen rap rjbeo duur ' inde • ,-aan als beteerde* «oor het gezin. Het bw. -" De har-ra poesaka rijn le !>••-( 1-, -inren aast ootieraataiaaygsfaodsvam de familie ..f ba «o. nier leden zij in ii sviilui afgvjstaaik In de pas gekr.v.rrse,-r!r. Rer. Menlandr on» direct incriipmn meer- beschaving jjebracht? Gaarne zou spreker «■erneraeti, of de Javaan beschaafder is dan ti- M.j,..,.r der Padangsche Bovenlanden. "'• ■ g**» vrees bestaat, dat ook daar een pr...n>..- .cc _ a__a aast het d.>ordringi-n van oiu direi-t btatavr, dat de adat vein I)- heer mr. Madame Pot. a, htt- dasMer gegeven schets eeheel ■an aaa -neens met den h-er Van Kol die beween, had, dn ka M i ba geen slavernij Oaa* glilllll'iiiaia. heeft in 187; de s!:i«ernij afge-< haft ~p Sumatra'. Westkust. I).: .nleider deelde mede,, _ geen sent. l>ehal«se all - m(.„ slaaf word' va. den « ,rst ot bet 1. -afd. Ii rep N..«, 1S «Lor hot guuveiaasueakt afgeschaft Fr aiaaeai tuen maar 100 slaven ongeveer «-rij re k,«.[.-n. De lieer \'an K .1 wees er «ara» .>;>, 2. 'f gezegd te hebben, dat door den Islam de slavernij n ontstaan. Z. i. bacstoaaden er dr.e «-(.Trnen «-an dwangcuJruur in de '' «-aar ons ■■ ." was doorgedrongen. Het goin-ernernent moet meer doi-n. dan liet tot nu toe gedaan heeft. Ten slotte sprak hij de hoop uit. dat moer en moer het belang van hert Indisch Genootschap zou «-«rden ingez-en Toejuiching.) Pc heer Van Devimte.r liesprak nog het «"erschil in »el«-aart op "iiinailiii'u Westkust en lava. d<«or den heer V.m K ■! 'oege-schreviui aan «ie meendere of mindere inwerking V zag-. 7. i. was het «-arschillende vol een oorzaak «vji óat verschil inwel«-aart Maar O. v •oroaam-.te oorzaak m»zt z. i. het feit, ri .ai we', de Haleier nietgesrejd is op het fiebbem «an veel kinderen, zoodat cVj be«-o'k:ne- op ftvt» «-cd sterker was uitud. I>e inleider deelde nog- mede, dat inderdaad op Ja«-n.'s; We.tku-t ook de gedwongen rijstcultuur bestond: «vat Vlmogu dwang was. werd lanreznmerrhrtnd adat De hevilking op Sumatra's Westkust is inderdaad wringer dan op Java Mr. Mac.laine Pont «vees er nog op. dat de .'tuur op Sumatra's Westkust ne-t-t was dwanr.xuhuur in den zin das liet gooi \'e mem ent de o-nbrengst ont«-ing. Hi.-rna «s>or?-,rteT, onder dankzeg>.in den inleider, de «ergaderinf. --- GEMENGD NIEUWS. Een Nederlander zwaar gewond. Uit Konstantinopel schrijft men dato 80 Nov. aan de »N. R. C.« : Uit de berichten, welke nu door de autoriteiten zijn ontvangen over de bloedige botsing op het plein voor de Kerk van het Heilige Graf tejerusalem tusschen «'.neksch-orthodoxe en Katholieke Franciscaner monniken, blijkt, dat onder de zwaar gewonden ook een Nederlander is: de Franciscaner pater laspers. uit H-cda Hij is getroffen met een der steenen, die de door Orieksche monniken daartoe aangezette bewoners van de omliggende huizen van hunne daken op de Katholieken in den hof neer«vierpen, en heeft ook verscheidene stokslagen, van Orthodoxe zïde uitgedeeld, ontvangen. Uit die berichten blijkt ook, dat de goeverneur van Jerusalem — niettegenstaande reeds den vorigen dag de gezant vaa het Fransche consulaat hem op den hoogst gespannen toestand onder de geestelijken had opmerkzaam gemaakt, en dringend had verzocht, zonder verwijl de noodige maatregelen te nemen, om eene botsing te «-oorkomen, die hooge ambtenaar d als niets had gedaan. De vijf po.itiesoldaten, op zijn last naar het kerkplein gezonden, «aren geheel onvoldoende om de beide uiterst opgewonden en verbitterde partijen uit elkaar te houden. Die Moteasai .: n paa eenige maanden in functie, maar heeft reeds meermalen getoond, niet de vereischte tak; en doortastendheid te bezitten, op een zoo buitengewoon moeiiijken en neteligen post, als Jerusalem is, bepaald vercischt worden. Behalve pater Jaspers, zijn nog vijftien Franciscaners min of meer ernstig gewond. Daar onder hen ook eenige Italiaansche ondeidanen zijn, heeft de Italiaansche ambassadeur zich de zaak onmiddellijk aangetrokken, bestraffing der schuldigen (die allen Ottomansche onderdanen zijn\ en schadevergoeding voor de Italiaansche slachtoffers geeischt, het aan de Fransche ambassade overlatende om, desgewenscht, voor de aangevallen katholieke priesters in het krijt te treden, De heer Constans had daarover reeds den dag na rijn terugkomst een langdurig onderhoud met zijn collega, den vertegenwoordiger van koning Victor Emanuel. De Nederlandsche vice-consul te Jerusalem heeft van het geval aan zijn onmiddellijken chef, onzen consul-generaal te Beiroet kennis gegeven; en de heer Hummel heeft met flinkheid en voortvarendheid oogenblikkelijk het noodige verricht en laten doen, om de rechten en de belangen van den verwonden Nederlander te vrijwaren. Ook zijn daarover besprekingen gehouden tusschen de Nederlandsche en de Fransche autoriteiten. Een gemeenschappelijk optreden bij de Porte van de in deze zaak betrokken diplomatieke missies zou inderdaad alleszins aanbcvelenswaard zijn. --- Abattoir te Amersfoort. De heer D. i. v. Esveld hield op uitnoodiging der Amersfoortsche gezondheidscommissie Dinsdagavond aldaar een voordracht over de keuring «an vleesch en vee en bepleitte daarmede in vet? band de noodzakelijkheid van een abattoir, voord voor een stad als Amersfoort. Spr. schetste uitvoerig een drietal plans, va*. schillende in aanleg, waarvan het le het goed. koopste was en bekend staat all het Nortnal Project van Swartz, en waarvan de kosten of) oLm.fan.OCjO komen. Spr. lichtte de voordeelett die zeer groot en zeer talrijk xrjn toe en noemde ook de bezwaren, die alleen van den kant dof slagers bestonden en zeer overkomelijk z|jn, ja, sommige een reden te meer vóór oprichting trjo. Na ook de rentabiliteitaquaestie ernstig in bat hcht te hebben gesteld, waarbij bleek dat det* quaestie niets verontrustends heeft ca dat doot een abattoir een bron voor de gemeentekas katf geopend worden, sloot spr. zijn belangrijke voor» dracht met den wensch dat Amersfoort spoedif zijn abattoir zou bezitten. Van de gelegenheiu tot debat ward door oen zestal slagers gebruik gemaakt. «Tn b.elangstelling was zeer groot, naast verschillende notabelen en gemeente-ambtenaren werd de vergadering bezocht door een negental raad». leden, waaronder de wethouder» dezer gemeente» --- Werstaking. I e Westkapelle hebben gistermorgen ongevesT .ot) dijkwerkers den arbeid aan den dijk gestaakt Het betrof voornamelijk een loonkwestie. , Zaterdag was hun door den opzichter een nieuwf regeling voorgelegd, waarbij hun loon zou ver» minderen. Daarmee namen zij geen genoegen. Maandagmorgen hebben de dijkwerkers zich.' begeven naar het kantoor van den opzichter,' waar een twaalftal binnen traden om hem hunne grieven bloot te leggen, doch zij werden, naat hunnerzijds ons werd gemeld, net ontvangea. Hun zouden o. a. de woorden zijn toegevoegd t ~Ik wil met jelui niets te doen hebben; maak jé van mijn kantoor af. Daarop stelden de dijkwerkers hunne eisene, op, die zij ook aan het bestuur van den polder Walcheren hebben overhandigd. Hunne eiscb.es>' zijn: van 1 tot 4 uur werken / 1, van 4 tot 8 uut weiken f l.Tlö loon. Voor nachtwerk en arbeid, in het water, waardoor zij nat worden, eischen zf dubbel loon ; terwijl zij Zondags niet willen werken, tenzij in tijd van nood. Op hunne vordering hebben zij nog geen antwoord ontvangen. Bovendien hebben zij verklaard niet te zullen werken zoolang de opzichter met verwijderd is. Verder schijnen er nog andere gri» ven te zijn, die in verband staan met den tijd a\ de wijze van schaften. De opzichter wil niet heb» ben dat de arbeiders daarvoor het werk verlateai het eten moet dua gebracht worden door vrouwaal of kinderen. De arbeiders houden zich kalm. De i ust is geen oogenblik verstoord. (Af. Ct.) --- STADSNIEUWS. „Ons Huis”. Op verwek van eenige bezoekers der gehcn> den voordracht over Darwin en /.al dr. H. M. Heinsnis m Januari a-s. een cufw sus van ongeveer 6 avonden geven, op Don de* 1 dagavond over de afsta mm aig volgens Darwin co anderen. De deelnemers, volwassen f*n vrouwen, dragen voor dezen cursus ac cL Avondbezoek .tan de verschil Jende Op Maandag 16 en Dinsdag- 17 Dec. a s. woiv den, des avonds regen half 9, alle commissiete. den genood ipd tot een rondgang door het bouw, om de werkzaamheden van nabij te loo ren kennen. Ook wie geen commissielid b ea den directeur vraagt, op één der genoemd» avonden in „Ons Huis" te komen, wordt gaaf* ne toegelaten. Comité voor taallessen. Stenografie, Vrijdagavond 8—10. Engelsche les voor beginnet Maandagavond en voor gevorderden D:r.sdajp» en Woensdagavond on Zondagmorgen. Duik sche aanvangscursus op Zaterdagavond. AanmeJdng op Maandagavond, 8—9 uui* meldingmHd;ng op Maandagavond, 8—9 tytjA* bij mej. M. Goudsmit, 2e Jan Steenstraat 1 ii en Zaterdagavond ia „On* Huis". Lesgeld per 3 mnd., bij vooruitbetaling1. • * * --- Inschrijving les wollennaaien. Maandag 9 Dec. a. s. des avonds van 8 tot 9 uur zal er inschrijving zijn voor meisjes, minste** 16 jaar oud, die les willen krijgen in het knippe%' en maken van japonnen voor eigen gebruik. D# leerlingen genieten één avond per week (van 8—10? uur) onderwijs en betalen telkens voor 8 lesse* 40 cent vooruit. --- Inlichtinger verzocht. In den namiddag van Maandag 2 dezer, tra* circa 4 1/2 uur, ia een man, oud naar gdaa-nal. 50 a 60 jaar, gewone lengte, lang, gri)» ht_\ kleine, grijze knevel, bleeke geiuatskleur, gr* kleed met donkerblauwe jekker, blauw4aken«ci vrst. dito broek, blauw gestreept boezeroeo. eat dnnkere automobielpet, wrigwokjo van clxonr kenschap gevallen in den Icel deringang «fan, peaV ceel 220 op de waardoor ht) eene hoofdwonde heeft bekome»]. Na in het Binnen-Gasthui* os ziio verticßidta-a, werd hij aan het politie-bureau NiowrderinarSt e wem ter •mtnuchtermf' in bes-anti*» pesteld, en. later i W Irwanntia Gastain» ver- I omrla. h mh het hoofd ge> -en had en '.-!■« u. ien . - In taatsugi-melde, ir; ■• hii overleden. In ijn bent ara '-r. i ca zwarte poron.aie met ovfirs. ..; nhoud.r.Je / 1.651/2 -en rood met «rir '.' i■: -i kussensloop. bevait• n naar lireien-txittincs met nieuwe zolen i.url. poen. aaa van r>«l tir in «Je «e iterhe. NwvTdermarkr) verzoekt hun, die om.rnbekenden maan inlichtingen kurv-1 kken, zih zoo spoedig mogelijk aan o.ui te vavuegen. ---