Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wiskunde, logica en natuurphilosophie op het Congrès-Descartes

door EVERT BETH.

De wijsgerige grondproblemen van wiskunde en natuurwetenschap hebben op het „Congrès-Descartes" sterk de aandacht getrokken; organisatorisch bleek dit uit het bestaan van een tweetal bijzondere secties voor deze onderwerpen, waaraan ook in de handelingen onder de titels „Logique et Mathématiques" en „Causalité et Déterminisme" (Travaux du IXe Congrès International de Philosophie fascc. VI, VII) een afzonderlijke plaats is ingeruimd.

Die opmerkelijke belangstelling was niet alleen, en zelfs niet hoofdzakelijk, een gevolg van de herdenking van Descartes' werk; haar oorzaak moet, meen ik, dieper worden gezocht. Tot voor tien of vijftien jaar trokken de bedoelde problemen de aandacht van een slechts betrekkelijk kleine kring, voornamelijk door wiskundigen gevormd. Dit is sindsdien anders geworden: men is meer algemeen opnieuw gaan inzien, dat de grondproblemen van wiskunde en natuurwetenschap ook voor de systematische wijsbegeerte in het algemeen een bijzondere betekenis bezitten. Voor de verspreiding van dit inzicht is van groot belang geweest de werkzaamheid van de „Wiener Kreis" (M. S c h 1 i c k, L. W i 11 g e ns t e i n, H. H a h n, O. N e u r a t h, R. C a r n a p, e.a.) en van een aantal verwante philosophen (o.a. H. R e i c h e n b a c h en L. R o u g i e r). Droegen de publicaties van deze groep in het begin een overwegend technisch karakter, sinds het achtste philosophencongres (Praag 1934) is ze zich mede gaan richten tot de wijsgerig denkenden in het algemeen door uiteenzetting van haar denkbeelden in meer bevattelijke vorm.

Deze propaganda had tengevolge, dat die wijsgerige richtingen, die zich reeds tevoren min of meer ernstig met de (door de Weners bij voorkeur behandelde) algemene wetenschapsleer hadden beziggehouden, genoodzaakt werden, stelling te kiezen ten opzichte van de denkbeelden van de „Wiener Kreis"; deze hebben reeds thans, door de intensieve samenwerking van een vrij groot aantal scherpzinnige en eensgezinde denkers, hun uitwerking gevonden in de vorm van een in grote trekken gesloten systeem.

Het is dan ook begrijpelijk, dat een tamelijk groot aantal van de op het jongste congres gedane mededelingen gewijd was, hetzij a.an de uiteenzetting of de ontwikkeling van dit systeem, hetzij aan kritische beschouwingen erover; dit geeft me aanleiding, de bespreking van enkele dezer mededelingen te beginnen met een overzicht van het streven van

de Weense school en van de door haar bereikte resultaten.

* *

* A

De grondslagen van den arbeid van de Weense school zijn de empiristische wetenschapsleer en de logistiek. Noch de empiristische wetenschapsleer, noch de logistiek danken weliswaar hun bestaan aan de „Wiener Kreis"; maar de bijzondere prestatie van de aanhangers hiervan is gelegen in de synthese van die beide tot een

Sluiten