Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Die eenheid, die wederkeerige hulp, dat vereenigd streven naar hetzelfde groote doel, heeft hier vaak ontbroken, door dat ieder zijn'eigen weg wou gaan, of niets deed, omdat men elkanders pogingen verlamde. Daardoor en door gebrek aan goed inzicht van den toestand, gebrek aan kennis van land en volk, gebrek aan methode en gebrek aan energie, is hier sedert 1819 stukwerk geleverd op het gebied der zending en van het schoolwezen; de enkele goeden niet miskend, die het goede bedoelden en wisten wat zij wilden, maar tekort schoten, omdat zij van het werk werden afgeroepen, is hier meest onverstandig gebroddeld. Op het gebied van het schoolwezen hoop ik, dat die tijd van ergernis voorbij is; moge dat ook zoo zijn op het gebied van godsdienst en zedelijke beschaving!

En toch is hier niet te vergeefs gewerkt, waarschijnlijk door degelijken invloed nu en dan. Mij is de toestand van Rote bekend, zooals die was nu 50 jaren geleden. Het verschil van toen en nu is in 't oogvallend. Toen, eene bevolking ruw en schuw en moeielijk te leiden, met onderlinge veeten, nog tot op lateren tijd: nu, vreedzaam, opvolgende wat met beleid wordt bevolen; toen, eene jeugd, die nog wild was en ontembaar: nu, op vele plaatsen eene schooljeugd, die zich aan orde en tucht heeft gewend en hier en daar zelfs een aantrekkelijk uiterlijk vertoont, terwijl leerlust en opgewekte stemming ons aangenaam aandoen. Wel zijn er nog geen geregeld aangelegde negeryen en bleef men nog bij den ouden bouwtrant, maar toch zijn er thans over het geheele eiland meestal goede wegen, die vroeger niet bestonden, en die ook bijdragen tot beter verkeer en dus de beschaving in de hand werken.

Maar wij moeten verder. Wij bezoeken den volgenden dag twee scholen, die te Keka en Talaë, en moeten daartoe 15 paal of 22,5 K.M. afleggen.