LOTGEVALLEN van PERSEPHONE. Geschaakt door Hades, den koning der schimmen. De eleusinische mysteriën. Slechts gedurende een deel van het jaar kan de godin tot haar moeder Demeter terugkeeren. VAN Parijs naar Eleusis — il n'y a qu'un pas. Toen ik las over het door ~Ida Rubinstein" Ie Parijs gedanste ballet ..Perséphone", naar een tekstontwerp van André Gide. zweefden mijn gedachten — mede onder invloed van de ons omringende bloemen- en bloesemweelde van de terugkeerende lente, die gesymboliseerd wordt m de mythische opstijging van de godin van den natuurbloei. Perséphone voor een deel van het jaar •.lit tle duisternis van de onderwereld naar Eleusis. het oord der ..mysterieuze" inwi'dingen •n den eeredienst der z.g. eleusinische myste- Tiën (mede in zijn ontlek op het opeeaballet door den heer Arntztuius vermeld i. Het is dan ook geen wonder, als ik in dezen tijd. waarin Moeder Xatuur wederom haar /.innen «treelende bruidstooi aantrekt, naar aanleiing van den klank ..Perséphone" eenige regeien wijd aan Demeter. haar dochter Perséphone en die die eleusnische mysteriën. De vereering van de alvoedende moeder- Aarde, die den landman zegen schenkt en de Trouwen vruchtbaarheid verleent, moeder Gaia «f. zooals ze later heet I>e-meter. is al heel oud. Zij is de godin. die. zooals Aesihylus (NI j v. Gfcr.) in een Koorlied zegt. ..alles voortbrengt en alles voedt en tot wie. rm opnieuw te ontspruiten, alles wederkeert." Op vele plaatsen in Griekenland weid Demeter vereerd, maar geen oord was haar méér gewijd dan het kleine plaat-je Kletisis in Atti'». Hier treedt naast Demeter Perséphone of Kore id.i. meisje, dochten op den voorïrond Hier bespeuren wij bet tweevoudige wezen van de aardgodin: naast de goedige Demeter. beschermster van het huwelijk en de mensohelijke instellingen van landbouw en samenleving staat Perséphone. oorspronkelijk slechts de ernstige, onverbiddelijke heerscheres der dooden. gemalin van Hades. den Koning der schimmen. Nu zij met Demeter in verbinding treedt, wordt zij evenwel gelijk deze. de godin van den aardzegen en waakt zij én over dezen zegen en over de zielen Perséphone, --- Strenge geheimhouding. Den ingewijden was strenge geheimhouding opgelegd over wat zij in Kleusis ondervonden of zagen en dat geheim is zorgvuldig bewaard Daarcm weten wij zoo weinig over wal zich bij en om de eleusinische mysteriën afspeelde Maar dit staat wel vast. dat de ingewijden niet een geheime leer te hooren kregen, maai dat er het een en ander te zien was. Kr werd een soort dramatische handeling of een met zang begeleide pantomime opgevoerd: de roof van Kore. de omdoling van Demeter en ten slotte de hereeniglng der beide goden: door duistere gangen werden — naar het schijnt — de mysten gevoerd, to; plotseling de beelden der godinnen in hellen lichtglans voor hen verschenen. Deze voorstellingen nu wekten bij hen de hoop op een zalig "lot in het hiernamaals. Hoe dat geschiedde? Wij weten het niet. Hem, die de wijding in Kleusis had ontvangen, werd een beter lot in het vooruitzicht gesteld dan den niet-gewijde ten deel viel. Slechts de door moord bevlekte was van de inwijding uitgesloten; verder kon elke Griek opgenomen worden zonder onderzoek naar zijn zedelijke gedragingen. Het was dus niet de vrome, die voor zijn deugdzaam leven in het hiernamaals werd beloond. Neen: Slechts het feit van inwijding gaf recht op de eeuwige zaligheid. Ofschoon in de eleusinische mysteriën dus het ethische element eigenlijk mankeerde, hebben deze de geheele oudheid door een geweldige werking gehad, niet slechts op de ruwere volksmassa, maar ook op beschaafde, geestelijk hoogstaande Hellenen. En deze werking moet wel gebaseerd zijn seweest op de stemming, de sfeer, die het schitterende, op bekoring der zinnen ingestelde schouwspel bij een ieder verwekte en die ook ernstiger naturen hij de genadebelof te deed vergelen, dat de ethische kern-inliet-geheel ten eenenmale ontbrak. Vóór alles echter is het ook wel de figuur van Demeter zelve geweest, aan welker indruk zich niemand goed onttrekken kon. Demeter. die in haar smart en rouw om de verloren dochter meer dan één andere Griekse lic godheid het menschelijk medegevoel wekte het inbegrip der moederliefde, zooals ook de Kunst — men zie den milden. vredigen glans op 'iet gelaat van de Demeter van Knidos — die heeft afgebeeld. Wat Perséphone betreft ide Romeinsoh» Proserpinai: twee gedeelten van liet jaar bleef zij volgens een afspraak niet Hades — voortaan op den Olympus, maar het derde deel bracht zij in de duisternis van het sombere schimmenrijk door. De mythe is zinrijk: het is symboliseering van lente en zomer, waarin de aarde bloei: en van den winter, waarin de natuur verdord is. Dr. M TH HII.I.KN. iN'adruk verboden. --- Graftombe Nellenstein. Bij het kasteel zwenken we linksaf nm even verder het aardige goed onderhouden witte stendermolentje te zoeken, dat nog altijd dienst doet als korenmolen. Een eind verder houden we links aan om door te gaan tot den hovengenoemden grooten weg. dien we juist tegenover den Maarshrrgscheweg hereiken. Dezen rijden we op tot den ingang van de graftombe' N'ellenstein. even voor de eerste borht. Links gaat een landweg naar den koepel, vanwaar we heel in de verte een glimp van tle tx>ersumsrhe plassen ontdekken. Rechts voert de bondswandelweg — hier zijn geen kaarten noodig — naar genoemde graftombe, die tevens met succes als uitzichttoren dienst doet. Hij brengt ons verder bij de Belvédère Lombok, die ook al geen nitzieht meer biedt. Zoon toren moest met het omringende hout meegroeien! De nieuw gebouwde houten uitzichttoren blijkt nog hoog genoeg. De wandelweg voert naar de Oude I't recht - sohe baan. een pittoresken zandweg, die ons brengt naar de schilderachtige, mooi begroeide Leersumst he helde, waar we de oude begroeide leemkuilen rechts van den weg kunnen zoeken Wij wandelen de I'trechtsche baan terug, tot den Maarsbergerweg, om uit te komen in de onmiddellijke nabijhrid van de plek waar we den wagen achterlieten. Dan rijden we door tot Leersurn. waar we — juist voorbij de kerk — den (iinkelweg opdraaien Tamelijk steil gaat het den berg op. Een eindje voorbij villa Dorethea. ongeveer daar. waar de wandelweg — altijd weer de prnohtw•••rd"!!r7 Amsterdam- Arnlnni den *t; kruist. 1 ijn we op 't hoog- ItO punt. Na volop genoten te hebben van h"! weids) h panorama rijden we den (ïinke.w g fruc om onzen tocht te vervolgen naar Amerongen Bij den ingang van de Ridderhofstede Zuilenstem stoppen we. om de oprijlaan — ondanks het bordje ..Verboden toegang" — tot hei kasteel, dat eens stadhouder Frederik Hendrik hoorde, op te wandelen. Tegenover de oprijlaan voert het Wafelijzer naar de Zuilensteinsche bossrhen. 't Laatste deel is een heele klim. maar we kunnen even uitblazen op de bank boven, voor we 't eigenlijke bosch ingaan. Dan rijden we door naar Amerongen. Sinds ettelijke jaren loopt de groote weg links buiten het landelijke plaatsje om. Halverwege dien betonweg, even voorbij het bord met wegkruising. slaan we links af de Koensteeg in. 'i Kerste deel van den weg moge niet erg aanlokkelijk zijn. al heel spoedig gaat het. te midden van een rijke natuur, bergopwaarts. Gelegenheid tot wandelen is er te over! --- RAAD VAN DEPARTEMENTSHOOFDEN. Bl ITENZOIir,. 11 Mei. — Tot voorz-H-r v,n den Kaad van Departementshoofden nnemd de directeur van het Departement van financiën, de heer B. J. de Leeuw. — (Aneta). --- De oorsprong. Ken oud gezang, dat ons onder de z.g. homerische hymnen is overgeleverd, verhaalt van nen oorsprong der eleusinische mysteriën. Toen op een bloemenrijke weide in het hart van Sicilië de argeloos met haar speelgenootjes bloemen plukkende Perséphone onverhoeds gescnaakt was door Hades. die plotseling met een wagen met zwarte rossen bespannen, uieen aardspleet was opgedoken, zwierf de wanhopige moedergodin, zonder spijs of drank te genieten, negen dagen en negen nachten over e bisamrat nadert onze grens." schrijft ir. X. van Poeteren in het jongste Tijdschrift over Plantenziekten. De toenemende dichtheid van bezetting met ratten in het besmette gebied, nieuwe, soms zeer ver vooruitgeschoven infecties en toenemende schade in Duitsehland wijzen er zeer duidelijk op. dat de bisamrat zich daar thans sterk uitbreidt. De afweerdienst heeft de vermeerdering niet kunnen tegenhouden, en de ..Sperrlinie" kon in 19.12 niet gehandhaafd worden, d.w.z. alle nieuwe infecties konden niet worden opgeruimd. Kr heeft dus thans voortdurend uitbreiding van het besmette gebied plaats en dit is voor ons zeer belangrijk. Zoo is er in 1931 een bisamrat gevangen bij Stirpe-olicgen. kreis Wittlage. Deze plaats is slechts weinig ten Oosten van Osnabriick gelegen en slechts op 93 K.M. afstand van de .Nederlandsche grens. Ook zijn er besmettingen waargenomen zeer dicht bij en iets verder of ten Zuidoosten van Hamburg. Deze nieuwe vindplaatsen moeten wij voor ons land als verontrustend beschouwen. Vooreerst is het een zeer ernstig verschijnsel, dat nieuwe infecties op zoo grooten afstand van het tot nu toe als besmet beschouwde gebied werden waargenomen. Het is mogelijk, dat zij --- De Amerongsche berg. Voor vandaag echter hebben wp van 't goede genoeg! We blijven rustig in den wagen om in kalm tempo te genieten van al het moois, dal de Amerongsoh" berg. de hoogste van de l'trechtsrhe heuvelrij, biedt Steeds houden we denzolfden weg tot we zonder gas naar beneden rollen Bij de nu volgende splitsing gaan we rechts tot den paddenstoel, die naar Amerongen wijst. We volgen hel smalle weggetje, dat zelfs over een boerenerf leidt, tot we weer den berg naderen, die steil voor ons oprijst. Moeizaam kruipen een paar fietsers naast hun stalen ros, de helling op. Boven, bij paddenstoel SSB. gaan we even links om daar te genieten van een schitterend panorama op Veenendaal. Hadt ge gedacht, dat dit fabrieksdorp — al behoort het dan ook tot twee provim los — zoo uitgestrekt was? Heel in de verte blauwen wazig de heuvels der Velti we Terug bij den wagen passeeren ons drie mitoirn. die — langs den paddenstoel — recht door een mooien hosehweg oprijden, steil de hoogte in. vol belangstelling nagestaard door eenige ..inboorlingen", die ons vertPllen. dat we ook per auto dien weg kunnen gaan. als we maar oppassen voor de uitholling overdwar k Inderdaad blijkt die natuurlijke uitholling van meer dan gewone afmeting. Met een vaartje zonden we ze niet graag nemen. 't Is een prachtweg. die uitkomt op den bergweg naar de Koensteeg Dien rijden we een eindje terug, om hij den eersten grintweg — niet bij den zandweg — linksaf te slaan. Een mooie boschlaan brengt ons terug naar paddenstoel SSS. vanwaar we langs het B°rghuis naar Amerongen terugkeeren 't Laat «(<• stuk ll zeker niet het minst mooie d»ei van den inleressanten Incht. n hekwk;. (Nadruk v, rle-lm.) geheel van tnevallitsen aard zijn. dat zij geheel op zichzelf staan en dat zij nog geheel uitgeroeid kunnen worden. Als dat alles het geva! is, zouden zij geen eigenlijke uitbreiding van het besmette gebied in de richting vau onze grens beteekenen. Ik meen ze echter wel als een bedreiging voor ons land te moeten opvatten, daar ik ze hes. houw als het gevolg van algemeene toeneming van de bisamrat. welke mede veroorzaakt wordt door de vermindering van premies voor het vangen, die men noodgedwongen wegens geldgebrek heeft moeten toepassen. Het zou mij geenszins verwonderen, indien het aantal piaatsen. waar deze geïsoleerde infei - lies voorkomen, zal toenemen en da; daaruit zal blijken, dat het eigenlijke besmette gebied veel grooter is. Het zal ongetwijfeld nuttig zijn. te zijner tijd de landelijke bevolking van het Oostelijk deel van ons land op het vers. liijnen van de bisamrat voor te bereiden. Vrij z?ker zal de besmetting van ons land een uitvloeisel zijn van de besmetting van het Duitsche gebied en dit wil zeggen, dat als het eenmaal zoo vet komt. wü aan een hiijvend besmettingsgevaar vanuit het Oosten onderworpen zullen zijn. Wij zullen dan wel genoodzaakt zijn een blijvende organisatie voor het vangen van bisarnratten te maken, die verband houdt mei het toezicht op dijken en waterloopen. om die te beschermen tegen de gevaren, die het woelen van dit dier voor onze waterkeeringen oplevert. Zoover is het op dit oogenblik nog niet. maar het gevaar schijnt nu zoo dicht genaderd te zijn. dat wij met meer dan bijzondere belangstelling van alle gegevens over de vindplaatsen van bisarnratten moeten kennis nemen. Dr UtejMraL --- MEI-MORGEN AAN DE BAAI VAN FORMENTOI. (Noordpunt Majorca) --- Het uiterlijk van de rat. Ter voorlichting nog even een korte beschrijving van de bisamrat. die ik overgenomen h»b uit het artikel over de bisamrat. dat door prof Ritzema Bos in 1917 in dit tijdschrift is gepubliceerd. ..Men kan haar a.h.w. beschouwen sl« een zee, groot, woelrat er-hter met een langen staart en met i.reede aehterp«Hiten. Het volwassen mannetje kan een maximum.engte van r*N e.M. bereiken, twanan de staart ongeveer de helft inneemt ; i!e afmetingen vnn rtr meeste exemplaren echter zijn aanmerkelijk geringer, inzonderheid die van de wijfje» welke — zon,,ls hij ratten en muiten in het algemeen het geval is — kleiner xijn d.in de mannetjes. De kop is rnndaolMig. tamelijk kort en hre„i de snuit dik. afgestompt, de bovenlip gespleten en aan den kant met lange snorharen bezet | >e ..„re-, lijn kort. hehaard en bijkans geheel onder de pel« versoholen ; zij kunnen worden gesloten, als het nier onder water duikt. rv oogen zijn klein. D* romp Is stevig, gedrongen vma vorm IV ac hterpooten (Ijn langer dan de v..orpnoter i>o laatste hebtien vier teenen. terwijl de duim door een wrat vervangen Is. IV achterponten hebben vijf teenen, die alle aan Iwsts door een kort xwemviiesjc verbanden xljn . xij dragen vrij lange klauwen. IV geheele buitenrand van de achtervoeten, van de teenen xoowel als van den middenvoet, is met lange, dicht hljeenstaamie haren bexet. welke de opp«r\lakle van de achtervoeten breeder maken en meer dan de korte zwemv iiesjee er toe bijdragen om le voor het (wemmen geschikt te doen (Ijn. Het hoofdorgaan voor het (wemmen echter is dr staart, die van links naar rechts is samengedrukt en aan het uiteinde zelf» een «rit scherpen bovenkant en onderkant heeft. Imor den .«taart in het water heen en weer te slaan, beweegt het dier (ioh •wemmende vooruit, pit (wemorgaan wordt daarbij echter leven» slangvormig heen en weer gebogen IV -taart is met kleine schubbetjes hexet. tussehen welke korte, tamelijk ver van eikaar ingeplante haartte« staan ISehalve «Is hoofdorgaan voor het «wemmen dient hij nog als stennsel. wanneer het dier (leh op de achterpooten verheft om rond te kijken ot wel een tak te bereiken waar het anders niet hij kan. Dl rachte. glimmende vacht bclaat uit dicht aaneengesloten haren: de wotharen (Un huiten- Bewoon teer, fijn en kort, de ilekharen «ijn dtihbet xi>o lang als deze en xeer glimmend. IV bovenkant van de vacht is doorgaans tintin, soms geelachtig - de onderkant is grijp, soms meer nf minder roodachtig getint; de staart la (wart. (Nadruk verbodenl. ---