is toegevoegd aan je favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 52, 1955, no 26, 02-07-1955

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

andere aard, zijn er niet, mogen er althans niet zijn.

Het huidige productieproces leidt ertoe, uit haar aard, dat een steeds grotere stroom van goederen naar consumenten zoekt. Met daarnaast steeds meer vrije tijd, d.w.z. tijd die niet meer ten behoeve van de goederenproductie behoeft te worden besteed. Die dus kan worden gebmikt tot het leveren van diensten, die ter beschikking van de culturele en wetenschappelijke sector kunnen staan.

In het huidige productieproces schijnt het de consument te zijn, die het eerst z’n onmacht verklaart. Niet tot consumeren, want de ongestilde behoeften leiden tot stakingen, of tot stakingsbereidheid, bij delen van de arbeidersbevolking over de ganse wereld. Maar van onmacht tot kopen. Men geve hem dus allereerst aandacht als de belangrijkste figuur in het economische proces en verplichte hem niet, op de afbetalingsmarkt kopende, de economische machinerie nog een poosje zorgelijk draaiende te houden, doch overwege een 40-urige werkweek.

Indien er dus in de huidige gang der dingen veranderingen optreden, die de goederenstroom verminderen, zonder aanwijsbare calamiteit of catastrofe geef het een naam dan alleen maar een „omslag van de conjunctuur” dan zullen we die omslag met de eenvoud van een technicus gewoon maar „ziekte” noemen.

Het is te verwachten dat wenkbrauwfronsend gezocht wordt naar een verdere uitwerking van dit verhaal. Immers, mijnheer, waar laat u het geld? En waar de fatale gebondenheid aan het „buitenland”? Misschien mag worden gesteld, dat geld even weinig essentieel is bij de goederenproductie en verdeling, als postzegels bij de brievenpost, tramkaartjes bij het tramvervoer, penningen bij de electriciteitsverkoop. Deze zaken moeten er zijn, maar zij zijn volledig mensenwerk, behorende tot zijn beheerstechniek. En ze komen er op zijn wilsuiting.

En het buitenland is natuurlijk lastig. Maar de Ver. Staten, die van dat buitenland geheel vrij waren, hadden de zwaarste crisis! En in elk geval moet één beheersresultaat binnen eigen grenzen zijn, dat we alle grondstoffen en arbeidskrachten, waarover we binnen de eigen grenzen beschikken, volledig ten eigen nutte gebruiken. Dat niet bijv. openbare werken zoals dit tijdens de Colijn-periode geschiedde denk aan het lot van het Plan v. d. Arbeid tot onmogelijk worden verklaard omdat er geen geld zou zijn!

Het met de grote hoed – Auguste Renoir

Het is soms teleurstellend, dat in socialistische kringen zo weinig tot uiting komt van het hebben van een eigen inzicht in zake het beheersen der crisisverschijnselen. Dat met name het verklaren dat de crisis een ziekte is, ontbreekt. Dat de onaanvaardbaarheid van de crisis niet scherper gesteld wordt. Dat te veel uitingen openbaren, dat de zgn. liberale economische leer waarin de conjunctuur-golfbeweging als een natuurlijk verschijnsel wordt aanvaard, by onze mensen te veel kritiekloze aanvaarding ontmoet.

Kunnen wij verwachten, dat er t.g.t. en niet te laat publicaties verschynen, die geloofwaardig maken, dat het politieke democratische socialisme, wat er ook buiten de grenzen zal gebeuren, in elk geval alle productieve krachten binnen de eigen grenzen actief en productief zal biyven benutten, tot welzyn van het volk, zonder in ontbreken van geld een oorzaak te aanvaarden van onverkoopbare goederen?

Een socialistisch beheerde gemeenschap kent geen economische conjunctuur-crisis!

E. M. BUTER

De Vrouw

Haar hart is een ommuurde stad, altijd belegerd, nooit genomen;

geen weet, over de wal gekomen, waarom hij in het strijdperk trad.

Want ieder vindt slechts wat hij had: eenzame straten, wild vertakte bomen

en zoekt zich elders onderkomen, straat, strijd en bomen zat.

Maar op een afstand, omziend naar de wallen waarboven pralend zich de stad verheft, muren van witte bergkristallen,

tuinen als groene watervallen, – denkt elk: ik heb het nooit beseft

hoe zij in alles allen overtreft en heeft besloten om weer aan te vallen.

DIRK JORRITSMA