Het streven der „liberale" partij. II. In de eerste plaats zou op het programma der „liberale", „vrijzinnige" of „anti-clericale" party moeten prijken: Afschaffing der patentbelasting, en der belastingen op de eerste levensbehoeften. Als equivalent daarvoor te stellen: eene belasting naar het inkomen, zoo mogelijk progressief. De patentbelasting toch is o. i. eene zeer onbillijke belasting en vierkant in strijd met het beginsel, dat de vrijzinnige partij moet huldigen. lemand wil op eerlijke wijze in zijn onderhoud en in dat van zijn gezin voorzien. Halt! zegt de wet. Vóór gU begint, vóór dat gij zelfs iets verdient, komt den staat het recht toe, u daarvoor vergunning te verleenen. Doch dat is niet het ergste, maar voor die vergunning betaalt gij zooveel gulden aan'a rijks schatkist; niet voor éénmaal, doch telken jare. Is het niet bespottelijk, om geen ander woord te gebruiken, eene premie te stellen op het „niets doen". De man, die zijn leven doorbrengt in luiheid, die teert van de schatten, hem door zijne voorvaderen nagelaten en waarop de wet hem het eigendomsrecht verleent, wordt hier vrijgesteld boven hem, die in 't zweet zijns aacschijns zijn brood wil verdienen en derhalve mede wil werken tot de instandhouding der maatschappij en de verhooging der algemeene welvaart. Behoeven wij er nog meer by te voegen? In een land, waar men het spreekwoord eert: „arbeid adelt", ia eene patent-belasting te eenen male veroordeeld. Immers, niet 3 mag den mensch opzettelijk in den weg gelegd worden, om op die wijze „zich in den adelstand" te verheffen. In de tweede plaats noemden wij de belasting op de eerste levensbehoeften als op zout, zeep suiker, vleesch, enz. Ja, 't lijkt heel mooi, als men de voorstanders van-'zulke belastingen hoort verklaren, dat ze worden opgebracht, zonder dat het gevoeld wordt. Zoo met stukjes en beetjes stort ieder zijn aandeel (?) in 's rijks schatkist en als het jaar om ia, weet men niet eens, dat men belasting betaald heeft. Eene kostelijke redeneering inderdaad, die slechts dit ééne gebrek heeft, dat zij geen steek houdt. Een huisgezin, dat jaarlijks van 300 gulden moet leven — en zoo zijn er duizenden, — zou niet gevoelen, dat daarvan jaarlijks bijv. vyf gulden, dus het zestigste deel, afgaat aan eene belasting, die het niet ontgaan kan, omdat zij is gesteld op de eerste levensbehoeften. Als het huisgezin van zijn inkomen kan missen, zonder dat het zulks gevoelt, kan het consequent geredeneerd, ook nog wel meer op die wijze uitgeven. De groote vraag is echter, of zich do uitwerking van die gedwongen uitgaven niet in de magen, in de woningen en in de kleeding en ligging van de leden van dat gezin zal doen gevoelen; of daarin niet zal bekrompen worden, wat ongevoelig als belasting wordt betaald. En werkte deze belasting nu billijk, dan nog zouden wij er voorshands vrede mede moeten hebben, want zonder geld kan een land niet geregeerd worden. De onbillijkheid van die belasting springt echter onmiddellijk in het oog wanneerwij haar toetsen aan het beginsel, dat bij elke belastingheffing moet voorzitten nl.: dat de belasting moet geregeld worden naar de draagkracht der ingezetenen. Laten we bovengenoemd gezin met een inkomen van f 300,— eens stellen naast een ander, dat even groot is, doch een jaarlijksch inkomen van f 3000,— bezit. Het verbruik van eerste levensbehoeften zal bij beide wel ongeveer gelijk staan; laten wij aannemen, dat het bij 't laatstgenoemde gezin het dubbele bedraagt, dus dat het daarvoor f 10,— belasting betaalt, dan nog is dit slechts van het inkomen. Wanneer wij hierbij nu nog voegen, dat het eerstgenoemde gezin -fa van zijn „armoed" en het laatstgenoemde van zijn „overvloed", naar verhouding altijd, in die belasting bijdraagt, dan is er toch waarlijk geen echt vrijzinnige, die eene dergelijke heffing kan verdedigen. Nu weten wij wel, dat sommigen deze belastingen nog aanprijzen als een middel, om onze nijverheid of onzen landbouw te beschermen. Men veroorloove ons echter de vraag, of van eene dergelijke bescherming niet juist de groote fabrikanten en de groote grondeigenaren ten slotte 't meeste profijt zouden trekken en niet de schatkist zou gebaat worden door bijdragen, voornamelijk uit de beurzen der mingegoeden. Het zou ons te ver voeren, indien wij hierover wilden uitweiden; wij meenen echter genoegzaam het onbillijke van de patentbelasting en de heffing op de eerste levensbehoeften te hebben aangetoond en zullen dus thans eenige aandacht schenken aan het equivalent nl. de belasting naar het inkomen. Waar men belastingen afschaft en de behoeften minstens dezelfde blijven, moet iets anders in de plaats gesteld, m. a. w. een equivalent gezocht worden, om het evenwicht tusschen inkomsten en uitgaven te bewaren. Wij noemden daarvoor eene inkomstenbelasting, zoo mogelijk met progressie. Het zal zeer zeker altijd eene moeielijke zaak zijn, iemands inkomen te bepalen. In de meeste gemeenten van ons land en ook in het buitenland is men echter reeds over dat bezwaar heengestapt. De heffing van den hoofdelijken omslag in vele plaatsen borust op eene taxatie en tot nu toe vernamen wij niet, dat tegen een deri gelijke handelwijze ernstige grieven zijn te berde ' gebracht; te meer daar de verordeningen het • reclameeren mogelijk maken, wanneer iemand . met zynen aanslag niet tevreden is. r Gaat men af op eigen aangifte, dan hoort . men het bezwaar opperen, dat de eerlijkheid en i goede trouw van meDigeen te zeer in verzoe[ king gebracht en op een al te zware proef zou; ; gesteld worden. In die opmerking ligt zeer zei ker waarheid. Maar, vragen wij alweer, welke , ontduikingen zijn by andere belastingen, als het ; personeel, de invoerrechten en accijnsen, de ; successierechten enz. niet mogelijk? Als men i niet geschroomd heeft bij dergelijke heffingen ; het bezwaar van ontduiken over het hoofd te ; zien, mag het dan als argument gelden tegen de inkomstenbelasting? 1 Bovendien, wij gelooven, dat men bij het t invoeren van eene inkomstenbelasting, ware het ook voorloopig als een sluitpost op de begroo, ting, langzamerhand al die bezwaren zal zien • wegvallen. De praktijk zal dan ook hier deze t belasting hoe langer hoe rechtvaardiger leeren 1 toepassen zoodat, wanneer eenmaal eene algei meene rtjks-inkomstenbelasting van sluitpost tot l voornaamste belasting werd verheven, deze vry j rechtvaardig zou werken en dat de foutieve ■ aanslagen of de opzettelijke ontduikingen gaande i weg minder zouden moeten worden. 1 En nu de voordeden, die aan de heffing eener j inkomstenbelasting zijn verbonden. In de eerste i plaats zouden daardoor degenen getroffen worden, > die het meest kunnen betalen en het kapitaal in , portefeuille, effecten als anderszins, dat reeds te ; lang onbelast is geweest, zou eindelijk ook > eens eene beurt krijgen. De mingegoede zou van eene dergelijke heffing weinig of niets gei voelen. Het spreekt toch van zelf dat bij zulk 3 eene regeling een zeker bedrag, ongeveer het . inkomen voorstellende, dat noodzakelijk voor - levensonderhoud noodig is, moest vrijgesteld ï worden. Men zal gemakkelijk inzien, dat het bepalen van die som nog al aan bezwaren onderhevig s is. "Wij leven nu eenmaal in eene maatschappij : met tal van standen en klassen, die ieder geheel verschillende behoeften hebben. Hoewel i het vrijzinnige beginsel als haar ideaal in de i verre toekomst dat verschil van stand wegref deneert, ware het toch dwaasheid, geen oog ) te hebben voor de eischen der hedendaagsche i maatschappij. Juist door daarmede rekening te houden, zal de geleidelijk voortgaande ontwiki keling in de hand gewerkt worden. ; Geen stilstand, doch ook in geen geval ruw » geweld of plotselinge omkeering, die tot regeeringloosheid en bandeloosheid moeten leiden, • en ons ten slotte meer terug dan vooruit i voeren. Welnu dan, het verschil van stand erkennende, . erkennen wij tevens het verschil van noodza, kelyke behoeften, zoodat de af te trekken som niet voor allen gelijk kan gesteld worden; boven: dien zou men de grootte der gezinnen, de woon. plaats en misschien nog meer factoren in reke. ning moeten brengen. Daar tegenover staat echter, dat het overblijvende, dus belastbare i gedeelte, in zekeren zin als overvloed kan be' schouwd worden. Hoe grooter dat gedeelte is, • hoe meer belasting dus betaald moet worden. Nu kan echter de vraag rijzen, of met het ■ toenemen van het belastbaar inkomen, de draag. kracht van den belastingschuldige in dezelfde verhouding vermeerdert; met andere woorden of bijv. twee belastbare inkomsten van fIOOO,— te zamen evenveel zouden moeten opbrengen als één dergelijk inkomen van f 2000,- Het is duidelijk, dat in het eerste geval twee gezinnen moeten genieten van eene som, waarvan in het tweede géval het genot maar ten bate van één gezin komt; hieruit volgt o. i. onmiddellijk, dat billijkheidshalve de procents. gewijze heffing in het laatste geval hooger moet zijn dan in het eerste. Eene progressie, zoowel bij het bepalen van het niet belastbare deel als Mj de vaststelling der te heffen procenten, komt ons alleszins gerechtvaardigd voor en moest eene vrijzinnige meerderheid zich voorloopig tevreden stellen met eene gewone inkomstenbelasting, dan toch achten wy het noodig en nuttig, dat in het program uitdrukkelijk de wenschelijkheid eener matige progressie worde uitgesproken. V . . . . n B. --- Geschiedenis van de week. Wilt gij vroolijk en kalm door 't leven reizen, Zie dan naar de gekken en hoor naar de wijzen. Dit rijmpje is niet mooi, maar er ligt veel waarheid in; de dwazen toch zijn door hun voorbeeld niet minder leerzaam, dan de wijzen met hun woorden: de eersten toonen ons, hoe we niet moeten doen; de laatsten leeren ons uit den schat hunner ervaring, hoe we wel moeten handelen. — We weiden over die opmerking eenigszins uit, wijl ook onze stelregel bij 't samenstellen onzer beschouwing van 't gebeurde in de week ongeveer evenzoo luidt. Het is niet mogelijk bij alles een ernstig gezicht te zetten, vaak moeten we lachen en kunnen we een kleine spotternij niet onderdrukken. — Nu is spot steeds een heilzaam middel ter genezing geweest! — Maar nok de ernst des levens vergaten we nooit, en»pCt'*ds luisterden we gaarne naar de taal der wijzen. — Dit ten antwoord aan enkelen, die ons streven miskennen en beweren, dat we uit boosaardigheid met sommigen den draak steken. — Wie moet er b. v. niet lachen bij 't lezen van het bericht, dat in allen ernst verkondigt: een nieuw middel van massage en wel door middel van electriciteit, teneinde den groei van het haar te bevorderen, j — Zijn er nu op het gebied der haarcultuur nog geen kunsten genoeg verkocht. — Wie een kalen knikker heeft houde dien, al ware hij ook schier voorhoofd van de oogen tot den nek toe. Niemand zal er hem minder om achten. — Een ding kunnen we begrijpen, n. 1., dat sommige jongelui gaarne een snor hebben, we zeggen niet aan hebben, want het hebben van een snor staat, volgens Frits Reuter, erg liberaal, en . . . tot de zonde zijn velen geneigd. — Wie moet niet het hoofd schudden bij 't lezen , dat de bladen hun ruimte, die anders zoo „beperkt" is, openstellen om te melden, dat de beruchte Jeanne Lorette, het troetelkind eenmaal van zeer hooggeplaatste heeren en dames, schoon ze een moord had gepleegd, thans door een nieuwen „vriend" is bestolen geworden ? — Ernstiger is de mededeeling, dat het vermoeden, dat juffrouw Smissaert te Amsterdam kunstmatig aan haar einde zou zijn gebracht door haar gezelschapsjuffrouw, eenigen schijn van waarheid heeft gekregen; men zou anders de gezelschapsjuffrouw, die zich te Oosterbeek had gevestigd, niet in preventieve hechtenis hebben genomen. — Bepaald akelig is het bericht van een werkelijk treurig drama, dat te Parijs heeft plaats gehad. - In de rue d'Avron aldaar heeft men een geheele familie, uit man, vrouw en zes kinderen bestaande, op één na dood op hun kamer gevonden. En wel onder de treurigste omstandigheden. — De man was een oppassend werkman, doch had in weken geen werk gehad, alles was verteerd, en.... te midden van al de weelde, die te Parijs heerscht, werden ze „levensmoede" en de vader en moeder doodden zich zeiven en hun kinderen door middel van kolendamp. Alleen de moeder, die zich diep onder een deken had gestopt, om zooveel akeligs niet te aanschouwen, kwam weer bij , toen de zeven overige lijken reeds ln ontbinding verkeerden. — Kom nu niet met uw gemeenplaatsen voor den dag, „Broeder" en scheld nu niet op de geestelijke zonen der Fransche Revolutie. — Hier hebben we te doen met diepen, zeer diepen ernst. Zou 't nu werkelijk niet eens tijd worden, dat we met al dat gescheld op de liberalen en wat er verderfelijks meer moge zijn, ophielden en onze krachten besteedden tot waarachtige verbetering der sociale toestanden. — Sociale toestanden? — Welzeker! — Als het Christendom wat minder in theologische haarkloverijen bestond, meer in 't practische, in het sociale leven zich openbaarde,.... de wereld zou er beter door worden. — Een godsdienst, die zich vooral openbaart in het schelden op liberalen, is doodeenvoudig geen godsdienst, maar een wangedrocht! — „Broeder" en „Neef en de „Neef van Neef', en „Janco Rap" mogen deze woorden wel eens in overweging nemen. — Dat schelden op en dat verdachtmaken van de liberalen is een slechte uiting van den godsdienst. — Een vreemd geval had er te Delft plaats met een tien-jarig jongetje, dat, evenals alle jongetjes veel van rijden hield. — Zijn verzoek om mee te rijden aan een voorbij varenden voerman werd toegestaan, maar de flauwerik nam het kind mee tot in de duinen en zette het daar af, het aan zijn lot overlatende. — De angstige ouders zochten hun kind te vergeefs en vonden het aan een politie-bureau in den Haag terug, waarheen het door een gelukkig toeval was gebracht. — Er zijn veel groote menschen die niet veel verstandiger zijn, dan een kind. — Een sombre diefstal met inbraak wordt uit Vaassen gemeld. Te midden van een zwaar onweer werd daar verleden Zondag ingebroken in een grafkelder, terwijl de ratelende donderslagen de mokerslagen overstemden en de helle bliksemflitsen den onverlaat als fakkel dienden! De dief-inbreker had gelegenheid gehad den grafkelder der heeren van Cannenburg te openen en de lijken te berooven van hun sieradiën! — Een meer eenvoudige diefstal schijnen sommige heeren te plegen, die in examen commissiën worden benoemd. Zoo reizen sommigen 3de klasse, en brengen Iste in rekening, blijven langer dan noodig is, of komen vroeger dan vereischt wordt. De rekenkamer heeft sommigen leden eener Haagscho commissie 30 pCt. gekort. Ze lachen wel eens om de rekenkamer; maar als de lui ook zoo „hebberig" zijn wat moet ze dan doen?! - Ook de visschers klagen sterk over de menigte haaien, die tegenwoordig in de Noordzee voorkomen en hun netten aanvallen en plunderen. — Er zijn zooveel menschen in de wereld, die niets te doen hebben en met hun leegen tijd geen raad weten, vooral jonge en ouwe juffrouwen. — Welnu, dezen is thans een heerlijke taak aangeboden, waardoor ze aangenaam hun tijd dooden en zich tevens nuttig maken kunnen. — Er bestaat nl. een soort schrift, Braille-schrift geheeten, dat heel gemakkelijk te leeren is. Dat schrift wordt gebezigd om de blinden te leeren lezen, en er is groote behoefte aan een bibliotheek in dat schrift! — Komt aan, bevoorrechten in de schepping die niets te doen hebben, spant uw krachten eens in, leert het Braille-schrift en voert ten minste iets uit in de wereld! — Een bezigheid, die door sommigen voor o zoo nuttig! wordt gehouden, blijkt ook al treurig te kunnen ontaarden. Het snelwieleren n. 1. — Bij een wedstrijd, onlangs tusschen Tilburg en Oirschot gehouden, lagen de helden uitgeput van vermoeienis en met de tong uit de keel hijgende langs den weg. Een wijs man vraagt, of zulke onzinnigheden nuttig kunnen zijn voor den mensch. — Over de aderspatten of spataren, die de wielrijders zouden opdoen, is een wijsgeerig artikel geschreven door een oud-dokter, die ook al niets te doen schijnt te hebben. — Van dokters gesproken; Velp gaat een uitstekenden gezondheidstoestand te gemoet, aangezien zich daar tot heden 4 (zegge: vier) nieuwe dokters hebben gevestigd in de plaats van een geneesheer, die om gezondheidsredenen het dorp verliet.—Een zeer zonderlinge uitspraak deed onlangs het Kamerlid, dat verklaarde: „zooveel onzin is nog nooit in iemands hoofd opgekomen, zelfs in 't mijne niet!" — lemand, die korte metten maakte, vertoonde zich laatst te Utrecht. Bij het passeeren der Catharijnebrug kreeg hij hot te kwaad met den brugwachter, en toen hem dat mondgevecht te lang duurde, pakte hij den brugbewaarder als een does bij den kraag, smeet hem over de leuning, die deze niet pakken kon, en vervolgde toen kalm zijn weg. — Een kolossale sprong heeft een Parijzenaar gedaan. De jongeling had inbraak gepleegd bij de welriekende firma Rimmel, in geheel Europa bekend, evenzeer als Boldoot. Bij die inbraak verloor de jongeling een zijner nagels, welke werd gevonden en als overtuigingsstuk bewaard. Nu keek de politie iedereen op de vingers, waardoor de beenen vaak in beweging komen, zooals o.a. bij sommige kassiers. Eindelijk werd de negen-nagelaar gevonden , die een knecht der firma bleek. De politie hem achterna, hij vooruit, de trap op naar de bovenwoning zijner moeder en sprong daar door het raam van de 6de verdieping op straat. De agent keek hem wel na en kwam ook wel beneden, doch langs een anderen weg. — Een lastig geval deed zich verleden week te Epe voor. lemand kocht daar op een verkooping een flaubert-buks. Edoch de veldwachter bewees hem met de wet in de hand, dat hij het schietwapen niet mocht vervoeren. Zoo ziet men, dat de beste dingen door dwaze toepassing dwaas kunnen worden, evenals het hebben van een eigen meening vaak in koppigheid ontaardt. „Volgt je eigen neus!" Is heel dikwijls de leus, Zonder echter te gissen, Dat velen een eigen neus missen. — Een rare gemeente schijnt dat Aal ten te j wezen, als men ten miDSte Ds. Gangel gelooven mag. Die bekende theoloog en vredestichter beweert, op zon-, feest- en marktdagen lastig te worden gevallen door een man. welke zich voor die gelegenheid espresselijk dronken drinkt, zich dan voor dominé's woning plaatst en daar de vreeselijkste verwenschingen uitbraakt tegen de heele geestelijke familie! — De heer G. gelooft niet, dat de man „dus doend,e" als gemeente-ambtenaar werkzaam is, maar .... maar.... un goed verstaonder hef maor un half woord neudig. — We hebben te goeden dunk van Aalten's bestuur, dan dat we aan zoo'n insinuatie eenig geloof hechten. Maar dan de man Gods? en de vredestichter? Ja! er zijn veel raadselen op deze aarde, en we wandelen rondom in de duisternis. — Door den Commissaris des Konings in de provincie Noord-Brabant wordt met haast gewaarschuwd op het uitbreken der pokken aan de Belgische grens. Z.Ex. herinnert de besturen der naburige gemeenten om, zooveel mogelijk de inenting en herinenting te helpen bevorderen, nog wel door het openen van eene buitengewone gelegenheid tot deze kunstbewerking. Komt nu „Broeder" en „Neef' en de „Neef van Neef" en „Janco Rap" en „Gerrit Willem Draai" als jullie durft, gaat dan nu naar België en meldt je al 3 pokziekverplegers aan. Dat zou hier opluchten en in elk geval een beter werk zijn, dan hier de eenvoudige luidjes op te zweepen tegen de vaccinatie en te schreeuwen over „inspuiting met koe-etter." Maar als jullie gaat, dan moet je ons eerst je armen, laten zien; vanwege de „herinenting" weet U! --- BUURPRAATJES. LXXIV. Berend. — Goeden avond, Gart Jan en Diene, de complimenten van Hanne hoor, en zo gaat mee naar Zutphen. Gakt Jan. — Dat doet me pleizier, Berend^ want ik ben zeker dat we saam een paar prettige dagen zullen hebben. Berend. — Als tenminste het weêr wat beter wordt, want zooals het nu is, zou er weinig aardigheid aan zijn. Gart Jan. — 't Is nog lang voor de tentoonstelling in Zutphen plaats heeft; Sinte-Margriet zal wel een beetje medelijden met ons hebben. Berend. — De Kamerleden treffen het ook niet erg met hun vacantie. Politiek nieuws is er zeker niet? Gart Jan. — Zooals je weet, zijn de zittingen van de beide Kamers geëindigd. De Eerste Kamer heeft, voor ze uiteen ging, een gewichtige beslissing genomen, namelijk de spoorwegovereenkomsten goedgekeurd. Berend. — Dat heb ik in de courant gezien. Gart Jan. — Toch valt er tegenwoordig op politiek gebied iets voor, dat belangrijk genoeg is om ieders aandacht te trekken en voor ons is het dubbel gewichtig, omdat het in onze nabuurschap plaats heeft. Berend. - Wat bedoel je, Gart Jan ? Gart Jan. — De verkiezing van een lid voor de Tweede Kamer in het distrikt Arnhem, voor de vacature Rooseboom. Berend. — Heeft die dan zyn ontslag genomen ? Gart Jan. — Dat niet, maar nu hij tot majoor is bevorderd, moet er volgens de wet een nieuwe verkiezing plaats hebben. Berend. — Dan zal hij wel weer herbenoemd worden. Gart Jan. — Gewoonlijk gaat dat zoo by een vacature ten gevolge van promotie. De tegenpartij onthoudt zich van het stellen van candidaten, zoodat de heele verkiezing een bloote lormaliteit is. Maar nu zal dat anders zijn. Berend. — Hoe zoo? Gart Jan. — "Wanneer de kiezers meenen, dat hun afgevaardigde in de Tweede Kamer piet overeenkomstig de beginselen hunner party is opgetreden, of zich handelingen heeft veroorloofd waardoor hij hun vertrouwen verloor, dan wordt zulk een tusschentijdsche verkiezing aangegrepen om een ander in zyn plaats te benoemen. Berend. — En is daar in 't geval van den heer Rooseboom reden voor? Gart Jan. — Volgens vele Arnhemsche kiezers, en naar 't gevoelen van een groot gedeelte der liberalen in Nederland, is daar veel aanleiding voor. Berend. — Daar begrijp ik niets van. Bij de vorige verkiezing heeft men te Arnhem hemel en aarde bewogeD om den heer Rooseboom verkozen te krijgen. Dat is nog zoo heel lang niet geleden. Wat heeft hij dan in dien tuaschentijd voor kwaad gedaan? Gart Jan. — Vrij algemeen wordt zijn houding in de Kamer tegenover den heer Ticdal afgekeurd. Berend. — Vertel daar eens iets meer van. Gart Jan. — Zooals je weet, Berend, worden jaarlijks belangrijke sommen door de belastingschuldigen opgebracht tot bestryding van de kosten der landsverdediging. Berend. — Dat is zoo, Gart Jan; maar niemand die zyn vaderland lief heeft zal het alkeuren, dat er gelden besteed worden om de verdedigingsmiddelen in orde te houden. Gart Jan. — Zeker, Berend, en daarom werden door de volksvertegenwoordiging jaarlijks millioenen beschikbaar gesteld; en de natie vond wel dat onze landsverdediging veel geld kostte, maar troostte zich met de gedachte, dat geen vyand ons zou kunnen deren. Berend. — En nu? Gart Jan. - Die gerustheid omtrent onze verdedigbaarheid is geschokt geworden door de onthullingen, welke de heer Tindal onder de oogen van het Nederlandsche volk heeft gebracht. Berend. — Dus beweerde die heer, dat we ons land niet zouden kunnen verdedigen ? Gart Jan. — Niet alleen gaf hij dit als zyn gevoelen te kennen, maar legde daarbij over het antwoord, dat verschillende specialiteiten in Europa op het gebied van krijgskunde hem op zijn vraag om inlichtingen gegeven hadden. Berend. — Me dunkt, daardoor moesten degenen, die niet naar hem wilden luisteren toch wel overtuigd worden. Gart Jan. — Integendeel, Berend. Toen de heer Tindal wees op het gevaar, dat er bij het uitbreken van een oorlog gelegen was, om onze regeeringsbureaux in do Haag gevestigd te hebben, omdat den Haag gemakkelijk gebombardeerd kan worden, beriepen zijn tegenstanders zich op het volkenrecht. Berend. — Wat is dat? Gart Jan. - Dat zyn de bepalingen, die door de beschaafde natiën gemaakt zijn, mot betrekking tot de wyze van oorlogvoeren. Berend. — Dus meende men dat de Haag niet beschoten zou mogen worden ? Gart Jan. — Nadat dit punt in de dagbladen behandeld was geworden, heeft de heer Rooseboom in de Kamer den minister over deze zaak geïnterpelleerd. Berend. — Wat was diens gevoelen? Gart Jan. - Dat het gevaar voor een bombardement zoo heel groot niet was. .Berend. — En de heer Rooseboom? Gart Jan. - Dezo was het met den minister eens en nam de gelegenheid waar, om de handelwyze van den heer Tindal op scherpe wijze af te keuren. Berend. — Dat de heer Tindal zijn medeburgers op een verkeerden toestand wees, kan hem toch niet kwalijk genomen worden. Gart Jan. — Dat minder, maar dat hy inlichtingen ging vragen bij buitenlandera, noemde de heer Roosenboom onvaderlandslievend; 't was volgens hem een soort van landverraad, om aan onze naburen te gaan vertellen, dat onze verdedigingsmiddelen zoo onvoldoende zijn. Berend. — Wat heeft de heer Tindal hierop geantwoord? Gart Jan. - Hy heeft een „open brief" gericht aan den heer Rooseboom, waarin hy de houding van dezen afgevaardigde in de Tweede Kamer beoordeelt. Deze „open brief" die voor belangstellenden gratis verkrijgbaar is, toont duidelijk aan, dat onze verdedigingsmiddelen, niettegenstaande de geruststellende verklaring van den minister en van den heer Rooseboom, niet in orde zijn: dat ons land op dit oogenblik niet te verdedigen is. Berend. — En wat zal men nu te Arnhem doen? Gart Jan. — De kiesvereeniging heeft den heer Tindal als le kandidaat gesteld; toen deze voor die eer schriftelijk had bedankt, is de heer Rooseboom de kandidaat geworden, maar verscheiden leden hebben, door in blanco te stemmen, tegen de herkiezing van den heer Rooseboom geprotesteerd. Berend. — Na hetgeen je mij verteld heb, moet ik zeggen, dat. de heer Tindal flink handelt door hetgeen verkeerd is in het bestuur openlijk kenbaar te maken, alleen daardoor is 't mogelijk verbetering tot stand te brengen. Gart Jan. — Nu eenmaal de belangstelling in de militaire zaken is opgewekt, zullen de verbeteringen ook wel volgen, maar de hoofdzaak is, dat er spoedig maatregelen genomen worden, want niet door gepraat en geschrijf kan ons Vaderland worden verdedigd, er moet gehandeld worden. ---