DE STORMKLOK LUIDT over de mijnstreek. LIMBURG ROEPT OM HULP. WAT DEDEN DE MIJNEN, WAT DOET DEN HAAG? Schril beeld van den toestand waarin de mijnwerkers verkeeren. iVan onzen correspondent!. HEERLEN, (> 1.1.r. — Door haar weg tegenkomt, naar beneden gestort. --- MET ONWEERSTAANBAAR GEWELD.......... Alles trilde en dreunde toen de kolossale sneeuwmassa's zich met onweerstaanbaar geweld een weg naar ons da! en naar onze huizen baanden. Ik had niet veel tijd noodig om te beseffen, dat ons een ramp was overkomen. Te hulp snellen was in de eerste minuten een dwaze en levensgevaarlijke onderneming. Want ieder oogenblik kon er een lawine naar beneden komen. Maar toen er niets meer gebeurde, aarzelden wij niet l3ng en begonnen onzen reddingsarbeld. De aanblik van de ruïnes, voor zoover deze althans in het halfdonker en in den jagenden sneeuwstorm waargenomen konden worden, was afschuwelijk. Wij vonden een totaal verwoesten stal, eigenlijk niet meer dan een verwarden berg hout, sneeuw en ijs. Het vee? Hoe kon het anders dan verpletterd zijn onder dezen puinhoop. Naast den stal stond eenmaal het fraaie chalet ..Knzian". Er was niets meer van over. Wij konden zóó de eerste verdieping binnenstappen. Beddegoed, meubelen, allerhande, huisraad lag in het rond en op de sneeuw. Hier stonden wij bij het graf van een gezin. Vader, moeder en twee kinderen. Wij gingen verder en kwamen bij het huis „Matta". Er stond nog maar een half huis. De aangebouwde stal was geheel van den aardbodem weggevaagd. Twee menschen bevonden zich in de woning; zij konden terstond gered worden. Drie waren er in den stal. Naar hun lot behoefde men niet meer te vragen. Wij deden wat wij konden maar de duisternis en de onafgebroken sneeuwstorm dwongen ons, den arbeid voorloopig te staken. Dit alles geschiedde op Maandag 4 Februari. Pas op Woensdag 6 Februari konden wij de dooden bergen. Het bleek ons toen ook, dat de lawine zich over een breedte van vijfhonderd meter in het dal had gestort." Tot zoover deze ooggetuige. Wij hebben zijn verhaal in stilte aangehoord en onze blikken waren daarbij gericht op die machtige, wondermooi besneeuwde bergtoppen, die op dezen dag zoo stralend wit afstaken tegen den blauwen hemel. Zij zagen er zoo onschuldig en vredig uit en toch wee den nietigea mensch als ze toornen. (Nadruk verboden)...' . --- Overproductie. Het ongeluk bij den kolenmijnbouw ia, dat de algemeene crisistoestand een reeds sinds jaren bestaande internationale malaise is komen verscherpen. Sinds het laatste normale jaar voor de ontwrichting door den wereldoorlog, 1913, ls de wereldvraag naar alle voortbrengselen der nijverheid: grondstoffen, verbniiksartikelen, voedingsmiddelen en andere levensbehoeften met gemiddeld 20% gestegen. De vraag naar steenkolen, daarentegen, bleef vrijwel stationnair: van 1913 tot 192 S steeg het wereldverbruik slechts met 4% (in de Ver. Staten slechts met 3.3%). Toen do wereldoorlog de vraag plotseling omhoog dreef, werden allerwege nieuwe schachten gebouwd. Dientengevolge bestaat er, in tegenstelling met vele aDdere goederen, voor de steenkolen werkelijke overproductie, niet enkel onder-consumptie. Op het oogenblik is er over-capaclteit van kolenmijnen In bijna alle productielanden: 25% in Duitschland, 25—30% in Engeland, zelfs 50% in Polen. Over het algemeen merkten wij in Nederland weinig daarvan. Wij Installeerden onzen jongen mijnbouw op de meest moderne wijze; de geheele toestand bij ons, voor de bedrijven en voor de arbeiders, kon van den aanvang af als model dienen. Zoodra echter de wereldhandel belemmerd werd, de grenzen allerwege dicht gingen, ontstond de huidige toestand, Be uit- Vüjir jan Nederlandsche kolen bereikte eenmaal, in 1330, een top-stand van bijna 9 millioen ton, ter waarde van ƒ 109 millioen en is nu gedaald (1934 ! tot s>/2 millioen ton ter waarde van slechts ruim ƒ 41 millioen; een waardevermindering van ƒ 68 millioen! Terwijl Engeland het pond devalueerde en andere landen kunstmatig de binneniandsche prijzen hoog hielden en dit winst- overschot gebruikten om tegen zeer lage prijzen aan te bieden in het buitenland, zelfs heneden de productie- en transportkosten, hield Nederland aanvankelijk, tot medio 1934, star vast aan zijn open deurpolitiek. In plaats van te trachten den aanval in 1931 hij het eerste offensief af te slaan, hebben wij gewacht tot de vijand zich muurvast binnen onze grenzen versterkt had. Thans, nu omringende importlanden het als hun recht zijn gaan beschouwen hier aanzienlijke hoeveelheden kolen in te voeren, en ieder tornen daaraan een onvriendelijke daad noemen, die ernstige represailles rechtvaardigt, kan men niets meer doen, zonder van den wal in de sloot te geraken. Of dat alles nu in 1931—1932 onvermijdelijk was geweest, is wellicht de vraag, maar napleiten brengt ons niets verder. In Augustus 1934 werd de toestand zoodanig, dat in Juni 1934 tot contingenteering van steenkolen werd overgegaan. Bracht deze contingenteering uitkomst? Gedurende de maanden van 1934 dat zij van kracht was, verminderde de import niet, doch nam nog met 13.000 ton (vergeleken met 1933) toe. Nu in 1935 hebben wij een verscherping gekregen, op papier een beperking van den buitenlandschen koleninvoer tot 60% van den invoer gedurende het eerste halfjaar van 1933, maar In de practijk gelden belangrijke voorrechten door handelsverdragen en mag Duitschland bijv. 9.1% of rond 4 millioen ton invoeren, en voeren Engeland en België practisch 100% in van wat zij vroeger importeerden. Door de contingenteering is tot dusverre alleen voorkomen, dat de prijsbedervende Poolsche concurrentie nog werd vergroot, en dat andere landen hetzelfde zouden gaan probeeren. Nog altijd worden In Nederland de laagste kolenprijzen betaald! --- Wat deden de mijnen zelf? Tot zoover wat de Kegeering voor de mij tien deed. Wat deden intusschen de mijnen zelf? Zij hebben door verdere moderniseering van alle installaties, door mlnutieuse reorganisatie en rationaliseering op elk gebied, getracht de kosten te verminderen. De loonen werden 1 September 1934 met 37a verlaagd en ten slotte hebben de mijnen getracht zich te verstaan met de importeurs van vreemde kolen, ten einde ten minste aan de wilde concurrentie en voortdurend onderbieden der prijzen op de binneniandsche markt een einde te maken. Hiervoor diende vooral de in 1933 hernieuwde zoogenaamde conventie met de importeurs van Duitsche kolen. Maar niettegenstaande de mijnen hunnerzijds zeer veel gedaan hebhen om het hoofd hoven water te houden, worden thans dergelijke verliezen geleden, dat de ondernemingen, die op particuliere geldgevers zijn aangewezen, ongeveer de grens bereikt hebben waarbij het bedrijf nog gaande gehouden kan worden. Als de liquide middelen en het crediet uitgeput zijn. kan men niet veel meer doen dan naar drastische maatregelen grijpen, die de nood onveim ij del ij k maakt, hoezeer men zich ook bewust is van de schier onherstelbare nadoelen. Men hoort soms beweren, dat onze mijnen haar productie maar moesten inkrimpen. De enorme in de millioenen loopende onderhoudskosten maken echter, dat moderne schachten heel moeilijk tijdelijk kunnen worden gesloten. Dit beteekent vrijwel demonteeren en verlaten. Weder inbedrijfsstelling wordt dan, met name voor diepe kolenmijnen, een zoo kostbare onderneming, dat men daartoe maar zelden zal besluiten. Kluiten van kolenmijnen is een enorme kapitaalsvernietiging en veelal een totale. Zou men dat hier in Limburg willen zien gebeuren? --- Centrale verkoop-organisatie? Een andere stap dien de Limburgsche mijnen kunnen doen. Is: nauwere samensluiting van haar verkoopsactie. Het voorbeeld van Duitschland heeft reeds België aangespoord tot oprichting van een Nationaal Kolenkantoor, met een geheele verdere organisatie, die prijs- en productieregelend hoopt te kunnen optreden en ook export en vooral import te kunnen behecrschen. Men hoopt evenwicht te bereiken tusschen in- en uitvoer (er is in België nog een invoer-surplus van ±: 2 millioen ton) wat weer niet veel goeds belooft voor Limburg. Ook in Engeland streeft men ernstig naar meer samenwerking en controle op het gebied der productie. Ik kan niet inzien, zoo vervolgde spr., hoe Nederland, in geval er werkelijk internationale afspraken zouden 'tot stanil kunnen komen, zijn rechten behoorlijk zou kunnen veilig stellen, wanneer al onze mijnen niet, in één centrale afzet-organisalie één lijn trekken, terwijl dit ook stellig aan de binneniandsche markt ten goede zoude kunnen komen. Tot de moeilijkheden der mijnarbeiders komende, zeide mr. Van Waterschoot van der dracht, dat het gemiddelde loon voor ondergrondsche mijnwerkers thans per dag f 5.13 is; voor alle mijnwerkers, ondergronders en bovengronders dooreen, is het f 4.90 per schicht (werktijd). Dc gemiddelde loonen der ondercrondors bij de mijnen, die volgens zoogenaamd individueel arcoord werken, in tegenstelling met groeps-aceoord, vatieeren echter zeer sterk. Deze loonen lijken hoog, maar nadrukkelijk wees spr. er op, dat de verzuimdiensten dit fraaie beeld geheel en al verstoren. Ook gaan van het loon af de verplichte bijdragen voor mijnwerkersfonds, ouderdoms-, invalidlteits en ziekteverzekering. Na aftrek van de woninghuur blijft voor het gezin zelf voor georganiseerden over f 52—f ST per maand, voor de ongeorganiseerden f 44—f 80. In vergelijking met buitenlandsche mijndistricten, met name met afstervende verouderde gebieden als de Belgische Borinage, schijnt het nog altijd vrij gunstig, maar waar het op aankomt zijn de kosten van levensonderhoud voor het arbeidersgezin. Wat is nu de levende werkelijkheid, vroeg spr. Sociale werkers in de mijnstreek verzekeren mij. dat niet zelden een kostwinnende mijnwerker nauwelijks 10—12 gulden per week aan zijn gezin kan geven. Dat beteekent dus. dat een arbeidende mijnwerker, met een normaal gezin van b.v. vier kinderen, minder heeft dan een „uitgetrokken" kostwinner, die onder crisissteunregeling valt! Vleesch wordt in een mijnwerkersgezin, waarvan de kostwinner door veel vcrzniindiensten wordt getroffen, practisch niet meer gegeten, tenzij dan bij gelegenheid het (overigens goed en goedkoope) erisisbussenvleesch. Boter is niet te betalen, zelfs de gemengde margarine is nog veel te duur. Het is mij persoonlijk bekend. «lat menige mijnwerker in dc mijn komt met droog brood, met wat stroop, rauwe uien of kotide aardappelen er op. Is voedsel bij dien arbeid? (Zie verder Laatste Nieuws). --- WEE DEN MENSCH, ALS DE BERGEN TOORNEN. „SNEEUWNOOD” IN ZWITSERLAND. Altijd waaghalzen, die er op uittrekken. DE LAWINE ROEPT HUN EEN „HALT!” TOE. (Van een bijzonderen correspondent). ST. MORITZ, 9 Febr. — Wat voor ons. bewoners van de lage landen bij de zee, bet water is, dat zijn voor den Zwitser zn bergen en sneeuwvelden. Een aanzienlijk deel van de volkswelvaart is er op gebaseerd. Zij schenken sportvreugde en gezondheid en bezorgen het land zijn bijzondere schoonheid. Maar zoo goed als wij de verschrikkelijke beteekenis van het woord watersnood hebben leeren zoo goed kent men hier het begrip sneeuwnood. Kn er is sneeuwnood in Zwitserland. Na een matigen sneeuwval in de eerste wintermaanden is in Februari de sneeuwdtiivel losgebroken. De witte vlokken vielen vredig en stil nacht en dag. Men ziet het hier gaarne. ..Neuschnee" bedekt de kale en verijsde plekken in de skivelden. verfraait het landschap en zuivert de lucht. Eén etmaal, twee etmalen, desnoods drie, maar dan is het ook genoeg en wordt het tijd voor de zon om weer eens voor den dag te komen. Maar de zon blijft weg en de witte deken wordt dikker en dikker. De hotelhouder bekijkt met angstig gezicht den barometer. Vele dagen achtereen loodgrijze hemel en onafgebroken sneeuwjachten maken zijn gasten ontevreden en humeurig. Men kan niet wandelen, niet aan sport doen en de gevreesde verveling komt om hef hoekje kijken. En steeds maar sneeuwt het. Van 5o tot 80 c.M. per 24 uur. Men verbaast er zich over, dat de sneeuw desondanks niet meters hoog ligt. Maar zoover komt het meestal nooit. Althans niet in de bewoonde wereld, want de sneeuw „zet" zich, zooals de term luidt Graubiinden meldt in de dorpen bijna anderhalven meter sneeuwhoogte. In de laatste 35 jaar ls dat pas viermaal voorgekomen. ■ \crlokt door de onafzienbare sneeuwvlakte trekt dc kleine mensch er op uit, om zich aan dr ski-sport over te geven. Ondanks de waarschuwingen wordt de waaghals maar al te vaak verra't door een lawine en uren lang moeten de dappere redders dan zoeken naar de slachtoffers, die onder de sneeuwmassa begraven lisgen. --- Vier douane-beambten door een lawine bedolven. MILAAN', fi Kehr. — Aan de Italiaansch. Oostenrijksche grens in het Pusterdal, nabij Sesto, is een viertal douanebeambten door een lawine bedolven. Twee hunner vonden hierbij den dood, terwijl een beambte zwaar gewond werd. De vier. de bleef ongedeerd. — (Reuter». --- DE RAMP VAN ST. ANTÖNIEN. Nu is er sneeuwnood. Dicht bij het bekende plaatsje Schiers ligt St. Antönien, aan den voet van het Kühnihorn. Het is een vredig dorpje, gelegen In een bijzonder mooi en beschut dal, dat uitzicht geeft op het Zuiden. In toeristenkringen begon het juist in de laatste jaren vermaardheid te krijgen en de bewoners zagen in de toekomst betere financieele tijden voor hun dorp. Want geld was er noodig om maatregelen te treffen tegen het lawine-gevaar. De zwaar beboschte hellingen van het Kühnihorn boden in vroegere tijden een vrij zekere beveiliging tegen de neerstortende sneeuwmassa's. Maar in den loop der jaren waren er in dezen beschuttenden woudgordel een paar gevaarlijke doorbraken ontstaan en er was geen geld om op die plaatsen de noodzakelijk geworden zware steenmuren te bouwen, die bekend staan onder den naam ..Lawinenbauten". Men ziet ze in Kandersteg. In Davos. in Leukerbad en In nog vele plaatsen. Op Maandag 4 Februari omstreeks vijf uur in den namiddag voltrok zich het noodlot over St. Antönien en donderde de verschrikkelijke Kiihnihornlawine naar omlaag. Drie stallen en een woonhuis waren In weinige oogenblikken een puinhoop. Zeven personen, benevens vele koeien en een paard vonden den dood. Een ooggetuige vertelde het volgende: „Den geheelen Maandag had het zwaar gesneeuwd. Wij waren zeer bevreesd, want de sneeuw hoopte zich op aan de lawine-gevaarlijke zijde van den berg. Tegen het middaguur bleken wij plotseling verstoken te zijn van electrieitclt. Waarschijnlijk was er boven een lawine neergestort in de beek, die water leveren moet voor de turbines ln de centrale. Om vijf uur was ik toevallig op straat toen het onheil geschiedde. --- On andere Pagina’s. Laatste Nieuws.. pag. 11 Hoe Duitschland arbeid krijgt voor de diamant-industrie pag. 5 dok Haagsche hotel- en caféhouders klagen pag- 3 ■ - .. ■ >.- .: • ... , . , Benzine en lampolieprijzen pag. 3 Systematisch onderzoek van Cocos-Eiland pag. 5 ■. ' '! .. . '-. ' Jerusalem wordt modern pag. 5 Hoe voedsel vervalschl word en wordt KLSST-AGEM)A PAG. t RAÜIOAGbXDA f.iG. 15 ---