is toegevoegd aan je favorieten.

Die constghesellen; maandblad voor de beeldende kunst-orgaan van de Nederlandsche Vereeniging van Kunsthandelaren, jrg 2, 1947, no 8, 15-08-1947

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De Symbolen der

C VOLKSKUNST ~)

hl the expressions of the Hfe of the people of the Netherlands nurnerous symhols have played a prominent part. In art and especially in popular art symhols are frequently applied as motifs in ornamentation. Most of them have reference to the sun. The arhor vitae is also a much used motif. Bird symhols still occur rather aften in the I\ethe rlands. Finally there are the Christian symhols. None of these motifs have any mcaning for the people any though svmholism continues to live on.

Een der vele typerende eigenschappen van de Nazi-culluur was de verheerlijking van alles wat symbool was. Het is dan ook vanzelfsprekend, dat velen thans van de weeromstuit alles wat met symbolen en symbolische voorstellingen te maken heeft uitgezonderd die met een religie te maken hebben als „onzin” bestempelen. Dat is jammer, want talrijke symbolen hebben in de

uitingen van ons volksleven steeds een belangrijke rol gespeeld. De paardenkoppen der Saksische boerderyen en de zwanen van de Friese hoeven zijn hiervan reeds het overtuigend voorbeeld.

Ook in de kunst en vooral in de volkskunst, worden symbolen als versieringsmotief veelvuldig toegepast. Voor de waardering dezer voorwerpen is het van belang.

de motieven te kennen en te onderscheiden. Sommigen komen zeer duidelijk voor, anderen daarentegen treft men dikwijls geheel vervormd aan, zodat ze moeilijk meer zijn te herkennen en zeker niet zonder enige kennis van de oervormen.

De meeste dezer symbolen hebben betrekking op de zon. Reeds bij de oude Inca’s komt men ze veelvuldig tegen, evenals op de voorwerpen der Egyptische koningsgraven. De Russen gebruiken ze even vaak als de Baliërs en de natuurvolkeren van centraal-Afrika. Ook in ons land zijn de meeste zinnebeelden der volkskunst zonnesymbolen. Dit veelvuldig voorkomen van de zon als zinnebeeld is ook te begrijpen. want overal ter wereld is de zon de levengevende kracht, de brengster van de vruchtbaarheid. De zonaanbidding komt bij alle natuurvolkeren voor en daardoor ook de symbolen van de zon.

Het eigenaardige dezer zonnesymbolen is echter, dat ze in dezelfde vorm in verschillende streken der wereld voorkomen, doch niet alle op dezelfde wijze zijn ontstaan. We kunnen voor het onderscheiden der verschillende zonnesymbolen het heste uitgaan van het verschil tussen de Noordelijke en de Zuidelijke volkeren, zonder nochtans een scherpe grens tussen deze groepen te trekken.

Stoof met draaiend zonnerad. Stedelijk Museum, Amsterdam Foot-stove with turning^sun-wheel

Bij de Zuidelijke volkeren werd een dag voorgesteld door een cirkel. het symbool van de rondgaande zon. De dagindeling werd vastgelegd door vier vaste punten: zonsopkomst, hoogste zonnestand, zonondergang en laagste zonnestand. Dit laatste punt was denkbeeldig, omdat men de zon niet zag, hiervoor nam men het middernachtelijk uur. Deze vier punten bracht men op de cirkel aan en verbond ze door twee kruisende lijnen.

Deze figuur komt ook bij de Noordelijke volkeren voor. Doch terwijl in het Zuiden de dag in vrijwel gelijke parten is te verdelen. kan dit in het Noorden