De houding der S. D. A. P. (Ze weten in elk geval. wat ze willen i) In „Het Volk" is het manifest van het bestuur der S. D. A. P. opgenomen, waarin „aan alle Nederlandsche arbeiders en aan de socialistische kiezers" advies gegeven wordt omtrent de vraag, wat hun bij de Rjen te doen staat. Dit wordt op ï wijze uiteengezet: enstemming met het besluit van partijcongres berust dit advies :hte, dat wij óók bij de herstemen politieleen invloed moeten gei de economische en politieke er jarbeidersklasse te bevorderen, idaten, die voorstanders zijn van algemeen kiesrecht, hebben daarom onzen steun, mits aan het algemeen kiesrecht geen voorwaarden zijn verbonden, die de positie der arbeidersklasse zoodanig verzwakken en de werking van het algemeen kiesrecht zoodanig vervalschen, dat wij daardoor niet vóór-, maar achteruitgaan. Dit geldt van de eischen, door de vrij-liberalen aan het algemeen kiesrecht vastgeknoopt, met name van de versterking van de positie der Eerste Kamer door aan deze het recht van amendement toe te kennen. Het zou ook' gelden voor hen, die nevens het algemeen mannenkiesrecht niet het algemeen vrouwenkiesrecht, doch een kiesrecht alléen voor de bezittende vrouw zouden willen invoeren. j Volgens dit beginsel komen dus slechts de candidaten der Liberale Unie en die van den Vrijz.-Dem. Bond in aanmerking, om door de Socialistische kiezers te worden gesteund.; i Hiertoe wekken wij u dan ook op. Wij weten, dat in menig district juist tegen hen het hardst is gestreden, met name, waar het aftredend lid een vrijzinnig candidaat was. Het valt menigeen vaak moeilijk, na zulk een strijd voor den tegenstander naar de stembus te loopen. Maar ons past rustig zakelijk overleg ter bepaling onzer houding. Daarom is het goed, dat wij reeds vóór den strijd ons standpunt in dezen hebben bepaald, hetwelk is: bij de keuze tusschen twee tegenstanders het minste kwaad te kiezen, alleen onze aandacht te richten op het belang der arbeidersklasse, in elk geval den voorstander van algemeen kiesrecht test e-unen. j Daar nu de Liberale Unie en de Vrijz.- Dem. Bond evenmin als wij willen weten van versterking van de macht der Eerste Kamer, terwijl hunne inzichten omtrent het vrouwenkiesrecht, hoewel van de onze verschillend, niet een zoodanig karakter dragen, dat wij hen daarom met den conservatief zouden moeten gelijkstellen, is ons advies aan onze afdcelingen en aan de socialistische kiezers, hen te steunen. ! Te steunen, niet half, maar heel, met alle macht! Waar vrij-liberalen in herstemming komen met den kerkelijkcn candidaat, dienen onzes inziens de socialistische kiezers zich van stemming te onthouden en wij wekken onze afdeelingen op, hen daartoe aan te sporen. Liep de strijd bij de stembus voor ons tegen het cleri c a 1 i sm e, wij zouden hen moeten steunen; maar hij loopt tegen het kapitalisme. Bij de herstemmingen moet voor ons de economische en politieke verheffing der arbeidersklasse den doorslag geven. Welnu, wij kennen geen beslister dragers van het kapitalistisch belang, geen verwoeder tegenstanders van democratie en sociale wetgeving dan de vrijliberalen. Bij groote economische conflicten in de havensteden en de Twentsche districten vindt men hen steeds tegenover de strijdende arbeiders, tegen welke zij hunne macht op de meest roekelooze wijze misbruiken. Zij zijn het, die in den Werkgeversbond en het door dezen gesubsidieerde orgaan van de aanneming der Ongevallenwet af een voortdurenden strijd tegen de sociale wetgeving voeren en hunne candidaten werden openlijk aanbevolen aan makelaars en huisjesmelkers als tegenstanders der Woningwet. Zij zijn het, die de beweging tot Grondwetsherziening willen dienstbaar maken aan de vervalsching van ons gansche parlementaire stelsel, door de beteekenis der Tweede Kamer ten gunste der Eerste te verzwakken. Zij vormen in één woord de voorhoede der reactie in politiek en sociaal opzicht in ons land. Wij meenen, dat geen socialistisch kiezer de verantwoordelijkheid kan dragen, voor deze lieden naar de stembus te gaan en daardoor hunne keuze door een eigen direct optreden te bevorderen'. Het is ons niet onbekend, dat indien ons advies algemeen wordt opgevolgd, in enkele districten een kerkelijke zal worden verkozen, dien wij evenmin wenschen als den vrij-liberaal; maar deze wordt dan niet door socialisten, doch door onze tegenstanders verkozen. Voor die keuze dragen wij dan geene verantwoordelijkheid; terwijl dat niet het geval is, als door onze kiezers de vrijliberaal in de Kamer wordt gebracht." --- Herstemmingen Tweede Kamer. Bij gelegenheid van de herstemmingen op morgen, Woensdag, zullen wij den uitslag op de gebruikelijke wijze per bulletin bekend maken. --- Berichten uit de Graafschap. STAD-DOETINCHEM. — Heden (Dinsdag) morgen is — zooals wij reeds in een vorig nummer aankondigden — het laatste gedeelte van den tramweg Zutphen—Emmerik voor het publiek geopend, nadat gisteren de officieele „Prüfung" vanwege het TDuitsche Staatstoezicht had plaats gehad. !■ ; : / Zoo is dan eindelijk de voltooiing tot stand gekomen van de lijn, die al sedert jaren werd gewenscht ter verbinding tusscheri een tweetal belangrijke steden uit het oude hertogdom Gelre, tusschen den Rijn en den IJssel, Reeds voor meer 'dan veertig jaren — lezen wij in de „Niederrheinische Zeitung" — deed zich de behoefte aan deze verbinding te Emmerik gevoelen en werd een plan van uitvoering opgemaakt, dat echter afstuitte op de kans, dat de lijn ook de kosten van onderhoud zou moeten dragen van de heerbaan Zutphen—Emmerik, die toenmaals reeds in zeer verwaarloosden toestand verkeerde door gebrek aan de noodige fondsen voor onderhoud. I Ongeveer 20 jaren later kwam het plan opnieuw ter sprake en werd op initiatief van den heer C. W. Vrijland, burgemeester van Hummelo en Keppel, in de Karper te Hummelo eene vergadering gehouden van belangstellenden, waarin opnieuw de wenschelijkheid werd aangetoond van de totstandkoming dezer verbinding en die als de eerste stap moet genoemd worden, die tot de bereiking van het voorgestelde doel heeft geleid. Enkele maanden later, den sen Augustus van datzelfde jaar, werd wederom eene vergadering in de Karper belegd en in deze bijeenkomst werden uit de belangstellenden personen gekozen om in de verschillende plaatsen aan de te bouwen lijn plaatselijke comité's te vormen, teneinde de belangstelling in de plannen op te wekken en het benoodigde kapitaal bijeen te brengen. Als voorzitter van deze leden, die te zamen een eentraal-comité vormden, trad op de heer C. W. Vrijland, terwijl de heer B. Weenink te Hummelo al dien tijd als secretaris er van heeft gefungeerd. Verder werden als leden aangewezen de heeren 11. D. Mispelblom Beijer en Mr. M. Rom Colthoff voor Zutphen, H. Beker en J. B. Helmich voor Steenderen, Jhr. van Schuylenburg en A. C. Mulder Jr. voor Hummelo, H. J. van Zadelhoff en G. J. Horsting voor Doetinchem, J. N. baron van Hugenpoth tot Aerdt en L. Meijer voor Bergh en O. Bock en G. Stemboek voor Emmerik. * Later trad de heer jhr. mr. A'. van Lawick van Pabst nog op als lid van het Doetinchemscbe comité, terwijl in het Emmeriksche nog zitting namen de heeren A. van Gulpen en W. Spaarman aldaar. Deze comité's hebben een zeer werkzaam aandeel gehad in de totstandkoming der lijn, men wist de noodige concessies te verkrijgen, men mocht weldra den noodigen steun van Rijk, provincie en gemeente in den vorm van rentelooze voorschotten en rentegarantie ontvangen, liet aandeelenkapitaal werd bijeengebracht, een maatschappij werd gevormd, met den aanleg werd aangevangen en zoo kon eerst het gedeelte Zutphen— 's Heerenberg en daarna de sectie 's Heerenrenberg—Hüttenweg in bedrijf gesteld worden. ■ , 1 • ; Met bet laatste gedeelte, de verbinding met het station van deh Staatsspoorweg te Emmerik, wilde het echter niet vlotten* I Tegen het eerste plan, de richting door Ide stad, ontstond weldra een heftige oppositie en toen het ook onmogelijk bleek J den Staatsspoorweg „au niveau" te kruisen, moest men er wel van afzien. Als tweede plan werd nu voorgesteld de richting Hüttenweg, waardoor de tramweg geheel buiten de stad zou worden gehouden en aan de Oostzijde van den spoorweg zou blijven. Dit plan werd terecht voor den tramweg onaannemelijk geacht én zoo kwam men tot een tusschenvoorstel, waarbij de tramweg de spoorbaan met een ijzeren brug zou overkruisen en de buitenzijde der stad tot aan het station zou volgen. Dit laatste plan mocht met eenige wijziging, waarvan de bouw van een tunnel in plaats van een luchtbrug de voornaamste is, eindelijk de goedkeuring der bevoegde machten verkrijgen en is thans uitgevoerd. Wanneer men zich thans met de tram naar Emmerik begeeft, buigt men een paar honderd meter voor het oorspronkelijk eindpunt links af. Even verder draait de weg weer naar rechts en ziet men den tunnel onder de spoorbaan recht voor zich en tevens een nieuwen straataanleg, die in vervolg van tijd een nieuw stadskwartier zal vormen, waarvoor de tunnel een gemakkelijke en korte verbindingsweg met de oude stad vormt. De tramlijn loopt langs de hoofdstraat, de van Gülpenstrasse met een zachte helling — van 1 op 50 — naar beneden, zoodat ook de zwaarste treinen daarvan geen last hebben en bereikt zoo den tunnel, waarbij een stopplaats is geprojecteerd. Aan de ; andere zijde rijst de weg weer even geleidelijk en buigt met een groote bocht langs de speelplaats eener school naar de Grosser Wal], om dan parallel met den spoorweg den „Löwenthor" te bereiken, waar een nieuwe stopplaats is vastgesteld, vanwaar men in weinige schreden in het hart der stad is. Ook verder volgt de tramlijn de spoorbaan, om vlak bij den uitgang van het station haar eindpunt te bereiken, zoodat met den trein aankomende reizigers daar direct kunnen instappen. Even voor het eindpunt voert een zijspoor naar het emplacement van den tramweg, waar ruime gelegenheid wordt gevonden voor laden en lossen en waar tevens een gebouw is verrezen, waarin een plaatsbureau en kantoor is gevestigd, benevens een wachtkamer voor de beambten, terwijl het overige deel is ingericht voor goederenloods, kolenbergplaats en locomotievcnloods. Achter dit emplacement strekt zich de haven uit en ter zijde het uitgestrekte terrein bestemd voor fabrieken an dergelijke inrichtingen, waar reeds een abattoir en de groote fabrieken van de firma Noury en Van der Lande en de gebroeders Ten Hoopen zijn verrezen. Naar al deze inrichtingen worden zijsporen aangelegd, terwijl men door het leggen van een derde "rail tusschen de bestaande havenlijn van de Staatsspoor, ook gebruik zal kunnen maken van de groote kraan die daar geplaatst is. i Daar het teTrein, waarop al deze inrichtingen zijn verrezen, oorspronkelijk zeer laag was, moesten groote hoeveelheden zand worden aangevoerd om het op een behoorlijke hoogte te brengen, maar thans is de maatschappij dan ook in het bezit van een terrein, dat geheel voor de eischen van den dienst is ingericht en ook wanneer het verkeer zich in den loop der tijden belangrijk uitbreidt, zooals mag verwacht worden, volop de benoodigde ruimte zal hebben, terwijl het aanleggen van meerdere zijlijnen haar andere fabrieken in de buurt niet is uitgesloten. Wij meenen hiermede onze lezers 'een* denkbeeld te hebben gegeven van de belangrijke werken welke hiervoor zijn uitgevoerd, maar moeten nog vermelden, dat voor den aanleg van den timnel de spoorbaan belangrijk opgehoogd moest worden, zooals men bij den overweg in de straat naar 's Heerenberg al kan waarnemen. Voor de aangrenzende perceelen, die daardoor in de diepte kwamen te liggen, was dit minder aangenaam en heeft dit zelfs > tot groote moeilijkheden aanleiding gegeven, waarin is voorzien door het bouwen van keermuurtjes. . • De onderzijde van den tunnel ligt natuurlijk belangrijk lager dan het niveau en dus is het te voorzien, dat bij sterken regenval of in den winter bij invallenden dooi, het water van alle zijden zal toestroomeit en den tunnel zal overstroomen. Om" daarin te voorzien wordt een pompstation gebouwd, teneinde den tunnel ten allen tijde watervrij te houden. : , ; ; ; Men ziet hieruit dat de stad Emmerik zich belangrijke uitgaven heeft getroost om hier een bevredigenden toestand in het leven te roepen, want de subsidie van f 36.000, waartoe de tramwegmaatschappij zich heeft verplicht, is op verre na niet voldoende om alle kosten te dekken. Wij hebben reeds vermeld, dat de lijn zich enkele honderden meters voor het vroegere eindpunt bij café Sluijter afbuigt, zoodat dit laatste gedeelte niet meer in gebruik genomen behoeft te worden en dus schijnbaar overtollig is. 1 Toch is de maatschappij voornemens dit eindje lijn te laten liggen, om er bij druk vervoer, zooals bij Emmeriksche en 's Heerenbergsche kermis en ook wanneer de passage door den tunnel bij hevigen regen- of sneeuwval mocht gestremd worden, gebruik van te kunnen maken. Ten slotte willen wij hier nog vermelden, dat de voltooiing van de werken te Emmerik in meer dan één opzicht voordeelig zal zijn voor de maatschappij, daar thans de gemeenten zich niet langer zullen kunnen ont; trekken aan het uitkeeren der toegezegde rentegarantie, daar zij de wijzigingen in de oorspronkelijke'plannen alle hebben goedgekeurd. ; Wij wenschen de maatschappij echter toe, dat haar bedrijf weldra zoo winstgevend zal worden, dat van de rentegarantie geen gebruik zal gemaakt behoeven te worden. — Op morgen-, Woensdagavond ten 8 uur zal het Doetinchemsch Fanfarecorps, onder directie van den hr.- J. F. van Egmond, een concert op de Markt geven. Sedert de reorganisatie van dit corps is dit de tweede maal, dat het een concert aanbiedt. Het programma luidt: f 1. Bondsmarsch. H. Kareis. 2. Doux Mystères, (Valse). A. Korn. 3. La Mésange, (Fantaisie). M. Millot. 4. La Dame de Coeur, (Ouverture). G. Duval. 5. Adèle Valse. H. Colint. 6. Les Chevrières, (Fantaisie), G. Mougeot. 7. Le Khedive, (Potpourri). C. Faust. 8. Marsch. Torelll. — Blijkens het jaarverslag der „Geld.- Overijselsche Locaal-Spoorwegmaatschappij" bedroegen de bruto-opbrengsten over 1908 f 652.266.21 tegen f604.285.66 in 1907; het reizigersvervoer bracht verleden jaar f 188.744.43 op. De opbrengst per dagkilometer steeg de laatste jaren voortdurend, van f 10.02 in 1899 tot f 13.51 in 1908. JDe totale uitkeering van de H. IJ. S. M. aan de G. O. L. S. M. bedraagt f 166.736.24. Er kan een dividend worden uitgekeerd van 6.08 pet. of f 15.20 per aandeel van f 250; dan gaat er f 2655 in het reservefonds, f 2655 wordt aan den Raad van commissarissen uitgekeerd en dan blijft er een onverdeelde winst van f 353.055 over. ! — Hoe gevaarlijk het is vogelnestjes uit te halen, is Zaterdagmiddag op droevige wijze gebleken. De ruim 12-jarige zoon van Luesink alhier had dien middag n.l. het ongeluk bij het uithalen van een ekstersnest uit een hoogen populier te vallen, met het gevolg, dat de dood onmiddellijk intrad. Misschien, dat dit ongeval er toe zal bijdragen, dat de vogeltjes voorloopig met rust gelaten zullen worden. j Op de heden alhier gehouden veemarkt waren aangevoerd 50 runderen. De volgende prijzen werden besteed: vette koelen f 14° tot 190, dragende id. f 80 tot f 140, guste id. f7O tot f 110. > : ! ! De handel was traag. --- AMBT-DOETINCHEM. De Protestantsche kiesvereeniging alhier heeft voor het lidmaatschap van den Raad dezer gemeente candidaat gesteld de heeren M. E. Westerveld (aftr.), H. J. Brassen (aftr.) en in de vacature v. d. Kolk de heer A. Bulten. Vergadering van den Gemeenteraad op Woensdag den 23 Juni a.s., des voormiddags ten half tien ure, ten Gemeente huize. ■ i Aan de orde is: 1. Notulen'. 2. Ingekomen stukken, mededeelingen, enz, 3- Onderzoek geloofsbrief van het nieuw benoemde Raadslid, den heer W. J. H endriksen. 4. Verlenging- termijn ontruiming woningen in Langerak. 5. Beslissing of aan de school in Langerak een onderwijzer of een onderwijzeres zal worden benoemd. 6. Beperking aantal 'vergunningen om de ijzerfabriek In Langerak'. 7. Aanvulling begrooting dienst 1909. --- LAAG-KEPPEL. — Maandagavond trad in de tuinzaalvan den heer Kets de heer Smeenge, vrijzinnig kamerlid op, om een politieke voordracht te houden. De belangstelling was bijzonder groot; er'waren veel meer personen saamgestroomd, van hier en elders dan de zaal kon bevatten, en onder hen waren een aantal dames. Aangezien het weer droog bleef en het zacht was in de lucht, konden de overtalligen buiten de geopende deur een zitof een staanplaats vinden. Het krachtig stemgeluid van den heer Smeenge bewees daarbij goede diensten; men zou hem ook in den tuin hebben kunnen volgen. De heer Smeenge sprak vooral over Kiesrecht, Tariefsverhooging en onderwijs. Op deugdelijke gronden, telkens met aanhalingen en feiten gestaafd, keurde hij sterk het Gezinshoofdenkiesrecht met zijn dwaze gevolgen af; zoo wees hij er tot groot vermaak der aanwezigen op, dat een vrouw dan het recht cm te kiezen zou krijgen, als ze het geluk had haar man te verliezen en zij als weduwe aan 't hoofd van 't gezin kwam te staan, ter wij! een inwonende zoon, hoe verstandig en bekwaam ook, niets meer te zeggen had. Ook de dwangverzekering en de beloften en voorspiegelingen daarbij gedaan, werden scherp door hem gecritiseerd. Heel in den breede stelde hij de rampzalige gevolgen in het licht, die een Tariefsverhooging voor geheel bei land moest hebben, niet het minst voor den landbouwenden stand. Met al de warmte eener innerlijke overtuiging trok hij te velde tegen het pogen der kerkelijken om door het toekennen van nog meer subsidiën de mogelijkheid te bevorderen om nog meer kleine schooltjes te maken, waarvan verlaging van het volksonderwijs het gevolg moest wezen. De voordracht des heeren Smeenge was zoo rijk aan bijdragen en grondige betogen, dat in een beknopt verslag er onmogelijk een overzicht van te geven is. Het publiek, dat met gespannen aandacht had geluisterd, beloonde den spreker met een langdurig hartelijk applaus toen hij er op aandrong, dat allen trouw ter stembus zouden gaan en den heer Lieftinck te kiezen. Als debater trad de propagandist, de heer de Bruyn op, christelijk onderwijzer te Sil' volde. Zijn rede was blijkbaar vooraf opgemaakt; hij begon tenminste met de geschiedenis van het ministerie-De Meester en het blok, waarover de heer Smeenge niet had uitgeweid, doch dat hij in zijn antwoord verduidelijkte. De heer de Bruyn was ook in zijn verder optreden erg zwak en werd door den heer Smeenge op elk punt weerlegd met instemming van het publiek. Vooral met zijn verdediging der kleine scholen, legde de heer de Bruyn het droevig af. Een vermakelijk oogenblik was de discussie over de prijsverhooging van het hemd onder de Protectie en hoeveel men er in een jaar noodig had. --- HOOG-KEPPEL. — Door onbekende oorzaak brandde' in den nacht zan Zaterdag op Zondag een schuur van den landbouwer A~. Jansen te Eldrik totaal af. Een kalf, twee varkens en eenige kippen kwamen in de vlammen om< Het woonhuis, dat reeds vlam had gevat,- kon behouden blijven. Verzekering dekt de schade. --- DOESBURG. — Op voorstel van de anti-rev. kiesver» eeniging is door deze en de kiesvereeniging de Grondwet besloten bij de a.s. candidaatstelling voor den gemeenteraad eikaars candidaten te steunen. De Grondwet stelde de heeren G. H. van Hengel (aftr.) en H. U. Bouman, terwijl door de anti-rev. kiesvereeniging gesteld zijn de aftredende leden De Moen en Oosterbaan. 1 f — De hengst „Jack" van de Hengsten- Associatie alhier behaalde op het Donderdag 17 dez:r te Wageningen gehouden Concours- Hippique den 2en prijs. --- TERBORG. In de Hervormde kerk alhier zal a.s< Zondag, 27 Jura, te 10 uur optreden ds. Bleeker van Tiel en op Zondag 4 Jull de doop bediend worden. --- VARSSEVELD. Vrijdag j.l. vierde de buurtschap Heelweg, begunstigd door goed weer, haar jaarlijksch volksfeest. Aan de verschillende spe>: len -werd dooT veel bezoekers De prijswinnaars van het riinrijden per fiets waren de heeren H. Nijenhuis te Halle ie pr., B. Boomkamp 2de pr., G. W. Heusinkveld 3e pr., Joh. Wisselink 4e pr. en de dames Joh. Boomkamp i,e pr., Joh. Hoftijzer 2e pr.; en Joh. Wisselink 3e pr. Bij het vogelschieten werd de ie prijs gewonnen door H$ Rougoor, 2de pr. door H. te Sligte, 3e Pr4 door H. Ruesink, 4e pr. door G. J. Mellendijk eii 5e pr. door H> Piek te Aalten. Tot middernacht werd aan „De Radstaak" menig dansje gemaakt. . — Op de Donderdag j.l. gehouden, vergadering der commissie van getrouw schoolbezoek is besloten met de kinderen van de; hoogste klassen der openbare school een' freisje te maken naar Arnhem en omstreken. ■Als datum is vastgesteld 22 Juli, zijnde de Jaatste schooldag voor de vacantie. De heer G. Kranen is benoemd als secretaris. j ---