Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ons algemeen zijn, zal voordoen; maar dat de desaman desniettemin op zijne manier en naar zijne behoeften en voorstellingen aan het hoofd van een gelukkig gezin kan staan. De Javaansc'ne desawereld is nu eenmaal geen fijn beschaafde, hoog ontwikkelde en zedelijk hoog staande wereld; zij heeft ook nog niet geleerd een zeker vernis te leggen over toestanden, die onder ons daardoor volkomen • voor de buitenwereld bedekt blijven, doch daarom niet minder rot en betreurenswaardig zijn; men is hier meer reëel, laat de werking der zinnen en hartstochten meer ongesluierd zich openbaren; men idealiseert minder, maar vraagt meer naar het voel- en tastbare resultaat zijner handelingen, en zulke voorstellingen algemeen huldigende, ontstaat, bij gelijken natuurlijken aanleg, het eigen type des Javaanschen gezins, welks welstand en geluk overal door dezelfde factoren bepaald wordt.

Die realiteit van voorstelling blijkt ook wel uit huwelijken op zeer vergevorderden leeftijd. Paq-Sarpó is een man met grijze haren, zeker minstens 65 jaar oud, reeds meer dan 25 jaar blind. Van zijne jeugd is hij slechts met ééne vrouw wettig gehuwd geweest, en hij heeft kinderen, die reeds allen getrouwd zijn, zoodat hij sedert twintig jaren met zijne vrouw alléén leefde. Wij hebben nooit gehoord of ontdekt van iets, dat blijk gaf van eene minder goede verstandhouding. Maar nu, vóór een paar jaar, krijgen zij woorden; de man meent, dat zijne vrouw hem op zekeren morgen niet spoedig genoeg een kop koffie gereed maakt. Het ééne woord haalde het andere te voorschijn; en het gevolg was, dat men van elkander ging. De vrouw ging bij een' zoon inwonen, en de man was een paar maanden daarna gehuwd met eene weduwe, iets jonger dan hij. Van eenige zinnelijke neiging was in dit geval geen sprake; de man was hulp-

Sluiten