Wereldvredescongres te Brussel geopend. CAPV) Deelname van 32 landen. — Duitschland ontbreekt op het appèl. — Zoekt Hitier een nieuwe koers ? — Fransche regeering voor groote moeilijkheden. — Van de noninterventie komt met veel terecht. — Reactie van Frankrijk op Duitsche diensplichtverlenging. Binnenlandsche hindernissen voor Leon Blum. — Bondgenooten worden gepaaid. — Bewapeningswedloop houdt allerwege aan. — Strijd in Spanje zonder einde. — De koloniale eischen van Duitschland. Lloyd George en Gömbös in Duitschland. — Bloedig gevecht in Palestina den Volkenbond en aan de versterking daar- Ivan dus ook niet wenscht mede te werken. Maar BN dezen tijd van oorlogsellende en oorlogsdreiging doet het weldadig aan over vrede tc hooren spreken en ieder weldenkend mensch zal dan ook met genoegen vernemen, dat Donderdagavond j.l. te Brussel een wereld-vredescongres is geopend en dat de belangstelling uit welhaast alle landen voor dit congres bijzonder groot is. Dit wereldvredescongres, waaraan door afgevaardigden van 32 landen wordt deelgenomen, is bijeengeroepen door den Éngelschman Lord Cecil en den Franschman Pierre Cot, beide persoonlijkheden van internationale bekendheid. Het doel van het congres is om alle vredeskrachten te concentreeren en te streven naar een op hechte basis gevestigden vrede. Hoezeer dit congres in het brandpunt der algemeene belangstelling staat, moge blijken uit het feit, dat Frankrijk o.a. 500 afgevaardigden en Engeland 400 gedelegeerden heeft gezonden. In de openingszitting is Donderdagavond het woord gevoerd door diverse bekende persoonlijkheden, uit alle landen, behalve...... uit Duitschland, dat aan dit congres • niet deelneemt. Lord Cecil heeft het openingswoord gesproken, Pierre Cot volgde, terwijl voorts nog Lord Dickinson (Wereldbond der Kerken), Mevr. Frithjof—Nanscn, Edouard Herriot, N. Schwernick (Russisch Vakverbond), Prof. Th. Ruyssen, Maria Montessori, Professor Wang, Krisha Menon, (All India Congress) en Philip Noël Baker het woord voérden. Heden Vrijdag vergaderen de verschillende commissies (propaganda, kunst, letteren en wetenschappen, aviateurs, economische zaken, landbouw, coöperaties, opvoeding, sport, vrouwen, parlementariërs, kerken, jeugd, vakvereenigingen). Ook de Zaterdag is gewijd aan het werk der commissies, terwijl des middags half drie een openbare zitting van het congres zal plaats hebben, die ook voor bezoekers toegankelijk is. In deze plenaire zitting zullen voorstellen van de propagandacommissie worden behandeld betreffende a. een internationale vredesstemming (peace ballot); b. propaganda ; c. financiën; d. resoluties en benoemingen van diverse bestuursorganen; e. het zenden van een delegatie naar de Assemblée van den Volkenbond. Verder zullen de rapporten der commissies in behandeling komen. In de slotzitting zal het woord worden gevoerd o.m. door lord Cecil, dr. A. Atkinson, Pater Rutten, De Brouckère, Cachin en Léon Jouhaux. Zondag 6 Sept. zal de voormiddag gewijd zijn aan een oecumenischen dienst in de conferentiezaal van het Palais du Centenaire, waar alle bijeenkomsten plaats hebben. Tegelijkertijd zullen de oudstrijders een internationalen ontmoetingsdag vieren, terwijl des namiddags een vredesfestival zal plaatshebben. Er bestaat voor het congres, vooral uit Frankrijk en Engeland, zeer groote belangstelling. Men verwacht meer dan 2000 bezoekers. De Hollandsche delegatie telt ruim 40 gedelegeerden en 30 bezoekers. Woensdagmiddag had een persconferentie plaats in hotel Albert I te Brussel, waar lord Cecil voor de vertegenwoordigers der pers een uiteenzetting gaf van het doel van het congres: de versterking van den Volkenbond in dienst van den vrede. Dat Duitschland niet deelneemt aan dit vredescongres .vindt waarschijnlijk zijn oorzqak in het feit, dat het geen lid meer is van het is ook mogelijk, dat de regeering te Berlijn niet veel heil verwacht van een dergelijk congres, en liever andere, h.i. meer doeltreffende middelen, om den vrede te handhaven, nastreeft. Tot deze middelen behoort, zooals men weet, o.a. een militair zoo sterk mogelijk Duitschland en men kent de maatregelen, door den Führer den laatsten tijd genomen, om dit doel te bereiken. Het schijnt echter, dat de jongste maatregel van Hitier, het brengen van den algemeenen dienstplicht op twee jaren —, door de bevolking van het Derde Rijk minder enthousiast is ontvangen, dan men gehoopt had. Natuurlijk brengt de verlenging van den dienstplicht aanzienlijk meerdere kosten met zich en het Duitsche volk zal deze in den vorm van hoogere belastingen moeten opbrengen. Daar belastingen nergens populair zijn en zeer zeker niet, als men toch al een behoorlijk percentage van zijn inkomen mag afstaan, kan men begrijpen, dat onder het Duitsche volk bij deze nieuwe maatregel eenige deining is ontstaan. Indien men datvan kan spreken bij onze goed gedisciplineerde Oostelijke buren. In ieder geval schijnt men te Berlijn te voelen, dat de grens is bereikt van het mogelijke en dat men, zoo mogelijk den weg terug moet, dus op vermindering van bewapening moet aansturen. Maar hoe? Men heeft niet voldoende vertrouwen in de welgezindheid der nabuurstaten, doch uit de meer gematigde houding van Berlijn tegenover Frankrijk en Rusland blijkt in ieder geval, dat Hitier zoekt naar een andere koers dan de huidige. De toekomst zal leeren, welke deze zal zijn. Zeiden we hierboven, dat de verlenging van den dienstplicht' in Duitschland door het Duitsche volk niet onverdeeld gunstig is ontvangen, ook Frankrijk heeft er zich, zooals te begrijpen valt, geenszins over verheugd en een eerste reactie te Parijs was, om ook daar den dienstplicht te verlengen. Doch de communisten hebben zich hiertegen verzet en weigeren hieraan hun medewerking. Hoogstwaarschijnlijk zal men dan ook zijn toevlucht moeten nemen tot verbetering der oorlogsmiddelen, hetgeen ook het noodige zal kosten. Het zal het ministerie-Blum dan ook moeite genoeg kosten om in deze kwestie een doel matige oplossing te treffen. En had Leon Blum alleen hiermee nog maar te kampen, dan zouden de bezwaren nog niet zoo onoverkomelijk zijn. Maar de Fransche regeering moet zich door een berg moeilijkheden heen werken en heeft een taak, welke haar bij de uiteenloo- pende belangen der Volksfronters wel eens te machtig kon blijken. De moeilijkste opgave is ongetwijfeld de houding ten opzichte van Spanje. Alles doet men te Parijs om interventie van het buitenland in Spanje te voorkomen, maar de communisten en socialisten laten zich niet weerhouden om op allerlei wijzen hun geestverwanten in Spanje te steunen en van rechts wordt Blum c.s. herhaaldelijk verweten, dat zij die hulp oogluikend toelaten. De fascistische staten als Duitschland, Italië en Portugal hebben echter slechts hun medewerking aan non-interventie toegezegd, indien ook de landen, die met de regeering te Madrid sympathiseeren, iedere actie verbieden, welke van particuliere zijde wordt ondernomen tot steun aan de Spaansche regeering. En dat gebeurt in Frankrijk zeer zeker'niet. Thans weigert Portugal zijn medewerking, indien de Fransche regeering haar standpunt in deze niet herziet. En ook Italië en Duitschland hebben duidelijk gemaakt, dat bij voortzetting van de leveranties van wapenen, geld enz. uit Frankrijk ook zij zeer terecht hun vrijheid van handelen zullen hernemen. Blum zit dus tusschen twee vuren. Aan den eenen kant moet hij vrede houden in eigen huis, waar de lastige communisten aandringen op hulp aan de regeering in Spanje en aan de andere zijde moet hij trachten het zaakje te Londen doorgang te doen vinden. Vooral de communisten maken hem door demonstraties en betoogingen het werken moeilijk en de actie, door de Spaansche delegatie van het Volksfront, die momenteel te Parijs vertoeft en daar reclame maakt voor Madrid, is niet erg geschikt om Berlijn, Rome en Lissabon gunstig te stemmen. Daarnaast heeft Blum nog vele binnenlandsche aangelegenheden op te knappen. Zoo zijn den laatsten tijd de prijzen voor levensmiddelen en andere artikelen aanmerkelijk verhoogd, zoodat de arbeiders van de loonsverhooging, door de jongste stakingen afgedwongen, maar weinig profijt hebben. Dit staat hen natuurlijk heelemaal niet aan en hier en daar breken al weer stakingen uit. Voorts gaat er momenteel veel goud uit Frankrijk en naar de oorzaak hiervan zal spoedig een onderzoek worden ingesteld. Een leger inspecteurs zal spoedig bij alle banken een onderzoek instellen naar alle effecten, welke naar het buitenland zijn uitgevoerd. Natuurlijk moet Blum er tevens voor zorgen, de banden met de bondgenooten zoo strak mogelijk aan te halen. En dat gebeurt ook inderdaad, want tijdens de juist gehouden manoeuvres zijn delegaties uit Polen en Rusland te Parijs te gast geweest. Bij zijn ontvangst der Russische militaire missie verklaarde minister Cot 0.m.: „De Fransch— Russische samenwerking kan niemand, wie ook, verontrusten. De Russische en Fransche volken hebben van den oorlog geleden en weten beide, dat een oorlog Europa en de wereld slechts ruïne en ellende zou brengen. In de ernstige uren, die zij beleven, is het de plicht van de staten, die vastbesloten zijn den vrede te verdedigen, nader tot elkaar te komen en elkander te helpen". Zooals we reeds hebben gemeld, heeft ook de Poolsche generaal Rydz-Smigly de manoeuvres van de Fransche militaire strijdkrachten bijgewoond en tijdens een te zijner eere door minister Daladier aangeboden dejeuner heeft de Pool- sche opperbevelhebber een redevoering uitgesproken, waarin hij o.m. zeide: De ontvangst, die generaal Gamelin bij ons te beurt viel was de zeer duidelijke uitdrukking van de gevoelens, die het geheele Poolsche volk voor Frankrijk koestert, in het bijzonder van de gevoelens van het Poolsche leger je- gens den Franschen bondgenoot. De ontvangst, die mij hier te beurt is gevallen, bevestigt, dat' Frankrijk wederkeerig deze gevoelens jegens Polen koestert. Het door Pilsoedski geschapen leger, mede opgebouwd door de inspanningen en offers van het geheele volk, waarborgt de veiligheid van Polen en stelt het 'juist daardoor in staat doelmatig mede te werken aan de stabilisatie van den Europeeschen vrede. Men leert uit al deze redevoeringen, uit hetgeen vorige week MuSsolini en Goebbels hebben gezegd en uit hetgeen thans Cot en Rydz Smigly bevestigen: Een werkelijke vrede is7 slechts mogelijk, indien men zich zoo sterk mogelijk wapent voor den oorlog. Hoe weinig leering hebben de volken toch getrokken uit den grooten oorlog van 1914 —1918. Over het standpunt van Roemenië behoeft Frankrijk zich na het vertrek van Titulescu niet ongerust te maken, want de nieuwe minister Antonesco heeft verklaard, dat in de buitenlandsche politiek van Roemenië geen enkele wijziging zal komen. Ook op dit land zal Frankrijk dus in tijden van nood kunnen rekenen. Het zijn echter niet alleen de genoemde landen op het Continent, die hun bewapening opvoeren, ook de staten als Engeland, Japan en de Ver. Staten werken in die richting. Zoo heeft Washington vorige week aan de regeering te Londen meegedeeld, dat zij zich genoodzaakt ziet, na het einde van dit jaar 40.000 ton aan verouderde torpedojagers in dienst te houden. Ook Japan zal een dergelijke maatregel treffen. Het heeft n.l. meegedeeld voornemens te zijn 1059 ton aan torpedojagers en 15.598 ton aan duikbooten, die afgevoerd zouden moeten worden, in dienst te houden. De- strijd in Spanje duurt onverminderd voort, zonder dat de fronten veel veranderen. Noch in het Zuiden, noch om Madrid of in het Noorden behaalt één der partijen practisch veel voordeel. De groote strijd in het Noorden betreft Irun, dat nagenoeg geheel is vernield, doch niettemin nog in bezit is van de regeering. Om Madrid is het betrekkelijk kalm en slechts de luchtaanvallen stichten hier en daar verwarring. Groot is het aantal berichten, dat van beide zijden binnenkomt, doch ze zijn alle als holle vaten, veel lawaai, doch weinig inhoud. Men tracht van weerszijden elkaar te troeven'op alle gebied, doch tijdens de weken, dat deze strijd reeds duurt, zijn reeds zooveel leugens aan het licht gekomen, zijn reeds zooveel garanties ijdel gebleken, dat men wat sceptisch wordt en niet maar alles gelooft, wat de partijen ons trachten wijs te maken. We zullen daarom ditmaal volstaan met het afdrukken van de laatste mededeelingen, elders in ons blad over dezen onzaligen strijd, die — en dat staat wel vast — zoo onnoemelijk veel ellende brengt, over dit nog zoo weinig beschaafde volk. * . Een kwestie van meer beteekenis is, dat de Spanjaarden ook buitenlanders niet ongemoeid laten, waardoor de internationale spanning weer toeneemt. Zoo is thans weer bericht ontvangen, dat een Italiaansch onderdaan. Umberto Fasanella, ketellapper van beroep, te Barcelona is gedood. Dit is het zesde Italiaansche slachtoffer sedert het begin van de wanordelijkheden. De drijfveer tot de daad schijnt te zijn geweest, dat de man godsdienstige prenten in zijn huis had gehouden. De Italiaansche consul-generaal te Barcelona heeft wederom energieke protesten ingediend, maar in den huidigen toestand lijken deze niet voldoende. JSr bevindt zich reeds een Italiaansche kruiser in de wateren van Barcelona en het is waarschijnlijk, dat nog andere strijdkrachten derwaarts zullen «orden gezonden. Duitschland brengt weer eens de koloniale kwestie naar voren, thans door generaal Von Epp, denzelfde, die indertijd ook het veldtochtplan door Nederland naar Frankrijk heeft ontworpen. In de „Europaische Revue" verklaart deze generaal Von Epp, dat Duitschland slechts zijn oude koloniën opeischt, welke het bij het Verdrag van Versailles werden ontnomen. Om zich economisch te herstellen, heeft Duitschland koloniale gebieden noodig, welke het de grondstoffen moet verschaffen, die het noodig heeft. De generaal motiveert dit standpunt als volgt: 1. Het Duitsche volk heeft een voor deze bevolking te eng gebied. 2. Dit gebied verschaft niet eenige grondstoffen, welke van essentieel belang zijn. 3. Duitschland verkeert zonder koloniën in een positie van den tweeden rang. 4. De door Sir Samuel Hoare voorgestelde grondstoffenconcurrentie houdt geen rekening met de Duitsche eischen inzake koloniale gebieden. De Duitsche koloniale beweging, aldus Von Epp, wenscht slechts een teruggave der vroegere Duitsche koloniën en het recht voor Duitschland over zijn koloniale bezittingen te beschikken. Deze legitieme aspiratie, aldus Von Epp, raakt dus geen enkelen anderen staat. Men moet de koloniale onrechtvaardigheid, Duitschland aangedaan bij art. 119 van het Verdrag van Versailles, ongedaan maken. De waarde der Duitsche koloniën werd niet berekend bij de herstelbetalingen. Duitschland beschouwt dus zijn aanvrage om terugverkrijging van zijn vroegere koloniën als volkomen gemotiveerd, aldus besluit generaal Von Epp zijn artikel, waaraan hij toevoegt, dat de geopperde bezwaren als zou Duitschland als gevolg van zijn rassenwetgeving geschiktheid om te koloniseeren missen, niet opgaan. De teruggave van de Duitsche koloniën zou Duitschland in staat stellen zijn werkloosheid geheel te doen verdwijnen, de bevroren credieten gemakkelijker liquide te maken en op deze wijze bij te dragen tot den wereldvrede. De positie van het blanke ras in de wereld zou er door worden gesterkt. Te Berchtesgaden bevindt zich momenteel Lloyd George, de Engelsche politicus, die een bezoek brengt aan Hitier en met dezen over de internationale politiek van gedachten zal wisselen. De Hongaarsche minister-president Gömbös, die reeds lang lijdende is, doch hersteld scheen, is thans weer naar München vertrokken om daar 6 weken rust te nemen in een sanatorium. In Palestina is een hevig gevecht geleverd tusschen Engelsche strijdkrachten en Arabieren nabij Toelkaren. Een Engelsch vliegtuig is daarbij neergestort. De bestuurder en de bedienaar van den mitrailleur werden gedood. Een tweede officier-vlieger werd gewond, maar kon zijn toestel zonder verdere schade aan den grond zetten. Tijdens het gevecht werden voorts nog een officier en twee soldaten gewond. HERRIOT. LEON BLUM. DALADIER. --- De Europeesche berenkuil. Leon Blum: Er is geen reden om je zoo op te winden, Adolf. Hij is meer woedend door zijn eigen pijn dan door jou. ---