Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

klaring. De inboorlingen kenden het portret lang vóór. de ziekte uitbrak; ze waren juist van heinde en ver gekomen om het te zien. Vóór ze aan het portret de schuld gaven, hadden ze bovendien andere oorzaken gezocht: den zendeling zelf, zijn schaap en zijn geiten. Dat zij ten slotte het portret beschuldigden, ligt aan de magische kracht, die zij aan dit hun vreemde voorwerp toeschreven. Het verband, dat de primitieve mensch legt tuschen dingen, die voor ons besef niets met elkaar te maken hebben, komt.' naar LévyBrühl in zijn onvolprezen boek zeer overtuigend aantoont, niet voort uit een logischen F e h 1 s c h 1 u s s, maal" • daaruit, dat deze mensch verband ziet, waar wij het heelemaal niet zien, dat Voor hem het p r i n c i p i c u m c ontradictioni s, dat ons denken beheerscht en scherpe grenzen trekt tusschen de verschillende dingeh en wezens, niet in die mate geldt; dat er voor hem veeleer geen vaste grenzen zijn, maar een mystieke participatie, krachtens welke alles met alles kan samenhangen. De primitieve past dus niet onze logica verkeerd toe, maar hij past een andere logica toe; zijn denken is, zoo men wil, prelogisch. Dit prelogische denken, waarvan de hoofdwet wordt gevormd door de bovengenoemde participatie, leeft trouwens in bepaalde vormen van het religieus denken, naast de gewone logica, voort.

V.

De animistische theorie vooronderstelt dus bij de primitieven een te groote theoretische belangstelling en een logica, die te veel lijkt op de onze. Er zijn nog meer bezwaren. Klis in het animisme, zooals wc het uit de school van Tylor kennen, een groote vaagheid met betrekking tot de verhouding van doodengeesten en natuurgeesten. Het is nimmer volkomen duidelijk of de albézieling geheel wordt afgeleid uit het geloof in doodengeesten, in spoken dus. Dat laatste zou natuurlijk in zijn algemeenheid onjuist zijn. Toch neemt de doodenvereering, Seelênkult of A h n e n kult in het animisme een zeer belangrijke plaats in, zóó belangrijk dat, wanneer men in het dagelijksch leven, in de courant bijv. het woord animisme tegenkomt, daar zeer vaak niet an-

Sluiten