DE PARTICULIERE WELDADIGHEID GEËXPLOITEERD? DE COLPORTAGE MET HET WINTERBOEK. Commercieele doeleinden van een drukkerij gediend. PUBLIEK KREEG VERKEERDEN INDRUK. l Van onzrn correspondent). VGRAYEMIAGE, 15 April. — Dc wijzr, waarop van het thans ontbonden ..Nationaal (Comité voor Arheirl aan w rrkloo/.c Intcllcctueelen™ gebruik i« gemaakt oiri rommorciecle doeleinden van ren drukkerij te dienen, noopt ons nogmaals op deze pijnlijke historie trrug te komen, omdat wij torenen, dat deze opzet ten slotte grlrid heeft tut ent o.i. onoirhare exploitatie der partirtiliere liefdadigheid. Fantastische beloften en seheeve voorstellingen, gedaan door een leidend in dienst van het Comité staanden functionaris, die naar buiten den indruk wekten alsof dit uitlatingen Iran het Comité waren, hebben mede bijzpdrazen tot den misleidenden Indruk, dien het publiek van de colportage met dit Winterboek heeft gekresen. Dorh waar de leden van het Comité volkomen te goeder trouw waren, meenden de zaak der werkiooze intellertueelen te kunnen óienen, en het Winterboek aangrepen als epn. zij het niet ideaal middel, om de noodzakelijke fondsen bijeen te krijgen, ligt de voornaamst? fout bij de voorgeschiedenis, daarover heeft een onderzoek ons merkwaardige feiten ter kennis gebracht. In onze eerste publicatie hebben wij reeds in het licht gesteld, dat het „Comité voor Arbeid aan werkloozen zonder steun", waaruit later het „Nationaal Comité Toor Arbeid aan "Werklooze Ititellectueelen" is voortgekomen, geenszins een philanthropisch doel had. De initiatiefnemers, de heeren Sauerland en Raas, verklaren, dat zij bij de oprichting van hun Comité pepnszins de exploitatie van een Winterboek voor oogen hadden. Zij waren werkloos en zochten naar een mogelijkheid zich weer een bestaan te scheppen. Zij meenden, aldus de lezing van een hunner, dat daartoe de beste weg was zich met anderen In een orzanisatie te vereenigen, werkloozen op te roepen en dan naar werkobjecten te zoeken. Er was dus inderdaad geen philanthropisch doel, doch de oplet was. met elkaar „iets te verdienen". --- HET WINTERBOEK. Zij kwamen in contact met een zekeren Vos, die hun het idee aan de hand deed een moo'. "Winterboek te doen drukken en een groot aantal werkloozen als colporteurs in den verkoop in te schakelen. Vos besprak de zaak met den directeur van een Amsterdamsch advertentiebureau, waarmede hij zakplijk in connectie Mond. en deze bracht het ..comité" in aanraking met de drukkerij „De Spaarnestad". uitgeefster van een aantal periodieken en katholieke dagbladen. Het is nu de verdere gang van zaken, dien wij beschouwen als te zijn onzuiver en bedenkelijk voor de zaak der publieke liefdadigheid. „De Spaarnestad" verklaarde zich bereid, de samenstelling en het uitgeven van een Winterboek te verzorgen en een zeker Tisico voor den verkoop op zich te nemen. Echter wilde zij daartegenover de garantie hebben van een goede verkooporganisatie, en behoorlijke verantwoording der inzekomen gelden. Daarvoor moest het comité worden uitgebreid met een aantal vooraanstaande personen en dipnde er een eere-romité gevormd te worden. Pc genoemde directeur van het Amsterdamsch advertentiebureau beval daartoe den heeren als secretaris aan den heer Van Lookcren Campagne, en op 24 Augustus 19.>4 schreven de heeren Kaas en Sauerland hem, geen bezwaar te hebben, den heer v. Lookeren Campagne als secretaris aan hun comité te verbinden. Kort daarop vond in Den Haag een bespreking plaats van de comité-leden met den nieuwen secretaris en een der directeuren van „De Spaarnestad", waar de verdere uitbouw van het comité en de uitgifte van het Winterterboek besproken werden. Die uitbouw kwam tot stand. Een aantal •vooraanstaande personen verklaarden zich bereid, zitting te nemen in het „Nationaal Comité voor Arbeid aan Werklooze Intellecttteelen". Zij meenden daarmede hun steun te verleenen aan een organisatie met een philanthropisch doel: het verschaffen van arbeid en hulp aan werklooze intellectueelen. Het karakter ter van het comité veranderde dus. Het werd een organisatie van en voor werkloozen. een organisatie van vooraanstaande personen, die hulp wilden verleenen. een philanthropisrhe instelling, waaraan de hoeren Sauerland, Raas en v. Ijookeren Campagne als gesalarieerde leden verbonden zouden zijn. Het Is echter duidelijk, dat „De Spaarnestad" de uitbreiding van het comité slechts eischte om het risico, voor haar verbonden aan het drukken van eea Winterboek, zooveel mogelijk te verkleinen. Voor „De Spaarnestad" was het comité middel, het boek doel. Zij. die tot het comité toetraden, meenden, dat het boek slechts middel, het comité en zijn philanthropisch doel hoofd- --- ONZUIVER KARAKTER. Daarin zit, naar het ons voorkomt, het onzuivere karakter van dezen san? van zaken. Temeer, waar wij den indruk hebben gekregen, «ïat de personen, die hun naam en steun aan het eere-comité en het werk-comité gaven, tevoren geen duidelijke en volledige voorstelling hebben gekregen van de besprekingen, die met „De Spaarnestad" over het comité en het Winterboek gevoerd waren. Op 7 September werd daarop aan „De Spaarnestad" een brief gezonden, waarin o. m. het volgende gezegd werd: ..Overeenkomstig de besprekingen welke wij in den loop der laatste weken met U haiden, dragen wij 0 bij dezen op de vervaardiging van 31.000 exemplaren van ons Winterboek 1334. uitgevoerd overeenkomstig het door V samengestelde dummy-nummer. De prijs van het werk zal in den verkoop bedragen fi. 4 per stuk. waarvan aan Uw vennootschap een bedrag van tl. 2 per stuk zal worden afgedragen tot dekking van a'le kos ten van redactie, fotografischen dienst, zetten en drukken, terwijl het bedrag, naar wij hopen, tevens zal bevatten een vergoeding voer het door U geloopen risico, dat alle exemplaren niet zullen worden verkocht. U hebt het recht tot een maximum van 10 pagina's advertenties in het Winterboek te verkoopen en de opbrengst daarvan in de eerste plaats in mindering te brengen van de door D gemaakte kosten. Wij verplichten ons, den uitbouw van onze stichting over het geheele land met grooten spoed te volbrengen, zoodat aangenomen mag worden, dat uiterlijk binnen 2 maanden na heden, alle steden boven 10.000 inwoners een plaatselijk comité van onze stichting hebben en deze eomité's volledig in staat zijn, den verkoop van het Winterboek ter plaatse tot een goed einde te brengen. Wij verplichten ons verder dpn geheelen verderen opbouw van onze stichting, t.w. het terecomité en de regionale comite-'s binnen een maand na heden tot stand te hebben gebracht. Den verkoop van het Winterboek zullen wij zelf ter hand nemen en daarnaast in handen leggen van de hiervoor bedoelde regionale en plaatselijke eomité's." Voorts wordt in den brief nog gezegd: „In geen geval zal de verkoop van hei boek lager dan f 4 perexemplaar mogen bedrazen. tenzij later tusschen u en on.s anders mocht worden bepaald." Deze brief werd verzonden zonder medeweten van den nieuwen voorzitter van het comité, eveneens zonder medeweten van den secretaris. Uit den tekst blijkt afdoende, dat het comité door deze overeenkomst geheel dienstbaar werd gemaakt aan de belangen van „De Spaarnestad" hij den verkoop van het boek. Dat later, na de reorganisatie van het comité, deze brief door den voorziter werd ingetrokken en de order door een andere vervangen, doet aan dien opzet niets af. Het frit blijft — rn het blijkt uit deze mededeelinpen — dat het pu.- bliek den indruk krrrg. hij te dragen aan ren philanthropisch doel. terwijl liet in waarheid zijn giften schonk aan een comité, dat hoe goed ook zijn bedoelinf.cn «aren, in dezen vorm tot stand was gekomen mede ter behartiging der zakelijke belangen van een drukkerij. --- DREIGEND CONFLICT IN DE SIGARENINDUSTRIE. Aanvaarding der arbitrage? AMSTERDAM, 16 April. — Gisteren vergaderde het hoofdbestuur der organisaties van werkgevers en werknemers in de sizarenindustri} over het nieuwe voorstel van den rijksbemiddelaar. prof. mr. A a 1 b e r s e, om het loonconflict aan arbitrage te onderwerpen Naar wij vernemen hebben de besturen var. den Alg. Ned. Sigaren- en Tabaksbewerkersbond (moderne organisatie) en de Ned. Federatie van Sigarenmakers het voorstel van den rijksbemiddelaar verworpen. Het federatiebestuur telegrafeerde aan prof. Aalbe-rse. dat het van oordeel is. dat de huidigepositie der arbeiders in de sigarenindustrie loonsverlaging onmogelijk maakt en dat aanvaarding van het voorstel tot arbitrage mogelijk loonsverlaging ten gevolge zal hebben. Daarom kon het bestuur der federatie het voorstel niet accepteeren. Gisternamiddag vergaderden te L'trerht de besturen der beide werkgevers-organisaties en het bestuur der Chr. Arbeidersorganisatie, terwijl te Eindhoven het bestuur d«r R.-K arbeidersorganisatie bijeen was, om het voorstel te bespreken. De beide werkceversbonden (het Noordelijk en Zuidelijk Verbond van Sigarenfabrikanten) hebben, naar wij vernemen, ook het voorstel aanvaard. Ook de Chr. Sigarenmnkersbond hebben arbitraze aanvaard. Het besluit van de R. K. Arbeidersorganisaties was heden nog niet bekend. Mocht ook deze haar aanvaarden, dan zal heden (Donderdag) d« besprekingen met d»n rijksbemidrielaar ter vaststelling van een compromis-voorste', voortgang kunnen hebben. Nader vernemen wij, dat ook de Katholieke Arbeidersorganisatie de arbitrage heeft aanvaard, zoodat'de conferentie van heden doorgang zal hebben. --- ZONDAGSRUST IN HET LAND van MAAS EN WAAL VERSTOORD. Colporteurs van Zwart Front Borgharen uitgeranseld. BRANDSTAPEL VAN VERKIEZINGSLECTUUR. fVan onzen correspondent.) NIJMEGEN, 15 April. — Het rustige Maas- en Waalsche dorpje Berzharen ls Zondag J.l. in rep en roer gebracht door den verkiezingsstrijd, die door het optreden van een aantal aanhanzers van de Iwuveging Zwart Front, tot een hevige vechtpartij leidde. Een aantal propagandisten, afkomstig uit Nijmegen, had zich naar het land van Maas en Waal begeven, ten einde daar propaeandamateriaal te verspreiden. Tegen elf uur, het tijdstip, waarop de godsdienstoefening in de Ftoomsch-Kathoüeke kerk was geëindigd, arriveerden zij in Rergharen. Zij stelden zich op tegenover den ingang van de kerk en toen de geloovigen naar buiten kwamen, boden zij hun geschriften aan. Dit gaf reeds aanleiding tot minder vriendelijke opmerkingen van de zijde van het publiek, maar toen een der propagandisten critiek uitoefende op de R.K. Staatspartij en daarbij de houding van de geestelijken in het geding bracht, werd het zeer rumoerig. Dreigement en werden over en weer geuit; hier en daar raakte men reeds handgemeen. Het hoogtepunt werd bereikt toen een jonzen een pak bladen dat een d»r propagandisten in de hand had. in brand stak. De propagandist gaf den knaap een klinkenden slag om de ooren. hetgeen het sein werd voor een algemeenen aanval op de Zwart-Frontlieden. Er ontstond een verwoed gevecht, waarbij de propagandisten het onderspit moesten delven. Zij werden tot bloedens toe geslagen en getrapt en hun rijwielen werden zwaar gehavend. Al het propagandamateriaal werd hun afgenomen en op het dorpsplein verzameld, waarna het verbrand werd. Intusschen hadden de Zwart-Frontlieden kans gezien te ontvluchten, maar in een ander deel van het dorp stuitten zij weer op een aantal inwoners, die hun voor de tweede maal een geweldig pak slaag gaven, en de colporteurs letterlijk het dorp uitranselden. ONJI IST MOMENT.. Ongeveer een kwartier later kwam een afdeeling propagandisten van de Nationaal-Socialistische Bewezing. die eveneens in het land van Maas en Waal aan bet colporteeren waren, het dorp binnen. Deze menschen hadden nog niets vernomen van hetgeen met de Zwart- Fronters gebeurd was, en ook zij begonnen ijverig te colporteeren. Nauwelijks waren zij hiermede begonnen of zij werden door een groote menigte overvallen, waarna ook van hen geschriften en bladen verbrand werden. Ook zij moesten zich terugtrekken. De Zwart-Fronters hadden intusschen maatregelen genomen om hun propazandatorht ondanks de pijnlijke ervaringen voort te zetten. Zij kwamen nu met een auto opdagen, die In pijlsnelle vaart, door het dorp raasde. Gedurende den rit werd een groote voorraad propagandamateriaal door het dorp verspreid, dat echter onmiddellijk door de dorpelingen verzameld werd en naar het dorpsplein vervoerd, waar een nieuwe brandstapel gereed werd gemaakt. Had men zich aanvankelijk vergenoegd met den inzittenden van den auto de noodige verwenschingen na te roepen, toen zij door het dorp bleven rijden, en daarbij bijna twee. bejaarde lieden overreden, werd een waar bombardement met straatklinkers op den auto geopend, waardoor dit voertuig meermalen getroffen werd. De Zwart-Fronters vonden het. toen de menschen aan alle zijden le hoop bezonnen te loopen en aanstalten maakten, om oen auto den doorgang te versperren, geraden zich terug te trekken. Ook in Deest werden colporteurs van fascistische partijen aangehouden en van hun propazandamateriaal beroofd, dat vervolgens in het openhaar verbrand werd. In geheel Maas en Waal. w-aar anders de verkiezingsstrijd een rustig verloop pleegt te hebben, heerscht groote opwinding over het gebeurde. --- GEVAARLIJK MATERIAAL. Urandweercomman dant flordijn deelt mede, dat hij de inrichting, zooals die in het gebouw heeft dienst ge- daan. zoo goed mogelijk heeft gereconstrueerd. Aan de hand van de reconstructie is hij o. m. tot de conclusie gekomen, dat bij het opmaken van de vergunning geen voldoende rekenschap Is gegeven van rie inrichting van het cebouw en den aard rier toestellen Voorts heeft deze deskundige vastgesteld dat het zoowel pater Buys aibroeder Duimel ontbrak aan de elementaire kennis van het omgaan met het gebruikte filmmateriaal. Het was snel-brandende film, zooals ze anders uitsluitend in een afgesloten cabine wordt gebruikt. . Mpzswm a»«in 'i^^^ssmo^wSs^4^v.^r^mis9^ê^ Pater B.: Het percentage onbrandbare film dat in den handel is, is slechts zeer gering. Deskundige: Ik geef toe dat de snel brandbare dea hoofdschotel vormt. Doch het toestel is bestemd voor het toch ook verkrijgbare langzaam brandende materiaal. In ieder geval moet iemand, die met een dergelijk toestel werkt, zich instellen op de mogelijkheid van brand. Het was ook een nalatigheid dat het toestel vastzat aan de draaitafel en niet onmiddellijk verwijderd kon worden. In het algemeen, vervolgde spr., kunnen we wel aannemen, dat steeds bij dergelijke apparaten met snel brandbare film gewerkt wordt. — Ik had bet volste vertrouwen in dit apparaat. De prartijk gaf daar aanleiding toe — merkte pater Buys op. — Bij wijze van proef heb ik dezer dagen ruim dertig maal een deel van een film zoodanig verwarmd, dat het verbrandde. Het vuur tastte echter de rest van de film niet aan. De deskundige brengt hier tegen in dat het hem wel gelukt is de film in een dergelijk toestel te doen doorbranden. Het zegt niets dat in dertig maal geen brand volgt. Stel dat op de honderd maal een keer brand ontstaat, dan zou nog het aantal filmbranden bij het grooter totaal der voorstellingen groot zijn! --- Gistermiddag bracht H.K.H. Prinses Juliana een bezoek aan hoofstad, waarij zij den nieuwen wandelweg op de Ringspoorbaan beeft geopend. — De aankonw aan de Srhinkelkade. Geheel rechts: wethouder Kropman, die Prinses Jnliana namens hit gemeentelicliiur begroette. (Voor het verslas van deze plechtigheid verwijzen wij naar pag. 4.) --- DE NOODLOTTIGE FILMBRAND TE HILVERSUM. BOETE GEËISCHT TEGEN DE PATERS. Officier van Justitie oefent scherpe critiek op de veiligheidsmaatregelen. PLAATS VAN HET TOESTEL VERKEERD GEKOZEN. AMS TERDAM. 16 April. — De eisch legen do heide paters, die gisteren terecht hebben gestaan wegens het veroorzaken van dood door schuld —- naslrep van den droevigen filmbrand tr Hilversum — luidde, wat pater Buys betreft, ƒ ÓOO hoetr, subs. twee maanden hechtenis, en trgen pater Duimrl ƒ 100 boete of rén maand hechtrnis en nog tegen irdcr twee maanden voorwaardelijke gevangenisstraf met een proeftijd van drie jaar, mrt de bepaling, dat zij in dien tijd geen filmvoorstellingen mrrr geven. De agent Van Bergen Henegouwen verklaart aat hij de vergunning voor de filmvoorstelling aan het Missiehuis te Soesterberg heeft gezonden. De voorzitter van de vereeniging. die eigenaresse is van het gebouw, de heer J. S i k k i n g, deelt ais getuige a. décharge mede, dat hij de sleutels van voor- en achterdeur in zijn bezit had. 's Morgens voor de voorstelling zijn ze bij hem afgehaald, (letuige Is 's middags het gebouw gaan Inspecteeren. Pres.: Hoeveel menschen morhten er in? Get.: Ik meen dat er 130 zitplaatsen beneden mochten zijn. Verder blijkt dat niet aangegeven stond waar een nooddeur was. Ook het bestuurslid van de propagandaclub, de heer v. d. Hoek. wordt a. décharge gehoord. Pres.: Hoeveel stoelen stonden er hoven? fl «l n 1 zo: Ongeveer twintig. Zoowel boven als lieneden was nog plaats over. liet toestel was vlak bij de waterkraan opze=te!d. Ik vond dat dit uitstekend uitkwam. De heeren van de film vonden het ook een gunstige omstandigheid. Te meer. daar de kraan niet verder dan anderhalve meter van het toestel verwijderd was. --- VERHOOR VAN VERDACHTEN. Pres.: Pater Buys, u hebt dus het toestel op 3 M. afstand van den toegang geplaatst. Kn tt wist niet of er nog een derde uitgang was. Ver d.: Neen. meneer de president. —Is het idee niet bij n opgekomen dat het gebouwtje gevaarlijk was. — We achtten ons meer dan veilig opgesteld. . Pres.: U hebt gehoord dat de voorwaarde gesteld was dat er een emmer met water en een natte dweil aanwezig moesten zijn. Verri.: De kraan was er immers en de doeken die ik had om begin van brand mede te kunnen hlusschen. Pres.: U geeft wel toe dat er groot gevaar was voor ontbranding in het toestel nu er intens brandbare film en een lamp van 1000 kaars werden gebruikt. Veri: Ik kan dat moeilijk toegeven. Als ieder ander operateur heb ik aangenomen dat het brandgevaar miniem was. Pres.: Toen het toestel brandde, hebt u het weg willen brengen, dooh dit kon niet omdat het vast zat aan rie draaitafel. Wat hebt u wel eeriaan om den hrand teeen te gaan. Verd.: De doeken nat gemaakt om daarmede de vlammen te dooven. Doch er was geen redden meer aan. Ongeveer vier minuten heb ik tusschen het vuur gestaan. Pres.: U hebt zware brandwonden gekregen. Hoe lang bent u in het ziekenhuis geweest? Verd.: Een maand. Verdachte Duimel deelt mede. dat hij de sleutels van de voordeur in zijn bezit had. Het was hem niet bekend, dat daarbij ook de sleutel was die op de achterdeur pastte. --- REQUISITOIR. De Officier van Justitie, mr. Van Du 1 lemen, schetst nog / eens de groote ontroering die volgde op den noodlottigen brand te Hilversum. Alle gedachten verkeeren ook nu bij de ouders. Wij betuigen hun onze deelneming en anderzijds moet een woord van hulde worden gebracht aan de redders. Vast staat thans, dat in een niet daartoe ingerichte zaal gebruik gemaakt Is van snel ontbrandbare films. De plaats van het toestel was sreheel verkeerd gekozen. Funest was ook het beveiligen van het toestel aan de draaitafel. Dit geschiedde in strijd met een kennisgeving waarbij zulks verboden is. Het gevaar werd verhoogd door het gebruik van de sterke lamp. Voorts komt daar nog bij de kwestie van de filmrollen, die op het buffet lagen. Dat daar twee rollen gelegen hebben, blijkt o.m. uit het feit. dat men daar twee steekvlammen gezien heeft. Vast staat ook, dat de achterdeur niet open is geweest en dat een te groot aantal kinderen is toegelaten. Dit heeft in de hand gewerkt, dat het wegvoeren van de kinderen moeilijk werd. De aanwezigheid van een kraan disculpeert de verdachten niet. Zij hadden voor een emmer water en een dweil moeten zorgen. Onder verwijzing naar het rapport van den heer Gordijn stelt spr. vast, dat er van grove onvoorzichtigheid en schuld sprake is. Behalve pater Buys is ook de andere verdachte aansprakelijk. Hij heeft mede geholpen de installatie op te stellen en heeft ook geweten, dat licht brandbaar materiaal werd gebruikt. Dat ook door anderen fouten zijn gemaakt, en dat b.v. vergunning is verleend zon der toestemming van de brandweer, kan de verdachten niet disculpteren. Moreel zijn de verdachten reeds zwaar gestraft. PI. concludeerde dat de feiten zijn beweren en dat art. 207 AV. v. S. is overtreden (dood door schuld). Eisch tegen Tater Buys f 500 boete of 2 maanden hechtenis en tegen broeder Duimel f 100 of een maand hechtenis en voorts tegen ieder twee maanden voorwaardelijke gevangenisstraf met een proeftijd van drie jaar, waaraan de voorwaarde zal moeten worden verbonden, dat zij geen filmvoorstellingen meer mogen geven. --- Spotternij Of Sotternij li April. — Ons. dagelijkschen arbeiders ia r tale, doet het goed te ontwaren 'lat. dank zij minister Marchant, rie be'angsteüing in het voertuig onzer gedachte niet den dag groeit. Men slaat elkander dood met e's en o's en scheldt malkanderen uit met naamvallen en geslachten dat de stukken er af vliegen en hij al deze vurige liefde voor onze moedertaal — waarom spreken wij altijd van „moedertaal" en niet van „vadertaal" niettegenstaande onze pa's gewoonlijk veel krachtiger Nedcrland-cli spreken dan onze ma's — bij al deze vurige liefde vergeten wij missc'ien één gevaar dat onze tale bedreigt en dat is het gevaar der verbastering dat niet al!c?n nakend is. doch rerds over den drempel onzer huiskamers is geslopen. Ik bedoel de verbastering die de taal ondergaat in den mond onzer Duitsehe Mizzi's en Trude's en Gretchens' Zaterdagavond zat ik in de gezellige huiskamer van een echt op-ende-op vaderlandse!] gezin toen er gescheld werd en Mizzi een oogen blik later binnenschreed en aankondigde op haar zoetvloeiende voois: „Da steet een Herr op der stoepe und woll unser Herr spreeken" Ken oogenblik wilde mijn goede maag zich in haar geheel omwentelen bij dit liefelijk «lm • kende Nederlandseh, maar mijn ergernis groei de Id het vierkant toen de vrouw des huize* antwoordde met vijf germanismen en mijn vriend er nog twee bovenop lei. Geen «onder a!« je dagelijks met dit gebroken (aaltje te doen hebt en waar twee volwassenen al zoo besmei zijn. vraag dan niet boe het met het jongere geslacht zal zijn dat, veel eerder nog dan wij ouderen, de vreemde dingen overneemt.*En aangezien er volgens de laatste telling een 30.0f>0 Mizzi's in ons land onze taal onveili; maken, behoeft het geen betoog dat. belan? rijker dan de strijd over de cc's en de oo's. de strijd is tegen het koeterwaalsch in onze keu kens. Totn de H»rr op der stoepe afgepoeierd was. had ik het er met mijn vrienden over en ploU zag ik mijn gastvrouw verbleeken. — Wat heb je? vroeg haar zorgzame echt genoot. — Er gaat me een licht op, zei zij. Heb je wel gemerkt dat Wim — het is hun oudste — tegenwoordig veel meer germanismen gebruikt dan vroeger? Mijn hoofd er af als die Mizzi met haar blauwe oogen niet bezig ie den jon gen taalles te geven! Wim is achttien en dus zeer ontvankelijk voor de taal der hemelsblauwe oogen en ik citeerde Wilhelm Busch: „Jeder Jüngling hat wohl mal, Ein Hang fiir's Küchenpersonal" en dit is een nieuw gevaar dat onze taal bedreigt. Dertigduizend tongen die eiken dag. gedurende zestien uur ongeveer, in dertigduizend Nederlandsche huizen het taalbederf zaaien en ais wij daar nu eens een strijdvereeniging tegen oprichten, zouden wij allicht beter werk doen dan met te bek-vechtcn over een e en een o meer of minder. Toen lk dien avond wegging hoorde ik in de keuken, waar Wim eventjes heen was gezaan. Mizzi fluisteren: — Bin Ik jou goet? En toen volgde er een geluid dat ln alle talen der wereld nog nooit aanleiding tot eenlgen laal-strijd heeft gegeven. Ik wil u wel verzekeren dat mijn maag weer terugdraaide op haar goede plaats en daarom: op ten strijde, op! 1 (Nadruk verboden). --- Verkeerscommissie samengesteld. Prof. mr. F. de Vries voorzitter. 's-GRAVENHAGE. 15 April. — Bij Kon. besluit zijn in de Centrale Commissie van Advies en Bijstand voor het Verkeersfonds benoemd tot lid en voorzitter prof. mr. F. de Vries te Rotterdam: tot lid en plaatsvervangend voorzitter dr. ir. J. A. Ringers. directeur-generaal van den Rijkswaterstaat: tot leden: mr. H. van Manen te Zeist. Ir. A. G r o o t h o f f te Amersfoort. P. A. Arrlëns, directeur van de Hollanrische Stoomboot Mij., te Hilversum, prof. ir. H. van Br een te Den Haag. W. B. K. V e r s t e r. direrteur van de N.V. Reederij v. d. Schort te Rotterdam, ir. H. W. Stbbi- I e e, directeur van de N.V. Geldersche Tramweg Mij. to Doetinrhem. J. P. F. van Do oren, industrieel te Tilburg, Ir. Th. M. B. van M a r 1 e. inspecteur-generaal d*r spooren tramwegen, ir. G. J. v. d. Broek, hoofdingenieur, directeur van den Rijkswaterstaat en de directie wegenverhotering, mr. dr. A. van Doorninck. thesaurier-generaal van het departement van Financiën. Ir. M. H. D a m m e, directeur-generaal der P.T.T. en tot secretaris ir. J. Z ij d e r 1 a a n, rijksinspecteur der spoor- en tramwegen. --- PLEIDOOI. Verdediger, mr. Hou ben zette uiteen, dat de verdachten er van doordrongen waren dat de voorstelling gevaarloos zou zijn. Daardoor hebben zij riiinder op de plaats van het toestel gelet. Dat het toestel aan een tafel was bevestigd deed weinig ter zake daar men het brandende apparaat toch niet naar huiten had kunnen dragen tussrhen- al de kinderen door. Wat de andere uitgangen betreft wees spr. er op, dat de eigenaar van het gebouw betere inlichtingen hadden moeten geven. De verdachten waren immers onbekend met het gebouw. Pater Buys beschikte wel degelijk over bluschmiddelen, n.l. de kraan en een spoelbak. Daaraan Is het te danken dat hij het vuur vier minuten In bedwang kon, houden, zoodat d« kinderen zich in veiligheid konden stellen. Snel brandbare films worden meestal gebruikt. Bij het koopen heeft men pater B. ver zekerd, dat het gevaar gering was. Bovendien heeft verdachte in de zeven jaar dat hij filma gebruikt nooit brand gehad. Pater Buys is van oordeel geweest, dat aan de vergunning geen speciale voorwaarden verhonden waren. PI. kan zich vooratellen, dat de vergunning erg algemeen is behandeld. De verantwoordelijkheid lag ook bij de overheid. Deze moest immers vergunning geven voor het filmen ln een zoo slecht daArtoe ingerichte zaal. Op het oogenbllk, aldus pl., ziet ieder heel goed hoe het niet had moeten gebeuren. In menig opzicht echter ligt de verantwoordelijkheid bij anderen dan bij rie verdachten. Wat er aan aansprakelijkheid hij de verdachten berust is niet voldoende om daaruit grova schuld te distilleeren. , Pl. achtte het niet mogelijk dat op de feiten die voor verantwoording van verd. zijn een veroord»eling kan volgen en concludeerde tot vrijspraak. ---