Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der sjêcbs af; hij, die zich eenen zekeren roep van heiligheid weet te verwerven, liefst versterkt door vermeende wonderen (kararaats), welke Allah te zijnen behoeve wrocht, die daarbij de behoefte der menigte aan het geheimzinnige en aan gemeenzamen omgang met de organen Gods weet te bevredigen, hij beschikt over eene geduchte macht, waarmede de vorst des lands, zelfs al is hij Mohammedaan, te rekenen heeft, en waarvan voor een niet-Mohammedaansch gezag steeds het ergste is te duchten.

Het is waar, geene der mystieke broederschappen heeft een politiek programma, en de leer der meeste is zelfs van alle bemoeiing met de zaken dezer wereld afkeerig. In de practijk worden deze vereenigingen echter datgene, wat de sjêchs van eiken tijd er van maken. Zien zij voor zich en de hunnen voordeel in het verwekken van politieke omwentelingen, hunne uitspraak, dat de tijd voor den ,/heiligen oorlog" (djihad) is aangebroken, is voor hunne leerlingen een goddelijk bevel; zijn politieke twisten buiten hun toedoen ontstaan, dan hangt veel, dikwijls alles, van hunne partijkeuze af. Slechts herhaalde mislukkingen zijn in staat, eene goed georganiseerde orde van het staatkundig terrein te verwijderen.

Frankrijk weet van deze zaken mede te spreken: telkens wanneer het in Algerië bijzondere moeielijkheden te overwinnen had, heeft het ondervonden, dat zijne gevaarlijkste vijanden die menschenmassa's waren, welke als choean (eigenlijk: ichwan, broeders) aan de bevelen van enkele sjêchs blind gehoorzaamden. Het beste middel om te zegevieren vond Frankrijk dikwijls in een bondgenootschap met zulk eene broederschap, die met de voor het oogenblik revolteerende in vijandige verhouding stond. Vooral de senoesi's (eene over een groot deel van Afrika en West-Arabië verspreide broederschap) gaven

Sluiten