Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Een of nul."

,/En als er nul zijn, wat doet gij dan?"

„Dan ga ik naar huis", zeide hij, en grinnikte, omdat hij zichzelf komisch vond.

Het meisje kon werktuigelijk lezen, maar antwoordde niet, hoe de meester haar daartoe aanspoorde. Ik zeide tot den gezaghebber en den onderwijzer, dat dit meisje niet meer in de school paste, en diende ontslagen te worden //Even als de meester", dacht ik,

„en de school gesloten!"

Omstreeks vijf uren na den middag kwam hetzelfde meisje, in dezelfde kleeding, maakte eene dienaresse en haalde uit den vouw van haar sarong een stuk papier voor den dag, dat zij mij eerbiedig overhandigde.

Het was een eigenhandig geschreven verzoek om ontslagen te mogen worden van de school, en dat last daartoe mocht worden gegeven aan de hoofden: zij wilde hare ouders helpen in het werk.

Ik zorgde dadelijk, dat ook de hoofden daarvan kennis droegen, en liet haar gaan met de verzekering, dat zij van nu aan eervol ontslagen was van de school.

Maar dat voorval had mij doen ontdekken, hoe de schooldwang alzoo werd toegepast. Ik zou daarvan nog meer vernemen. Alleen dit nog bij wijze van aanteekening.

Vroeger, tot nog voor drie a vier jaren, bestond het boete-stelsel, toegepast op de ouders, wier kinderen niet ter school gingen, of eenige malen absent waren. Op Rote worden alle straffen tot boeten herleid, ten faveure van de beleedigde partij, en in het geval van schoolverzuim zorgde de Radja met het toezicht belast, dat de boeten binuen kwamen, ten zijnen faveure, bestaande in een paar kippen, of een varken, of geit, of paard, of karbou, al naar gelang de Radja behoefte had aan een of ander.