Everbardus Johannus Potgieter. We kunnen den 27sten Juni moeilijk voorbij laten gaan, zonder onze hulde te brengen aan de nagedachtenis van den man, die voor de Nederlandsche Letteren van zoo groote beteekenis is geweest, van E. J. Potgieter, die een eeuw geleden op genoemden datum te Zwolle werd geboren, waar zijn vader als lakenhandelaar gevestigd was. Wij persoonlijk voelen ons tot die huldebetuiging gedrongen bij de herinnering van het genot, uat het lezen zijner Prozawerken en Gedichten ons gedurende een reeks van jaren, heeft verschaft, en nog telkens geeft, als wc zijn werken ter hand nemen. Potgieter wordt te weinig gelezen, ook door de meer ontwikkelden, die er tegen opzien zich een weinig in te spannen om door te dringen tot den inhoud van 't geen hij schreef. Potgieter heeft den naam van „onbegrijpelijk'* te zijn. En te ontkennen is het niet, dat enkele zijner gedichten en proza-opstcllcn bij het eerste gezicht duister schijnen; van „onbegrijpelijkheid" is geen sprake; dat zal ieder erkennen, die rijn werken met de noodige aandacht heeft gelezen, van enkele moet het heeten „bestudeerd". Potgieter was als letterkundig kunstenaar reflexief; -in- eiken zin ligt gegedachte, elk woord is na overweging gekozen en geeft de bedoeling met volkomen juistheid weer. De zinnen sluiten bij Potgieter als een bus, doch zitten wel eens wat vast in elkaar. De mindere gladheid van Potgieter's stijl openbaart'zich lang niet overal even sterk, in sommige zijner voortbrengselen is ze zelfs bijna niet te merken. Als het gevoel bij hem bovenkomt, als zijn hart 'vooral den toon aangeeft, gunt hij aan het verstand minder invloed, of liever, inwerking, en zijn stijl wordt even verstaanbaar als van den meest eenvoudigen schrijver en dichter. We zouden tot bewijs dezer bewering op verscheiden plaatsen in zijn werken kunnen -wijzen, doch willen ons hier bepalen tot een paar zeer kenmerkende voorbeelden. We noodigen onze lezers uit eens in zijn Proza het schoone „Studiebeeld uit ons volksleven" op te slaan, getiteld „Blauw bes, Blauw besl" en we houden ons overtuigd, dat, wie het doet, ons gelijk zal geven. Wij hebben dat opstel steeds treffend sclioon gevonden om zijn roerenden eenvoud en treffende waarheid; en dat ook minder ontwikkelden die gevoelen, is ons meer dan eens gebleken, als we het voor een gemengd publiek lazen. - Een gemakkelijk verstaanbare, zelfs zangerige poëzie!? Er is een boeksken, dat we steeds voor de hand hebben liggen (met enkele andere), om het gemakkelijk te kunnen doorbladeren in verloren oogenblikken, „Liedekens van Bontekoe" is de titel, „door E. J. Potgieter. Met Platen", het werd in 1840 tc Amsterdam uitgegeven. We hopen, dat onze lezeressen den inhoud van het snoezige boekje kennen, dan zouden we ons al zeer vergissen, als ze niet dwepen met „D i e u w e r t j e n": „Dieuwertjen I heugt je nog de avond voor Paasch? Eer- ik je vragen ging, stapte ik' mijn plaats, Mijn woning, mijn schuren, mijn stal nog . eens om, Vast peinzend: tot alles is zij wellekom enz. - 00r de geschiedenis onzer letterkunde is Potgieter van groote beteekenis, doordat hij een der grondleggers en hoofdlieden was van het nieuwe tijdvak der Nederlandsche Letteren dat na het jaax 1830 zijn aanvang nam. We kunnen hier zijn werkzaamheid in haar geheelen omvang niet nagaan; vermeld moet evenwel, dat hij mede-oprichter was van het tijdschrift de „Gids", dat nog altijd een eervolle plaats onder onze maandwerken inneemt. Jaren lang bleef hij daarvan een der ijverigste en begaafdste medewerkers. Van zijn groote werkzaamheid getuigen de deelen, waarin zijn studiën, opstellen, beschrijvingen en gedichten van grooter en kleiner omvang zijn vervat. De critieken van Potgieter zijn latei door die van Busken Huet wel wat al te zeer op den achtergrond geraakt, en over 't geheel is Polgietei minder bekend geworden dan hij verdient. In dat opzicht is hij een lotgenoot van onzen Staring (in minder ruimen kring 1) en uit dezelfde oorzaken. Beiden eischen, om verstaan te worden, van de lezers vaak meer moeite dan de meeste lezers zich wenschen te geven; zeer tot hun schade. Op een dag als dezen past een aansporing om zich boven een overgeërfde gemakzucht te verheffen en ten minste kennis te maken met een gedeelte der lettervruchten van een man, die ons zooveel schoons te genieten heeft nagelaten voor verstand en voor hart. In Potgieter is vooral ook te waardeeren zijn warme, zijn qprechte liefde voor het Vaderland, ook voor Vaderlandsche kunst. Men leze, men bestudeere zijn „Jan, Jannetje en hun jongste kind", en 't zal u goed doen te vernemen, met hoeveel verontwaardiging Jan Salie wordt af gewezen, de jongste zoon van Jan en Jannetje, de „lange slungel, die ginder slemp schenkt, en ginder slemp iept"; — „welke doffe oogen! welk een meelgeziclitl welk een houding van slierislari!" — Men leze „Het Rijks-Museum te Amsterdam", en ge zult bewonderend kennis maken met zooveel oordeel over en zooveel waardoering onzer kunstschatten. Men leze „Vondel in Burgemeesters Kanier", en ge zult eerbied gevoelen voor de hoogachtende teederheid, waarmee de schrijver den Vorst onzer Dichters schetst in zulk een pijnlijk oogenblik. Twijfelt ge er nog aan, of Potgieter hart had, leest dan: ~'t Is maar een Pennelikkerl" en „De Zusters'.'. — En wie met dat alles kennis gemaakt heeft, zal meer willen lezen en al lezende met de eigenaardigheden van Potgieter's schrijf- en dichttrant vertrouwd raken. Zijn „Florence" kan voorloopig blijven rusten. . --- Berichten uit de Graafschap. STAD-DOETINCHEM. — De godsdienstoefening in de Luthersclic Kerk alhier zal op Zondag a.s. aanvangen te half elf en geleid worden door ds. A. E. Boers. — Hedenmorgen werden aan de vischmarkt alhier aangevoerd 23 manden bot, welke door den vischafslager werden verkocht tegen den prijs van 34 ets. tot f 1.40 per vlak. — Op de hedenmorgen vanwege de afdeeüng Doetinchem der Maatschappij voor Tuinbouw gehouden groeniekeuring werden de volgende premiën uitgereikt als: Voor nette uitpakking en verscheidenheid aan de Wed. Stender f 1.50 en J. Remmelink f I, en voor groote hoeveelheid, verscheidenheid en nette uitstalling: M. Gerritsen (Broekhuizen) f 2.50 en O. M. Gerritsen (Broekhuizen) f 2. — 26 Juni. Op de heden alhier gehoude" biggenmarkt waren aangevoerd ongeveer 300 stuks, welke bijna allen verkocht werden; men besteedde f 0.75 k f 1.00 per week ouderdom. De handel was redelij'-,. — Donderdagmiddag werd in de kleine zaal der societeit „de Vriendschap" onder voorzitterschap van den heer G. H. van Hengel te Doesburg, de jaarlijksche algemeene vergadering gehouden van aandeelhouders in de Geldersche Stoomtramweg- Maatschappij. De voorzitter verzocht den secretaris de notulen der vorige vergadering te lezen, die daarna onveranderd werden goedgekeurd. Medegedeeld werd, dat de presentielijst was geteekend door 9 aandeelhouders, vertegenwoordigende een kapitaal van f 28500 en uitbrengende 38 stemmen. Bij de behandeling van het verslag over het 27ste boekjaar nam allereerst ds. Knuttel uit Tcrborg het woord en vestigt er de aandacht op, dat het tractement van directeur en onderdirecteur te zamen nog altijd slechts f 2500 bedraagt. Wel komt hier nog bij een tantième, doch met dit krijgt men nog slechts een totaal bedrag van pl.m. f 5500. Spr. acht dit salarv: bijzonder schaarsch voor een maatschappij, die nu 27 jaar bestaat. Spr. wee: wel, dat thans hierin geen verandering kan gebracht worden, doch geeft zulks voor het volgend verslag in overweging. I De heer v. Hengel merkt op, dat het salaris van den directeur varieert van f 4500 tot f 5000, doch zal gaarne een voorstel tot verhooging in overneming nemen. De. heer Bardet wil, naar aanleiding van het gesprokene, voorstellen, de bestaande toestand om te keeren. Het vaste, onaantastbare tractemcnt behoort volgens spr. hooger te zijn dan de tantièmes. Dit is een scheeve toestand. Het eigenlijke tractement moest niet bestaan uit de wisselvallige tantièmes Os. D. J. van Dijk verkta&rt het verslag met veel belangstelling gelezen te hebben en denkt dan vooral aan de vele arbeiders, die het publiek op zoo gioote manier hebben gediend. Die toon mocht hier ook wel eens gehoord worden. Spreker uit hier een woord van dank. Allereerst aan commissarissen, welke een taak op zich hebben genomen van zoo groote bcteekenis, dat het spr. verwondert, dat er nog menschen gevonden worden, die commissaris wilicn zijn. Spr. vraagt verder, of commissarissen bereid zijn te antwoorden op enkele vragen, buiten het verslag om, zoo ja, dan zou spr. gaarne eenige mededeeling wenschen omtrent de voorgenomen samensmelting dei maatschappij met de Arnhemsche- en Oosterbeeksche maatschappijen. De heer v. Ilengcl verklaart, dat commissarissen in beginsel voor aansluiting zijn, maar kan alsnog geene verdere mededeelin- gen doen. De heer Van Dijk vraagt verder of dit beginsel van commissarissen wel goed is. Is het wel wenscheüjk, dat de maatschappij in een groolere wordt opgelost? Spr. geeft dit denkbeeld nog eens zeer in overweging. De lieer v. Hengel acht samensmelting geen bezwaar, als de andere maatschappijen even solide zijn en verzoekt thans den heer v. Dijk vriendelijk, deze quaestie verder te laten rusten. De heer v. Dijk, zijn rede vervolgend, dankt thans den dirocteuT voor de ook dit jaar betoonden ijver, vooral voor de aangebrachte verwarmingsinrichting in de personenrijtuigen. Met genoegen heeft spr. verder gelezen, dat materieel is aangeschaft bij een Hollandsche maatschappij. VWdt dit wel met alles gedaan ? De heer v. Hengel antwoordt, dat zulks in het belang der maatschappij bij inschrijving geschiedt. In hoofdzaak wordt echter getracht het werk aan inlandsche fabrieken te gunnen. De heer v. Dijk ziet verder dat de maatschappij het verlies van een conducteur en een wisselwachter te betreuren heeft. Nadat hem op verzoek de namen dezer ambtenaren zijn medegedeeld, zeide spr. het te betreuren, dat deze namen niet in het verslag voorkomen. De heer v. Hengel stemt dit toe. De heer v. Dijk vraagt verder, waarom de directeur er tegen was, dat de Geldersch- Westfaalsche stoomtram gebruik maakte van een deel der lijn. De heer v. Hengel repliceert, dat deze bezwaren hoofdzakelijk gegrond zijn op het belang der veiligheid. De heer v. Dijk, het verslag op den voet volgend vraagt uitsluitsel, waaraan het verminderend personenvervoer en het toenemend goederenvervoer is toe te schrijven. De heer v. Hengel, er op wijzend, dat beide posten zeer wisselvallig zijn, geeft als redenen op de slechte zomer van 1907 en het toenemend ijzerertsvervoer voor de gemeente Stad-Doelinchem. De heer v. Dijk zegt, op blz. 9 onderscheid gemaakt te zien tusschen Tractie en Beweging. Wat het verschil tusschen deze woorden is, werd spr. eerst achter in het verslag duidelijk. Spr. werpt daarom de vraag op, of het niet wenschelijk ware deze posten onder édn hoofd te vereenigen. De heer Van Hengel antwoordt, dat dit onderscheid altijd gemaakt is en dat ook bij dc spoorwegmaatschappijen dit verschil bestaat. De heer v. Dijk is thans genaderd tot hetgeen ook door dc beide vorige sprekers in het midden is gebracht. Ook spr. is voor verhooging van de salarissen in 't algemeen; van die van directeur en onder-directeur in het bijzonder. Naar aanleiding van het gegesprokene in de beide vorige vergaderingen vraagt spr. wat er van de loonsverhooging van het personeel gekomen is en wat van de beperking der treinenloop op Zondag. De heer v. Hengel antwoordt, dat de loonen der wegwerkers sinds het vorig jaar verhoogd zijn. Dezen kwamen allereerst voor verhooging in aanmerking. Wat dc tweede vraag betreft, deelt spr. mede, dat beperking van den dienst onmogelijk is. Ook de gemeente Doesburg zou zulks niet toestaan. De lijeer v. Dijk vraagt of de gemeente Doesburg daar dan iets mede uitstaande heeft. De heer v. Hengel deelt mede, dat in de concessie bepalingen zijn vastgelegd omtrent het loopen van enkele treinen op het traject Dieren-Doesburg. Wat dan verder de woorden van dank, door den heer v. Dijk aan commissarissen gebracht, betreft, moet spr. vorklaren, dat deze grootendcels moeten worden overgebracht op den directeur. Commissarissen hebben met genoegen gehoord de stemmen uit de vergadering inzake de salarisve-rhooging van directeur en onder-directcur. Vroeger héstond alleen het traject Doetinchem—Dieren. Na de groote uitbreiding is het salaris dier ambtenaren onveranderd gebleven. Spr. zegt tegen de voigende vergadering voorstellen overeenkomstig het door de vergadering gewenschte toe. De heer Bardet vraagt of aan de weduwe van den conducteur Meffert een gratificatie is toegekend. Door commissarissen is dit volgens spr. half en half toegezegd. Is dit al geschied of moet dat nog gebeuren. De heer v. Hengel antwoordt dat zulks nog niet geschied is, daar commissarissen huiverig rijn in dezen een precedent te scheppen. De heer Bardet verklaart dat van het scheppen van een precedent in dit geval weinig sprake is. Het geldt hier de nagelaten betrekkingen van iemand, die de maatschappij bijna vanaf de oprichting trouw en eerlijk heeft gediend. Ds. v. Dijk is het in deze geheel met den heer Bardet eens. Het verslag wordt hierna goedgekeurd, i De secretaris doet hierna voorlezing van een schrijven der commissie van verificatie, waarin medegedeeld'wordt, dat de rekening accoord is bevonden, waarom de commissie tot goedkeuring adviseert en voorstelt den directeur de decliargeercn onder dankzegging voor zijn net en keurig beheer. Conform besloten. Het dividend der oprichtcrsaandeelen wordt bepaald op 5 pet., dat der gewone aandeden op 4.18 pet. Van de 4 pet. geldleening 1902 wordt uitgeloot no. 159; van de 4 pet. leening 1887 de nummers 61 en 66 en van de tfh pet. leening 1881 de nummers 78, 84 en 107 a en b. Hierna is aan de orde de verkiezing eener commissie van verificatie over 1908—1909. De voorzitter verzoekt de heeren Knuttel en Bardet met hem het stembureau te willen uitmaken. Tot leden dier commissie worden herkozen de heeren N. R. de Kempenaer, 11. G. van Evcrdingen en A. Corstius, respectievelijk met 38, 35 en 32 stemmen. De heer Bardet verkreeg 9 stemmen. De heer Corstius, ter vergadering aanwezig, neemt zijn benoeming onder dankzegging aan. Aan de beide andere heeren zal van hunne benoeming worden kennisgegeven. Tot commissaris wordt met 32 stemmen en 6 in blanco herkozen de heer G. 11. van Hengel, die onder dankzegging voor het in hem gestelde vertrouwen de benoeming aanneemt. Niets meer aan de orde zijnde, sluit de voorzitter de vergadering. --- Burgerlijke Stand van 18 tot 25 Juni 1908. Ondertrouwd: H. J. Siebelink en G, Resink. Gehuwd: J. H. Dijcker en Th. M. Immink. Bevallen: J. de Hartog, geb. Wijers, Z, — J. H. Diepenbroek, geb. Esmeijer, D. Overleden: Gecne. --- AMBT-DOETINCHEM — In de heden gehouden vergadering van den Raad dezer gemeente waren afwezig de heeren Hijink en Duitshof. De notulen der vorige vergadering werden gelezen en goedgekeurd. Ingekomen zijn: a. Een besluit van Ocd. Staten, waarbij de regeling der jaarwedden van het onderwijzend personeel wordt goedgekeurd. b. Idem, houdende .goedkeuring van een afen overschrijving op de begrooting voor 1907. c. Idem van een aanvulling der begrooting voor 1908. d. Idem van een af- en overschrijving op dc begrooting voor 1908. . e. Een Koninklijk besluit, waarbij wordt goedgevonden, met wijziging van een vroeger genomen besluit te bepalen, dat de tol No. 2 op den kunshveg Doetinchem—Varsseveld wordt geplaatst tegenover de woning van ten Brinke, staande op het perceel, kadastraal bekend gemeente Varsscve'.d, sectie E No. 2305. Naar aanleiding van dit schrijven wordt met alg. stemmen besloten inct ingang van 1 Augustus a.s. den tol te verplaatsen. De Voorzitter deelt mede, dat het wenschelijk is een nieuwen tolboom te laten maken en stelt voor, dit werk op te dragen aan den timmerman Kerkhof in het Westendorp. Over dit punt ontspinnen zich langdurige discussiën, waarna met . 6—3 ste.iu:ien bes'.oien wordt, liet werk in het openbaar aan te besteden. Tegen stemden de heeren Brussen, Averkamp en Licftinck. De aanbesteding zal gehouden worden op Za. terdag 4 Ju!i a.s., des namiddags half drie. Met ingang van 1 Aug. a.s. wordt aan den tegenwoordigen to'gaarder Roenhorst eervol ontslag verleend onder dankbetuiging voor de in uic l>êiicklviit£ aaiï u: gciUCCute I>CVVC2C»I sten. M. a. s. wordt hierna met ingang van 1 Aug. a.s. tot tolgaarder aan tol No. 2 beiiociiiu r. ïi, icfi CriTiac, op ccii Su'aii3 vsn f 60 voor gemis aan vrije woning, 5 pCt van de opbrengst der to'geklen en de opbrengst van het gras en hakhout langs den bovenbedoelden weg, voor zoover op het territoir van Wisch gelegen. Een reclame over den hoofdelijken omslag va ft den landbouwer J. , wordt in handen gesteld der reclame-com missie. Met ingang van 15 Juli a.s. of zooveel later als in de vacature zal zijn voorzien, wordt op zijn verzoek aan den heer \V. S. J. Tenkink eervol onislag verleend als gemeente-secretaris, onder dankbetuiging voor de in deze betrek, king aan de gemeen'.e bewezen d.'ensten en zal dit besluit aan H. M. de Koningin ter goedkeuring worden opgezonden. De vergadering wordt hierna gesloten. Burgerlijke Stand van 18 tot 25 Juni 1908. Ondertrouwd: Gcene. Gehuwd: W. Th. Bongers en H. Iluntinlf. — D. W. Haank cn G. W. Berkelder. — W. J. Nicsink en M. T. G. Meenink. — H. J. Wissink en J. G. Geurtscn. Bevallen: B 4 Bruil, geb. Jansen, D. — F. Jonge dijk, geb. Petter, D. Overleden: E. Nijcnhuis, ongeh., 84 j. --- @@r Advertentiëii, geplaatst in dit Blad, worden gratis opgenomen in „DE BERKEL-BODE" en in de ~ZEYENAARSCHE COURANT". --- DOESBURG. — De vergadering van onderwijzers in het arrondissement Doesburg, welke eerst zooals gemeld werd, zou plaats hebben op Donderdag 25 Juni, is een week uitgesteld en nu bepaald op 2 Juli a.s. Zij wordt gehouden te Zevenaar in het stationskoffiehuis van den heer Heijting. De heer C. J. C. Geerlings leidt het onderwerp in: Fabel en Spiookjes, terwijl de heer H.erpels uit Zevenaar na de pause een voordracht houdt. — Tot,nog toe wordt de kermis in tegenstelling met andere jaren begunstigd door uitstekend weer, wat zeer zeker aan het bezoek ten goede komt. In de Kerk- en Gasthuisstraat, alsmede op de Groen- en Paardemarkt staan verschillende kramen en tenten, twee gewone en een stoomcaroussel, terwijl de tobogang, die verleden jaar voor het eerst hier kwam, ook nu weer present is en tal van personen lokt. In de beignetkraam van de Gebr. Vulsma treedt eiken avond een mandoliene gezelschap op, bestaande uit 4 dames en 2 heeren, die de bezoekers aangenaam vergasten op eenige voordrachten en muzieknummers. De bioscope van den heer W. Lohoff staat aan het einde van de Paardenmarkt: deze keurig ingerichte cinematograph is een bezoek overwaard; de beelden, welke vertoond worden, zijn zeer duidelijk. Donderdag en Vrijdagavond trad in de Concertzaal het variété- en operette-gezelschap van den heer Stroober uit Rotterdam op, dat beide avonden een talrijk publiek trok. Dit uitstekende gezelschap telt zeer goede krachten, de heer en mevr- Kareis, Hollandsche duettisten en mej. Henriëtte deden meermalen de aanwezigen hartelijk lachen. The 3 Livermora's voerden krachtige toeren uit, evenals de equilibristen Harry en Johns. Te hopen is het, dat het weer zich goed houdt, zoo zal de kermis Zondag a.s. zeker nog velen uit den omtrek lokken. — 24 Juni. Er waren op de heden gehouden beestenmarkt ongeveer 25 runderen aangevoerd, waarin weinig handel was, terwijl er hooge prijzen besteed werden. Varkens waren er ongeveer 400 aangevoerd, die grootendeels verkocht zijn. --- HENGELO (G.). — 23 Jnni. Hederimogen waren op de weekmarkt o. m. 84 biggen aangevoerd, welke alle werden verkocht tegen f 1.30 h f 1.70 per week. --- ZELHEM. — Donderdag 1.1. had de aangekondigde verpachting plaats van houw- en weiland, toebehoorende aan de gemeente Zelhem. De uitslag: was, dat werd gegund: 1. Bouwland in liet Loo aan H. Abrahams voor i 7; '2. het terrein om de Kommékolk aan I>. J. Oosterink voor f 0.60, terwijl Burgemeester en Wethouders de vrije beschikking over het terrein houden; 3. weiland in Malle aan H. J. Veenink voor f 26; 4. weiland in Haüe aan D. J. Wentink voor f 25; 5. bouwland ar.n denzelideri voor f 14; 6. bouwland te Hnlle in drie perceclen aan Ci. J. Nijilóff aldaar voor f 14, f 14 en f 11, alles per jaar. — 23 Juni. De St. Jansmarkt was buiten gewoon druk en levendig. Voor den tijd van 't jaar was er veel vee aangevoerd. Meer dan 200 biggen werden nagenoeg alle verkocht. Prijs van f 1 tot 1.25. Veel kramerijen en bloemen vroolijkten de markt op. — Maandagmorgen werd alhier een vergadering gehouden van den raad dezer gemeente. Ingtekomen was een besluit van Ged. Staten, houdende goedkeuring van het raadsbeslr.it tot instelling van veemarkten op den laatsten dag van de maanden Januari, Februari en October en op den laatsten Dinsdag der maand April. Tot onderwijzer aan de openbare lagere school in het dorp werd benoemd de heer J. W. Stapel te Ruurlo. Met de gemeenten VVisch en Ambt-Doeiïnchem zal in overleg worden getreden, ten einde door samenwerking met die gemeenten te geraken tot verharding van den weg Halle- Zelhem- Doetinchem. Voor den bouw eener nieuwe openbare school in het dorp werd een strook grond gekocht van den heer Weenk te Arnhem voor de som van f 450.—. De openbare vergadering wordt hierna gesloten. --- LAAG-KEPPEL. — Naar men ons mededeelt zal het Hulppostkantoor vanaf i Juli a.s. voor het publiek geopend zijn:, van B—n; 2.30—4 en van 6.30 — 8 uur. ---