is toegevoegd aan uw favorieten.

Weekblad van den Algemeenen Nederlandschen Diamantbewerkersbond, jrg 45, 1939, no 38, 29-09-1939

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maatschappelijk Werk.

Volksvoorstelling.

Het Toneelgezelschap Saalborn—Parser zal op Dinsdag 3 Ocfcober 1939, in den Stadsschouwburg een officieele volksvoorstelling geven.

Opgevoerd wordt Van Muizen en Menschen, Amerikaansch tooneelspel van John Steinbeck, vertaald door Jan van Ees.

Regie: Louis Saalborn.

De prijzen der plaatsen zijn voor leden van •akvereenigingen: 80, 50, 25 en 10 cent.

939 van 10—3 en des avonds van 8—9 uur, fan den Stadsschouwburg.

De Commissie voor het M.W. van den A.N.D.B.:

H. Bonn Dz., Voorzitter. Heyman Vos, Secretaris.

De Jeugdgroep.

De internationale toestand.

Het was geen gemakkelijke taak voor den heer F. C. Faber, om op 13 September 1939 over dit onderwerp te spreken. Maar zij, die naar hem geluisterd hebben, waren het allen eens, dat hij zijn taak uitstekend heeft volbracht. Op duidelijke wijze schetste hij de toestanden in Midden Europa. Spreker geloofde niet, dat de democratische landen in de toekomst hun neutraliteit zullen kunnen handhaven. Nadat hij uitvoerig den toestand besproken had, werden nog eenige woorden gewijd aan de te houden straatcollecte van de Vereeniging Hulp voor Onbehuisden. Na deze opwekking gaven 10 jongelui zich als collectant op.

Het was een zeer geslaagde bijeenkomst en wij hopen, dat de heer Faber het er niet bij zal laten. Er waren 24 personen aanwezig.

Paddestoelen.

Woensdagavond 20 September 1939 hield de heer Pach (Jo Yogt was verhinderd) een praatje over het interessante onderwerp paddestoelen. In ons land groeien ongeveer 800 soorten. Er zijn eetbare en vergiftige. Zeer bekend is de stinkzwam. Ook zijn er paddestoelen, die niet vergiftig zijn, maar die men toch ook niet kan eten. Spreker had een aantal paddestoelen voor deze gelegenheid meegebracht, welke hij in het Gooi had verzameld. De morille en de stinkzwam zijn vergiftig. Laatstgenoemde verspreidt een onaangename geur, die 20 meter in den omtrek waar te nemen is. Voorts gaf spreker nog een technische beschouwing, waarna een serie prachtige lantaarnplaatjes werd vertoond. Om 10 uur werd deze leerrijke avond gesloten. Er waren 41 personen aanwezig, die de tentoongestelde paddestoelen in oogenschouw namen.

Wij zeggen den heer Pach en zijn helper dank, voor hetgeen zij ons lieten zien en geleerd hebben.

De Trein 1839—1939.

Op Zondag 1 October 1939 orgaiüseeren wij een bezoek aan de tentoonstelling De Trein 1839—1939. Kosten bedragen 20 cent per persoon. Hiervoor wordt om half twee op het Oosteinde, hoek Sarphatistraat, verzameld. Aanmelding kan alleen nog geschieden op Vrijdagavond 29 September a.s. van 8 tot 9 uur, aan het Secretariaat van de Jeugdgroep en op Zaterdagavond 30 September a.s. van 8 tot 9 uur in De Valk.

Bij de aanmelding moeten de kosten betaald worden.

Allen naar de tentoonstelling De Trein 1839—1939 op Zondagmiddag 1 October 1939!

Juist nu'

Het Uitvoerend Comité van de straatcollecte voor het Sint Nicolaasfeest verzoekt mij een groot aantal collectanten voor deze collecte op te trommelen. Ik heb mij afgevraagd, of het noodig is, voor dit doel onzen leden nog te moeten opwekken. Neen, was mijn antwoord, ieder weet wat het Sint Nicolaasfeest aan vreugde op de scholen brengt en ook in onzen kring zullen er velen zijn, die dit feest, wegens de werkeloosheid, niet meer in den huiselijken kring kunnen vieren. Daarom is het ook onze plicht, juist nu er voor te zorgen, dat dit feest op de scholen gevierd zal kunnen worden. Het schoentje mag niet ledig blijven. De verwachtingen van onze vriendjes en vriendinnetjes mogen niet teleurgesteld worden. Wat we hiervoor moeten doen? Dat is zeer eenvoudig. Je meldt je aan als collectant(e) en vraagt tevens aan je kennissen, of zij ook willen collecteeren. Voor den heelen dag, voor den halven dag, of een uur, iedereen is van harte welkom. De collecte "wordt gehouden op Zaterdag 7 October 1939!

Meldt je bij ondergetcckende aam

Harmonicaspeler (ster) gevraagd!

Voor een bijzondere uitvoering hebben wij een harmonicaspeler (ster) noodig, die zich voor dit bijzondere doel beschikbaar wil stellen. Aanbiedingen worden ingewacht aan het Secretariaat van de Jeugdgroep. Wie helpt ons?

Het programma voor de komende week is'.

Zaterdag: Oefenen Moderne Dansclub. Voor hen, die nog niet kunnen dansen, bestaat de gelegenheid het te leeren. Wordt lid van deze club! De contributie bedraagt 15 cent per week.

Zondag 1 October 1939: Bezoek aan de tentoonstelling De Trein 1839—1939. Verzamelen om 1 uur op het Oosteinde, hoek Sarphatistraat.

Woensdag 4 October a.s.: Geen bijeenkomst wegens den Joodschen feestdag. Zegt het. voort!

Heb je je vragenlijst betreffende het winterwerk al ingeleverd1

Ook bestaat er nog gelegenheid om in te teekenen voor een Jeugd-Tooneel-abonnement. Kosten drie gulden.

Bezoekt onze bijeenkomsten, waar alle ge• wenschte inlichtingen over ons werk worden verstrekt.

Wordt lid en propagandist(e)!

Koopt spaarpenningen! Spaart, spaart! Het Secretariaat is gevestigd: Henriëtté Ronnerplein 24, Amsterdam-Zuid.

Jo Blik, Secretaris.

Verslagen van Vergaderingen.

VERSLAG van de Bondsraadsvergadering op Donderdag 21 September 1939, des middags half één.

Aanwezig waren: Chr. Harff, A. Posener, J. M. Bonn, E. Peeper, W. Polak, J. Blomkwist, Em. Keizer, J. Webbers, J. Lucas, les Mug, Leon Slier, G. Ph. Polak, P. van Muyden, H. Blesgraeft, C. de Levita-Godefroi, D. Kuyt, S. Hartog, H. Klaasen, F. Redeker, D. Mendes Monteiro, Bern. van Praag, S. S mal hout, Heyman Vos, H. Bonn Dz.

Verhinderd wegens ambtsbezigheden: Is. Voet. Voorzitter Dit. Henri Polak.

De Voorzitter deelt mede, dat deze vergadering is bijeengeroepen voor eenige minder gewichtige zaken, die niettemin afdoening vereischen.

Het eerste betreft een voorstel van het Bestuur, om een bescheiden toelage te verstrekken aan onze gemobiliseerde leden. Er zijn 60 a 70 vakgenooten gemobiliseerd. Hun omstandigheden zijn niet bijster gunstig; de inkomsten van hun gezinnen zijn gering en zij zeiven kragen 34 centen per dag. Het komt ons voor, dat het een plicht van solidariteit is, hun eenigermate de behulpzame hand te bieden. Met hun persoon moeten zij ons aller belang dienen en het is niet meer dan billijk, indien wij dus te hunnen behoeve iets bijdragen. Geen onzer weet hoe lang de mobilisatie duurt. Het kan in ons vak gunstig en ongunstig .worden. Wij kunnen ons niet binden voor een langen termijn en stellen daarom voor, van 1 September tot en met 31 December 1939 een toelage te verstrekken van f 5 per maand. In den loop van de komende maanden zullen wij zien, naar gelang de verdere ontwikkeling van den toestand der industrie, hoe wij verder moeten handelen.

Vos stelt de vraag of het Bestuur zich reeds vergewist heeft, of dit bescheiden bedrag niet

verrekend wordt met de kostwinnersvergoeding.

Hartog wil ten aanzien van deze vergadering geen onderscheid maken tusschen gemobiliseerden en miliciens.

De Penningmeester heeft reeds bij de afdeeïing Militaire Vergoeding geïnformeerd of hiervan iets afgetrokken wordt. Dit is niet het geval.

Op de vraag van Hartog cliene, aat enKei aan leden de vergoeding verstrekt zal worden._ Indien er enkele dienstplichtige leden zijn, krijgen zij eveneens de toelage. Wij hebben overigens zeer weinig leden van dienstplichtigen leeftijd.

Het voorstel van het Bestuur wordt aangenomen.

Verzoek van de Commissie voor het Maatschappelijk Werk, een bedrag van f 500 beschikbaar te stellen, voor aanvulling van de Bondsboekerij.

Wordt goedgekeurd.

Verzoek van de A.J.C. om een bijdrage voor de bekende kampfondsstichting „Voor Zon en Vrijheid".

Evenals de vorige jaren wordt f 50 gegeven.

Verzoek van de Vereeniging van modern georganiseerde vrijwillige verzorgers haar geldelijk te willen steunen.

Het Bestuur stelt voor aan deze nuttige vereeniging, waar tal van oud- en invaliede vakgenooten van profiteeren, de gebruikelijke gift van f 50 te schenken.

Hiertoe wordt besloten.

De Voorzitter leest vervolgens een bezwaarschrift voor van het oud-lid C. van Cleef, waarin den Bondsraad wordt verzocht zijn afschrijving als lid van den Bond ongedaan te willen maken. Dit bezwaarschrift is te laat verzonden; Van Cleef werd 26 Mei 1939 afgeschreven cn zijn brief is gedateerd 12 Juli 1939. De uiterste termijn, die hiervoor reglementair is vastgesteld, is 4 weken, zoodat de tijd voor beroep verstreken is. De penningmeester heeft evenwel nog andere bezwaren.

De Penningmeester heeft vernomen, dat Van Cleef aan verschillende leden vertelt, dat hem door de afschrijving een onrecht wordt aangedaan, aangezien hiermede zijn recht op pensioen vervalt. Van Cleef moet echter voldoen aan dezelfde voorwaarden als alle anderen. En dat heeft hij niet. Gedurende zijn geheele lidmaatschap heeft hij slechts 400 weken te Amsterdam gewerkt, waarvan gedurende de laatste 10 jaar 6 weken. De man is 62 jaar oud, zoodat hij in de resteerende 3 jaar aan de gestelde voorwaarden niet kan voldoen. Bovendien is bekend, dat hij in een ander bedrijf werkzaam is. Het is dus eenigszins aanvechtbaar, als hij verklaart altijd een steunpilaar van den Diamantbewerkersbond te zijn geweest.

Het verzoek wordt afgewezen.

Bij de rondvraag stelt G. Polak de vraag, of het verbod van de Belgische Regeering ruw diamant uit het land te voeren, in het nadeel van de Amsterdamsche industrie is? Indien dit het geval is, wil het Bestuur van den Bond in overleg met andere organisaties hiertegen maatregelen nemen?

De Voorzitter antwoordt, dat ten opzichte van de voorziening met ruw diamant, reeds met de Britsche autoriteiten besprekingen zijn geopend. De zaak is deze, dat de maatregelen die België thans neemt, ook hier genomen zijn. Aan weerskanten wordt niet toegestaan dat ruw over de grens wordt gebracht. Komt er ruw uit Engeland, dan is te verwachten, dat daarbij voorschriften gegeven worden, waarbij men op de naleving toezicht houdt. Van een particuliere instelling als de N.O.T. tijdens den vorigen oor¬

log, zal geen sprake zijn. Ongeveer 14 dagen geleden is een Crisis-invoer-noodwet aangenomen, waarbij al deze bemoeiingen regeeringstaak zullen blijven De Regeering kan zich hierbij door deskundigen laten bijstaan, maar voor dat deze machinerie in werking treedt, zal wel eenige tijd verloopen. Wat Engeland betreft, heeft het er belang bij dat de export van ruw diamant spoedig tot stand komt, aangezien het een voorname bron van inkomsten van ZuidAfrika vormt. Het is niet alleen een fiscaal belang vanwege de 10% uitvoerrechten, maar tevens zou bij gebrek aan afzet de werkloosheid daar te lande aanzienlijk worden vergroot. Op grond hiervan verwachten wij binnenkort een definitieve regeling.

Mendes Monteiro vraagt, welke maatregelen het Bestuur genomen heeft ter bescherming van het gebouw bij eventueele luchtaanvallen.

De Penningmeester deelt mede, dat dezer dagen hem door het Luchtbeschermingscomité, maatregelen ter overweging zijn gegeven.

Lucas wijst het Bestuur op maatregelen als door' het Kinderziekenhuis zijn genomen.

Keizer vraagt of het juist is hetgeen in industrieële kringen beweerd wordt, dat de geslepen-prijzen belangrijk gestegen zijn na de oorlogsverklaring. Houden de werkgevers hun geslepen vast in de verwachting dat de prijzen nog meer zullen stijgen? Verwacht men een opleving in onze industrie?

De Voorzitter geeft een overzicht van het verloop der industrie tijdens den vorigen wereldoorlog. Werkte er in het begin haast niemand, langzamerhand, met het stijgen van den prijs van het geslepen, werd het ongekend druk, zoodat in 1918 de prijs van het geslepen zeer aanzienlijk gestegen was. Ook nu zou de prijs van het geslepen kunnen oploopen; of dit inderdaad gebeuren zal, is niets van te zeggen. Indien er zooals Keizer mededeelt, patroons zijn die hun geslepen vasthouden, kan niemand hun dit beletten. Het is een zaak die hun alleen aangaat.

G. Polak had de idee, dat het uitvoerverbod van België ten doel had het ruw in eigen land te houden, om het enkel aldaar te bewerken.

De Voorzitter antwoordt, dat het waarschijnlijk de bedoeling is, den uitvoer naar Duitschland te verhinderen.

De Penningmeester: Geen land laat thans toe, dat zaken van waarde, als b.v. sieraden, waartoe natuurlijk diamant behoort, het land verlaten. Op de lijst door de Engelsche Regeering samengesteld komt het diamant ook voor.

Hierna wordt de vergadering gesloten. H. B.

Gemengd Nieuws.

Onder dezen titel schrijft IN MEMORIAM onze vriend Tobias ELIE SMALHOUT. Green in De Diamant¬

bewerker (Antwerpen) van 22 September 1939 het volgende:

„Wij ontvingen het ontstellend bericht, dat op bijna vijftigjarigen leeftijd, na een kortstondig ziekbed, onze oud-vakgenoot en in de internationale diamantbewerkerskringen alom bekende en voortreffelijke kunstenaar Elie Smalhout is overleden.

Zoon van een der pioniers en stichters van A.N.D.B. en S.D.A.P., tevens een goed vakman, ontwikkeld op velerlei gebied, behoorend tot de eersten en besten welke toentertijd in onze rangen van jeugdige diamantbewerkers onze Organisatie met hart, ziel en gaven dienden, wijdde hij zich na eenige jaren, omstreeks 1920, geheel aan de teeken- en schilderkunst.

Oud- en voorbeeldig leerling van onzen onvergetelijken wijlen Alb. Hahn Sr., ontplooide zijn kunsttalent zich in zulke mate, dat hem door de instelling Plaats voor Begaafden de gelegenheid werd geboden, een cursus voor schilderen te volgen op de Rijksacademie

voor Beeldende Kunsten, onder wijlen Prof. Roland Holst, en ook op de teekenschool van Prof. Huib Luns.

Het is mij onmogelijk in dit korte bestek op te noemen wat Elie Smalhout gedurende zijn leven onze vak- en arbeidersbeweging heeft geschonken.

De oudere bondsbestuurders en leden van onzen A.D.B. zullen zich ongetwijfeld zijn pittige teekeningen in De Notenkraker nog wel herinneren, evenals zijn kundigen steun aan de socialistische tableaux, die wijlen Marie de Roode-Heyermans ons schonk.

Het aantal portretten van onze voortrekkers, mandatarissen, propagandisten, is legio. Nog veel talrijker zijn de transparanten, ontwerpen en affiches voor onze propaganda, verkiezingen, kunstuitvoeringen, enz., welke hij de opwaarts strevende arbeidersklasse schonk.

In het bijzonder dienen te worden vermeld zijn sublieme kunststukken, de ontwerpen voor glas in lood in het gebouw van den Bakkersgezellenbond en in de hal van het gebouw van onzen A.N.D.B., beide te Amsterdam. Ik ben overtuigd, dat vooral het laatstgenoemde kunstwerk van Elie Smalhout den A.D.B.bestuurders of onzen vakgenooten, die het voorrecht hadden zulks te bewonderen, zeer heeft getroffen.

Hij was tevens een voortreffelijk leeraar en opvoeder voor zijn talrijke leerlingen aan de ambachtsschool te Alkmaar, de nijverheidsschool, genaamd A. B. Davidsschool, te Amsterdam, enz., waar men hem hoog waardeerde.

Elie Smalhout was, gelijk ik hem reeds als schoolkameraad kende, eenvoudig onder alle opzicht. Een goed en gul mensch, altijd bereid te helpen. Zeer vele malen, als men op hem beroer) deed, schonk hij de arbeidersbe¬

weging of haar instellingen enz. zijn groote gaven, in moeilijke omstandigheden geheel belangloos.

Hij was een trouw partijgenoot, benevens een actief lid der Poalei Zion, aan welks blad hij in woord en beeld zijn medewerking gaf. Ook was hij een muziekkenner, en ik herinner mij goed, hoe snel hij vorderde met zijn studie, toen wij beiden, jaren geleden, werkend lid

waren van de eerste sociaal-democratische harmonie De Dageraad., onder leiding van onzen vakgenoot Le Duc.

Zoo is dit rijk en betrekkelijk jong leven zoo snel en wreed afgesloten. Wij deelen de smart van zijn vrouw, kinderen en familie. Doch in het bijzonder gaan onze gedachten naar de bijna 75-jarige, krachtige figuur van zijn vader, ook in onze A-D.B.-kringen bekend, Barend Smalhout.

Moge het voor hen allen een troost wezpn en verlichting in dit droeve lot, te weten dat Elie zaliger niets dan vrienden achterlaat, en de menschheid al het goede en schoone schonk, dat hem eigen was.

Hij ruste in vrede."

. De Diamantbewerker publiceert het A.D.B. volgende staatje:

Loop van het ledental.

37e week, van 4 tot 10 September 1939:

Waren werkzaam 3402

Waren werkloos met uitkeering 4181

Waren werkloos zonder uitkeering .. 3624

Waren ziek 265

Waren invaliede 312

11844

Op Maandag 18 September 1939 hebben zich 4100 werkloozen aangemeld.

Ontleend aan Het Vaderland FIRMA SMIT van 21 September 1939: IN AFRIKA. „Blijkens een mededeeling aan Die Volkstem heeft de Amsterdamsche diamantfirma J. K. Smit en Zonen besloten een fabriek voor de vervaardiging van diamantwerktuigen te Johannesburg te stichten. Een der firmanten zal gedurende langen tijd in de Unie vertoeven, ten einde de inrichting en organisatie van het bedrijf te leiden.

Dit besluit houdt verband, aldus Die Volkstem met de omstandigheid dat diamantwerktuigen bij invoer in Zuid-Afrika aan invoerrecht onderworpen zijn en diamanten bij uitvoer aan uitvoerrecht. Het besluit is derhalve een logisch uitvloeisel van de ontwikkeling op handelspolitiek gebied."

Donderdag 28 September, ONS HUIS, 7-9 uur: Laatste gelegenROZENSTRAAT. heid tot inschrijving voor de lessen in Franseh, Engelsch, Nederlandsch en Voortgezet Lager Onderwijs. Dien avond worden tevens alle gewenschte inlichtingen verstrekt over lessen en clubs. Op de volgende clubs zijn nog enkele plaatsen vrij: Knippen en naaièq van bovengoed (boven 18 jaar); Huisversiering, Handenarbeid; Gebreide Kleeding; Gymnastiek. Bij voldoende belangstelling: Mandoline-club (14-18 jaar), Engelsch (12-14 jaar), Veilig Verkeer (10-14 jaar).

Tentoonstelling „Wat de jeugd leest" (ingericht door het Jeugdlectuur- en in 14#itiagen-bureau Mij. tot Nut van het Algemeen, Departement Amsterdam) op Donderdag 28, Vrijdag 29 en Zaterdag 30 September van 2—5 en 7—10 uur.

Toegang vrij. Op de tentoonstelling is gelegenheid (ook voor kinderen, mits onder ge¬

leide) tot rustig bezichtigen van DoeKen.

In October begint een cursus: „Wat iedere jonge vrouw moet weten van Kinderverzorging." Elke les zal bestaan uit een theoretisch en een practisch gedeelte. Behandeld zal worden: de lichamelijke ontwikkeling en de verzorging van zuigeling en kleuter; de geestelijke ontwikkeling van het jonge kind; de behandeling van het zieke kind thuis. Omgang en opvoeding. Bezighouden van kleuters: speelgoed, spelletjes, enz. Inschrijving ook Donderdagavond van 7—9 uur.

Zondag 1 October 1939 v.m.

DE VRIJE 10.30 uur.

GEMEENTE. Spreker: Dr. W. Banning van Bentveld.

Onderwerp: Uitzicht.

Ingezonden.

Plagiaat oJ slordigheid?

Ondergeteekende las met groote belangstelling en instemming het artikel, dat het bondsraadslid D. Mendes Monteiro in het Weekblad van 22 September 1939 wijdde aan Staiin, den valschen profeet. Bij vergelijking bleek mij echter, dat Monteiro een zeer groot deel van zijn betoog letterlijk overgeschreven heeft uit de brochure Een aanklacht tegen het communisme, die de Federatie Amsterdam der S.D.A.P. ter gelegenheid van de gemeenteraadsverkiezingen deed verschijnen. Tegen een dergelijk letterlijk citeeren is natuurlijk geen enkel bezwaar aan te voeren, indien Monteiro de bron, waaruit hij putte, duidelijk had vermeld, zooals toch tot de goede gewoonte behoort. Dat hij het nu niet deed, moet als een zeer ernstig verzuim worden aangemerkt. J. van Straten,

Van Straten zij medegedeeld, dat Monteiro mij, in den brief, die zijn stuk begeleidde, heeft medegedeeld, dat een deel van den inhoud van het artikel was overgenomen uit de brochure, hierboven genoemd. Van plagiaat is dus geen sprake. H. P.

Oud Koper en Nieuwe Levenskracht.

OPGELET!

Aanvragen om hulp of steun van het K.S.F. „N.L." moeten altijd schriftelijk worden gedaan. Formulieren daartoe zijn kosteloos verkrijgbaar aan het Boortbureau Franschelaan.

Het Bestuur van het K.S.F. „NX."