De Chineesche Concurrentie. (Zie Bat. Hbl. van 29 Nov. en 6 Dec.) Terwijl het spreekwoord: „goedkoop duurkoop" een door veelzijdige ervaring geijkte waarheid uitdrukt, ligt het voor de hand, dat bij aanbestedingen niet uitsluitend aan de laagste inschrijving de voorkeur behoort te worden gegeven. Immers op de richtte© en soliede uitvoering en derhalve op de voldoende gegoedheid en geschiktheid des aannemers komt het aan, en beide deze eigenschappen hebben niet alleen niets gemeen met de lage som, waarvoor is ingeschreven, maar kunnen zelfs, indien de laagste inschrijver een beunhaas is, zooals hier ia Indië dikwijls voorkomt, door te lage inschrijving geheel uitgesloten blijven. Des niet te min is voor de definitieve toewijzing van gouvernements aanbestedingen beneden de waarde van 50 mille, dus voor verreweg de meeste, als begiosel aangenomer, dat aan den laagsten inschrijver het werk gegund be hoort te worden. Dit beginsel primeert te meer, omdat, zooals gister reeds is opgemerkt, do voor de toewijzing der aanneming voor den inschrijver en zijn borden vereisebte certificaten van gegoedheid zender voldoend onderzoek en zelfs waar het Chineezen geldt luk of raak worden uitgereikt. Dien ten gevolge doet het zich telkens en telkens voor, dat Chineezen, hoe onbemiddeld en ongeschikt ook, van rijkswege met aannemingen begunstigd worden, alleen omdat zij lager hebben ingeschreven dan de met hen cotcurreerende Europeanen en dat wel omdat zij, alleen om het werk maar te krijgen, ingeschreven hebben voor lager dan den kostenden prijs. In vele gevallen van dezen aard kan de Chineesche aannemer zijn doel niet bereiken, indien hij niet de gevaren der keuring weet te bezweren, door de daarmeê belaste ambtenaren te winnen voor de toepassing van het spreekwoord volgens hetwelk de eene hand de andere wascht. Blijkbaar is dit allezins uitvoerbaar, althans de gevallen, dat Chineesche aannemers in gebreke gesteld worden of het werk moeten staken, zijn to tellen. Uit dien hoofde is de gunning aan den laagsten inschrijver, wanneer deze een Chinees is, niet anders dan een officieele bevoorrechting van het Chineesche knoei- en lapwerk boven den meer solieden Europeeschen arbeid; een bevoorrechting", waardoor van regeeringswege tegen alle nationaal, sociaal en rijksbelang, de Europeesche industrie gedrukt en bij uitkomst gefnuikt wordt ten gunste van de Chineesche. - Een sterk en zeer in het oog vallend voorbeeld hiervan heeft zich voorgedaan niet later dan de vorige maand bij de aanbesteding van het druk- en bindwerk voor de Westerlijnen der staatsspoorwegen ; eene aanbesteding welke voor het eerst gehouden is, wijl het bewuste drukwerk steeds, immers gedurende de laatste twaalf jaren, onafgebroken ge leverd is door de firma Ogilvie & Co te Batavia. Het was genoeg om dit werk uit te besleden om de levering daarvan san de vaderlandsche industrie te onttrekken en op de Chineesche over te dragon Zie hier hoe zich dit heeft toegedragen. Van de Europeesche inschrijvers was de genoemde firma de laagste, en inderdaad had zij bij haar prijsberekening niet op winst gelet, daar het haar te doen was om het zoolang uitgevoerde werk te behouden om ten allen tijde voor haar personeel voldoenden voorraad van werk te hebben. Niet te min was er een lagere inschrijver en dat wel de Chinees Yap Goan Ho, die zich eerst kortelings alhier als drukker heeft neergezet en wiens inschrijving lager was dan die der genoemde firma. Dit was voldcende om het werk aan den genoemden Chinees te gunnen, want, zooals altijd, waren de certificaten omtrent de gegoedheid van hem en zijne borgen in volmaakte orde. Intusschen oefende Yap Goan Ho tot dusver niet het drukkers» maar het varkensslachters beroep uit, en was het eerst kort vóór de aanbesteding dat hij zich een enkele pers aanschafte, waarmeê met geen mogelijkheid het aangenomen werk tijdig, veel min goed verricht kan worden. In den volsten zin des woords was de laagste inschrijver in casu dan ook een beunhaas, geheel vreemd aan het drukkersvak en ten eenenmale verstoken van de daartoe behoorende materialen, zooals persen, letters, papier en wat dies meer zij. Toch is hij als aannemer toegelaten, ondanks de terstond door de firma Ogilvie & Co. telegrafisch aan den Gouverneur Generaal medegedeelde bezwaren ten aanzien van 's mans geschiktheid en gegoedheid en hare bereidverklaring om het zoo vele jaren door haar uitfevoerde werk te verrichten voor de door Yap Goan [o aangeboden som. Dien ten gevolge is de Europeesche industrie, hoewel zij voor denzelfden prijs beter werk zou leveren dan de Chineesche onderkruiperij, bij deze achter gesteld. Dit bewijst meer dan voldoende, dat het bij aanbestedingen als deze gevolgd beginsel de autoriteit de volste macht laat om door middel der aanbestedingen de zoo onzedelijk en insoliede mogelijk handelende Chineesche concurrentie te doen zegevieren over de Nederlandsche industrie. En dat wel niet alleen ten aanzien van een of ander speciaal werk, maar tevens ten opzichte van de geheele bedrijfsuitoefening. Door de gunning van het hierboven vermelde werk toch is de voormalige babi-Chinees door de regeering herschapen in een drukker, en door die herschepping is de tot dusver in het drukkersvak nauwelijks bestaande Chineescho concurrentie voor goed gevestigd. Men kan er op rekenen, dat zij zich spoedig zal ontwikkelen, want terwijl het personeel dér Europeesche ' drukkerijen schier uitsluitend uit Chineezen bestaat, mag men met allen grond verwachten, dat haar kostbaar uit Europa betrokken letter materiaal, kosteloos en heimelijk zijn weg zal vinden naar de daar om verlegen beoefenaren der boekdrukkunst in de Chineesche kamp. Wij vleien ons hiermede aangetoond te hebben, dat de toelating der Chineezen als aannemers van gouvernements aanbestedingen, onder de vigeerende bepalingen het middel bij uitnemendheid is om de Europeetcbe industrie in deze kolonieSn te vermoorden, en hare beoefenaren te doen plaats maken voor de, waar het maar kan, officieele gunst verwervende Chineezen. Met die gunst op te merken, alleen in de bepalingen op het stuk der gouvernements aanbestedingen, zouden wij een der hoofdoorzaken voorbij zien, waardoor do öhineesche concurrentie hoe langer hoe gevaarlijker wordt voor het Europeesch kapitaal en aen Europeeschen handel. Hoe dikwerf het ook reeds geschied zij, hebben wij te wijzen op de vergunning aan de Chineesche handelaren van hunne boeken, in hunne voor Europeanen onleesbare taal te houden. Zoo lang die vergunning gehandhaafd blijft, zoo lang zullen de Chineezen er misbruik van maken om het door hen in den handel gepleegd bedrog te bedekken en de aan hun crediteuren onttrokken waren ten eigen bate te verzilveren, voor dat zij overgaan tot het uitlokken van den staat van faillissement hunner grootendeels of geheel verduisterde boedels. En evenzoo zal het faillissement de Chineesche concurrentie voor slle gevaren blijven behoeden, en tot allerlei bedriegelijke lagen en listen in staat blijven stellen, indien het zelfs voor de Europeanen onbruikbaar faillietenrecht niet een grondige hervorming ondergaat. In do eerste plaats behoort het faillissement niet te worden uitgesproken op bloote aangifte van den niet meer betalende, want dit is een al te gemakkelijk middel voor den koopman te kwader trouw, om zich te onttrekken aan zijne verplichtingen tegenover zijne crediteuren. Om dit te weren, zouden deze laatste over de eigen aangifte onmi idelijk gehoord moeten worden, nadat door een drietal uit hun midden van rechtswege aangewezen, verslag zou zijn uitgebracht omtrent den staat van zaken, terwijl voor het uitbrengen van dit verslag de z'jne betalingen gestaab t hebbende koopman ambtshalve in hechtenis zou behooren te worden gesteld, tenzij zijne goede trouw, wat in deze kolonieëa zelden zal voorkomen, kan worden aangetoond. Te gelijkertijd zouden de verouderde en grootendeels onbruikbare strafbepalingen op het stuk der bankbreuk aangevuld en verscherpt moeten worden, in dien zin, dat het voorbanden zijn van bedrog, in welken vorm ook, tot strafvervolging zou leiden, met dit gevolg, dat het zoo even vermeld rapport, zcodra het bedrog deed vermoeden, het instellen van zoodanige vervolging zou uitlokken . Laat ons hopen, dat het nieuwe voor de kolonieSn omgewerkte strafwetboek da in dezen ons noodig toeschijnende verbeteringen zal aanbrengen, want inderdaad, zooals het thans geschapen staat, levert de Chineesche kwade trouw een steeds klimmend gevaar op voor den importhandel, welke nu eenmaal over geen andere tweede hand heeft te beschikken dan die, gevormd door de vreemde Oosterlingen . Het opgemerkte samen vattende, spreken wij als onze meening uit, dat de Chineesche concurrentie hier minstens even gevaarlijk is voor de Europee* sche welvaart, als in Amerika en in Australië en dat wel nog minder uit zich zelve dan door de even heimelijke als zekere bescherming, welke zij ondervindt zoo van de zijde van den wetgever als van die der autoriteiten. Stond hier tegenover eenig tepenwicht, dan viel althans nog op een beperking van het kwaad ta hopen. Maar wel verre van zulk een tegenwicht te kunnen aanwijzen, valt slechts te betreuren, dat door den handel en de geldinstellingen de Chineesche concurrentie wordt aangemoedigd en gesteund met het te lichtvaardig en niet zelden geheel ten onrechte haar verleend krediet. Hoe terughoudend en schuw het krediet der geldinstellingen in tijden van malaise en crisis ook zijn moge, voor do Chineezen staat het altijd open. Voor hun papier, hoe nietswaardig dikwerf ook, ontsluiten zij bijkans altijd den weg der accomodatie door de hooge interest, welke zij biedeD, hoewel niet altijd betalend. En dat de contróle van den importhandel op de gegoedheid en soliditeit der vreemde Oosterlingen nog altijd zeer veel te wenschen overlaat, wordt aangetoond door de belangrijke schade, welke schier jaarlijks zelfs door de voorzichtigste import-huizen beloopen wordt bij de nimmer ophoudende Chineesche en Arabische faillissementen. De overstelpende kracht der Chineesche concurrentie schuilt dan ook minder in haar eigen voort-» Btuwings vermogen, dan in de demoralisatie van het regeerings- en het handelselement in deze kolonieSn, ten gevolge waarvan de Chineezen in Ned. IndiS alles vermogen wat hun zeer te recht en verstandig in Amerika en Australia zoo veel mogelijk belet wordt. Zoo zal het blijven, zoo lang de te intieme en argelooze aanraking met den vreemden Oosterling het Nederlandsch bloed in deze gewesten zoo jammerlijk blijft besmetten, dat de ontkenning hiervan in ons volkslied ons als een onbeschaamde logen tegenklinkt. H. --- TELEGRAM DER HANDELSVEREENIGING. Anjer. Gepasseerd: Ital. Stefano R epetto, met petroleum van Philadelpbia naar Batavia. --- Officieële Berichten. Militair Departement. Verleend s Een tweejarig verlof naar Nederland, wegens twaalf jaren onafgebroken dienst in Nederlandsch lodië, aan den lsten luitenant der infanterie W. J. Suijderhoud. --- Nederlandsch Indië. Batavia, 7 December 1888. Wegens ongesteldheid van onzen gewonen verslaggever kunnen wjj geen gedetailleerd verslag geren van de afscheids-roorttelling van Mr. Harding en miss Flaisted. Met genoegen vernemen wjj echter, dat zjj zich in een vrjj t air glee opkomst van het pnbliek hebben mogen verheugen^ De verslaggever orer het gebeurde ia het groote klooster alhier in den Java-Bods van gister is onder meer alles behalve juist als hg gewag maakt van den doodeljjken schrik, waarmee de zuster» Ursulinen en hare leerlingen in den slaap gestoord zijn door een geregelde fusillade in den tuin. Eerstens heeft er geen fusillade plaats gehad, daar er niet meer dan twee schoten zjjn gelost en verrolgena is de slaap der bewoon steri geen oogenblik rerstoord. Op het lossen van hit schot is de dienende tuster, belast met het toezicht orer het iulandsohe be« dienden-personeel, ontwaakt en is hare bevinding gaan rapporteeren aan de mdre superieure; men was evenwel ran oordeel, dat het niet geraden was voor vrouwen zich te midden ran met schietgeweer gewapende en stroopende inlanders te begeren en besloot de mede* deelingen ran het dienstrolk af te wachten, wat te beter kon, omdat de nacht zoo goed als vtrstreken was en het daglicht stond door te breken. Yan heerschende angst en sohrik was erenwel niets te merken, welk feit wjj enkel relereeren met het oog op de rele families, wier kinderen in dat klooster wonen. Reuter seint aan de StraUfTime», dat de keizer' ran Duitschland kou gerat heeft en zjjn kamer moet houden. Lord Salisbury heelt een beroep gedaan op de kiezers in Schotland om de Home Bule niet te steunen, waarran de ontbinding der Separatisten-party het gerolg zon wezen. Voorgedragen is tot adjunct inspecteur ran financiën de hoofdcommies bjj het departement ran fiaanctén G. C. Th. d'Arnaud Gerkens. Volgens het Nieuiobl. zijn van de 28 beschuldigden inzake de te Tjitegon gepleegde moorden 85 door de Rechtbank ran omgang ter dood reroordeeld en 3 vrijgesproken. Indien deze rryspraak berust op het feit dat, zjj geen werkz-am aandeel genomen hebben in de gepleegde wreedheden, hoewel zjj bekend waren met de plannen daartoe, dan zullen de vrjjgesprokeuen, in hun dessa'» teruggekeerd, reden hebben de groote humaniteit ran onze rechtspleging te roemen. Bjj de Oostertche rolken toch plegen, bg vergrjjpen tegen den staat en zjjn dienaren, de familieleden der schuldigen en allen die niet onbekend kunnen geweest zgn met de denkbeelden en plannen door dweepers ge* koesterd, in de straf te deelen. De geschiedenis ran alle inlandsche rjjken in dezen Archipel lerert roorbeelden op ran dergelijke kastijdingen. En waarljjk, indien een door godsdienstige meditatiën in rerroering gebrachte dweeper weet, dat de gevolgen zjjner daden niet hem alleen, maar ook zgn familieleden en bekenden op straf zullen komen te staan, dan zal hg zioh goed bedenken alrorens aan zgn plannen uitvoering te geren. Het Oostersch rechtsbegrip verdient dus uit een staat* kundig oogpunt aanbeveling, maar om in den tegenwoor* digen tijd een zoodanige theorie van egoïstische staatkunde voor te staan kost meer moed dan het deel onzer bewinds. lieden is, al zgn deze ook overtuigd van haar practisoh nut. Het te Soerabaya bg Fuhri Sc Co. verschijnend Week' blad v. N. I. door den heer Uilkens, is werkelijk een groote aanwinst voor de Indische periodieken. De se* dert verschenen nummers bevatten verscheidene met groote zaakkennis geschreven artikelen over de inlandiohe maatschappij en de toestanden op Java, op welk gebied de heer Uilkens, geljjk algemeen bekend is, als publicist door niemand geëvenaard wordt. Wjj herinneren o. a. aan de door ons orergenomen beschouwingen orer feiten, in rerband staaude met de jongste onlusten. Blgft het Weekblad, in dezen geest geredigeerd, dan is zgn levensvatbaarheid rerzekerd. KapiteinSeepers, ran den Holland-.cben etoomer Karang, heeft zich ter reede ran Penang verdienstelijk gemaakt door het helpen blusschen van een brand aan boord van den stoomer Ihaipheng. De Penang Gazdte meldt, dat de Deli-Mij., wegens de slechte qualiteit der tabak, de onderneming Kwaloe Namoa in Serdang gesloten heeft. De gronden zijn eohter ingelijfd bij de naastbij gelegen onderneming. Vergunning is verleend om te repatrieëren wegens langdurig verblijf in deze gewesten aan den luitenant ter zee der Se klasse T. Pinke, die zich thans wegens ziekte met twee maanden verlof te Padang bevindt. De onlangs uit Nederland aangekomen 2de luit. der inf. J. Smit Sibcnga is ter nadere indeeling geplaatst in de 2e mil. afd. op Java. De onlangs van verlof uit Nederland ternggekeerde le luit. der inf. J. H. K. Steinmets is wegens over* compleet in zgn rang bg zgn wapen op non*activiteit gesteld. De le luit. der inf. S. A. Bissink, van het le depot bat. te Meester Cornelis, is overgeplaatst bg het subsistenten'kader te Bataria. De officier ran administratie der le klasse N. W. La» sonden is uit de rolle van Zr. Ms. korvet Soerabaija in die ran Zr. Ms. stoomschip Koning der Nederlanden overgeplaatst. Naar wjj thans uit rrjj goede bronnen vernemen, zal de datum van hot krijgsschool examen in den loop ran het volgende jaar niet vervroegd worden en kan dus het begin, medio Juni 1889 tegemoet gezien worden. In verband daarmede worden de officieren, die den wensch hebben te kennen gegeven zich aan de proef te wagen, met ingang van 1 Februari toten met Juni van de vervulling hunner gewone diensten ontheven. Men schrjjfl ons, dat de inspectiën van den oomman-' dant dezer afdeeling over da korpsen te Batavia en to Mr. Cornelis tjjn afgeloopen en dete hoofdofficier zioh, in het begin van de volgende week, door zgn adjudant vergezeld, naar Buitenzorg zal begeven, ten einde het 18e bataljon infanterie in oogenschouw te nemen. Gedurende des kolonels afwezigheid, zal de kapitein adjudant met de afdoening der zaken te Weltevreden belast zgn. Vit Singapore t\jn weder drie zendelingen van het Engelsch zendeling-genootschap naar Jara, Borneo en Samatra vertrokken.' De Engelsohe zendeling-genootschappen ontvangen jaarljjks gemiddeld 3.000.000 pond sterling aan liefde» gaven om «ongeloovigen" tot het Christendom te bekeeren Met behulp van die groote som geld, worden jaarlyks ongeveer 60.000 ongeloovigen van allerlei nationaliteit en kleur tot Christenen gemaakt. Qeen onpartijdige cal, dunkt ons, kunnen volhouden, dat zulke uitkomsten tot zulke koeten in evenredigheid staan, ook al stond het vast, dat elk der 60.000 bekeerlingen een aanwinst ware voor het Christendom. Ja, de vraag rgst of de meesten hunner met hun overloopen niet meer kwaad dan goed doen. Waar zendelingen in misplaatsten ijver rjjp en groen aanwerven, daar wordt het Christendom in discrediet gebracht by de rechtdenkende inboorlingen. Zou het geld in Engeland daarvoor opgebracht niet oneindig meer nut stiohten in zjjn eigen midden, waar nog de diepste ellende heerschtf Naar luid van ons verstrekte mededeelingen zullen eenige scheepsofficieren, dienende aan boord van Zr.' Ms. Koningin Emma, stieng gestraft worden wegens hun gedrag ten opzichte van de opvarenden aan boord van dien bodem op zjjne reis naarlndie. Namens Wangsa, den moordenaar van den heer Wig* man, is gisteren aan den Gouv. Gen. een request om gratie ingediend. Opmerkeljjk is het, dat in dit request per* tinent alle schuld aan den moord wordt ontkent. Hequeatrant zegt in zgn verzoekschrift, dat hg wel is waar bg zjjn eerste verhoor door den schout bekent heeft den moord te hebben gepleegd, doch dat deze bekentenis, hoe bezwarend ook, hem alleen door stokslagen is afgeperst.' Wg hadden gisteren een gesprek met een goed ontwikkelden en sedert jaren hier gevestigden Arabier over de in den laatsten tgd tot vervelens toe besproken zaak van de bedevaart naar Mekka en hare gevolgen voor de openbare rust in deze kolonie.' Het eenige genees, middel tegen het laatste was in zgn oog: de breede weg der gelgkheid en hij kon niet begrgpen, dat de regeering blgft talmen dien in te slaan. De bedevaart mag niet worden belet of bemoeilgkt. Doch evenals het Europeanen niet geoorloofd is zich in een andere kleeding dan die van hun landaard te steken, verbiede de regeering dit de bedevaartgangers. Evenzeer verder als Europeanen gestraft worden, die zonder behoorlgk van staatswege uitgereikt attest van zedelijkheid en bekwaamheid onder» wgs geven, evenzoo straffe men ook de Javaan, die dat doet. Naar wg vernemen zullen strengere maatregelen genomen worden tegen het smokkelen van krijgsbehoeften in Atjeh. Naar aanledding van een telegram uit Amsterdam dd. 1 dezer, luiddende: »Koffie, gewone bereiding 61 cent; markt zeer vast, uitzioht op hoogere prjjzen" echjjft de Soer. Ct. : Wjj zouden niet durven beweren dat deze stgging zal voortduren zoodat tg onzen producenten blijvend ten goede komen zal. Maar voor wien op het oogenblik zgn prodnet nog niet heeft verkocht, voor dien is in elk geval de groote stgging nu reeds een aardig buitenkansje, van hetwelk hg flink profiteeren kan. Trouwens het zou wel wonder zgn, sprekend van de vooruitzichten op eene blijvende verhooging, wanneer de vrijmaking der slaven in eenis: land ter wereld aanvankelijk althans niet een groote vermindering in de productie deed ontstaan. En waar dat land heet BarziliS en het artikel koffie, daar zon het wonder dubbel zoo groot zgn, ook al is het dan juist dat in de Noordelgke provinciën de slavenarbeid verre van algemeen was. En dan nog die vrijverklaring plotseling, midden in den oogsttgd, zonder eenigen overgang, zonder eenige verplichting, den vrijgemaakten opgelegd, om te blijven werken. Neen, wg vreezen dat de Braziliaansohe wetgevers aan het land nu juist geen weldaad hebben bewezen door te doen wat zg ten opzichte van de slaven deden. En per saldo aan die slaven zeiven al evenmin als aan het land. In theorie mogen zg den opgewonden dank der philanthropen hebben verdiend. In de werkelijkheid zullen ze, vreezen wjj, nog wel eens eece leeljjke keerzijde aan de medaille te zien krijgen. Intuischen doet de rgzing ons hartelgk genoegen voor onze koffieplanters. Vooral in Midden- Java hadden zg, wier aanplantingen nog niet geheel zgn verwoest door de bladziekte, en die nog niet geheel naar den kelder gingen met de koffiecultuur, wel een beetje extra veine noodig om op de been te kunnen blgven: zg hebben het in den laatsten tgd zeer hard te verantwoorden. In het onlangs verschenen vijfde deel van het Ned.' rnd. Plakaatboek door Mr. van der Chgs komt voor een besluit in 1745 door den G. G. van Inhoff genomen in overeenstemming van den Raad van Indië, waarbij te gemoet gekomen wordt aan de klacht, welke nog heden vernomen wordt, dat de voeding der schepelingen bg de marine veel beter is dan die der soldaten bg de landmacht. Bij arrest van het Hoog Gerechtshof van N. I. is de Javaan Pak Doel, die bg vonnis van de Rechtbank van omgang te Japara dd. 16 October 1888, ter zake van moord, tot de doodstraf was veroordeeld, vrijgesproken van het hem ten laste gelegde. De R. v.' J. alhier zal op morgen den Ben dezer behandelen de navolgende zaken, n.1.: а. de zaak van den beklaagde H. S. d. M. alhier, beschuldigd van het moedwillig toebrengen van slagen.' Twee getuigen zgn gedagvaard. б. de overtredingzaak in hooger beroep van den beklaagde Tan Tjoan uit Tandjong Pinang (Riouw), beschuldigd van het invoeren van arak zonder vergunning van den paohter. c. de opium overtredingzaak in hooger beroep van den beklaagde Naman alhier.1 We lezen in de Celebei Ot. van 27 November: De Bromo zit vaster dan ooit. De Print Hendtrik, die het laatst der vorige week ter assistentie vertrok, keerde gisteravond onverrichter zake terug. De SumSaua heeft de lading hier aangebracht en wordt nu slechts de aankomst der Sindoro verwacht om de voor Java en verder bestemde goederen en de passagiers over te brengen. . . , Als de Bromo nog vlot te kragen is, zal dit met heel wat kosten moeten gepaard gaan; dan zullen de daartoe te bezigen middelen van buiten moeten worden aangebracht. Intusechen is het te begrijpen dat men de waarde van eenige tonnen zoo mear niet aan de zee prijs zal geven, als het later dan maar niet blgkt dat goeJ geld naar kwaad geld gedooid is. Veel is van de weersorastandigheden afhankelijk; de voorteekenen van den Westmoesson beginnen zich te vertoonon; kuunen vóór dien tijd nog krachtige maatregelen genomen worden, dan is het tot daar aan toe, maar anders herinnert men neb nog levendig wat de Westmoesson in een paar dagen tgds van de Jan tan Ilaejten terechtbracht. In het Soerab. fPeekbl. lezen wij s De Bantamsche prisjie (kind des vo is) is, zooals go Ze»d, in de eerste plaats overgoten met een krachtig sop van fanatieken godsdienstijver,— daarbjj (de goeden en Beschikten, die echter uitzonderirgen »gn, niet te na gesproken) evenals de overige bevolking vrg dom en bij»eloovig, eer lui dan vlug, eer stomp dan bevattelijk en last not least behebt met een meer dan ruim geweten op 't stuk van eerlijkheid, zedelijkheid, enz. De meest bruikbaren der tegenwoordige inl. ambtenaren in Bantam zjjn personen, van buitetaf of afstammelingen van oorspronkelijk niet tot de Bantammers behoorende ambtenaartfamilien. Toen onlangs door den Directeur een opgave gevraagd werd van alle inl. ambtenaren, die niet in Bantam thuis behooren, dacht men dat het 't voornemen was van de regeering in de afdeelingen Anjer en Serang zooveel mogelijk liet-Bantammers te plaatsen. Hierin heelt men zich echter vergist, daar integendeel plan schijnt te bestaan alle buitenlaudeis zooveel en zoa spoedig mogeljjk uit deze residentie te verwijderen door overplaatsing naar elders buiten Bantam of buiten afdeelirgen, die het tooueel van den opstand z\jn geweest. . , . .... Hoe men biertoe gekomen is —en wat er eigenlglt mede bedeeld wordt weot ik niet; dit is hoogere politiek, die ik niet begrip. . . Juist het plaatsen van vreemde elementen in die streken is thans gewenscht, omdrt de daar niet thuis behoorende prisjie zich er dan minder zeker gevoelt en daardoor voorzichtiger is, beter oppast en biter uit zgne oogen zal zien dan de echte Bantammer, die, als het in zijn kraam te pas komt, zelf mee zal doen l De hoofdinspecteur Sollewijn Gelpke en later de heeren van den Berg en Suermondt in hnn aan de Tweede Kamer gericht verzoekschrift otn afloenda hulp te verleenen aan de suiker cultuur op Java, hebben de aandacht gevestigd op den ellendigen en armoedigen toestand der inlandsche bevolking in de residentie Bagelen, waar geen Europeesohe landbouwondernemers gevonden worden. Die toestand is er sedert niet op verbeterd. Letterlijk door honger gedreven, zyn in deQ looP Tan dit jaar duizenden Bageleners getrokken taar naburige gewesten, waar iets te verdienen valt. Uit een particulier schrijven van daar blgkt, dat honderden zich thans reeds vleien met de hoop werk te zullen vinden bg din aanleg van den spoorweg naar Tjilatjap. Al mag men ook twisten over de vraag, of de gekozen richting van den spsorweg de meest wens chelgke, is alleen de omstandigheid, dat het werk aan hon derden gedurende eenige jaren een levecsbestaan verzekert en anderen wellicht voor doodhongeren behoedt, maakt het werk nuttig. Het feit, dat nu reeds, zooals bericht wordt, honderden met ongeduld uitzien naar den aanvang van het werk, slaat den bolea» in aan de nog altijd door eenige Europeanen gekoesterde meening, dat de Javaan lieven in do'ce far nienle opz\jn onbebouwde rgstvelden zou zitten te verhongeren, dan door arbeid in zijn levensonderhoud te voorzien. In het November-nummer van de Gidt komt een levensbeschrijving voor van den uit Indisch bloed gesproten letterkundige Joh. O. Zimmerman door prof. Quack Aan het slot daarvan komt een opmerking voor welke onze aandacht trok. #Na den dood van Zimmerman's vrouw in 1874 echryft prof. Q. ïack vgaf hg toe aan zwaarmoedigheid, aan melaucholie, aan zelfkwelling. Hg was niet gelukkig meer. Sams achtte hy zich beklemd en in zeer vertrouwlijke gesprekken stipte hij dan aan, dat de kinderen, die eio vader uit Indië stuurt, om in het moederland ver vao het ouderhart, opgevoed te worden, niet gelukkig konden worden." Ziehier een uitspraak, welke Indische ouders goed zullen doen ernstig te overwegen. Voor zgn geld kan men een zekere hoeveelheid spys cu drank koopen, een zekere mate van toezicht, maar de liefde, die ouders aan kinderen hecht is niet te koop en daarom is elke kostschool, zelfs de beste, een onvoldoend surrogaat voor de opvoediDg in het huiselgk gezin. En de kinderen ondervinden daarvan veelal de gevolgen. De moeite en zorg, aan de opleiding verbanden, vinden op de kostschool hare grens in het strafreglement. Het gunstigste resultaat, waartoe men komen kan, is negatief: dit niet doen, dat laten, dit wel doen het is de periode van gezag en gebod. • Een illustratie daarom is de schets van prof. Quack over het kostschoolleven te Baarn onder den onderwijzer van Dapperen, waar hg met Zimmerman vgf jaren door bracht; dat vol was met Indische jongens, die moeiljjk te regeeren waren en tegenover wie het Spaansche riet eu de dikke liniaal diensten moesten doen. Da rraag, welke houdiog de Regeering tegenover de nijverheid behoort aan te nemen, houdt eenige bladen in Britsch-Indië bezig. Een daarvan betoogt, dat in jeug dige staten, waar nog geen njj verheid bestaat of deze nog in hare geboorte is (zooals Indië), het protectionis tische stelsel volkomen gewettigd is en het eenige middel om de opkomende nijverheid in ttaat te stellen met vrucht te concurreeren tegen de buiienlandsche. Later, wanneer de nijverheid de noodige krachten heeft verzameld om op eigen beenen te staan, kan men de bescherming opheffen. De opkomst der Amerikaanscheindustrie en de ontwikkeling der fabrieknqverheid in Australië, dank zij het stelsel van bescherming, rgn voorbeelden ter rechtvaardiging dier meening. Ook Engeland heeft z\jn groote industrie te danken aan de protectie, die haar in de 16e en 17e tcuw verleen ! werd. Nu ze die yrotectie niet meer behoeft, kan Engeland gemakkelijk opfret Tradt aandringen. Nuis/r« Trad» natuurlgk in haar belang, omdat liet zyn krachtige, ontwikkelde nijverheid weinig moeite kost met saocds overal als conourrent op te treden. Date opmerkingen geven ook ten opzichte van den toestand der Nederlandsohe koloniën stof tot nadenken. De aaniienlqke toeueming der staateuitgaveo geven ernstige reden tot ongerustheid, omdat to vergeefs getocht wordt naar middelen orn de inkomsten door belastingheffing te verhoogen. Zou de schuld hiervan ook niet hierin liggen, dat de regeering, onder allen arbeid, slechts den landbouw aanmoedigt, terwyl een wel toegepaste staathuishoudkunde rekening moet houden met elke soort van arbeid ? Elk land waar sleohts éen soort van arbeid gedreven wordt, bljjft arm. We zien dit op Java zelf, in het groot verso hil in welvaart tnsschen de drie hoofdplaatsen en de uitsluitend landbouw drjjvende bin nenlacden. ---