Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

1900.

Acht «ii veertigste Jaargang. (Derde Kwartaal.)

i' 0.

nP DA « 7VTIIT

uti DA W au IN

Stemmen uit „De Gereformeerde Kerken in Nederland."

(™ *»«rdeele Tan <ie theologische «School te Kampen.)

üBotM II : la, -IMaasc öc üa^uui! WÜflfiö' Hl Allriufutj IQflA ^a3S- I : 4, Ia f)et baar uticben tael be tijü/ üat g$ taaont

AiJuaS vl ilu^USlUï) J '/UUs m utue getudf&e fjui^en, en saï iait §v.i$ toaegt 3rjn ?

Dit Wad verschijnt des Vrijdags. Prijs per 3 maanden, fr. per post ƒ 1.50. Voor Oost-Friesland en Amerika f 1.75. Voor Z.Afrika / 1.75. Abonnementen buiten het Rijk moeten per kwartaal vooruit worden betaald. Afzonderlijke Nrs 121 s ct. Advertentiën van 1—10 regels f 1; elke regel meer 10 ets. Boekh.-advertentiën 3 2 maal.

UITGEVER:

G. PH. ZALSWIAN,

KAMPEN.

ee3bm -

Advertentiën en "Bestellingen v r a c h t v r ij te adresseeren aan den Uitgever G. Ph. Za^sman te Kampen. — Kerkelijke Berichten en Stukken der Medewerkers aan den Redacteur, dHr. O. Mtjlder te Kampen. — Binnenlandsche Ruilbladen, Intezenden Stukken en Werken ter recensie aan den Hoofdredacteur, Dr. H. Bavinck te Kampen. —

— II l IIIWW1 na BBI —II Mlll

Officiëele Kerkelijke Berichten enz.

—. -m- v— t- ru -r-r- ~ . —— — ^ _ ' Van RolïlPS PTI TT Sfnlfl nlr iroil Pok». J .1 TXT rn . ~

THEOLOGISCHE SCHOOL.

ADMISSIE-EXAMEN.

Het, Admissie-examen voor de Th. Sch. zal D. V. gehouden worden Donderdag 20 Septr. a. s. voorms. ten 9 ure.

Men melde zich (mondelijk óf schriftelijk) aan bij den heer J. Jansen, Pedel der Theol. School.

Het Programma der vereischten voor de toelating tot de School wordt, op aanvrage, toegezonden door den Secretaris van het College van Hoogleeraren, Prof. Dr. H. Bavinck.

Voor hen, die het diploma ontvingen van bet Gereformeerd Gymnasium te Kampen, loopt het onderzoek alleen over de beweegredenen, die geleid hebben tot de keuze van het ambt van dienaar des Woords.

De Cursus 1900/1 wordt Vrijdag 21 Septr. a. s. geopend 's avonds ten 8 ure, met den gewonen Krans.

Inschrijving van Studenten heeft dienzelfden dag plaats, des nams. ten 6 ure ; in de Aula door den Rector en op vertoon der Kwitantie voor het Collegegeld Ie Semester.

P. Biesterveld, Rector.

PLA.ATfcELIJKE KERKEN.

HALLTIM, 21 Aug. 1900. Bedankt voor liet beroep onzer gemeente door Ds. J. van den Berg te Sliedrecht.

Namens den Kerkeraad, W. Brouwers, Scriba.

BEETGUM c. a., 26 Aug. 1900. Hedenavond had er, onder leiding van Ds. Steenhuis, stemmiog plaats voor een bedienaar des Woords te dezer plaatse. Uit het door den kerkeraad, gestelde tweetal, bes'aande uit de Candidaten W. T. van Dam

van Bolnes en H. Stoltink van Baarn, werd gekozen W T. van Dam. De Koning der kerk geve, dat hij de man zijns raads zij, om in deze gemeente tot eere Gods en tot heil van Zion te arbeiden.

Namens den Kerkeraad, S. J. yan Tuinen, Scriba.

HEEMSE, 26 Aug 1900. Hedenvoormiddag na de godsdienstoefening maakte onze geachte Leeraar Ds. G. Doekes de gemeente bekend, eene roeping te hebben ontvangen van de Ger. gemeente te Lioessens.

Namens den Kerlceraad, E. Schutte, Scriba.

niNDELOOPEN, 26 Aug. 1900. Heden had alhier onder leiding van Ds. C. Diemer van Warns, de stemming voor een predikant plaats. Uit het tweelal, bestaande uit de hh T. Bergsmn, predikant te St-Jae.-Parochie, en W. A. Willemse, Cand., werd eerstgenoemde gekozen. De Koning zijner kerk neige het hart van zijn dienaar, om deze roeping aan te nemen, zijn naam ter eer en tot heil der gemeente

Namens den h erkeraad, D. Van dek Kooij, Scriba.

WIRÜUM, 26 Aug. 1900. Hedenmorgen werden wij opnieuw verontrust, daar onze geliefde Leeraar, de Weleerw. heer T Sap, aan de gemeente bekend maakte, eene roeping te hebben ontvangen van de Geref. kerk van Gouda A. Van hal te hopen en bidden wij, dat de Heere mag geven, dat ZEw. ook ditmaal vrijmoedigheid ontvange, voor die roeping te bedanken, en zijn arbeid, door ons zoozeer op prijs gesteld, en door den den Heere met zoo rijke vracht bekroond, in ons midden voort te zetten, j

Namens den Kerkeraad, T. A. v. d. Werit, Scriba

A MBT-VOLLENHOVE, 27 Aug. 1900. Hede i is, onder leiding van Ds. Miedeina van Zwartsluis, alhier met bijna alle stemmen beroepen de Eerw. heer R. J. Schoemaker, Candidaat te Lutten a/d Dedemsvaart. Dat wij spoedia het verblijdend bericht mogen ontvangen : ik wensch uwe roeping op te volgen, is de wensch van kerkeraad en gemeente.

Namens den Kerkeraad, J. Boes Bz., Scriba.

| GOUDA, 27 Aug. 1900. Gisteren nam onze geliefde Leeraar I ",s- ■ Wisse Jz. afscheid van de gemeente, naar de woorden I uit Joh. 4 : 40 b „Hij bleef aldaar twee dagen". Een zeer groote schare, waaronder afgevaardigden van kerk B alhier en velen buiten de gemeente, woonde deze aandoenlijke plechtigheid bij en zong op verzoek van een der Ouderlingen aan het slqt ZEw toe Ps. 121 : 4.

Namens den Kerkeraad,

J. v. O el, Scriba.

HOLTEN, 27 Aug. Heden werd alhier onder leiding van onzen geachten Consulent, den Weleerw. heer A Brummelkamp van Deventer, met aïgemeene stemmen tot Herderen Leeraar beroepen, de Welew heer A. André van Oosterend. De Heere geve ZEw. licht eu. wijsheid om eene Hem welbehaaglijke keuze te duen. Wij hopen, dat we spoedig het verblijdend berieht mogen ontvangen, dat ZEw. onze roeping hoopt op te volgen 1

Namens den Kerkeraad, j. J. breukimc, Scriba.

Verbeterd bericht. — Het adres 'van de Ger. kerk te N.-Beerta is niet meer, zooals in 't Jaarboekje staat, B. Heemeijer, maar:

E DliESSELHtlIS

te Drieborg.

Het adres voor den beroepbaar gestelden Candidaat, den heer W. A. Willemse, is niet meer te Kampen, maar te Dordrecht, Voorstraat 306 — Red.

CLASSEN.

Classis Alkmaar.

De Classis Alkmaar vergadert 1), V. op Donderdag 20 Sept. te Alkmaar, gewone tijd en pla.ts. Punten voor het Agenduui in te zenden vóór 6 Sept. aan

eerstondergeteekeude.

Namens de roepende Kerk,

J. W. Wechgelaer, Dratses.

U. Sweepe, Sctiba.

Alkmaar, 22 Aug. 1900.

ONTVANGSTEN.

Voor «mui Kerkjjohouvv to Terwjspel.

Van de Ger. gem. te Andel (N.-Br.) f 5,00 Zonnemaire f 2,50

W esteremden - 1,00

p. A. Suilde, Pen.

Heerenveen, 27 Aug. 1900.

Voor <!e Kvang;elisiiti«! in tle Prov. Groniug'oii.

Van Ds. Oegema gift van N. N. gev. i/h. kerkz. te Wildervank . . . f 2 50

P* Postejia, Penninqm.

n-arfum, 28 Aug. 1900.

Voor «ie Theolojjisoho **«> ><><>)

Vs coll. Axel B f 10,— V2 coll. Amsterdam f 233,95 ^ Be Penningmeester

Zwolle, 25 Aug. 1900, van de Theologische School, Potgietersingel 120. Dr. H. Franssen.

>001- de 5«oinïlii«- o. Heid. «■ u Moïi.

Door Ds. Thijs, uit de Catechis.-bus te Leiden B f 15, .

Uit die te Voorschoten . . _ g'ijj

en vau Mej. de Wed. R. te Sassenheim ! - 5^_

Van H. A. B. te S. voor Dr. Schcurer's Hospitaal - 2,— Van A. Gruijs te Zaandam van opbrengst van gebr.

postzegels . . . . -2

Pinkstercollecte :

Boskoop f 76i_ Leiderdorp f 64 —

Hazerswoude - 65,75^ Noordwijk a/Z - 1770

Katwijk a/d R. - 20,08* Rijnsburg . 25,'—

r a'Z. - 36,50 Sassenheim - 34 665

Koudekerk . 23,77 Voorschoten - 27'l8

Leiden B . 42,22

JN. li. Aan hen, die iets mochten zenden met verzoek dit in de II a z ii i d ie vermelden, wordt berieht, dat door afwezigheid in de eerstvolgende nummers geen vermelding zal plaats hebben

Voesborgh b. de moen,

25 ® 1900- Ouaestor.

ze ons voorstelden, en bewaart ons voor overdrijving en eenzijdigheid. Zij leert ons tusschen het wezenlijke en het bijkomstige onderscheid maken en is daarom uitnémend geschikt, om geschillen te beslechten, broeders die uiteengaan saam te brengen en onderlinge waardeering en liefde te bevorderen.

Bavink.

OP REIS.

Geestes-inspanning heeft boven lichaamsarbeid onder meer ook dit voor, dat er enkele malen in het jaar een kortere of langere rusttijd voor aanbreekt.

Te mogen studeeren — heeft Dr. Kuyper eens schoon in eene toespraak tot de studenten gezegd — is zulk een onschatbaar voorrecht; en uit het slaafsche leven der maatschappij in de tent der wetenschap te mogen ingaan, zulk eene genadige beschikking Gods.

En evenzoo is de tijd van ontspanning, die telkens weer den arbeid des geestes vervangt, een rijke zegen en eene kostelijke gave, die afdaalt van den Vader der lichten. Het hart gaat open en de borst verruimt, het oog verheldert en het voorhoofd ontrimpelt zich, als men voor een tijd den arbeid ter zijde zetten en vrij, naar haitelust genieten mag van de heerlijkheid, welke Gods rijke schepping ons biedt.

De afwisseling is op zichzelve reeds een zegen, omdat zij de eentonigheid van den arbeid breekt, rhythmus brengt in den gang van het leven en nieuwen lust en frissche kracht voor de hervatting van dea arbeid verleent.

Maar zij wordt te rijker, als zij ons gelegenheid schenkt, om in volle vrijheid de weelde in te drinken, welke God in werken van natuur en van kunst voor den in het zweet zijns aanschijns zwoegenden mensch heeft bereid.

Door de verbazende uitbreiding en verbetering van de middelen van verkeer

OF

ETUIGJKW.

I.

De derde vraag in het Doopsformulier luidt: Of gij niet belooft en u voorneemt, dit kind, als het tot zijn verstand zal gekomen zijn, waarvan gij vader of getuige zijt, in de voorzeide leer naar uw vermogen te onderwijzen of to doen en te helpen onderwijzen?

Bij de woorden vader of getuige teekent Professor Rutgers in zijne uitgave van de Liturgie aan :

«Bij deze uitdrukking staat geene kanttcekening. Niet, alsof zij altijd letterlijk aldus zou te gebruiken zijn. Maar omdat het wel vanzelf spreekt, dat zij te wijzigen is naar gelang van omstandigheden (b.v. wanneer bij eene Doopsbediening geene getuigen gebruikt worden, of wanneer de vader overleden of .afwezig is, enz.)" Deze kantteekening zegt wel niet met zoovele woorden, maar onderstelt toch duidelijk, dat, wanneer de moeder bij dea doop van haar kind tegenwoordig is, ook deze mag en behoort gevraagd te worden. De opmerking van Prof. Rutgers rekent immers met verschillende omstandigheden, die bij de Doopsbediening van een kind kunnen intreden, en wil, dat de bewoordingen van „vader of getuige/' daarnaar gewijzigd zullen worden. Zij wijst met geen enkel woord aan en laat zelfs in de verste verte niet vermoeden, dat de moeder bij den doop van haar kind niets te maken heeft. Zij ademt een ruimen, vrijen geest.

Maar daar zijn er tegenwoordig velen in de Gereformeerde kerken, die hierover anders oordeelen.

Niet alleen wordt het eene zonde tegen den Heere genoemd, als men den doop aan zijn kind niet laat toedienen in de eerste vergadering der geloovigen, welke na de geboorte gehouden wordt, maar er veertien dagen of drie weken mede wacht, totdat de moeder hersteld is.

Maar anderen zijn, zooals gewoonlijk in dergelijke zaken het geval is, veel verder gegaan, en hebben beweerd, dat de moeders bij den doop van haar kind niets te maken hadden; dat zij, ook al waren zij tegenwoordig, niet behoorden gevraagd te worden; dat het te doopen kind niet door de moeder maar beslist door den vader ten doop gehouden moest worden enz.

Zells is het voorgekomen, dat, toen ergens eens bij den doop van een kind de vader niet, maar wel de moeder en een getuige tegenwoordig waren, de vragen van het Formulier wel aan den getuige maar niet aan de moeder werden voorgelegd; deze werd eenvoudig gepasseerd; er werd geen notitie van haar genomen.

Nog sterker is een ander geval, dat als historisch juist verhaald wordt. In zekere gemeente werd een kind gedoopt, geruimen tijd na de geboorte, zoodat de moeder geheel hersteld en ook in het kerkgebouw tegenwoordig was. Maar het werd haar niet vergund, om naast haar man voor den kansel te staan; zij moest in het ruim op haar gewone plaats blijven zitten en mocht van daar, uit de verte, evenals alle anderen, den doop van haar kind aanzien.

Geen wonder, dat een zeker predikant het al buitengewoon ver met de reformatie zijner kerk meende gebracht te hebben, toen hij op de i

| vraag: hoe het hem in zijne gemeente ging ? ten antwoord kon geven i O uitnemend, de vrouwen zijn er al buiten! Hij bedoelde, dat de moeders in het geheel niet meer bij den doop van hare kinderen tegenwoordig waren.

Daarbij blijkt het leven soms sterker dan de leer te zijn. Zeker predikant had er bij zijne gemeente steeds sterk op aangedrongen, dat de doop der kinderen zoo spoedig mogelijk na de geboorte begeerd moest worden en niet mocht worden uitgesteld tot den tijd, dat de moeder hersteld was. Maar toen hij zelf in het geval kwam, werd het duidelijk, dat de vrouw ook nog iets te zeggen had; zijn eigen kind werd in tegenwoordigheid der moeder gedoopt.

Soms wordt er eene gew'otensquaestie van gemaakt, wie het kind op de armen houdt, terwijl het gedoopt wordt. Zells dan, als de moeder aanwezig is, zijn velen van oordeel, dat de vader en hij alleen dit doen mag en doen moet.

Hier en daar geeft dit tot twist en tweedracht aanleiding. ErkomeL' voorstanders van de nieuwe en verdedigers van de oude practijk tegenover elkander te staan. Genen zien op dezen dikwerf uit de hoogte neer en achten hen min zuiver in belijdenis, of althans min kundig in het Gereformeerde kerkrecht. En de laatsten voelen zien door de eerstC'n gekrenkt, omdat zij altijd met wrat nieuws komen aandragen en van kleinigheden een beginsel maken.

Tot verhooging van den eerbied voor het sacrament, dragen, al de:ze dingen weinig bij. Veelmeer zijn zij oorzaak van wrevel en ergernis. De hoofdvraag wordt, wie gelijk ht ;efl.

Aan beide zijden blijft men op zijn stuk staan. Of het komt tot een compromis , dat dikwerf geen van beiden bevredigt.

De plechtigheid van de Doopsbediening lijdt er soms onder. De schrijver van een ingezonden stuk in dit blad wees er onlangs op (Bazuin van 27 April j. 1.). Als een vader op onhandige wijze den zuigeling van de moeder overneemt; als de moeder angstig toeziet, hoe het wel afloopen zal: als het kind, door de ongewone behandeling, ongewoon lastig wordt tenz., dan is dat alles zeker allerminst geschikt, om de waardigheid >yaii heX sacrament te handhaven en de plechtigheid ervan te verhoogen.

Daarom kan het goed zijn, om de onder ons bestaande verschillen over tijd en wijze van Doopsbediening eenigermate uit de geschiedenis toe te lichten.

Dit is totdusver al- te veel verzuimd. Wel is er over de doopspractijk veel gesproken en geschreven. Ook heeft men de Schrift er over geraadpleegd en haar zoowel ten gunste als ten nadeele van de tegenwoordigheid der moeders bij den doop harer kinderen laten pleiten. Maar de geschiedenis, die achter de woorden: vader of getuige, in ons Doopsformulier verscholen ligt, is niet of in elk geval niet voldoende geraadpleegd.

En zij kan toch alleen over de beteekenis en strekking dier woorden ons het licht verschaffen, dat wij tot recht verstand van hun zin van noode hebben Geschiedenis is zulk eene heerlijke zaak. Zij is niet alleen de wortel van het heden, maar ook rijk aan lessen voor de toekomst. Zij plaatst de dingen menigmaal in een gansch ander licht, dan waarin wij

Sluiten