Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Portugeezen, maar ook de Spanjaarden, de Engelschen en Nederlanders daarheen getrokken. De eersten wisten gedurende eenigen tijd hunne mededingers te weren, en dit zou hun wellicht nog lang gelukt zijn, als zij niet door hunne gedragingen de Japanners van zich afkeerig hadden gemaakt. Het was dezen minder te doen om de voordeelen, die de handel opleverde, dan wel om bekend te worden met de nieuwe eu vreemde zaken, die de vreemdelingen aanbrachten. En deze zucht naar vermeerdering van kennis is hun bijgebleven. Toen ten slotte, tot vóór eenige jaren, alleen de Nederlanders toegang hadden tot het geheel van het overige Japan afgesloten Decima, gaf de Japansche regeering jaarlijks eene bestelling van boeken, werktuigen, voortbrengselen, enz. op, van welke zij begreep op eene of andere wijze partij te kunnen trekken tot vermeerdering van kennis. Alleen was ten strengste verboden alles wat ook ' maar eenigszins met den christelijken godsdienst in verband te brengen was. Het kruis, onder welken vorm ook, was hun een gruwel; beeldjes, prentjes en alles wat maar eenigszins op het katholicisme betrekking kon hebben werd onverbiddelijk geweerd. Zelfs werden de Bijbels en godsdienstige boeken, die aan boord van de Nederlandsche schepen waren, zorgvuldig in bewaring genomen, en eerst teruggegeveu op den dag dat de schepen vertrokken. Een' enkelen Bijbel mocht men behouden.

Doch wij treden hier niet in de grschiedenis der Nederlanders in Japan, die eene geheel bijzondere behandeling zou vorderen, en strikt genomen niet met de zending in verband staat. J. C. Neurdenbürg.